20240717 Verslag Gemeenteraad middag

En in deze onophoudelijke zoektocht naar nieuwe oplossingen moeten we onszelf de vraag blijven stellen, wie profiteert van dit overtoerisme? De vrijzinnige waarden van Amsterdam zijn de cash cow geworden van een kleine groep die hiervan profiteert, terwijl het ten koste gaat van de Amsterdamse bewoners en lokale ondernemers. En voorzitter, overtoerisme is slecht nieuws voor onze planeet en slecht nieuws voor de gelijkheid en leefbaarheid in onze stad. En waar sommige partijen menen dat het probleem op te lossen is door te focussen op de zogenaamde hoogwaardige toeristen, doet GroenLinks op lokaal, landelijk en Europees niveau andere voorstellen. We pleiten voor de stop op budgetvluchten, betaalbaar reizen met de trein en de krimp op Schiphol, voor het inperken van vakantieverhuur, het bestrijden van monocultuur en het behouden van ambachtelijk ondernemerschap in onze binnenstad. En recentelijk ons voorstel voor lokaal eigenaarschap, reclaim het centrum, zodat de stad ook weer van de Amsterdammer wordt. En het nieuwe hotelbeleid is hierin een belangrijke volgende stap.

57

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ik wil ook graag stilstaan bij de fijne samenwerking met mijn nu oud-collega, helaas, Van Renssen met wie ik eerder een motie indiende om te onderzoeken hoe nieuw-vooroud toe te passen in nee-tenzij-gebieden. En dat klinkt allemaal heel technisch, maar dat betekent dat er eerst een hotel moet verdwijnen voordat er eentje kan worden bijgebouwd. Dit heeft geleid tot het hotelbeleid dat nu voorligt. En zoals ook mijn collega IJmker in de vorige raad benoemde, mag wat GroenLinks betreft gepleit worden voor een hotelstop binnen de hele MRA. En ook het lid Krom die benoemde in de commissie nieuw-voor-oud in MRA-verband. En omdat we ook begrijpen dat hier meerdere belangen bij betrokken zijn, vraag ik de wethouder hierbij om in MRA-verband op zoek te gaan naar nieuwe oplossingen voor overtoerisme en om de raad hier vaker over op de hoogte te brengen. Maar voor GroenLinks moet er meer gebeuren en hierbij zijn ook financiële maatregelen niet uitgesloten om de druk op de stad te verminderen. (Het lid VON GERHARDT: Ik hoor GroenLinks pleiten voor een hotelstop in de hele MRA en tegelijkertijd zegt GroenLinks terecht dat het voor de MRA-gemeenten die daar andere belangen bij hebben.

Is GroenLinks bereid als Amsterdam echt gaat eisen dat er een hotelstop moet komen in de hele MRA, om al die andere gemeenten daar dan ook voor financieel te compenseren?) Ik denk dat er heel goed in gesprek moet worden getreden met de MRA en ik denk uiteindelijk dat de MRA ook gebaat is bij minder overlast. (Het lid VON GERHARDT: Wat ik vooral hoor van heel veel MRAgemeenten is dat die heel goed de grondopbrengsten kunnen gebruiken, dat die heel goed de toerismebelasting kunnen gebruiken, dat die heel goed juist een extra stroom aan mensen kunnen gebruiken om hun lokale ondernemers te stimuleren. Dus dat gaat echt veel planschade opleveren voor de MRA. Daarom vraag ik aan GroenLinks, als GroenLinks het echt als harde eis als Amsterdam op tafel wil leggen, is GroenLinks dan ook bereid om daar de knip voor te trekken?) Ik hoop dat heer Von Gerhardt het nieuwe hotelbeleid goed heeft gelezen. Wanneer er ergens een hotel wordt opgedoekt, mag die ergens anders bijgebouwd worden. Dus als je het hebt over nieuw-voor-oud in MRA-verband, dan bijten die belangen elkaar misschien helemaal niet. (Het lid VON GERHARDT: Nee voorzitter, want dan gaan we nu echt het beleid van Amsterdam op de MRA plakken. De MRA mag gewoon, gemeenten mogen zelf beslissen of ze wel of niet een hotel willen bouwen.

Dus nogmaals, als Amsterdam als harde eis wel stellen dat andere gemeenten geen hotels meer mogen bouwen, is GroenLinks dan van plan om de knip daarvoor te trekken om die gemeentes te financieren? Of is het enkel gewoon hier in Amsterdam tegen andere gemeenten zeggen, wij hebben last, jullie lossen onze problemen op.) De problemen die we hier proberen op te lossen volgens mij is dat we hier overtoerisme hebben, dat daar een verordening voor is ondertekend, mede door de VVD, waarin wordt gezegd we moeten onder die twintig miljoen overnachtingen komen. Daarbij horen ook de dagbezoekers en daarbij moeten we ook kijken naar de MRA, want die dagbezoekers verblijven onder andere in de MRA. En ik vraag van de VVD in antwoord hierop, waar komt de VVD mee? Want de hele tijd blijven praten over de hoogwaardige toerist gaat de aantallen niet naar beneden brengen, de dagbezoekers ook niet, en ik vind het weer zo'n retoriek die daar de aandacht van afleidt.

58

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ik had het net over de financiële maatregelen die wat GroenLinks betreft niet uitgesloten zijn. Daarom dienen wij een motie in om met de juiste samenhangende informatie nieuwe maatregelen te kunnen nemen. En hierbij gaat het niet alleen over de informatie over het aantal overnachtingen, maar ook bijvoorbeeld de landelijke ontwikkelingen op de verhoging btw op hotels en op de dagbezoeker die ik net benoemde in antwoord op de heer Von Gerhardt. Want ook die dagbezoeker drukt op de leefbaarheid van onze stad. Voorzitter, het hotelbeleid is een belangrijke volgende stap in het oplossen van het overtoerisme en GroenLinks blijft zich in elk geval inzetten voor nog meer oplossingen tegen overtoerisme en tegen overcommercialisering voor een leefbaar Amsterdam. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Ja voorzitter, in de commissie hebben we de enorme aantallen hotelovernachtingen besproken die zo'n ontzettend druk leggen op de leefbaarheid van onze stad. En we zullen natuurlijk instemmen met het beleid wat hier voorligt vandaag en tegelijkertijd beseffen we ook bij de Partij voor de Dieren heel goed dat dit niet de oplossing is rondom de problemen van het massatoerisme. Ten aanzien van dit beleid zien we nog wel een aantal kansen om het aan te scherpen.

En zo zien wij heel graag, zoals mijn collega Bentoumya al zei, dat de wethouder gaat onderzoeken of het nieuw-voor-oud-beleid niet kan worden uitgebreid naar andere steden binnen de MRA. In de commissie was hij gematigd positief, dus ik zou heel graag willen dat hij de toezegging kan doen dat hij bereid is dat te onderzoeken. Want dat zou betekenen dat een hotel dat hier de deuren sluit wellicht ze ergens anders zou kunnen openen. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, eigenlijk dezelfde vraag die ik aan GroenLinks stelde. Is de Partij voor de Dieren bereid om de knip te trekken om planschade in andere gemeenten die dit beleid zal voorstaan te compenseren?) Voorzitter, de VVD krijgt van mij exact hetzelfde antwoord als dat hij van GroenLinks heeft ontvangen. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, dat was geen antwoord. Dat was een soort Amsterdamse arrogantie van we gaan onze problemen betrekken bij de buurgemeenten. De vraag is heel simpel, als wij als Amsterdam een probleem hebben en wij willen dat de buurgemeenten gaan helpen, bent u dan bereid om de buurgemeenten daarvoor te compenseren of gaan wij hun gewoon wetten en regels opleggen?) Voorzitter, ik wilde dat ik de macht had om andere mensen wetten en regels op te leggen, maar zo werkt het niet.

Dus ik sluit me opnieuw aan bij het antwoord van GroenLinks en ik zou de VVD willen uitnodigen om zelf ook eens met constructieve voorstellen te komen. (Het lid VON GERHARDT: Volgens mij heeft de VVD de afgelopen jaren heel veel voorstellen gedaan. Zijn wij bijvoorbeeld heel erg voor een ingezetenen criterium waar we wel de overlast gevende toerist weg kunnen jagen uit deze stad, zetten wij juist in op hoogwaardige toeristen die zorgen voor rust, die zorgen voor hotelbezoeken of voor bezoeken aan musea, wat we gewoon hard nodig hebben. Maar juist door hier elke keer de verkeerde focus te hebben, behouden we de overlast en lossen we geen probleem op.)

59

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ik hoorde geen vraag, voorzitter. Dus we sluiten ons aan bij de oproep van GroenLinks om te pleiten voor een hotelstop in MRA-verband. En verder dienen we twee moties in ten aanzien van de uitzondering die te lezen is in het hotelbeleid, waarbij dus bij hoge uitzondering alsnog extra kamers kunnen worden toegestaan. En we kunnen ons vinden in het geitenpaadje zoals dat voorgelegd wordt, echter we vinden wel dat de raad het hoogste orgaan is en dus de laatste stem zou moeten hebben, omdat we het hier echt hebben over de leefbaarheid van de stad en we over ieder bed echt zorgvuldig moeten beraadslagen met zijn allen. Dus dat is de eerste motie die we indienen. En daarnaast willen we ook dat de criteria worden vastgesteld, zodat we echt alleen extra bedden toestaan omdat anders bijvoorbeeld sociaal kapitaal of cultureel erfgoed voor Amsterdam verloren gaat. Maar gezien het algemeen belang ten aanzien van de leefbaarheid en de toekomst van de stad, moet dit zeer zorgvuldig worden afgewogen en willen we hiervoor echt strikte voorwaarden. En dit helpt ook om willekeur te voorkomen in de toekomst. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter.

De raad heeft enkele jaren terug unaniem, ik zeg unaniem nogmaals, gezegd dat er niet meer dan twintig miljoen overnachtingen in de stad mochten plaatsvinden en dat er maatregelen zouden worden genomen wanneer er overschrijding zou dreigen. Welnu, dit college legt zich erbij neer, zei de wethouder met een soort van tsja-gebaar, dat het aantal de komende jaren nog verder zal stijgen. En dat is nou net toevallig net niet de bedoeling. Wij zeggen dan, u legt het hoofd in de schoot en dat is eigenlijk veel te weinig wat u doet en u laat eigenlijk de stad voortmodderen. De SP vindt dat heel erg jammer dat er dan niet meer oempf achter zat om maatregelen te nemen. De wethouder gaat straks uitleggen dat hij alle oempf heeft ingezet, maar wij hebben hem niet herkend. We hebben bijvoorbeeld bezwaar tegen het inzetten op het hogere segment, want ook als iemand veel geld heeft, zodra je meer dan twintig miljoen hebt zit je boven die aantallen mensen en dan zit het gewoon echt in de aantallen mensen. Of ze nou rijk zijn of arm, doet er niet toe. (Het lid NAMANE: Voorzitter, ik hoorde mevrouw Alberts van de SP net iets zeggen over de maatregelen die nu al genomen worden.

Ik vroeg me af of zij zich er bewust van is dat er op dit moment misschien zelfs morgen als we gaan stemmen, dat er nog steeds nieuwe maatregelen bijkomen.) Ja hoor, en er moeten er nog veel meer bijkomen want anders blijft het slappe hap en daar hebben we helemaal niks aan en zeker de bewoners niet. En om nou te zeggen dat de stad er echt zo veel van opschiet dat er nou zoveel toeristen zijn, je moet het eigenlijk zien net als elke andere industrie, die zorgt eigenlijk altijd wel ergens voor overlast. Of het nou uitstoot is van een fabriek, of als het zoveel toeristen zijn die nadeel met zich meenemen. Dan moet je reguleren en daar moet je keihard op in zetten. (Het lid NAMANE: Volgens mij zijn mevrouw Alberts en ik het heel erg met elkaar eens, trouwens net zoals de hele raad, zoals net ook al werd benoemd, dat we onder die twintig miljoen moeten blijven, dat waar stevige maatregelen voor nodig hebben. Ik heb natuurlijk net iets gezegd over tijd geven, maar volgens mij is het inderdaad echt zo dat we daar misschien op sommige punten ook altijd nog wel een goed idee bij kunnen gebruiken.

60

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dus ik hoop dat mevrouw Alberts daar zo meteen ook nog verder op ingaat.) Wat mij nog zorgen baart, dat is die pijplijn dat er nog zoveel duizend kamers bij kunnen komen, of bedden dan. En dat helpt natuurlijk ook niet. Dan kan je wel roepen we doen nieuw-voor-oud, maar dan per saldo blijf je te hoog zitten. En dat helpt naar mijn idee niet. En, er zijn wel wat voorstellen die er komen, maar ik zou zeggen, waarom niet een substantiële verhoging van die toeristenbelasting? Waarom niet opkopen van hotels? Zodat er mensen kunnen wonen, zodat ze gebruikt kunnen worden voor de opvang, ik noem maar wat. Daar kan ik moties op indienen maar dan heb ik toch het idee die gaan het niet halen. Om die reden heb ik dat niet gedaan, doodeenvoudig omdat je dan hoort het is moeilijk, of het kan niet, of weet ik veel wat dan ook. En dat soort adviezen hoor ik het liefste niet van die wethouder. Dus we verwachten er niet zoveel van. Het is heel sneu, u had steun willen hebben maar ik verwacht er eigenlijk helemaal niks van. Ja, u had niks anders verwacht van mij. Dat is dan ook weer jammer. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, het CDA stemde destijds ook voor het voorstel Toerisme in Balans en vandaag zullen we ook voor de raadsvoordracht stemmen.

Tegelijkertijd twijfel ik wel of onze eenzijdige focus op de twintig miljoen overnachtingen nog steeds wel de beste keuze is, want mensen komen nou eenmaal niet voor het bed, maar ze komen voor de stad. Zeker wanneer we met de komst van het Nationaal Slavernijmuseum, 267.000 bezoekers per jaar, het Nationaal Holocaustmuseum, 175.000 bezoekers per jaar, het Erotisch Centrum met een totaal nieuwe doelgroep met 1,5 miljoen bezoekers per jaar, een astronomisch kunst- en cultuurbudget om de culturele hoofdstad van de wereld te zijn, coffeeshops zonder ingezetenencriterium, het imago van een moreel vakantieparadijs en een zeer uitvoerige festivalkalender. Als we dat allemaal blijven doen, is het ook niet zo gek dat er zoveel mensen hier komen slapen. Voorzitter, ten aanzien van het voorstel waar ik wel voor ga stemmen, heb ik ook een amendement en dat gaat over de nieuw-voor-oud-regeling. Ik heb namelijk eens naar die sterrenclassificaties gekeken en wij vragen hotels om minimaal vier sterren te worden. Toen dacht ik wat is eigenlijk het verschil, behalve de prijs, tussen drie en vier sterren? Want in tegenstelling tot mevrouw Alberts die het alleen maar duurder wil maken vind ik ook dat mensen met weinig geld naar Amsterdam moeten kunnen.

Laten we eens kijken, bij vier sterren krijg je slippers en een badjas op je kamer, is er in de lobby een zitje met warme en koude dranken, is er veertien uur per dag roomservice beschikbaar en krijg je een minibar op de kamer. En mijn vraag aan de wethouder is, waarom is dat allemaal nodig? Van mij hoeft dat niet en kunnen we in een nieuw-voor-oud-regeling hotels ook prima driesterrenkamers worden en dat is mijn amendement. Op die manier kunnen we Amsterdam ondanks alle wensen van mevrouw Alberts toch een klein beetje betaalbaar houden. (Het lid SCHMIT: Ja, het amendement van de heer Havelaar gaat niet werken, want er is een enorm tekort aan bedden. Dus die prijs van die driekamer blijft net zo hoog als een vierkamer. Dus het resultaat is dat de toerist dezelfde prijs betaalt, alleen minder service krijgt.) Dat is onzin, omdat driesterrenkamers over de bank genomen goedkoper zijn dan viersterrenkamers.

61

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid SCHMIT: En dat is weer onzin, want ik heb even booking.com deze week nagekeken en drie sterren zijn net zo duur als vier sterren. Dus uw plan gaat niet werken, helaas.) Dat komt omdat het op dit moment hoogseizoen is en de gemiddelde bezetting van de kamers ook hoog is. Over het jaar genomen is die bezetting niet 100 procent en juist in de rustige weken zal het prijsverschil uitmaken. En wat mij betreft hoeven er niet allemaal slippers uitgedeeld te worden. (Het lid SCHMIT: En wat u mist in uw betoog, een viersterrenhotel heeft veel meer medewerkers in dienst, dus die hebben veel meer contact met de buurt, hebben veel meer sociale veiligheid. Dus ik zou uw amendement nog even overwegen.) De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Voorzitter, dank u wel. Steun voor de aanscherping van deze hotelstop, een belangrijke maatregel om te zorgen dat we het overtoerisme tegengaan. En we spraken al met de wethouder in de commissie, we zien natuurlijk in die conceptagenda van de MRA dat we daar nog steeds inzetten op gebalanceerde groei. En toen zei ik, ja dan ben ik wel bang dat er straks weer een hotel in Purmerend en Hoofddorp uit de grond gestampt gaat worden. En toen hadden wij met de wethouder een goede discussie dat we de regio aan onze zijde moeten zien te krijgen bij de aanpak van het overtoerisme in Amsterdam en in de regio.

De wethouder zei ook, dat is staand beleid, daar zet ik mij voor in. Dus is mijn hele concrete vraag aan het college, als u nou in het najaar of in december een update geeft van de maatregelen naar aanleiding van overtoerisme, wilt u dan ook een update geven van welke gesprekken u heeft gehad in de MRA en wat de resultaten zijn geweest van die gesprekken? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen. Het lid VELDHUYZEN: Dank, voorzitter. Vanuit mijn kant ook wel steun voor de pogingen van het college om het toerisme aan banden proberen te leggen. Maar ik wil graag beginnen met de verwijzing naar een les die ik heb geleerd van de commissaris van de Koning, namelijk dat de politiek gaat om beslissingen maken. Dus ik dacht ook in het kader van het college die zegt dat wij als raad met meer initiatieven moeten komen om het college terug te dringen, dacht ik als wij beslissingen zouden mogen maken, als wij het college zouden zijn, wat zouden we dan doen? In dat kader hebben wij een aantal moties ingediend. De eerste motie is natuurlijk het intrekken en wijzigen van hotelvergunningen, want de hotelstop zelf gaat gewoon niet ver genoeg, er moeten gewoon helemaal geen nieuwe hotels meer bijkomen, ook niet als er al een reservering voor is in een bestemmingsplan. De tweede motie gaat over het inperken van de particuliere vakantiehuur.

Dat zijn nu natuurlijk nog dertig nachten, dat mag wat ons betreft terug naar zeven. De derde motie gaat over het ontwikkelen van uitsterfbeleid voor hotels en hostels, want nu hebben we het eigenlijk over proberen het aantal overnachtingen terug te dringen of dat er geen hotels meer bijkomen, maar volgens mij moet het college en wij als raad veel actiever nadenken om echt gewoon zoveel mogelijk hotels en hostels te laten verdwijnen. En ook de nieuw-voor-oud-regeling, alhoewel ik de intenties begrijp zouden we het eigenlijk gewoon helemaal niet moeten willen. Als er hotels verdwijnen, zouden er geen nieuwe hotels voor in de plaats moeten komen.

62

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En tot slot hebben we ook nog twee andere moties. De eerste motie gaat over de raad eigenlijk informeren over de planologische ruimte in relatie tot het hotelbeleid 2024. Want hoeveel ruimte zit er precies gereserveerd in al die bestemmingsplannen voor hotels die er mogelijk nog aangaan komen hier in de stad. En de tweede motie gaat over de beschermen van het stadsgezicht ten aanzien van hotel- en sloopbeleid en dat is vooral naar aanleiding van dat nieuwe hotel op het Leidseplein. Vandaag kan de raad de keuze maken om het aantal overnachtingen scherpt terug te dringen, daar hebben wij het nu een aantal voorstellen voor ingediend en mijn fractie wil die keuzes maken en wij zullen onze moties dan ook aanhouden ongeacht de preadviezen. En daar houd ik het bij, voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Boersen. Het lid BROERSEN: Voorzitter, dank u wel. En laat ik even beginnen met dat ik blij ben dat mijn commissiebijdrage het CDA ook heeft geïnspireerd. En laat ik dan vooropstellen dat wij ons kunnen vinden in de nieuwe hotelstop, echter over de uitwerking van deze hotelstop willen wij toch kritisch zijn. Het feit de nieuwe hotels pas mogen openen als er een oude sluit is begrijpelijk, maar toch zijn we als eerste vraag toch benieuwd waarom er eigenlijk niet is gekozen voor een volledige tijdelijke hotelstop.

Dus dat er bij het sluiten van een hotel even tijdelijk gewoon helemaal geen nieuw hotel in de plaats kan komen. Dan hebben wij ook nog wat vragen over de nieuw-voor-oud-regeling, er zijn een aantal eisen waar wij kritisch op zijn. En laat ik dan beginnen om wel iets positiefs te noemen, de manier waarop de binding met de buurt een eis is, de duurzaamheidseisen en innovatie, hoe die allemaal worden meegenomen in de voorkeurseisen in een nieuwe nieuw-voor-oud-regeling, daar kan ik me zeker in vinden. En ook snap ik ergens na flink wat discussie dat door het aantal slechte hotels in Amsterdam, dat de viersterren eis hieraan is toegevoegd. Maar wel willen wij ervoor waken dat er geen enkel hostel meer overblijft in de stad op deze manier. Ook studenten die bijvoorbeeld tussen twee kamers een aantal dagen hebben te overbruggen, ook die maken gebruik van bijvoorbeeld een hostel. En deze nieuw-voor-oud-regeling zorgt ervoor dat als een hostel sluit er geen hostel meer bij kan komen, juist door die viersterreneis. Ik zou hier daarom er wel voor willen waken en op de hoogte gehouden willen worden over wat de uitwerking van dit nieuwe hotelbeleid gaat betekenen voor het aantal hostels in de stad. Aangezien we vragen hebben bij de keuze aan de eisen die worden gesteld voor nieuwe hotels lijkt het me ook goed om hier als raad bij betrokken te worden.

Daarom steunen wij vandaag ook de motie van het lid Krom en die vraagt om elk hotel in de nieuwvoor-oud-regeling ook langs de raad te sturen. En tot slot zijn we ontzettend blij met de motie van de lid Bentoumya, na de discussie in de commissie vorige week is het goed om verder te gaan kijken naar de effecten van onze maatregelen op het aantal bezoekers en op de overlast en dan ook specifiek de effecten van het financiële instrument, zoals de toeristenbelasting, ook in samenstelling met de nieuwe landelijke ontwikkelingen. En we kijken uit naar de uitwerking van deze motie als voorbereiding op het eventueel verder verhogen van de toeristenbelasting. Tot zover. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan.

63

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid KHAN: Dank, voorzitter. Ja veel is al gezegd, we kunnen ons aansluiten bij de eerdere bijdragen. We hebben al eerder onze steun uitgesproken voor het hotelbeleid en dat blijven we doen. We hebben veel goede moties voorbij zien komen van collega's, van GroenLinks, Partij voor de Dieren, CDA, die zullen we steunen. Ook een motie van collega Veldhuyzen over de planologische ruimte zullen we steunen. En wat eigenlijk ook nog boven deze discussie heen hangt is de discussie die gaat over het overtoerisme, het aantal overnachtingen die de grens van 23 miljoen waarschijnlijk gaat bereiken dit jaar en nog zal stijgen de komende jaren. We vinden het goed dat er wordt gekeken naar wat zijn de financiële gevolgen van allerlei nieuwe maatregelen die op dit moment lopen, bijvoorbeeld de landelijke btw-verhoging, de motie van GroenLinks die wij met plezier medeondertekenen. Maar in dit verband wil ik toch nog een vraag stellen hierover aan de wethouder, namelijk wat zou de meest ingrijpende maatregelen zijn waar de wethouder nu al aan denkt? En ik ga ervan uit, gezien toch dat we de grens van 23 miljoen aan het passeren zijn, en hoort daarbij ook een verhoging van de toeristenbelasting? Een korte vraag. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u wel voorzitter, ik ga even mijn aantekeningen langs.

De hotelstop steunen wij, het is wel eigenlijk interessant om te bekijken wat er nou eigenlijk nog in de pijplijn zit aan nieuwe hotels, vanwege vergunningen die in het verleden zijn gegeven op basis van de bestemmingsplannen, en hoeveel ruimte de huidige bestemmingsplannen nog steeds bieden voor het oprichten van een hotel. Dan het tweede punt, de aanzuigende werking van, we hadden al over de festivals, op het overtoerisme. Ik zou menen dat ook dus de liberale omgang met soft- en harddrugs bijdraagt aan overtoerisme. En dan wil ik toch eens even aan de wethouder voorleggen, en hij kan dan als een stadhouder antwoorden voor de burgemeester die inderdaad zegt in het Financial Times dat gegeven de gezondheidsrisico's van crack zij denkt aan een medisch model om dus cocaïne verkrijgbaar te laten zijn bij de apotheken. Hoe kijkt de wethouder naar het collegebeleid dat leidt bij recreatief gebruik via de apotheek tot een forse aanwas, denk ik. Dan hebben we de scherpzinnige column van de stadsverslaggever Hielkema over het SED-debatje. Wij zijn er hartstikke voor om in kaart te brengen wat de huidige maatregelen qua effecten hebben, dus de financiële instrumenten. Dan denk ik allereerst aan de toeristenbelasting en ook dus een mogelijke andere inrichting van de toeristenbelasting.

Want onder het vorige regime was het dus zo dat er niet alleen een percentage over de overnachtingsprijs was, maar ook een vast bedrag per persoon per overnachting. En dat is dus een instrument dat je kan inzetten als je dat zou willen om dus de goedkopere hotels en eventueel ook hostels zwaarder te belasten relatief, dus voor de verblijfhouders. En daar is veel voor te zeggen omdat weer te herinvoeren. Dat is weliswaar tegen de wens van de belastingdienst Amsterdam maar die moet dat dan gewoon maar uitvoeren als dat nodig is. En dan nog iets over het i-criterium, dus de VVD komt pas en te onpas met van we zijn toch voor de burgemeesters voorstel over dat i-criterium, identiteitscriterium, voor bezoek aan de coffeeshop. Maar dat is niet echt constructief, voorzitter, want we hebben dus de discussie over het dealen op straat, dat zal enorm toenemen als je de coffeeshops alleen maar voor ingezeten toegankelijk houdt. En je trekt dus, omdat er meer straathandel komt, veel jongeren het criminele circuit in om te gaan dealen op straat. Hoe kijkt de wethouder daartegenaan? Dank u, voorzitter.

64

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, dank u wel. En wij zullen dit hotelbeleid steunen omdat wij ook zien dat het aantal toerisme in de stad echt aan toenemen is met de benodigde overlast. Tegelijkertijd heb ik wel wat zorgen ook naar aanleiding van dit debat en ook als ik kijk naar de eenzijdige kijk op alleen sturen van die twintig miljoen bedden. Uit de gedragswetenschappen weet ik namelijk dat er twee dingen zijn die mensen in beweging brengen en twee dingen die daar belangrijk zijn. Dat is aan de ene kant hoe hoog is de motivatie om iets te doen en hoe groot is de weerstand om daar te komen. En met het verlagen van het aantal bedden verlagen we de weerstand, maar als die motivatie maar hoog genoeg is om deze kant op te komen, zullen mensen altijd manieren vinden om onze binnenstad te komen bezoeken. Dus daarom zijn echt maatregelen om die motivatie naar de beneden te halen, zoals het i-criterium, hard nodig. Anders zal de motivatie hoog genoeg blijven en welke weerstand we dan ook opwerpen, zal het niet tot minder toeristen leiden. (Het lid BENTOUMYA: Voorzitter, ik vind de filosofische bespiegeling best interessant maar de VVD pleit niet bijvoorbeeld voor het halveren van de riviercruises, wat ik ontzettend opvallend vind omdat de VVD wel de verordening heeft ondertekend.

Dus wat zijn nou maatregelen die de VVD voorstelt om het aantal toeristen te verlagen? Want dat hoor ik niet.) Voorzitter, wat ik denk dat het belangrijkste is, is namelijk dat het toerismeprobleem zich voornamelijk afspeelt in het centrum van de stad, waar we veel overlast gevende toeristen hebben, stoned, dronken. En wat wij willen is dat we juist daar maatregelen gaan nemen, dat we juist daar de druk gaan verlagen. En dat kan bijvoorbeeld met een i-criterium, dat kan door hard daarop te handhaven, door ervoor te zorgen dat het feest- en braltoerisme niet meer aantrekkelijk is waardoor uiteindelijk minder mensen naar deze stad komen. (Het lid BENTOUMYA: In dit debat gaat het ook veel over de prognosecijfers en daarbij is een onderzoek bijgevoegd waarin staat wat de draagkracht naar wijk is. Heeft de heer Von Gerhardt dat gelezen?) Ja. (Het lid BENTOUMYA: Dan zou ik toch de heer Von Gerhardt willen vragen om te bekijken in welke wijken die draagkracht onder druk staat. En dat is echt niet alleen maar in de binnenstad. Het is namelijk een probleem dat daadwerkelijk gaat ook om aantallen en ik hoop dat de VVD ook met passende oplossingen komt.) Ja voorzitter, wat ik al zei, het gaat om en-en. En wat ik hier zie in deze gemeenteraad is dat heel erg gestuurd wordt op die aantallen, maar dat tegelijkertijd de motivatie om naar deze stad te komen niet naar beneden wordt gehaald.

Dat een goed voorstel van deze burgemeester om het i-criterium in te stellen niet wordt geaccepteerd door deze raad. En dat we daarmee instrumenten laten liggen en dat we tegelijkertijd wel gaan kijken naar hoe buurtgemeenten dan maar onze problemen moeten oplossen. En dat vind ik kwalijk. Dat vind ik erg zorgwekkend en dat is de verkeerde gang van zaken. (Het lid VELDHUYZEN: Voorzitter, de VVD valt toch vooral dan terug op het i-criterium, maar er is eigenlijk al niet genoeg capaciteit nu bij de politie en bij handhavers. Dus hoe gaat de VVD dat dan uitleggen aan die overwerkte mensen die dan nog een verantwoordelijkheid erbij hebben? En dat is niet een hele kleine verantwoordelijkheid, weten wij.) Ja voorzitter, we zullen echt de capaciteit moeten vergroten. Dat is inderdaad een goed punt van de heer Veldhuyzen. Maar tegelijkertijd zal de overlast ook afnemen. Dat

65

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

betekent dus ook dat de overlast waar politieagenten nu bezig zijn met dronken toeristen, handhavers nu bezig zijn met dronken toeristen, dat dat ook naar beneden gaat. Dus u moet ook de andere kant bekijken. Als we dat naar beneden kunnen halen, hebben ze weer meer ruimte om op die straatdealers te handhaven. (Het lid VELDHUYZEN: Natuurlijk zeggen onderzoeken dat er minder toeristen zullen komen als het i-criterium wordt ingevoerd, maar ik denk dat daarbij niet genoeg rekening wordt gehouden met het feit dat drugsdealers dan gewoon weed gaan verkopen zoals ze nu al xtc verkopen. En die dealers zullen in groten getale aanwezig zijn op straat, dat hebben we al in het zuiden van het land gezien. Dus ik denk dat het een illusie is dat er meer handhaverscapaciteit vrij gaat komen.) Voorzitter, voordat we in een heel i-criteriumdebat belanden, dat is volgens mij niet de bedoeling. Maar wat ik al zei, het speelt ook handhaving vrij. En aan de andere kant, er wordt hier elke keer door de raad gezegd dat we geen middel uit de weg moeten gaan om toerisme naar beneden te brengen. Maar dit middel moeten we dan wel weer uit de weg gaan. En dat is een voorstelling die ik niet kan maken. Als u echt van mening bent dat we elk middel moeten aangrijpen, dan stel ik voor dat u nu nog een motie indient om vanaf morgen dat i-criterium uit te gaan voeren.

(Het lid NAMANE: Ja, allereerst denk ik dat er nu een focus op het icriterium komt, omdat de VVD dat als enige maatregel nu nog op tafel legt. Maar ik wil eigenlijk heel graag vragen aan de VVD of zij denkt dat er heel veel blow- en braltoeristen naar Venetië komen.) Voorzitter, ik ben twee jaar geleden met mijn opa in Venetië geweest, daar heb ik toen weinig blow-toerisme gezien, wel veel bral-toerisme. (Het lid NAMANE: Zag de heer Von Gerhardt daar dan ook dat eigenlijk het effect op de leefbaarheid enorm is en dat je daar eigenlijk gewoon niet op een prettige manier kunt wonen?) Ik zag inderdaad ook dat in Venetië problemen zijn met toerisme, ja. (Het lid NAMANE: Begrijp ik hieruit dus dan goed dat de heer Von Gerhardt met eigen ogen heeft gezien dat de leefbaarheid op de stad een breder effect heeft dan alleen de maatregelen of de dingen die de blow-en-braltoeristen veroorzaken?) Ik heb voornamelijk gezien dat Venetië een hele andere stad is dan Amsterdam en dat wij ook hele andere problemen hebben dan Venetië. En wat ik zag in Amsterdam is dat het echt geclusterd is op het wallengebied, rondom bepaalde gebieden, en dat we nog veel meer aan spreiding kunnen doen, dat we nog veel meer mooie plekken kunnen toevoegen aan deze stad waar ook toeristen heen kunnen komen en dat enkel alleen het sturen op aantallen de drukte en de ervaren overlast niet naar beneden gaat helpen.

(Het lid KHAN: Voorzitter, de VVD zegt dit moet geen debat worden over het i-criterium. Ik denk dat het heel verstandig is, want het verhaal van de VVD klopt niet. Mijnheer Von Gerhardt zegt namelijk dat dit kan bijdragen en minder dronken toeristen. Het i-criterium is een coffeeshopverbod voor buitenlanders. Dus als de VVD wil gaan kijken naar het beperken van de overmatige aanwezigheid van alcohol in de binnenstad, dan kunnen we samen gaan zitten. Maar tot nu toe heeft de VVD al mijn voorstellen hieromtrent weggestemd. Dus ik zou vooral willen zeggen, laten we het niet hebben over het i-criterium om dronken toeristen, feest- en braltoeristen, om die uit ons midden in de stad te krijgen. En ik hoor graag een heel ander

66

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

voorstel van de VVD wat echt daadwerkelijk gericht is op het tegengaan van die overlast gevende toeristen.) Voorzitter, ik ben drie, vier jaar lang barman geweest in een bruin café op de Warmoesstraat en ik heb daar gezien dat de voornaamste overlast kwam van dronken, stoned, Britse toeristen die daar elke keer maar kwamen. Die hierheen komen omdat ze willen blowen, omdat dat makkelijk kan in Amsterdam, omdat ze willen kijken naar de ramen op de wallen. Dus daar moeten we iets aan doen. Dat moeten we veranderen en dan zal een hele groot de groep Amsterdam niet meer aantrekkelijk vinden om hier overlast te veroorzaken. (Het lid KHAN: Maar om het toch wel scherp te hebben, want hier wordt weer het i-criterium ingebracht. Het feit dat die toeristen overlast veroorzaken, dat deel ik met de VVD dat we dat moeten tegengaan. Maar het komt door alcoholgebruik, of misschien alcoholmisbruik. Nogmaals, als de VVD daarover voorstellen indient, dan kunnen we samen gaan praten. Maar tot nu toe heeft de VVD altijd al mijn voorstellen hierover weggestemd.) Maar voorzitter, ik ben het met de heer Khan eens dat het een combinatie is. Het zijn vaak Britse toeristen die hierheen komen om te blowen en die enorm veel gaan drinken ook en daarmee overlast veroorzaken. Ik denk dus dat we met dat i-criterium er al voor kunnen zorgen dat de Britse toeristen er niet komen.

Als we op andere manieren ervoor kunnen zorgen dat die overlast gevende toerist hier niet komt, dan sta ik voor u klaar en kunnen we samen kijken wat we daaraan kunnen doen. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, de heer Von Gerhardt heeft een hele serie interrupties voor de kiezen gekregen, misschien dat hij daardoor er nog niet aan toe is gekomen, de toeristenbelastingverhoging uiteraard. Wat vindt de heer Von Gerhardt van het idee het Mallorca-model te voeren? Dat is verdubbeling van de toeristenbelasting gedurende het zomerseizoen.) Ja, wat het met de toeristenbelasting is, is denk ik dat wij in Amsterdam te veel op dat percentage zitten. En wat de VVD ook in het verkiezingsprogramma heeft staan, is dat we een soort vlaktaks moeten doen. Waarom? Omdat we daarmee juist de budgettoerist, de overlast gevende toerist die in de goedkoopste kamer zit harder pakken. Dus als we nou een hoger standaardtarief doen per dag, dan kunnen we ervoor zorgen dat het voor hun minder aantrekkelijk wordt en kunnen we daarmee weer die overlast-brallende toerist vermijden. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Dat is echt heel leuk, dat is uit de hoogtijdagen van het neoliberalisme, de jaren negentig, de flat taks, iedereen betaalt hetzelfde.

Maar goed die andere inrichting die ik bepleit voor dus een vast tarief per overnachting per persoon, dat drukt evenzeer op die lower leveltoeristen zogezegd en in sterke mate meer dan als je dat doet voor het Amstelhotel, uiteraard. Maar we willen toch ook die mensen in het Amstelhotel gewoon naar draagkracht kunnen belasten, want het is ook een belangrijke bron van inkomsten voor de stad.) Voorzitter, ik vind dat je de toeristenbelasting moet gebruiken waarvoor het is, namelijk de problemen die toeristen geven weer op kunnen lossen. Ik vind dat we overlast gevende toeristen meer moeten belasten dan andere toeristen. (Het lid BROERSEN: Voorzitter, ik moest toch even de hele discussie afwachten voordat ik hierop ging reageren. Maar het is toch wel interessant dat volgens mij de VVD dus niet voor het verhogen van de toeristenbelasting is.)

67

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Voorzitter, ik ben in principe niet voor het verhogen van de toeristenbelasting. (Het lid BROERSEN: Dus de heer Von Gerhardt zegt net, we moeten alles wat op tafel ligt, waaronder het i-criterium, aanpakken om het toerisme tegen te gaan, maar dan toch niet het verhogen van de toeristenbelasting. Dan zegt u toch twee hele andere dingen.) Voorzitter, ik ben voorstander voor een stelselwijziging, namelijk dat de goedkopere kamers meer gaan betalen en de duurdere kamers minder, namelijk met die vlaktaks. En waarom is dat? Want u kunt lachen, maar in de goedkope kamers zijn mensen die overlast veroorzaken. En als wij op alle kamers een hogere toeristenbelasting gaan doen dan betekent dat, dat wij onze stad als congressenhoofdstad gaan verliezen, dat gaat betekent dat toeristen die hierheen komen voor de musea hier niet mee heen gaan komen. En dan hebben we al stad een groot probleem. En dat wil ik niet. (Het lid BROERSEN: Dat is natuurlijk niet waar, dat weet het lid Von Gerhardt eigenlijk ook. Maar ik vind het wel interessant en ik wil dat wel echt even meegeven in deze discussie, als alles op tafel zou moeten liggen dan zou de VVD er misschien voor kiezen om de toeristenbelasting uiteindelijk wel te verhogen en niet alleen te kijken naar het i-criterium.

Want we weten allemaal hier dat de leefbaarheid van Amsterdam niet alleen voor de toeristen minder gaat worden, maar ook voor de Amsterdammer als het in Amsterdam vol staat met straatdealers. Want dat is uiteindelijk wat het icriterium gaat doen.) Ja, ik ben het daar niet mee eens. Ik denk dat we echt moeten kijken naar waar de overlast zit, dat we daarop moeten focussen en dat we met een drastische toeristenbelastingverhoging op alle hotels ervoor gaan zorgen dat we alle congressen in deze stad de nek omdraaien en dat moeten we echt niet willen. En volgens mij wil Volt dat ook niet. Volgens mij moeten we op een goede manier kijken hoe we de toeristenbelasting in kunnen zetten om daar waar het pijn doet, daar waar we overlast hebben, de druk op de stad te verminderen. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja de heer Von Gerhardt, het spijt me dat te moeten zeggen, komt weer met de oude meuk van de congressen, Amsterdam congresstad en zo, I don’t believe it. Maar even kijken naar het dus afknijpen van de groei van het aantal kamers, en dat is wat de wethouder voorstaat, dat leidt ertoe dat er een druk is opwaarts op de prijzen van de kamers. Dus dat leidt tot grotere winstgevendheid van de hotels die er nu al zijn.

Dan is het toch redelijk om die toeristenbelasting sterk te verhogen? En dan kan een hotelhouder, dat is een hotelier, ervoor kiezen om die hogere toeristenbelasting voor zijn eigen rekening te nemen. Dat is toch een mooie liberale vrijheid, ziet de heer Von Gerhardt dit punt?) Ja dat zou kunnen, maar meestal zie je in de praktijk dat uiteindelijk de toerist dat betaalt, of in dit geval de congresganger en dat congressen daardoor naar Barcelona verdwijnen en we die in Amsterdam verliezen. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Het voorbeeld van Barcelona is dus heel slecht omdat daar ongelooflijk veel protesten zijn met demonstraties aan toe tegen het overlopen van al die toeristen daar. Het Mallorca-model, want dat is echt het ei van Columbus. Ziet de VVD dat ook?) Nee. De VOORZITTER schorst de vergadering.

68

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Mbarki. Wethouder MBARKI: Dank, voorzitter. En ook dank aan de raad voor de vragen en ook het debat wat zich een beetje ontvouwde. Want dat was eigenlijk ook datgene wat we eerder ook met elkaar besproken hebben, niet zozeer de laatste commissie als het gaat om het hotelbeleid maar wel eerder bij het vaststellen van de maatregelen en de visie op de bezoekerseconomie. Het is inderdaad een en-en-verhaal en voorzitter, we kunnen ook wel stellen dat we als stad met een pakket aan maatregelen op verschillende terreinen ook echt stappen willen gaan maken. Dat gaat enerzijds om de overlast tegengaan, overtoerisme en overnachtingen. En vandaag gaan we het over het laatste hebben in een trits van veel meer maatregelen. En wat dat betreft, voorzitter, nemen we vandaag ook wel een historische stap in de noodzakelijke aanpak van de groei van het aantal toeristen, om dat nog meer te beteugelen en ons strenge beleid dat we al hadden bij de nee-tenzij-gebieden, die wordt nu nog strenger. En dat is ook hard nodig, concluderen we volgens mij allemaal. En ook de cijfers laten dat ook zien, voorzitter. En wat we doen, voorzitter, we verschaffen hiermee de nee-tenzij-gebieden af en we hebben een nieuwe regeling, namelijk de nieuw-voor-oud en die is ook aangescherpt.

En voorzitter, ik wil hier ook een compliment maken naar een voormalig raadslid die er namelijk niet meer bij is, raadslid Van Renssen van GroenLinks die ons eigenlijk met haar motie met nog verschillende leden die te hebben medeondertekend op dit pad hebben gezet. En wat dat betreft is ook wel weer mooi dat ze als bestuurder in stadsdeel Centrum ook uitvoering mag gaan geven, samen met haar collega's aan onder andere dit beleid. En voorzitter, zonder dat je er iets voor terug doet, oftewel voor de buurt, voor de omgeving of voor de stad, is het met dit beleid onmogelijk om een hotel te openen. En we zijn hier echt wel een voorloper in als het gaat om de rest van de wereld ook, want we zijn hier echt wel stappen aan het zetten want we hebben geconcludeerd dat hotels, dat is eigenlijk voldoende aanwezig in onze stad. Sterker nog, we hebben met elkaar geconcludeerd dat we het aantal overnachtingen sterk terug willen brengen. Voorzitter, ik ga de vragen eerst langs die mij gesteld zijn en daarna ga ik een hele rits aan moties proberen een voor een goed te preadviseren. En om te beginnen, voorzitter, is mij gevraagd door meerdere leden om in MRA-verband te gaan pleiten voor maatregelen. Ik heb in de commissie eigenlijk al aangegeven, volgens mij doen we dat al en zijn we bezig om ook samen met de gemeenten in de MRA te kijken wat we gezamenlijk kunnen doen.

Een van de concrete zaken is dat we een MRA-expertteam hebben waarbij we ook elkaars beleid toetsen, met name als het gaat om hotelinitiatieven waarbij sprake is van meer dan vijftig slaapplekken, dan worden ze ook onderling ook getoetst. Dus we doen het al. Maar ik heb ook in de commissie gezegd een nieuw-voor-oud-regeling in de regio, best interessant. Maar ik wil wel aan verwachtingsmanagement doen, best ingewikkeld ook. Dat zou dus betekenen dat je een hotel moet opkopen in Amsterdam. Dat kost geld. En dan zou je vervolgens buiten Amsterdam in een andere regio iets ervoor terugkrijgen. Of je dat ook financieel haalbaar kunt maken, dat is best ingewikkeld. De investeerder die dat moet gaan doen die moet nog op gaan staan. Dus ik wil ook aan verwachtingsmanagement doen, ik wil dit zeker bespreken maar het zijn natuurlijk wel casussen die best moeilijk zijn. Ik kan er wel bij zeggen dat een aantal gemeenten zoals Haarlem en Haarlemmermeer hun hotelbeleid aan het aanscherpen zijn. Dus die komen veel meer in onze lijn. Maar er zitten ook gemeenten tussen die echt iets anders voor ogen hebben. Maar uiteraard, ik ga u op

69

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

de hoogte houden van de inspanning die ik daarin zal doen en mij is gevraagd rond 1 december, ik zal zeker de inspanning die we gepleegd hebben binnen de MRA ook met u delen. Dan voorzitter, had ik nog een vraag, niet zozeer een vraag, want ik wil me echt ook wel beperken vandaag tot het hotelbeleid, maar we hebben echt ingrijpende maatregelen ook genomen in deze stad en ik kan het lijstje wel opnoemen. Maar het verkorten van de openingstijden is best ingrijpend, een blowverbod is best ingrijpend, riviercruises halveren is best ingrijpend. We zijn dus echt maatregelen aan het treffen, maar het is niet genoeg. En 1 december zal ik gewoon weer met nieuwe maatregelen komen. Als college zullen we dat gezamenlijk doen omdat het namelijk nodig is. Dus wij zullen ons gewoon aan de verordening houden en met nieuwe maatregelen komen. In het ritme van 1 juni komen de nieuwe cijfers en 1 december zullen we met maatregelen komen waar ik graag ook met de raad over in gesprek ga. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, in de commissievergadering wekte de wethouder de indruk dat bijvoorbeeld het Nationaal Slavernijmuseum en het cultuurbudget en al die andere dingen die we net opsomden er eigenlijk alleen maar voor de Amsterdammers waren en dat dat niet leidde tot extra toerisme.

En mijn vraag aan de wethouder is als je dan toch dat najaar ermee komt, om op die opmerking nog eens te reflecteren, want ik denk dat we niet alleen naar de bedden moeten kijken maar ook naar het aanbod in onze stad.) Wel fijn dat de heer Havelaar deze vraag ook stelt, want dat is niet wat ik gezegd heb. Dus fijn dat u mij de mogelijkheid biedt om dit te nuanceren, niet te nuanceren, ik heb het gewoon niet gezegd. Wat ik heb gezegd is wij maken de stad primair mooier voor onze Amsterdammers en dat daar vervolgens ook bezoekers op afkomen, ja dat is wel het gevolg van een hele populaire mooie stad hebben. Maar als de heer Havelaar zou willen bepleiten dat we in de stad niks meer toevoegen en ook niks meer mooier maken met als doel om daarmee bezoekers weg te jagen, ja ik vrees dat we die richting niet op moeten gaan. Dus wat we aan het doen zijn is ook recht te doen aan de stad, aan nieuwe initiatieven. Maar feit is wel dat een populaire stad als Amsterdam ook bezoekers trekt en die bezoeken dan ook nieuwe initiatieven in de stad die ergens landen. Dat is wat ik gezegd heb, voorzitter. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, fijn dat wethouder mij dan in de gelegenheid stelt om dat te nuanceren. Want ik zeg ook niet dat we niks aan de stad moeten toevoegen of de stad een akelige plek voor bezoekers moeten maken.

Maar ik zeg wel dat de bezoekers, we focussen nu zo op het aantal bedden en ik begrijp dat vanuit het voorkeursinitiatief, maar die mensen komen hier niet alleen maar om te slapen. En ik denk dat we in de discussie met elkaar ook wel een beetje moeten voorkomen dat we het straks alleen nog maar over de bedden hebben en niet meer de vraag stellen waarom zijn die mensen eigenlijk hier.) Maar ook dat is niet helemaal waar, voorzitter, want de verordening spreekt namelijk over meerdere aspecten dan alleen de overnachtingen. Sterker nog, in het beleid en ook de visie op de bezoekerseconomie hebben we gezegd het gaat over overlast, overtoerisme en overnachtingen. En vandaag hebben we het over de overnachtingen. We hebben meermaals ook over heel veel andere maatregelen gesproken en dat gaan we de komende tijd ook gewoon blijven doen. (Het lid KHAN: Ik weet dat de wethouder zei dat die voor 1 december komt met nieuwe maatregelen. En ik snap ook wel dat het ingrijpende maatregelen zijn waar goed over moeten worden nagedacht. Maar ik zou

70

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

toch willen weten, zeker als het gaat om toeristenbelasting en de verhoging ervan, ligt dat op dit moment op tafel? Ik denk dat gezien de urgentie die er speelt, dat het voor de maatschappelijke rust ook wel belangrijk is om daar nu wat duidelijkheid over te geven. En ja, in ambtelijke begrippen is 1 december helemaal niet zo ver. Dus ik neem aan, mocht die optie op tafel liggen, dat de wethouder die nu ook kan aangeven dat ja inderdaad, we zitten ook te kijken naar onder andere die verhoging van de toeristenbelasting.) Ik begrijp dat de heer Khan daar heel erg nieuwsgierig naar is, maar er liggen meerdere potentiële maatregelen op tafel. Maar ik ga er nu niet eentje uitlichten, dus ik ga nu ook niet zeggen of we de toeristenbelasting wel of niet gaan verhogen. Maar die ligt zoals altijd op tafel. (Het lid KHAN: Voorzitter, dan kan ik denk ik wel concluderen dat het inderdaad een van de opties is die op tafel ligt. En dan wachten nog een paar maandjes af.) Jazeker, 1 december komen wij met nieuwe maatregelen en dan zullen we daarover communiceren, voorzitter. Laat ik beginnen, voorzitter, dat vragen die aan mij gesteld worden over de burgemeester of aan de burgemeester, die hou ik ook echt bij de burgemeester. En wat betreft de toeristenbelasting, dat gesprek hebben we gevoerd, we hebben de methodiek ook voor een deel aangepast.

Ik ben bereid om daar op een ander moment zeker over met u verder te praten, maar ik zou het voor nu echt willen houden op het hotelbeleid en wat we vandaag hier gaan vaststellen. En dan ga ik nu echt naar het eerste amendement, voorzitter, als mij dat wordt toegestaan. Dat is namelijk amendement 300 van het lid Havelaar inzake een breed toegankelijk aanbod van onderscheidend, het ging over het viersterrenconcept als randvoorwaarde niet meer te gebruiken en daarvoor in de plaats drie te gebruiken. Ik vond het ook wel een klein beetje, voorzitter, dat gebeurde ook in de commissie, dat er een beetje met wat zaken ter tafel werd gekomen waarbij je inderdaad denkt, slippers, gaat het daar nou echt om? Maar ik vind dat de heer Schmit eigenlijk heel goed verwoordde wat er in randvoorwaarden cruciaal is als je ook wil dat het een buurtfunctie heeft. En dat is namelijk het personeel. Bij een viersterrenhotel, heb je veel meer personeel, de receptie is ook langer bemand, dat is ook wel handig. Er zijn namelijk ook eisen met betrekking tot het restaurant, wat ook een functie moet hebben voor de buurt die ook een aantal dagen in de week ook open is. Dus de randvoorwaarden corresponderen veel met een viersterren dan met een driesterren en uiteindelijk willen we ook echt de leefbaarheid en ook de toegankelijkheid voor de buurt verhogen.

En daar is een viersterren veel toegankelijker voor dan een driesterren. Dus deze moet ik helaas ontraden, voorzitter. Dan motie 315 van het lid Bentoumya en ook anderen, dat gaat namelijk over het in kaart brengen of te onderzoeken wat de financiële instrumenten zijn als het gaat om de invloed op het aantal bezoekers en de overlast en ook te kijken naar wat de btw-verhoging voor hotelovernachtingen gaat doen landelijk. Ik kan zeggen dat we kunnen we doen. Het is interessante informatie, ik heb in de commissie ook al aangegeven dat ik heel benieuwd ben wat de btw-verhoging voor hotels gaat doen. En dat lijkt me ook goed om daar in december op te terug te komen. En wij zullen ook kijken welke invloed dat gaat hebben op de te nemen maatregelen. Dus die kan ik positief preadviseren, oftewel geen bezwaar tegen aannemen. Dan heb ik motie 290 van het lid Veldhuyzen inzake bescherm het stadsgezicht. En het gaat hier om beleid te ontwikkelen ten aanzien hotels en sloop met als doel om het

71

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

stadsgezicht beter te beschermen. Ja, ik moet hier helaas negatief op preadviseren en wel omdat wij zien eigenlijk geen noodzaak om specifiek welstandsbeleid voor hotels te ontwikkelen omdat de functie van een bouwwerk, zoals een hotelfunctie, eigenlijk losstaat van de welstandbeoordeling. Dus eigenlijk kunnen we alles beoordelen. En om uw voorbeeld te noemen van het Leidseplein, ook dat is gewoon beoordeeld aan de hand van de regels die er zijn. En wat er daadwerkelijk plaatsvindt in zo’n gebouw, dat is niet voor de beoordeling van welstand. Dan hebben we een motie 291, dat gaat over het intrekken van hotelvergunningen, onderzoek te doen naar de mogelijkheid voor het intrekken of wijzigen van hotelvergunningen en andere manieren om het aantal toeristische overnachtingen terug te dringen. Voorzitter, een hotelvergunning gaat over de exploitatie, die moet je gewoon aanvragen binnen de APV. En dat wordt ook gewoon gedaan. Ik denk dat u hier vooral doelt op hoe kunnen we ervoor zorgen dat we niet nog meer hotels krijgen. Dat is precies het beleid waar we vandaag voor staan, dat is namelijk het toetsen aan het overnachtingsbeleid, het zogenaamde hotelbeleid 2024. En het andere, en dat is namelijk veel meer vanuit de omgevingsplannen die we natuurlijk hebben, voorheen de bestemmingsplannen, is dat natuurlijk de pijplijn die ik ook met u gedeeld heb.

Daar zitten natuurlijk ook allemaal juridische zaken omheen. Dus ik moet deze motie helaas ook negatief preadviseren. En ook met de opmerking, voorzitter, dat we natuurlijk eerder ook een nota toeristenovernachting met u gedeeld hebben en ook daar staat een instrument in beschreven, namelijk het zogenaamde afremmen hotelgroei door het erfpachtinstrument. En dat kunnen we ook en die zetten we ook in op het moment dat het nodig is. Dus ik denk ook dat het daarmee ook overbodig is, voorzitter. Dan motie 292 van het lid Veldhuyzen inzake AirBnB. Ik preadviseer deze ook namens collega De Jager, voorzitter. En de motie roept op de beperking voor particulier vakantieverhuur via platformen zoals AirBnB verder aan te scherpen naar maximaal zeven nachten verhuur per jaar. Voorzitter, hierover kan ik zeggen dat wij natuurlijk al eerder maatregelen hebben getroffen, ook op dit onderwerp. En per 1 januari is het quotum van vergunningen voor bed and breakfast verlaagd met 30 procent. Voor vakantieverhuur van een gehele woning geldt onder meer een vergunningsplicht, zoals u weet, met een maximum van dertig nachten en vier personen. En we hebben eerder ook al besproken, heb ik in de commissie ook al aangeven, voor het einde van het jaar willen we ook graag met u de zogenaamde escalatieladder delen die we dan willen vaststellen als college, om ook te bezien welke nieuwe maatregelen er zijn.

En ik denk dat de raadsleden die ook in de vorige periode mee hebben gedaan en meegekeken weten dat er een verbod eigenlijk al heel lang op tafel heeft gelegen, maar dat we ook teruggefloten zijn door de Raad van State omdat we namelijk niet de juiste route hebben bewandeld. Dus ik moet deze helaas ook negatief preadviseren, voorzitter. Dan heb ik motie 293, ontwikkeling uitsterfbeleid hotels en hostels, een uitsterfbeleid voor hotels te ontwikkelen met het doel om het aantal overnachtingen drastisch terug te dringen. Ja voorzitter, hier zou ik eigenlijk eerst een algemene opmerking over willen maken, want tijdens het debat had ik soms ook de indruk dat er werd gezegd laten we vooral wanneer hotels verdwijnen en stoppen, er niks voor terug laten komen. Dat gaat niet. Een hotel stopt niet zomaar uit zichzelf omdat we namelijk zien dat de waarde van een hotel is in onze stad qua vastgoedwaarde vrij hoog, dus het gaat niet zomaar weg. Dus er is geen hoteleigenaar die zegt, of een vastgoedeigenaar, ik stop ermee en ik ga wat anders doen. Dat gebeurt niet zo snel. Sterker nog, wat je heel vaak ziet is dat ze zelf de keuze maken om van een hostel naar een andere sterrenclassificatie te gaan. Dus als het hier gaat om uitsterfbeleid en geen nieuwe vergunningen toe te staan, dat is eigenlijk niet

72

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

wat we kunnen zomaar. Dus wat we vooral kunnen doen is het afremmen van de groei en dat zijn we nu ook aan het doen en dat is eigenlijk ook wat we met het beleid wat nu voorligt ook beogen. Sterker nog, het vorige beleid sinds 2017 heeft ervoor gezorgd dat er maar drie hotelinitiatieven erdoorheen zijn gekomen die ook getoetst zijn. Dus het is effectief. We gaan alleen het nu nog meer aandraaien met hele hoge kwaliteitseisen bij de nieuw-vooroud omdat je toch nog ruimte wil houden op het moment dat er sprake kan zijn van het verhogen van de leefbaarheid in een buurt door hotels die veel overlast veroorzaken op te kopen en elders in de stad te laten landen. Dus er komt de facto niks bij, maar hierdoor kunnen we wel blijven verplaatsen. Helaas moet deze motie ook negatief preadviseren. Dan motie 294 over de feitelijke planologische ruimte aangaande het hotelbeleid. Voorzitter hierover kan ik zeggen dat het hotelbeleid wat we nu gaan vaststellen alleen betrekking heeft op nieuwe hotelinitiatieven die niet in het omgevingsplan passen. Dus hotelinitiatieven waar in basis geen planologische ruimte voor is, want daar hebben we namelijk ook de pijplijn voor die u natuurlijk ook gezien heeft. Dus ik kan eigenlijk het verzoek niet inwilligen omdat het namelijk iets vraagt waar we vandaag niet voor gaan stemmen. Dus ik moet deze motie helaas ook negatief preadviseren.

Dan het nieuw-voor-oud volledig te schrappen uit het hotelbeleid, 295. Ik heb net eigenlijk aangeven waarom het zo belangrijk is om wel die ruimte te houden, want we houden namelijk hiermee ruimte om leefbaarheidsinitiatieven een kans te geven in bepaalde wijken. Dus er komt niks bij, maar hiermee bied je wel ruimte om te verplaatsen. Als we dat niet doen, dan zet je het de facto helemaal vast en we weten echt, met overtuiging kunnen we zeggen een hotel in Amsterdam sluit je niet zomaar. En we hebben ook uit de notitie transformatie gezien dat transformeren ook niet zomaar gaat, want dat levert gewoon niet zoveel op, je moet geld inleveren en dat gaan vastgoedeigenaren gewoon niet zo snel doen. Dus deze motie is ook negatief, voorzitter. (Het lid VELDHUYZEN: Ik zal het heel kort houden, ook vanwege mijn spreektijd. Maar we zitten nu al boven de twintig miljoen en de wethouder heeft het over dat we alleen maar groei kunnen afremmen. En ik heb een aantal voorstellen gedaan om te proberen verder te gaan dan dat, maar daar konden helaas geen positieve preadviezen op komen. Maar dan kunnen we dus niet genoeg doen want we zitten al boven de twintig miljoen en we kunnen alleen de groei afremmen. Dus hebben we dan niet een ontzettend groot probleem?) Ja, er is net natuurlijk in het debat wel ook gezegd het is en-en.

Het is, enerzijds zal je er moeten voor zorgen dat de groei aan bedden niet nog meer toeneemt en tegelijkertijd zul je ook maatregelen moeten nemen om ervoor te zorgen dat mensen niet massaal deze kant op komen. Dat is wat we aan het doen zijn. Dus de maatregelen, ik zou niet op iedere maatregel steeds willen leggen hier gaan we die twintig miljoen mee bereiken. Het is de combinatie van alle maatregelen. En als het gaat om het verder terugbrengen van het aantal overnachtingen, ik denk dat het hotelbeleid efficiënt is en ook heeft laten zien dat het werkt. Maar als we willen dat hotels verdwijnen uit de stad, moeten we ook gaan kijken wat het kostenplaatje is wat daarbij hoort. Dan zul je gaan moeten opkopen en dan zul je moeten gaan kijken hoe je ook bepaalde bestemmingen weghaalt en dat kost tijd en geld. Ik heb bij uw motie niet gezien hoe we dat geld bij elkaar krijgen, dus ik moet het nu doen met wat hier staat. En dan zeg ik, ik kan hem niet uitvoeren dus dan is hij negatief. Voorzitter dan motie 316, dat is formuleer criteria voor de uitzonderingssituaties op het hotelbeleid Ik begrijp deze wel, maar hij is niet uitvoerbaar, want het is namelijk een uitzondering omdat het niet is vastgelegd in criteria. En als we nu criteria gaan vastleggen, dan zouden we die moeten toevoegen aan de nieuw-voor-oud-regeling en dan blijf je altijd

73

Jaar

2024

Vergaderdatum 17 juli 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

nog uitzonderingen houden die dan niet getoetst kunnen worden aan de criteria. Dus ik denk voordat we nu met de randvoorwaarden die wij hebben echt hoge eisen hebben gesteld en dat je altijd uitzonderingen zult hebben, maar die zullen dan ook aan de hand van maatwerk getoetst moeten worden. Maar om die nu al vast te leggen, dan is het geen uitzondering want dan hebben het namelijk al vastgelegd en dan wordt het sterker nog, ik vrees dan ook voor het effect, is dat mensen namelijk naar ons toe gaan komen met een uitzonderingspositie omdat die namelijk op papier staat. En dat wil je ook niet. Je wil namelijk een uitzondering ook echt een uitzondering laten zijn. Dus ik kan deze helaas niet positief preadviseren. Dan motie 317, dat is elk extra bed via de raad. En volgens mij, het hotelbeleid 2024 creëert geen extra bedden. Dus wat wij vandaag hier vaststellen gaat niet over extra bedden. En als dat wel zou zijn, als het wel zo is, dan weten we natuurlijk via de pijplijn dat via de portefeuille RO dat soort zaken ook aan de raad worden voorgelegd. Maar wat we vandaag hier met elkaar vaststellen gaat niet over extra bedden. Dus ook deze motie, voorzitter, ontraad ik.