20240709 Raadsinformatiebrief - bestuurlijke reactie initiatiefvoorstel Iedereen Amsterdammer worden_DEF GETEKEND.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 juli 2024 Economische Zaken Sofyan Mbarki Directie Economische Zaken en Cultuur, Directie-.en.managementadvisering.EZ@amsterdam.nl Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel Iedereen kan Amsterdammer worden van het lid Heinhuis

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 28 maart 2024 heeft raadslid Heinhuis (PvdA) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld ‘Iedereen kan Amsterdammer worden’. Met dit voorstel wordt het college het volgende gevraagd: 1. Ontwerp in samenwerking met het internationale bedrijfsleven in Amsterdam en partijen die kennis hebben van de Amsterdamse samenleving (zoals buurthuizen, maatschappelijke organisaties en educatieve instellingen) en organisaties die de expat-gemeenschap goed weten te bereiken (zoals the Netherlands Foreign Investment Agency) een programma 'Amsterdammerschap voor expats' 2. Betrek in dit programma in ieder geval: a) een cursus van de Nederlandse taal; b) het kennismaken en verbinden met het sociale weefsel van de stad, zoals (sport) verenigingen, sociale- en maatschappelijke organisaties en (buurt)initiatieven en vakbonden; c) een verbinding met organisaties als de Vrijwilligers Centrale Amsterdam; d) een ontmoeting tussen deelnemers en Amsterdammers die al langer in de stad wonen; e) lessen over de geschiedenis, cultuur en tradities van Amsterdam. 3. Maak afspraken met bedrijven in Amsterdam die expats in dienst hebben waarin zij zich committeren om ervoor zorg te dragen dat deze groep nieuwe Amsterdammers het programma succesvol afrondt.

Het college waardeert het werk dat de indiener heeft verzet om dit voorstel te schrijven en uw betrokkenheid tot dit onderwerp. Per onderdeel van het voorstel treft u hieronder een reactie van het college aan.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 juli 2024 Pagina 2 van 5

1) Ontwerp in samenwerking met het internationale bedrijfsleven in Amsterdam en partijen die kennis hebben van de Amsterdamse samenleving een programma 'Amsterdammerschap voor expats´ Het college onderschrijft dat er steeds meer internationale nieuwkomers naar Amsterdam komen, dat de bevolkingssamenstelling hiermee verandert en dat dit zo zijn uitdagingen met zich meebrengt. De samenstelling van de groep internationale nieuwkomers is breed, van internationale studenten, arbeids- en kennismigranten (incl. EU onderdanen), meegekomen partners (en internationale partners van Nederlanders), Oekraïners met aparte positie, tot statushouders en asielzoekers. Voor sommigen geldt een inburgeringsplicht en voor anderen (bv de kennismigranten) niet. De economische situatie van internationals varieert (ook onder kennismigranten) en hoewel sommige genieten van een hoog inkomen en gunstige arbeidsvoorwaarden, zijn er ook velen die met financiële uitdagingen te maken hebben, afhankelijk van hun sector, persoonlijke omstandigheden en herkomst. Sommigen internationals komen hier voor een jaar of twee en anderen settelen zich voor langere tijd. Kort of lang hier, internationale nieuwkomers zijn welkom in de stad en hun diversiteit brengt meerwaarde. Ze brengen nieuwe perspectieven met zich mee, dragen aanzienlijk bij aan de economie van Amsterdam en kunnen tekorten op de arbeidsmarkt opvangen.

Tegelijkertijd is het goed dat zij voldoende integreren in de Amsterdamse samenleving. Vanuit de directie Economische Zaken en Cultuur (met name via IN Amsterdam) gebeurt er al veel om kennismigranten (die dus niet inburgering plichtig zijn) en andere internationals te helpen bij hun integratie in de stad/MRA. Het beeld van de klassieke expat (partner werkt niet, kinderen op internationale school, tijdelijk verblijf) is grotendeels vervangen door een internationale groep waarbij meegekomen partners in hun land van herkomst baan opgaven en graag aan de slag willen in Nederland (dual careers), met kinderen die veelal naar lokale scholen gaan. De vaak eenzijdige associatie die het woord expat oproept doet geen recht aan de enorme diversiteit aan internationals (en bijbehorend inkomen). Dit heeft er onder andere toe geleid dat het voormalige Expatcenter Amsterdam, in opdracht van het toenmalige college, haar naam heeft gewijzigd naar International Newcomers (IN) Amsterdam. Via voorlichting en activiteiten vanuit IN Amsterdam wordt een hele brede groep internationals in de Metropoolregio Amsterdam bereikt waarbij meerdere van de hieronder 2 a t/m e genoemde elementen worden meegenomen. Het college vindt de naam van het voorgestelde programma; “Amsterdammerschap voor Expats” dan ook ongelukkig en stelt voor het woord expat te vervangen door een andere term. 1

1

NB: Initiatiefvoorstel refereert op pag. 2 aan aantallen “expats” op basis van Decisio rapport welke het onderscheid kenniswerker/arbeidsmigrant maakt op basis van inkomensgrens, zie Toelichting Monitor Internationals MRA (decisio.nl)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 juli 2024 Pagina 3 van 5

2) Betrek in dit programma in ieder geval: a) een cursus van de Nederlandse taal; Het college onderschrijft het belang van het leren van de Nederlandse taal bij integratie in de stad. Dit is waarom internationale nieuwkomers via IN Amsterdam al jaren worden aangemoedigd om de taal te leren en worden gewezen op mogelijkheden om dit te doen.2 Dat niet alle internationale nieuwkomers de Nederlandse taal leren, komt deels doordat zij niet altijd over de financiële middelen beschikken (voor een taalcursus) en aangewezen zijn op zelfstudie. Bovendien geven ze aan dat het vaak lastig is om Nederlands te spreken wanneer je daar nog onzeker over bent en meer tijd nodig hebt. b) het kennismaken en verbinden met het sociale weefsel van de stad, zoals (sport)verenigingen, sociale- en maatschappelijke organisaties en (buurt)initiatieven en vakbonden; IN Amsterdam informeert internationals over verenigingen in de stad. We zouden kunnen onderzoeken of we samen met de afdeling Sport van de gemeente een programma kunnen opzetten om internationals meer te betrekken bij (sport)verenigingen in de stad. Via de vrijwilligerscentrale Amsterdam VCA kunnen internationals zich als vrijwilliger inzetten voor (buurt)initiatieven zoals Buurtbuik, het Koffiehuis aan de Haarlemmermeerstraat, Boost en Humanitas.

Velen weten de weg naar de VCA al redelijk te vinden (zie 2c), dit kan nog verder onder de aandacht gebracht worden. Interessant is ook de interesse van met name meegekomen partners (spouses) van internationale kenniswerkers en andere internationals om te werken in tekortsectoren zoals de zorg. Enquêtes van IN Amsterdam onder de internationale gemeenschap bevestigen dit beeld. Hieronder zijn veel partners die in hun land van herkomst een baan in een tekortsector opgaven en hier dolgraag aan de slag willen, hetgeen ook bleek uit een recente pilot met internationale zorgprofessionals. De gemeente werkt samen met Regionale Werkcentrum Groot Amsterdam aan de verdere ontwikkeling van toeleiding van internationals naar tekortsectoren. c) een verbinding met organisaties als Vrijwilligers Centrale Amsterdam VCA; Ook op dit punt onderschrijft het college het belang. VCA is sinds enkele jaren partner van IN Amsterdam en gezamenlijk wordt vrijwilligerswerk bij de internationale doelgroep onder de aandacht gebracht. Ruim 20% van de aanmeldingen voor vrijwilligerswerk bij VCA tot en met april dit jaar was afkomstig van internationals. Via Business Involved3 worden ook bedrijven en hun (internationale) werknemers gekoppeld aan de VCA. Er zijn mooie voorbeelden van internationale bedrijven die zich hierbij hebben aangesloten.

Zo geeft Liberty Global al hun medewerkers 24 uur per jaar betaald verlof om vrijwilligerswerk te doen. Daarnaast mogen medewerkers van Lucas Bols 16 uur vrijwilligerswerk te doen, oa bij dynamo social impact. d) een ontmoeting tussen deelnemers en Amsterdammers die al langer in de stad wonen; IN Amsterdam werkt samen met ACCESS (answers to questions about moving to and living in the Netherlands), een non-profit organisatie bestaande uit getrainde vrijwilligers die zelf uit het buitenland gekomen zijn en bij vragen zowel uit een uitgebreide database als hun 2

Learning Dutch in Amsterdam | I amsterdam ) Business Involved Amsterdam - The platform for company volunteering | Business Involved Amsterdam 3

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 juli 2024 Pagina 4 van 5

eigen ervaring kunnen putten (ACCESS heeft dagelijks gratis spreekuren bij IN Amsterdam). Zij organiseert diverse workshops die gericht zijn op integratie, faciliteert welcome events, en verwijst internationals actief naar organisaties in de stad/regio. Mogelijk kan deze organisatie die goeddeels uit vrijwilligers bestaat met hulp van gemeente en bedrijfsleven bijdragen aan het organiseren van deze ontmoeting, waarbij natuurlijk ook andere organisaties behulpzaam kunnen zijn. e) lessen over de geschiedenis, cultuur en tradities van Amsterdam. Ook op dit punt is het college van mening dat dit kan bijdragen aan een betere integratie van internationale nieuwkomers. Via iamsterdam.com en verschillende nieuwsbrieven vanuit IN Amsterdam wordt geïnformeerd over culturele activiteiten in de stad/regio. Daarnaast heeft IN Amsterdam een serie video’s, genaamd “Feeling at home”4 ontwikkeld in samenwerking met o.a. de Gemeente Amstelveen. Middels een campagne zijn de video’s massaal bekeken. Doel van de video’s is om internationals en hun gezinnen te informeren over alledaagse omgangsvormen in Nederland en specifiek in de MRA om hen handvatten te bieden om zich thuis te voelen in hun nieuwe woonplaats. Anderzijds biedt deze informatie ook inzichten voor mensen die met nieuwkomers te maken hebben in hun buurt, werkomgeving of school.

3) Maak afspraken met bedrijven in Amsterdam die expats in dienst hebben waarin zij zich committeren om ervoor zorg te dragen dat deze groep nieuwe Amsterdammers het programma succesvol afrondt. Er zijn reeds voorbeelden van grote bedrijven en kennisinstellingen die hun internationale werknemers op diverse manieren actief ondersteunen bij hun integratie in de Amsterdamse samenleving. Naast de voorlichting en activiteiten die IN Amsterdam al biedt willen we aanvullend verkennen of IN Amsterdam ingezet kan worden om een ‘onboardingprogramma’ te ontwikkelen voor internationals (en partners) die werkzaam zijn bij de grote bedrijven en kennisinstellingen die gebruikmaken van de diensten van IN Amsterdam. Voor dit programma zouden wij een aantal sessies kunnen aanbieden, zoals hierboven beschreven. Dit zou een betaalde dienst kunnen zijn, kostendekkend voor IN Amsterdam. Vanuit de gemeente kunnen we bedrijven niet verplichten hun internationale werknemers hier aan te laten deelnemen, maar kunnen wel een sterk beroep op hen doen en het zo aantrekkelijk mogelijk maken, bijvoorbeeld door hen met een certificaat te belonen. Bestuurlijke reactie Het college adviseert om een gewijzigd initiatiefvoorstel in te dienen waarin de suggesties van het college worden meegenomen, zodat het van een positief advies kan worden voorzien.

Daarbij gaat het college uit van een verkenning hoe het Amsterdammerschap van internationale nieuwkomers in den brede te bevorderen met bestaande en mogelijk nieuwe manieren om bij te dragen aan ‘Iedereen kan Amsterdammer worden’. Hieronder valt een nadere verkenning van de beoogde doelgroep, van bestaande instrumenten t.a.v. punten 2 a t/m e en een verkenning hoe we via IN Amsterdam een op Amsterdammerschap gericht onboardingprogramma aan kunnen bieden, ter verrijking van mogelijke onboardingprogramma’s die bedrijven en (kennis)instellingen mogelijk al hebben. Hiertoe wordt actief contact gezocht met de grote bedrijven en instellingen die gebruik maken van de diensten van IN Amsterdam en/of onderdeel uitmaken van het netwerk gemeente 4

Feeling at home | I amsterdam)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 juli 2024 Pagina 5 van 5

Amsterdam, en wordt het belang van commitment voor goede onboarding meteen meegenomen bij nieuwe contacten. Ook kan gekeken worden in hoeverre - voor zover nodig - het sociale weefsel toegankelijker te maken is voor nieuwkomers. Mogelijk kan ook verkend worden of hier een regionale aanpak via de MRA wenselijk is aangezien veel internationals elders in de MRA wonen, maar werken in Amsterdam of vice versa. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken en Cultuur

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl