20240612 WV conceptverslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting

WV

Raadscommissieverslag, 12 juni 2024

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Woensdag 12 juni 2024 van 09.00 tot 11.44 uur 3 juli 2024

Voorzitter: lid Kabamba Portefeuillehouders: wethouders De Jager en Van Dantzig Commissiegriffier: dhr. Van Loon Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Ahmadi (LAV), Aslami (D66), Bilgin (FvD), Broersen (Volt), Emmerik (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Lochtenberg (CDA), Mangal (DENK), Minderhoud (PvdA), Molema (JA21), Nijhof (GL) Afwezige commissieleden: lid Alberts (SP) Afwezige portefeuillehouders: wethouder Scholtes Overige aanwezigen:

Inhoudelijk 1.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering en heet iedereen welkom, met name wethouder De Jager die wethouder die wethouder Pels vervangt. 1.b. Mededelingen 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt voor om agenda 5 te hameren aangezien niemand zich heeft aangemeld om het woord te voeren. De agenda wordt conform vastgesteld. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie WV d.d. 15 mei 2024 Het verslag wordt vastgesteld. 1.e. Termijnagenda per portefeuille Lid AHMADI ziet dat in de termijnagenda Volkshuisvesting een aantal maal wordt verwezen naar een veegbrief over moties en toezeggingen over de samenwerkingsafspraken die vandaag als TKN-stuk zou zijn geagendeerd. Deze staat echter niet bij de stukken.

1

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

Wethouder VAN DANTZIG zal ervoor zorgen dat het TKN-stuk er de volgende vergadering is. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft het volgende verzoek ter agendering voor de commissie van 3 juli a.s. ontvangen: TKN-4 op verzoek van lid Nijhof (GL). De commissie is akkoord met bespreking. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijk deel 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich 3 insprekers aangemeld. Mevrouw Blok spreekt in namens Werkgroep Wonen van Stadsdorp VondelHelmers over voorkomen dat woonruimte verdwijnt in stadsdorp VondelHelmers. Mevrouw BLOK licht toe dat de werkgroep Wonen van Stadsdorp VondelHelmers zich ten doel stelt om iedereen te huisvesten in een passende woning met voldoende zorg en voorzieningen in de buurt. De gemeente verleent hierbij ambtelijke ondersteuning. Een probleem dat zich nu voordoet, is dat eigenaren-bewoners die hun woning willen delen te veel obstakels ondervinden waardoor woonruimte verdwijnt of niet ontstaat als de wet vanaf 1 juli a.s. ingaat die tijdelijke verhuur verbiedt. Op dit moment zijn deze ongesplitste woningen deels verhuurd waarbij ruimtes altijd boven de 40 m2 bedragen en eigen voorzieningen hebben.

Omdat de huurder door de privéwoning van de eigenaar moet, verhuurt de eigenaar tijdelijk en dit mag niet meer met als gevolg dat de woning leeg blijft staan, want ouderen hebben geen zin in splitsing. Dit wordt echter niet opgemerkt, omdat er formeel geen woonruimte is verdwenen. De werkgroep heeft in een brief aan de wethouder verschillende oplossingen naar voren gebracht waarvan er nu een expliciet wordt genoemd: de splitsingscoach. Deze is inmiddels in Arnhem ingevoerd en mevrouw Blok hoopt dat er zo spoedig mogelijk over oplossingen in gesprek kan worden gegaan. Lid ASLAMI vraagt of mevrouw Blok kan ingaan op het potentieel van de bestaande voorraad en splitsen van woningen. Mevrouw BLOK licht toe dat er een Wooncafé wordt gehouden voor eigenaren. Bij de laatste bijeenkomst waren twintig eigenaren aanwezig die dit soort problemen ondervinden. Daarnaast zullen er nog velen zijn die het zich niet realiseren. Ook zijn er mensen die de WOZ-waarde niet meer kunnen opbrengen, graag in de buurt willen blijven en kleiner willen gaan wonen. Mevrouw Blok hoopt dat Amsterdam met een oplossingsgerichte aanpak een voorbeeld voor Nederland kan zijn. ---

2

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

De heer Schotman spreekt in over Aanwijzing Plan Van Gool tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht. De heer SCHOTMAN is als bewoner sinds 1969 actief betrokken geweest bij de veranderingen in het plan Van Gool. In 2007 heeft hij voorgesteld om het breed op de Monumentenlijst te plaatsen. Het stadsdeelbestuur van Noord en de CRK hebben in 2015, na de renovatie, positief geadviseerd over dit voorstel. Met de renovatie is het concept echter ernstig aangetast en bewoners zouden graag herstel van het plan zien. Het Cuypersgenootschap, Monumenten Amsterdam Noord en de heer Schotman hebben bezwaar gemaakt tegen de verleende Omgevingsvergunning. In 2009 heeft de Rechtbank dit beroep gegrond verklaard. De Raad van State heeft in 2011 beslist dat de onderdoorgangen openbaar toegankelijk moeten blijven en heeft de uitspraak van de Rechtbank vernietigd. In 2009 heeft een draagvlakmeting plaatsgevonden waarvan 84% van de bewoners zich heeft uitgesproken tegen afsluiting. De heer Schotman heeft in 2011 een persoonlijk gesprek gehad met de familie Van Gool die zich enthousiast toonde over het feit dat actie werd ondernomen. --De heer Kikkert spreekt in over Aanwijzing Plan Van Gool tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht. De heer KIKKERT begrijpt eigenlijk dat het een hamerstuk is en dat hij hier ten overvloede aanwezig is.

Hij woont inmiddels twintig jaar in het complex en is als architect liefhebber. Het is een goed voorbeeld van een bepaalde gedachtegang in de architectuur in een bepaalde tijd en het heeft een mooie geschiedenis. Toen de bouw destijds was voltooid, bleek het iets duurder geworden dan gepland waardoor er beter verdienende mensen kwamen wonen die een homogene groep vormden. De heer Kikkert heeft een boek meegenomen over Frans van Gool waarin ook het complex uitgebreid wordt besproken. 2.c. Actualiteiten Geen. 2.d. Rondvraag Lid MINDERHOUD voelt zich vaak machteloos als hij leest over het blijvende probleem van schimmelwoningen in Noord terwijl er wel een huurverhoging wordt doorgevoerd. De nieuwe wethouder wordt opgeroepen om het gesprek aan te gaan met corporaties om te kijken naar de mogelijkheden van huurbevriezing of huurverlaging bij dit soort schrijnende gevallen. Daarnaast is hij benieuwd naar de stand van zaken van de schimmelaanpak die is ingezet. Wethouder DE JAGER erkent dat schimmel in woningen onaanvaardbaar is. De evaluatie van de schimmelaanpak die samen met AFWC, WOON, de GGD en de gemeente is ingezet, wordt in de zomer verwacht. Na de zomer zal hij de raad informeren over de stand van zaken. Wel constateert hij dat er een aanzienlijke toename van het aantal meldingen is.

De afspraak is dat het binnen twee weken na een melding moet zijn opgelost en de eindevaluatie zal laten zien in hoeverre dit lukt. De wethouder roept vanaf deze plaats iedereen op melding te doen van de aanwezigheid van schimmel. Hij is bereid om volgende week, bij een regulier overleg met de corporaties, naar voren te brengen dat er geen sprake zou moeten zijn van huurverhoging als een melding van schimmel niet binnen twee weken is verholpen. Lid ASLAMI heeft dit onderwerp geagendeerd voor de volgende commissie. Naar aanleiding van het antwoord van de wethouder verzoekt hij om door te geven hoeveel

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

meldingen zijn gedaan en hoeveel hiervan binnen de afgesproken termijn van twee weken zijn opgevolgd. Wethouder DE JAGER heeft de gevraagde informatie pas in de zomer beschikbaar. De gegevens zullen voor de eerstvolgende commissie na het reces beschikbaar zijn en dan kunnen ze besproken worden. Lid ASLAMI stelt voor om in dat geval het agendapunt hierover door te schuiven naar de commissievergadering na de zomer. Lid MANGAL stelt dat schimmel een hardnekkig probleem is en hij vraagt zich af hoe dit binnen twee weken kan worden opgelost. Wethouder DE JAGER denkt dat het mogelijk is om het probleem in sommige gevallen binnen deze termijn op te lossen, omdat de oorzaak snel is aan te pakken. In andere gevallen is sprake van een structureel probleem dat ertoe kan leiden dat een woning gerenoveerd moet worden. Dit zal hij meenemen in de rapportage. Hij wijst erop dat de afspraak is dat binnen twee weken actie wordt ondernomen. Lid EMMERIK heeft vorig jaar ook gehoord dat de wethouder het onacceptabel vond en hij vraagt waarom nog steeds extreme klachten worden gemeld. Wethouder DE JAGER was ook verrast door het artikel in Het Parool. Hij weet dat er geen goed systeem was om in beeld te krijgen hoe groot het probleem is, dit is er nu wel en het probleem wordt ook aangepakt. Blijkbaar is niet voor iedereen duidelijk hoe een melding moet worden gedaan en ook dit moeten mensen weten.

Uit de evaluatie verwacht hij dat duidelijkheid komt over of er extra maatregelen moeten komen. Lid NIJHOF wijst op het probleem van schimmelwoningen in de Wildemanbuurt. Stadgenoot heeft ondanks dit probleem toch een huurverhoging aangekondigd, maar na gesprekken met het db en de wethouder is die niet doorgevoerd. Hij stelt voor om deze casus mee te nemen om lessen uit te leren. Wethouder DE JAGER zegt dit toe. Lid AHMADI heeft op 29 mei jl. op AT5 gezien dat een 85-jarige bewoner van het complex boven winkelcentrum De Kameleon in Zuidoost vastzat in haar woning, omdat de enige lift langer dan een week buiten gebruik was. Dit is helaas geen incident gebleken en bewoners worden al jaren geconfronteerd met liften die langdurig buiten werking zijn en dit levert schrijnende gevallen op. Bewoners vermoeden structurele problemen die de verhuurder niet wil onderzoeken of aanpakken. Ze worden niet of onvriendelijk te woord gestaan. Tegenover AT5 weigerde de verhuurder een verklaring af te leggen. Kan de wethouder laten onderzoeken wat er misgaat en wat de gemeente kan doen om de bewoners bij te staan en de verhuurder tot de orde te roepen? Wethouder DE JAGER zegt toe om te onderzoeken wat de situatie is en welke rol de gemeente zou kunnen spelen in een oplossing. Bespreekpunten Financiën 3. Vaststellen van het Jaarverslag 2023 (inclusief de Jaarrekening 2023) Nr.

VN2024006730 De VOORZITTER deelt mee dat het jaarverslag in zijn geheel wordt besproken en wordt vastgesteld in de raad van 26 juni a.s.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

Lid MINDERHOUD feliciteert wethouder De Jager met zijn benoeming. Hij leest dat de gelden voor het isolatieoffensief zijn onder-uitgeput. Hoe worden deze alsnog zo veel mogelijk ingezet om de problemen op te lossen? Lid NIJHOF is blij dat er extra geld gaat naar wooncorporaties. Lid AHMADI vindt het ook goed dat de stimuleringsleningen voor wooncoöperaties van start gaan. Hij deelt de zorgen over de onderbesteding ten aanzien van het isolatieoffensief. Het is positief dat gelden worden uitgetrokken voor de flexprojecten. Lid VON GERHARDT betreurt het dat in 2023 minder middeldure huurwoningen zijn gebouwd en de vraag is of dit in 2024 zal verbeteren. Er is een rapport verschenen over hoe Amsterdam het doet ten opzichte van andere referentiegemeenten. Hierin staat dat Amsterdam € 124 per inwoner minder uitgeeft bij Bouwen en Wonen dan referentiegemeenten. Heeft de wethouder hier een verklaring voor? Lid EMMERIK zegt dat de PvdD graag meer groen ziet. Lid BROERSEN leest bij doel 1.4.2. een toekomstbestendige woonvoorraad duurzaam, basiskwaliteit en veilig. Hieraan worden vooralsnog geen indicatoren gekoppeld, maar wel wordt aangegeven dat er vanuit het isolatieoffensief wel een aantal indicatoren zal komen. Waarom worden er geen indicatoren genoemd voor de veiligheid en worden deze ook niet gepland? Lid LOCHTENBERG heet de nieuwe wethouder welkom.

Spreker sluit zich aan bij de opmerking over de benchmark en de kerngetallen. Lid BILGIN stelt dat het isolatieoffensief niet voldoende kon worden uitgevoerd vanwege een tekort aan energieadviseurs. Hij is benieuwd hoe het staat met het opleiden van nieuwe mensen en of er zicht is op het aanpakken van de isolatie. Wethouder VAN DANTZIG zal schriftelijk terugkomen op de vraag van de VVD. Wethouder DE JAGER is op dit moment aan het onderzoeken wat de stand van zaken van het isolatieoffensief is. Hij zegt toe om voor het reces met een raadsbrief te komen met meer inzicht in de huidige status. Er wordt een meetinstrument ontwikkeld om het effect van doelen te meten. Meer informatie zal beschikbaar zijn bij de volgende begroting in 2025. Lid LOCHTENBERG stelt dat er veel doelen en subdoelen zijn. Hij verzoekt om aan te geven wat de kerndoelen zijn. Wethouder DE JAGER wijst erop dat de raad gaat over het vaststellen van prioriteiten. Dit beleid is vastgesteld en wordt uitgevoerd. Het is belangrijk om tijdens de uitvoering te blijven kijken naar wat het belangrijkste is, maar het college gaat uit van het door de raad vastgestelde beleid. Lid LOCHTENBERG heeft bedoeld dat het college de raad kan helpen om zich te blijven focussen op de kerndoelen. Wethouder DE JAGER zegt dat zeker wordt bekeken of een bijstelling nodig is.

De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

4. Vaststellen van de begrotingswijzigingen en kennisnemen van de Voorjaarsnota 2024 Nr. VN2024-007440 De VOORZITTER deelt mee dat het om een raadsvoordracht gaat voor de vergadering van 26 juni a.s. Op 15 mei heeft in de dagmail gestaan dat in de raadsvergadering mondelinge preadvisering plaatsvindt over de amendementen en moties. Lid VON GERHARDT vraagt de wethouder wat zijn speerpunten zijn voor 2024. In 2023 was het aantal gebouwde middeldure huurwoningen een stuk minder dan gehoopt en de vraag is of de verwachting is dat dit in 2023 beter zal gaan. Er wordt ongeveer 4,3 miljoen euro extra uitgegeven aan flexprojecten. Waarom is dit zoveel duurder geworden en worden nog verdere stijgingen verwacht? Lid EMMERIK mist in de Voorjaarsnota het streven naar echt volwaardige wijken. PvdD vindt kwaliteit belangrijker dan kwantiteit en het gaat hierbij om wijken met de juiste voorzieningen, goed ov, genoeg groen, sport, veiligheid op straat, et cetera. Het streven van 7500 woningen per jaar lijkt moeilijk haalbaar en beter kan worden ingezet op het unieke karakter van een wijk. Lid NIJHOF wijst erop dat Arcadis Amsterdam heeft uitgeroepen tot de meest leefbare stad ter wereld. Hij pleit ervoor om het groen te blijven koesteren en de inzet op 40-40-20 te handhaven. GL maakt zich er zorgen over dat steeds vaker van deze norm wordt afgeweken.

Wellicht zijn de kosten voor de flexwoningen hoger, omdat er meer veiligheidseisen zijn gekomen. Lid VON GERHARDT zegt dat GL lijkt te suggereren niet blij te zijn met de veiligheidseisen. Lid NIJHOF stelt dat GL heel blij is met de aanvullende eisen, maar heeft deze genoemd als mogelijke verklaring van de gestegen kosten. Lid BROERSEN concludeert dat elke vijf jaar geld wordt vrijgemaakt om toezicht te houden op de afspraken over middeldure huur, maar zij vraagt zich af of dit voldoende is. De lerarencampus op IJburg is wat Volt betreft een heel goede investering, maar het wordt pas op een later moment duidelijk of bijvoorbeeld wooncorporaties deze gaan runnen. Lid Broersen vraagt zich af wat de overwegingen zijn voor het beheer van de campus en benoemt in dit kader het gemeentelijk woningbedrijf. Lid ASLAMI sluit zich aan bij de vragen van voorgaande sprekers. Lid MOLEMA is blij dat het college geld heeft gereserveerd voor de brug over ’t IJ. Ook is JA21 positief over het voorstel om 15 miljoen euro te investeren in de lerarencampus op IJburg. Hiermee zouden 80 betaalbare woningen voor leraren worden gerealiseerd. Hopelijk wordt dit gezien als het begin van een project, omdat het aantal nog een druppel op een gloeiende plaat is. JA21 hoopt dat het college ook focust op het middensegment, een groep die steeds achterblijft.

Hoe wordt de lerarencampus vormgegeven en waar wordt deze gesitueerd? Het ontbreken van betaalbare middenhuur in Amsterdam blijft een groot probleem. Bij de samenwerkingsafspraken met de corporaties zijn afspraken over middenhuur uitgebleven. Waarom investeert het college niet ook in een woningcomplex met specifiek middenbouwwoningen of in meer verzorgingshuizen voor ouderen, zodat zorg en wonen wordt geclusterd en de doorstroming op gang komt? Hoe wil het college voorkomen dat Amsterdammers straks met hogere lasten worden geconfronteerd? Zijn er directe of toekomstige plannen om meer betaalbare woningen voor essentiële beroepen te bouwen, zoals voor leerkrachten, politieagenten, ziekenhuismedewerkers, et cetera?

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

Het college verwijst vaak naar het Rijk, maar hoe wil het linkse college het rechtse kabinet zo ver krijgen om geld te investeren in Amsterdam? Is het college van plan een andere toon aan te slaan richting de grootste geldschieter van de stad? Heeft het college een noodplan voor als het effect van de Wet betaalbare huur desastreus blijkt uit te pakken? Lid LOCHTENBERG leest dat er veel is geïnvesteerd in het opvangen van Oekraïners en dat er een team is opgezet om bestaande objecten te transformeren naar woningen. Als dit succesvol is, kan het team zich dan ook richten op tijdelijke studentenhuisvesting? Lid BILGIN vindt de 15 miljoen euro voor de lerarencampus op IJburg een goede investering. Hij hoopt dat de woningen betaalbaar zullen zijn en dat bij gebleken succes er meer campussen in de stad komen op plekken waar het lerarentekort het grootst is, bijvoorbeeld in Nieuw-West. In het algemeen is het behoud van middenhuur belangrijk. Bij stadsontwikkeling worden nog te vaak sociale huurwoningen verkocht en de gemeente zou meer inspanningen moeten verrichten om deze tenminste in het middensegment te behouden. College Wethouder VAN DANTZIG zegt dat de cijfers over het eerste halfjaar op 23 oktober beschikbaar worden gesteld. Door de Wet betaalbare huur kan de middenhuur weer gaan lopen. Het nieuwe kabinet lijkt niet voldoende geld te bestemmen voor de bouwproductie.

Zonder het benodigde geld wordt de transitie van marktwerking naar volkshuisvesting niet gerealiseerd. De vragen over de flexwoningen zullen schriftelijk worden beantwoord. In deze bestuursperiode is een koerswijziging ingezet naar natuurinclusief bouwen en naar groene wijken. Bij de Baaibuurten wordt het groen al direct aangelegd. Lid EMMERIK vraagt of de wethouder wil vasthouden aan de bouwproductie van 7500 woningen en of dit mogelijk is met voldoende groen en natuurinclusief bouwen. De PvdD stelt dat er steeds van het groen wordt afgesnoept en de afgelopen jaren is dit met 2% verminderd. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat wordt ingezet op herstel, maar hij wijst erop dat groen makkelijker wordt opgegeven dan dat het is bijgegroeid. 7500 woningen staan in het coalitieakkoord. Er komt een uitwerking van en beantwoording van het Rekenkamerrapport over het controleren van middeldure huur. De meeste leraren verdienen te veel voor sociale huurwoningen en de woningen op de lerarencampus zijn middelduur. Er is een tender gevonden die wordt uitgeschreven op IJburg. Institutionele beleggers willen graag investeren in deze woningen en de wethouder is er niet van overtuigd dat het gemeentelijk woningbedrijf het beter zou doen. De Voorjaarsnota vult tegenwoordig het lopende jaar in en bij de begroting komt deze terug met plannen.

Er is voor gekozen om het op deze manier te doen om duidelijk te maken dat hiermee wordt gewerkt en dat ook al een locatie is gevonden. De 5 miljoen euro moet een krachtig signaal zijn naar docenten en ouders en hiervoor zullen zo veel mogelijk betaalbare woningen voor leraren worden gerealiseerd. Lid BROERSEN informeert naar de overweging voor de keuze voor een beheerder. Wethouder VAN DANTZIG wijst erop dat woningcorporaties zich in principe slechts in zeer beperkte mate in het middensegment inzetten en het moet in ieder geval worden getenderd, omdat woningcorporaties niet voorgetrokken mogen worden. Volgens de wethouder zou Europa dit moeten veranderen.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

De wantrouwende toon van JA21 zit het college dwars. Het gaat bij dit onderwerp om woningbouw en volkshuisvesting en niet om de volledige voorjaarsnota. De vragen gaan vooral over meerjarige zaken en zijn daarom moeilijk te beantwoorden. Op dit moment wordt de transitie gemaakt naar de tweede tranche flexwoningen waarin de lessen van modulair bouwen en samen ontwerpen ook in de gebiedsontwikkeling worden meegenomen. Het team van de eerste tranche zal zeker overeind blijven om snel meer betaalbare woningen te realiseren. Het zoekteam OEK (een afkorting voor Oekraïne) blijft ook doorzoeken. Duidelijk is dat er de komende tien jaar niet voldoende opvangplekken zullen zijn. Wethouder DE JAGER is tijdelijk wethouder als vervanger van wethouder Pels. In deze periode zal hij geen nieuwe prioriteiten stellen. De raad heeft zelf een aantal prioriteiten gesteld en hij zal deze uitvoeren. Sommige zaken zullen hierbij extra aandacht krijgen als gevolg van de huisvestingsverordening die nu ter inzage ligt. Naast ouderenhuisvesting wordt geprobeerd om betere afspraken te maken met particuliere eigenaren naar aanleiding van een motie en het isolatieoffensief. Verder wordt gewacht op het aannemen van de Wet betaalbare huur die naar Eerste Kamer gaat en die hard nodig is om te doelen te realiseren.

De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en schorst de vergadering voor een korte pauze. Monumenten en erfgoed 5. Aanwijzing Plan van Gool tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht Nr. VN2022044831 Agendapunt 5 wordt gehamerd. Volkshuisvesting 6. Kennisnemen van de factsheet 'Wonen in Amsterdam 2023, Woningmarkt' Nr. VN2024-006977 De VOORZITTER heropent de vergadering. Agendapunt 6 is geagendeerd op verzoek van lid Von Gerhardt (VVD). Het valt lid VON GERHARDT op dat het aantal koopwoningen sinds 2021 is gezakt en dit verbaast hem gezien de opkoopbescherming en andere maatregelen om dit te voorkomen. Tegelijkertijd ziet hij een enorme stijging in het aantal particuliere huurwoningen. Een vraag is of de opkoopbescherming niet werkt. Het is belangrijk om een groot aantal koopwoningen te behouden omdat kopers vaak meer binding met de wijk hebben. Lid MINDERHOUD vraagt op basis waarvan lid Von Gerhardt deze laatste aanname maakt. Lid VON GERHARDT verwijst naar verhuiscijfers. Mensen in een sociale huurwoning en in een koopwoning blijven het langst op een plek wonen. Mensen in huurwoningen verhuizen jaarlijks of elk anderhalf jaar. Hierdoor wordt minder binding met een wijk opgebouwd. Mensen in een koopwoning vinden het belangrijk om te investeren in een wijk, omdat dit terugkomt.

Lid MINDERHOUD vraagt of mensen met een middeldure huurwoning minder binding met de wijk hebben en pleit lid Von Gerhardt ervoor om minder van dergelijke woningen te bouwen?

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

Lid VON GERHARDT pleit voor een goede balans en hierdoor moet ervoor gezorgd worden dat er ook voldoende koopwoningen in de stad blijven. De inkomensnormen zijn ingesteld voor middeninkomens op € 66.000, maar met de Wet betaalbare huur zijn andere bedragen van toepassing. Zouden deze bedragen ook niet in dit verslag gehanteerd moeten worden? Lid ASLAMI vraagt of VVD voorstander is van de Wet betaalbare huur. Lid VON GERHARDT is hier geen voorstander van, maar hij gaat ervan uit dat deze er zal komen en in de huisvestingsverordening wordt er rekening mee gehouden en wordt gerekend met andere bedragen voor het middensegment. Het zou goed zijn om overal dezelfde categorieën aan te houden. Lid ASLAMI begrijpt het pragmatisme van lid Von Gerhardt, maar als fundamenteel wordt gekeken naar het middensegment, kan het eigenlijk niet anders dan dat de VVD voorstander is van de Wet betaalbare huur. Lid VON GERHARDT wijst erop dat alle instanties ervoor hebben gewaarschuwd om deze wet niet in te voeren, omdat deze de woningbouw zal slopen en zal leiden tot de verkoop van huizen en middeninkomens er niets aan hebben. Hij is wel voor huurprijsbescherming volgens het Duitse model waarbij meer naar regiobinding wordt gekeken.

Lid ASLAMI maakt zich ook zorgen over de woningmarkt in Amsterdam en daarom is het college en een groot deel van de raad pleitbezorger van de Wet betaalbare huur, de enige oplossing om op korte termijn grote slagen te slaan voor de middeninkomens, Lid VON GERHARDT stelt dat middeninkomens door deze wet alleen maar meer tussen wal en schip zullen geraken. Als de wet wordt ingevoerd, hoopt hij desalniettemin dat lid Aslami gelijk heeft en dat het allemaal meevalt. Lid NIJHOF heeft het idee dat koopwoningen op dit moment weer langer te koop staan en dat er dus minder vraag is naar koopwoningen en hij vraagt of dit ermee te maken heeft. Lid VON GERHARDT meent dat op het moment dat koopwoningen langer te koop staan, er nog steeds koopwoningen zijn. Lid NIJHOF zegt dat op het moment dat koopwoningen langer te koop staan dit betekent dat er minder vraag naar is. Lid VON GERHARDT stelt dat dit nog steeds niets uitmaakt voor het aantal koopwoningen dat de stad heeft. Lid MINDERHOUD wijst erop dat de gemiddelde koopprijs van een woning dramatisch is gestegen in Amsterdam en dat middeninkomens zich deze niet meer kunnen veroorloven. Is het vergroten van het aantal koopwoningen de oplossing voor de middeninkomens? Lid VON GERHARDT weet dat er een grote groep is die behoefte heeft aan koopwoningen en als die er niet zijn de stad verlaten. Het is belangrijk om ook voor die groep te bouwen.

Zij hebben niets aan een middeldure huurwoning, omdat ze iets willen opbouwen en een eigen woning willen kopen. Lid MINDERHOUD geeft als voorbeeld dat iedereen behoefte heeft aan een auto en dat vervolgens alleen Ferrari’s worden gebouwd. Deze blijven onbereikbaar voor

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

mensen die een woning nodig hebben. Woningen van 60 m2 van € 450.000 tot € 550.00 zijn onbereikbaar voor middeninkomens. Lid VON GERHARDT denkt dat deze voor sommige mensen wel bereikbaar zijn. Tegelijkertijd moet ook worden bekeken hoe goedkopere koopwoningen gebouwd kunnen worden. Hoe meer wordt gebouwd, hoe hoger het aanbod en hoe lager de prijs. Dit is hoe de markt werkt en daarom pleit hij ervoor om de koopwoningen toe te voegen. Lid MINDERHOUD meent dat de economie van vraag en aanbod al heel lang niet opgaat voor de woningmarkt. Het is niet mogelijk om het aantal woningen op grote schaal te verhogen waarmee de prijs van een koopwoning zoveel omlaag gaat dat het voor middeninkomens interessant wordt. Lid VON GERHARDT kijkt graag vijftig jaar vooruit. Daarnaast denkt hij dat de Amsterdamse woningmarkt geen woningmarkt is, omdat op dit moment 80% van wat wordt gebouwd, wordt gereguleerd. Als hiermee wordt gestopt, denkt hij dat Amsterdam de goede kant op kan gaan en steeds meer inwoners een woning kunnen kopen. Lid LOCHTENBERG concludeert dat het aantal woningen traag groeit en in de toekomst wordt ook geen versnelling verwacht. Cijfers laten wel zien dat het gemiddelde woonoppervlak per Nederlander groter is dan in de ons omringende landen.

Recent heeft hij een kennis met een groot huurhuis gewezen op de hospitaregeling waarbij een of meerdere kamers verhuurd kunnen worden, ook als iemand zelf huurder is. Deze was hier niet mee bekend. Ziet de wethouder mogelijkheden om deze regeling meer bekendheid te geven? Lid BROERSEN kan zich vinden in het betoog van CDA en memoreert dat Volt een motie heeft ingediend om de bekendheid te vergroten en hiervoor een grote campagne op te zetten. Vorig jaar is hier geld voor vrijgemaakt en dit loopt nog steeds. Lid LOCHTENBERG hoopt dat dit op een intelligente manier kan, op basis van data. Lid AHMADI maakt zich grote zorgen over het feit dat er steeds minder lage inkomens in Amsterdam kunnen wonen en de hoge inkomens door blijven groeien. De stad verandert steeds meer in een stad voor de elite die koop- of huurprijzen kunnen opbrengen die voor mensen met een modaal inkomen niet meer haalbaar zijn. Ook kan nog steeds vrij worden verkocht in stadsdelen waar juist de sociale voorraad het hardst nodig is, Noord, Zuidoost en Nieuw-West. Hopelijk gaat het college meer inzetten op eeuwigdurende, sociale en middenhuur bij bijvoorbeeld ontwikkeling om betaalbare woningen ook betaalbaar te houden, maar ook de Wet betaalbare huur kan het keerpunt zijn voor vele woningen.

Welke plannen heeft het college om meer druk uit te oefenen op het Rijk voor meer maatregelen dan alleen deze wet? Er moet een eind worden gemaakt aan het overbieden op de vraagprijs voor huur wat zeer prijsopdrijvend werkt en gangbaar is in bijna heel Amsterdam. Heeft het college ideeën over de handhaving van de Wet betaalbare huur en om de rechten die door deze wet worden verworven zo veel mogelijk onder de aandacht te brengen bij Amsterdammers? De vermogensongelijkheid tussen huurders en kopers is enorm. Wil de wethouder dit meenemen als overweging voor toekomstig beleid? Lid MINDERHOUD denkt dat de WIA niet moet worden gebruikt om allerlei nieuw beleid op te starten of te evalueren, maar dat vooral moet worden geduid wat er op dit moment gebeurt op de Amsterdamse woningmarkt en er vervolgens aandachtpunten uit te halen om mee te nemen naar de besprekingen van de documenten die de aankomende tijd wel voorliggen. De afgelopen tijd wordt de schade hersteld van vier jaar VVD tussen 2014-2018 waarin het aantal sociale huurwoningen dramatisch is gedaald.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

Lid VON GERHARDT is benieuwd hoe de VVD deze schade heeft veroorzaakt. Lid MINDERHOUD denkt dat dit ook te maken heeft met landelijke ontwikkelingen. Er zijn veel sociale huurwoningen verkocht en het aantal is gedaald van 193.000 in 2013 naar 179.000 in 2019. Sindsdien is de lijn weer stijgend tot 184.000 exclusief Weesp. Lid MOLEMA vraagt of lid Minderhoud zich ervan bewust is dat op dit moment 46,8% van de woningvoorraad in de stad sociale woningen betreft. Lid MINDERHOUD is zich hier zeker van bewust en hij weet ook dat dit een aantal jaar geleden 51% van de totale woningvoorraad was. Dit laat zien dat een inzet op sociale huurwoningen belangrijk is. Op dit moment zijn er precies voldoende sociale huurwoningen voor het aantal inkomens dat hier aanspraak op kan maken. Dit is een gevaarlijk kantelpunt als het omslaat naar minder woningen voor groepen waarvoor hard wordt gebouwd. Lid MANGAL concludeert dat er heel veel mensen zijn met een laag inkomen die uit Amsterdam trekken, omdat ze geen woning kunnen vinden. Volgens hem blijkt hieruit dat het kantelpunt al is bereikt. Lid MINDERHOUD stelt dat veel mensen in Amsterdam kiezen om te verhuizen, omdat ze bijvoorbeeld geen betaalbare koopwoning of betaalbare middeldure huurwoning kunnen vinden. Hij denkt dat binnen alle inkomensgroepen redenen zijn om Amsterdam te verlaten.

Lid VON GERHARDT vraagt of lid Minderhoud stelt dat er te weinig betaalbare koopwoningen zijn. Lid MINDERHOUD antwoordt dat hij het woord betaalbare benadrukt. Lid VON GERHARDT vraagt of lid Minderhoud met hem eens is dat er meer betaalbare koopwoningen moeten komen. Lid MINDERHOUD zegt dat als het mogelijk zou zijn om betaalbare woningen tot in de eeuwigheid te garanderen voor middeninkomens, lid Von Gerhardt hem aan zijn zijde vindt. Er is niet alleen een wooncrisis, maar ook een betaalbaarheidscrisis. Het aantal sociale huurwoningen groeit in absolute zin, maar in percentages daalt het. Het aantal sociale huurwoningen in het lagere segment neemt af en dit behoeft blijvende aandacht vanuit de raad. Ook moet de inzet voor middeldure huurwoningen voorgezet blijven, omdat deze ook belangrijk zijn voor de sociale huurwoningen en de wachtlijsten in verband met doorstroom. College Wethouder DE JAGER zegt dat wat betreft de sociale huurvoorraad een herstelproces gaande is, maar dit is nog niet voldoende. Aan de andere kant stijgen de prijzen voor koopwoningen en belandt het middensegment in een dal. De Wet betaalbare huur is belangrijk, omdat de gemeente hiermee sturing kan aanbrengen. Lid BILGIN heeft gelezen dat in Eindhoven zeven van de tien koopwoningen naar expats gaan.

Is er informatie over het percentage in Amsterdam? Wethouder DE JAGER zegt dat deze informatie niet exact beschikbaar is. Lid LOCHTENBERG verwijst ook naar Eindhoven waar ASML helpt bij het realiseren van nieuwe woningen. Ziet de wethouder ook mogelijkheden voor de vele

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

internationale bedrijven in Amsterdam om mee te helpen met het ontwikkelen van woningen? Wethouder DE JAGER stelt dat hier op dit moment geen beleid voor is vastgesteld. In Eindhoven is de situatie uitzonderlijk, omdat het om een groot bedrijf gaat met geld dat dominant aanwezig is en geld ontvangt van het Rijk om te investeren. Als de Wet betaalbare huur wordt ingevoerd, zal bij mutaties wel tot 75% van de particuliere huur hieronder vallen waarmee er hopelijk meer gelijkheid komt. Het aantal koopwoningen is wel degelijk gestegen. Bovendien is de Wet opkoopbescherming later ingevoerd en zijn de effecten hiervan nog niet helemaal zichtbaar in deze rapportage. Het eventuele aanpassen van de bedragen moet worden onderzocht en ook moet worden bekeken of de handhaving kan worden gerealiseerd. In het college is op 11 juni jl. een besluit genomen om hospitaverhuur meer mogelijk te maken en de raad wordt hierover nog nader geïnformeerd. Het voornemen is om hiervoor zo spoedig mogelijk een grote publiekscampagne voor te bereiden. Lid AHMADI ziet dat de beweging van duurdere woningen en juist minder betaalbaarheid en het verjagen van mensen met een kleinere portemonnee zo hard doorzet dat zij vreest dat alleen 40-40-20 en de bestaande maatregelen niet voldoende zal zijn.

Is het college bereid om te kijken naar andere maatregelen en het opvoeren van de druk op een nieuw kabinet? Wethouder DE JAGER zegt dat uiteraard alle mogelijkheden en instrumenten die beschikbaar zijn om de vastgestelde doelen te realiseren, ingezet zullen worden, ook richting het nieuwe kabinet. Amsterdam zal ook met andere VNG-gemeenten een gezamenlijke inzet plegen om de bestaande instrumenten te versterken en om nieuwe instrumenten te ontwikkelen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 7. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief halfjaarlijkse voortgang uitvoering moties en toezeggingen in het kader van beleidskader Woonwagens en standplaatsen en afhandeling toezegging aan lid Mangal ten aanzien van externe bureaus Nr. VN2024006976 De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 7 is geagendeerd op verzoek van lid Nijhof. Lid NIJHOF is blij dat het uitsterfbeleid woonwagens is gestopt, omdat deze mensen ook recht hebben op een plek in de stad. Het is belangrijk om ze proactief te betrekken bij toekomstige ontwikkelingen, want gezien het verleden is er veel wantrouwen. Kaders omtrent veiligheid gelden voor huizen en niet voor woonwagens en de vraag is hoe het beleid verder vormgegeven kan worden.

Hoe staat het met de opvolging van motie 520 over de ruimtelijke en juridische knelpunten? Wat zijn op dit moment de plannen met betrekking tot de woonwagenbewoners op Zeeburg? Zij zijn niet meegenomen in participatie wat betreft plannen voor de buurt. Hoe kan dit in de toekomst worden voorkomen en hoe kan ervoor worden gezorgd dat er een passende oplossing wordt gevonden voor deze groep? Lid ASLAMI vraagt welke rol GL ziet voor de bewonerscommissie die de belangen behartigt van de woonwagenbewoners. Lid NIJHOF denkt dat de bewonerscommissie actief moet worden betrokken in het gesprek over mogelijke toekomstige locaties en ontwikkelingen en gezien het wantrouwen van deze groep is het belangrijk dat zij een plek aan tafel krijgen.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

Lid ASLAMI merkt dat ondanks de afspraak om een nieuwe weg in te slaan, de bewonerscommissie, die de belangen van de woonwagenbewoners behartigt, strubbelingen ondervindt. Dit leidt ertoe dat er geen goede voedingsbodem wordt gelegd voor vertrouwen. Lid Aslami roept op om deze mensen serieus te nemen en daadwerkelijke betrokkenheid te tonen en dit ook tijdig te doen. Een van de moties heeft gevraagd om onderzoek naar alternatieve financieringsmogelijkheden voor huur en koop en in het tweede kwartaal zouden deze resultaten bekend zijn. Lid MANGAL sluit zich aan bij voorgaande sprekers en benadrukt dat de gemeente gezien het verleden schatplichtig is aan deze gemeenschap. De wethouder pakt het voortvarend op om een leefbaarheidsbeleid te maken met een helaas beperkte groei. Er zijn zorgen over de ter zake kundigheid van de afdeling Woonwagenzaken. Veel ambtenaren hebben zich vooral beziggehouden met verstening en krimp van het woonwagenbestand, vaak in combinatie met de bestrijding van hennepteelt, jeugdzorg en criminaliteitsbestrijding. Hiermee wordt stigmatisering ambtelijk bevorderd. Is de mindset na uitsterf- en uitstelbeleid in Amsterdam bij Woonwagenzaken mee veranderd met het beleid? Lid ASLAMI wijst erop dat de voorzitter aan het begin van de vergadering heeft opgeroepen om geen individuele ambtenaren aan te spreken.

Hij merkt op dat zijn collega de LinkedIn-pagina van ambtenaren heeft bezocht en mensen in een frame plaatst zonder dat zij zich kunnen verdedigen. De VOORZITTER bevestigt dat zij heeft aangegeven dat ambtenaren niet bij naam genoemd mogen worden, omdat zij zich niet kunnen verdedigen. Lid MANGAL heeft geen enkele ambtenaar bij naam genoemd en bovendien stelt hij dat geen van de personen van wie hij de profielen heeft bekeken werkzaam is bij de gemeente Amsterdam. Dus van beschuldigingen is er geen sprake. Wel wil hij graag weten of de ter zake kundigheid is gewaarborgd door voldoende diversiteit van de afdeling Woonwagenzaken. Zijn er ambtenaren in dienst die uit de gemeenschap komen en zo niet, wanneer worden die aangenomen en indien ze er wel zijn, om hoeveel mensen gaat het? Het blijkt dat er werkafspraken nodig zijn om de samenwerking vlot te laten verlopen. Het duurt lang voordat afspraken gemaakt kunnen worden en voor zaken die schriftelijk afgehandeld kunnen worden, wordt toch een moeizame logistiek in het werk gesteld om fysiek bij elkaar te komen. Ook worden stukken slechts enkele dagen beschikbaar gesteld waardoor een gedegen voorbereiding onmogelijk is. Lid ASLAMI betreurt het dat DENK een afdeling op een bepaalde manier afschildert.

Als medestrijder heeft hij zojuist ook een betoog gehouden over hoe het beter kan, maar hij roept op om dit op een fatsoenlijke manier te doen en mensen niet categorisch weg te zetten. Lid MANGAL neemt de woorden van lid Aslami ter harte. Hij vraagt of de wethouder ervoor kan zorgen dat het wat soepeler zal lopen en dat mensen eerder worden betrokken en dat stukken eerder beschikbaar zijn, zodat er meer samenwerking uitstraalt in plaats van dat het lijkt op een uitstelbeleid. Hetzelfde vraagt hij voor externe bureaus die in de arm worden genomen. Deze lijken zich voornamelijk te richten op verstening en criminaliteit. Deze mindset moet volgens lid Mangal veranderen. Wordt de Overlegwet niet overtreden? WWBA is ook een bewonerscommissie, een huurdersvereniging. Zij heeft de plicht om huurders te informeren en informatie op te halen over beleid dat hen aangaat. Vooraf zou een advies van de bewonerscommissie uitgevraagd moeten worden. Blijkbaar gebeurt het vaak dat het beleid al wordt doorgestuurd naar de raad voordat de WWBA op tijd wordt gekend in het beleid. Kan de wethouder hierop reflecteren? Wie stelt de definities vast? In de definities wordt gesproken over spijtoptanten terwijl de woonwagenbewoners zelf spreken over repatrianten. Waarom wordt hun

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

terminologie niet overgenomen? Klopt het dat de repatrianten elke drie jaar van de lijst worden gehaald en de lijst op deze manier kunstmatig laag wordt gehouden? Lid MINDERHOUD denkt dat de meeste commissieleden het ermee eens zijn dat op een goede, constructieve, transparante manier moet worden omgegaan met de woonwagenbewoners en dat er schade te repareren is van de afgelopen jaren. Uiteindelijk zou voor externe bureaus gekozen kunnen worden, omdat het niet intern kan worden geregeld. Hoe ziet dit proces eruit en hoe groot is het draagvlak onder de bewoners hiervoor? Er zijn nog altijd berichten dat vanuit de gemeente niet altijd constructief, transparant of tijdig wordt gecommuniceerd met de woonwagenbewoners. Kan de wethouder hierop reflecteren en verwacht hij op korte termijn verbeteringen met betrekking tot de communicatie? College Wethouder DE JAGER en ook de betrokken ambtenaren hebben de intentie om het vertrouwen te herstellen en positief met elkaar samen te werken. De WWBA heeft aangegeven soms wat meer tijd nodig te hebben om in het proces te kunnen lezen, overleggen. De gemeente wil geen druk leggen op het proces in tijd. Tegelijkertijd bestaat ook de noodzaak om nieuwe plekken te vinden, nieuw beleid in te vullen en hierover goede afspraken met elkaar te maken. De wethouder is nieuw in het dossier en zal met extra aandacht kijken naar de huidige stand van zaken.

Lid ASLAMI stelt voor dat de wethouder een keer een bezoek aflegt en in gesprek gaat met de groep mensen. Wethouder DE JAGER is hiertoe zeker bereid als dit in het belang is van het proces en er behoefte aan is vanuit de groep. Hij zal contact opnemen om deze behoefte te peilen. Lid ASLAMI is blij dat de wethouder hiertoe bereid is. Wethouder DE JAGER wijst erop dat het gezien de schaarste lastig is om nieuwe plekken te vinden en samen met wethouder Van Dantzig en wethouder Groot Wassink zet hij zich hiervoor in. Lid MANGAL dankt de wethouder ervoor dat deze het voortvarend wil aanpakken. Hij vraagt of de wethouder wil kijken naar Diemen of Ouder-Amstel voor groeimogelijkheden. Wethouder DE JAGER zegt dat ook in de regio wordt gekeken. Op dit moment wordt bekeken of aansluiting kan worden gevonden bij VNG. Juridisch is dit ingewikkeld en de mogelijkheden worden onderzocht. De kermisexploitanten hebben ook de aandacht en de komende tijd zal de wethouder extra kijken naar de mogelijkheden. Ook hier geldt dat het ingewikkeld is om plekken in de stad te vinden. Het is belangrijk om in gesprek te gaan met de individuele bewoners. Lid NIJHOF begrijpt dat het proces tijd nodig heeft, maar het is essentieel om zaken die in het verleden verkeerd zijn gegaan zo veel mogelijk te herstellen.

Kan de wethouder toezeggen dat de groep op Zeeburg nog voor het reces een brief krijgt met een update? Wethouder DE JAGER denkt dat deze termijn iets te kort is. Hij hoopt snel na het reces met een brief te komen met de ontwikkelingen en de stand van zaken. Lid MANGAL heeft geïnformeerd naar externe bureaus, naar de terminologie en heeft gevraagd of de lijst kunstmatig laag wordt gehouden.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

Wethouder DE JAGER zal kijken naar de begrippen, maar zit nog onvoldoende in het dossier om hier nu op te reflecteren. Het is van belang dat een partij die ondersteuning biedt, vertrouwen heeft van de woonwagenbewoners en van de gemeente. Op dit moment kan de wethouder niet beoordelen in welke mate dit aanwezig is. Desgevraagd stelt hij dat hij de terminologie zal meenemen in de toegezegde brief. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Woningbouw 8. Kennisnemen van de stand van zaken ”40-40-20” in woningbouwprogramma's Nr. VN2024-006975 De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 8 is geagendeerd op verzoek van lid Nijhof (GL). Lid NIJHOF ziet bij veel projecten afwijkende percentages en er wordt steeds vaker een uitzondering gemaakt wat betreft 40-40-20. GL vindt dit een zorgelijke ontwikkeling. Op dit moment is het onduidelijk bij met name transformatieprojecten hoe het zit met bestaande voorraad ten opzichte van te realiseren nieuwbouw. Omdat de nulgegevens ontbreken, is het niet goed mogelijk om de juiste afweging te maken en te sturen op 40-40-20. De huidige cijfers zijn gebaseerd op de hele stad, maar het is wenselijk om deze ook op gebiedsniveau te hebben. Zuidoost, Nieuw-West en Noord hebben van oudsher meer sociale huur, maar dit werkt wel de gedeelde stad in de hand.

Is het mogelijk om op gebiedsniveau een rapportage te krijgen, zodat beter kan worden gestuurd op 40-40-20 per gebied? Lid ASLAMI vraagt of lid Nijhof met hem eens is dat ook door in de bestaande wijken, waar het percentage sociale huur bijvoorbeeld heel hoog is, te kijken naar wat meer middensegment of duur segment toe te voegen om gemengde wijken te realiseren. Lid NIJHOF begrijpt deze benadering, maar hierbij moet wel worden geborgd dat het minimale aantal sociale huurwoningen in de buurt intact blijft. Lid ASLAMI wijst erop dat verandering in samenstelling kan betekenen dat er een verschuiving plaatsvindt en dat mensen die willen blijven wonen in de buurt voorrang krijgen. Vindt GL ook dat de sociale mobiliteit hiermee kan worden gerealiseerd? Lid NIJHOF vindt verdichting een goede manier om ervoor te zorgen dat er meer gemengd wordt. Op deze manier kunnen meer woningen van andere segmenten worden toegevoegd. Maar voor hem moet dit wel gebeuren met inachtneming van het intact laten van de sociale voorraad. Lid ASLAMI denkt dat zowel GL als D66 voorstander zijn van gemengde wijken waar alle Amsterdammers kans maken op betaalbare woningen. Lid VON GERHARDT is blij dat GL ook inziet dat in wijken met heel veel sociale huur meer middensegment moet worden gebouwd en dus minder sociaal. Lid NIJHOF heeft niet gezegd dat minder sociaal gebouwd moet worden.

Het zou goed zijn om in wijken met veel dure koop- en huurwoningen juist meer sociaal toe te voegen. Lid VON GERHARDT heeft lid Nijhof horen zeggen dat GL streeft naar wijken met 40-40-20. Op dit moment zijn er wijken waar 50% tot 60% sociaal is. De conclusie is derhalve dat hier minder sociaal gebouwd moet worden.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

Lid NIJHOF zegt dat ook meer woningen toegevoegd kunnen worden door verdichting. Op die manier wordt niet sociaal verminderd, maar worden meer woningen van andere segmenten toegevoegd. Lid VON GERHARDT geeft als voorbeeld dat om van een percentage 50-30-20 naar 40-40-20 te gaan, voornamelijk middeldure huurwoningen of koopwoningen toegevoegd moeten worden. Bij nieuwbouw zou dan afgeweken worden van 40-40-20, omdat het anders niet gelijk getrokken kan worden. Lid NIJHOF denkt dat hij lid Von Gerhardt het verschil tussen percentages en absolute aantallen niet hoeft uit te leggen. Lid LOCHTENBERG vindt het goed om te zien dat Amsterdam een gemengde stad blijft, maar niet dogmatisch vasthoudt aan 40-40-20 en er praktisch mee omgaat. CDA is voor een 30-40-30-verdeling en tot 2017 was 30% de norm in Amsterdam die ook landelijk geldt. Veel bouwprojecten rekenen niet rond, omdat sociaal minder opbrengt voor projectontwikkelaars en voor het vereveningsfonds van de gemeente. Als projecten geen doorgang kunnen vinden, staat CDA ook open voor 0-80-20. Een deel van de middenhuurwoningen kunnen dan tien jaar later weer sociaal vrijgemaakt worden op het moment van mutatie. Lid MINDERHOUD memoreert dat eerder vandaag naar voren is gekomen dat het aandeel sociale huurwoningen op dit moment 46% is en dat dit precies overeenkomt met de vraag naar sociale huurwoningen.

30% zou volgens hem op geen enkele manier tegemoet komen aan de vraag van sociale huurwoningen en is niet van toepassing op de Amsterdamse situatie. Lid LOCHTENBERG denkt dat veel meer mensen in Amsterdam willen wonen dan er plaats is. Dit geldt voor alle lagen en inkomensgroepen. Lid MINDERHOUD wijst erop dat een landelijke norm van 30% betekent dat in de ene gemeente geen sociale huur is terwijl Amsterdam naar beneden zou moeten gaan. Uiteindelijk zouden heel veel mensen in Nederland geen sociale huurwoning hebben en dit lijkt hem onacceptabel. Lid LOCHTENBERG nodigt de wethouder uit om mee te denken over hoe meer sociale woningbouw en meer middenhuur kan worden aangejaagd en hoopt dat hij samen met zijn ambtenaren opnieuw wil kijken naar de motie “Vandaag bouwen aan de sociale woningen van over tien jaar”. Lid BILGIN noemt de 0-80-20 een gedurfde stellingname aangezien het niet eens lukt om 40% middenhuur te bouwen. Het idee om later een deel van de middenhuur te verkopen en er een sociale huurwoning van te maken, komt volgens hem nauwelijks voor. Lid LOCHTENBERG wil samen met de wethouder onderzoeken in hoeverre dit mogelijk is.

Lid MINDERHOUD meent dat de monitor Amsterdamse aanpak Volkshuisvesting onder andere ingaat op de gebiedsprofielen waarin naar voren komt wat de samenstelling is van de woningvoorraad binnen ieder gebied is, zodat op basis hiervan kan worden gekeken naar verschillende projecten. Door het vaststellen van de juiste investeringsnota’s kan worden doorgegaan met het tegemoetkomen aan de woningbehoefte van Amsterdammers. Lid MANGAL concludeert dat er 10.000 sociale woningen en 10.000 middenhuurwoningen te kort zijn bij een gelijkblijvende woonvoorraad. Als de woonvoorraad wordt vergroot, zal meer gebouwd moeten worden dan de vrije sector. Dit betekent een uitkomst van 45-45-10, omdat de percentages anders achter blijven lopen.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

Lid MINDERHOUD is benieuwd naar de totstandkoming van de aantallen. Lid MANGAL legt uit dat het percentage op dit moment 38-38-24 is. Percentages kunnen alleen worden verhoogd door de huidige voorraad te veranderen omdat de percentages slinken door bijbouwen. Lid MINDERHOUD denkt dat lid Mangal bedoelt dat als tot in de eeuwigheid 40-4020 wordt gebouwd, op een gegeven moment de totale woningvoorraad naar 40-40-20 beweegt. Lid AHMADI is voorstander van 40-40-20. Zij vraagt of er nog inzicht komt in het aandeel jongerenwoningen. College Wethouder VAN DANTZIG zegt dat afwijking van 40-40-20 voorkomt bij plannen die in eerdere periodes zijn opgesteld. Afwijkingsverzoeken zijn gemandateerd aan de directeur Grond en Ontwikkeling. In deze periode wijken alleen de Baaibuurten van het programma af. De vragen van het CDA over een eerdere motie ontvangt de wethouder graag schriftelijk. De cijfers van de jongerenwoningen komen bij de woningbouwcijfers. Lid NIJHOF begrijpt dat het veel inspanning kost om de 40-40-20 te behouden. Meer grip op de woningmarkt wordt wel verkregen door meer inzicht op wat er gebeurt op gebiedsniveau en hij herhaalt zijn vraag hoe dit inzicht kan worden verkregen om te streven naar meer gemengde buurten. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat hard wordt gewerkt aan het uitvoeren van het initiatiefvoorstel van GL en PvdA.

Door personele problemen als gevolg van het uitvallen van wethouder Pels is er wat vertraging opgelopen, maar hij gaat ervan uit dat wethouder De Jager het voortvarend oppakt. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 9. Afdoen van moties 132,133, 165 en 167 naar aanleiding van de brand Riekerhaven - rapportage Onderzoek Brandveiligheid Tijdelijke Unit-bouw woonfunctie Amsterdam Nr. VN2024-007000 De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 9 is geagendeerd door lid Von Gerhardt (VVD). Lid VON GERHARDT is blij dat de second opinion van de brandweer altijd plaats zal vinden. De wethouder geeft aan dat hij in gesprek gaat over de aanbevelingen, maar gaan de corporaties de bovenwettelijke zaken uit de wegwijzer brandveiligheid en de adviezen van de brandweer ook echt uitvoeren? Op 12 april 2023 heeft lid Von Gerhardt gevraagd naar de Omgevingsvergunning op het moment dat de compartimenten bij Riekerhaven verplaatst moeten worden, maar hier wordt niet op ingegaan. De wethouder zou de ernst van de gebreken toelichten en deze informatie ontbreekt in de brief. De gebreken zijn voor 98% opgelost. Wanneer zijn alle gebreken opgelost? Lid BROERSEN dankt de wethouder voor de uitgebreide inzet. Na het onderzoek van het expertiseteam brandveiligheid naar de tijdelijke wooncomplexen bleken er nog twaalf andere locaties te zijn waarbij behoorlijk wat gebreken waren.

Het grootste deel hiervan is inmiddels opgelost, maar het is wel zorgelijk dat een

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Conceptraadscommissieverslag, 12 juni 2024

WV

enorme brand ervoor moet zorgen dat bij meer dan twaalf locaties nu pas bekend is welke gebreken er waren. In de brief staat dat wordt gewacht op de actualisatie van de wegwijzer brandveiligheid unitbouw. De corporaties zijn uitgenodigd om te bespreken en te onderzoeken of aanvullende brandveiligheidsmaatregelen op de tijdelijk wooncomplexen gewenst zijn. Gebeurt dit nu of is dit na de actualisatie bekend? Wethouder VAN DANTZIG complimenteert de VVD en Volt ermee dat ze zoveel aandacht aan dit belangrijke onderwerp besteden. De beantwoording heeft soms wat langer op zich laten wachten, maar er is afgesproken om eerst tot uitvoering over te gaan en daarna tot beantwoording. De wegwijzer van het Rijk in het derde kwartaal is nodig om harde afspraken met de corporaties te maken. Het Rijk is duidelijk gemaakt dat het wettelijk kader onvoldoende is. Lid VON GERHARDT begrijpt dat het Rijk voor sommige zaken nodig is, maar hij is ook benieuwd naar de welwillendheid van corporaties om dingen op vrijwillige basis te doen. Wethouder VAN DANTZIG denkt dat deze in de basis goed is en de gesprekken hierover lopen. Wel is duidelijk dat naarmate ingrepen duurder worden, er meer weerstand ontstaat. De Omgevingsvergunningen zijn allemaal goed vergund en gecontroleerd. Het ging om kleine gebreken. De inzet is om voor de zomer de 100% te halen waarna de raad een eindrapportage krijgt.

Lid VON GERHARDT zegt dat de kleine gebreken in de loop van de jaren zijn ontstaan. Inmiddels zijn ze opgelost, maar hoe wordt gewaarborgd dat er over tien jaar niet weer allemaal kleine gebreken zijn die opgelost moeten worden? Wethouder VAN DANTZIG stelt dat alle lessen die zijn geleerd in de nieuwe aanpak komen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER dankt de aanwezigen en sluit de openbare commissievergadering om 11.44 uur. De volgende vergadering is op woensdag 3 juli 2024.

18