20240515 RO Inspreektekst AdemvrijaantIJ behorend bij agp. 4

Aan: Provincie Noord-Holland Gedeputeerde Staten Provinciale Staten post@noord-holland.nl statengriffie@noord-holland.nl

Van: Adem Vrij aan het IJ Bewonersinitiatief Tuindorp Oostzaan en NDSM Amsterdam Noord ademvrijaanhetij020@gmail.com

c.c.: Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied Gemeente Amsterdam Wethouders Van Dantzig (RO), Scholtes (OD), Van der Horst (Luchtkwaliteit) Raadsleden: Commissies RO en MOW Stadsdeel Amsterdam Noord Stadsdeelbestuur Stadsdeelcommissie GGD Amsterdam (Leefomgeving) Amsterdam, 6 mei 2024 Betreft: Verhuizing ICL Fertilizers, schone lucht voor Amsterdam Noord Geachte Gedeputeerden, geachte leden van de Provinciale Staten, Met ons bewonersinitiatief Adem Vrij aan het IJ zetten wij ons in voor een schone en gezonde leefomgeving in Tuindorp Oostzaan en NDSM in Amsterdam Noord. Graag willen wij onze zorgen overbrengen en u oproepen tot spoedige en concrete actie over het volgende. Zoals u weet heeft de gemeente Amsterdam de afgelopen jaren veel werk gestoken in het faciliteren van kunstmestfabriek ICL Fertilizers (voorheen Amfert), om te zorgen dat de fabriek aan de Fosfaatweg in Westpoort zou sluiten, en in plaats daarvan een nieuwe productielocatie op het terrein van de HES Bulk Terminal of elders te realiseren. Eind 2023 heeft ICL te kennen gegeven dat zij deze verhuizing “economisch niet langer opportuun” achten en dat deze wat hen betreft dus niet kan doorgaan. Dat is een klap in het gezicht van de Noorderlingen. Velen zitten al decennialang in de stank van ICL, Bunge, ontgassing van zeeschepen, en andere industrie uit het havengebied.

Door de dominante zuidwestelijke windrichting waait het onze woonwijken in, van het laaggelegen Tuindorp Oostzaan tot aan de hoogste verdiepingen op NDSM. Dit leidt onder meer tot geïrriteerde luchtwegen en ogen, en stress vanwege de stank. Over de mogelijke gezondheidseffecten van stapeling, ook wel cumulatie, van verschillende bronnen van luchtvervuiling, is nog veel te weinig kennis. Bewoners in Tuindorp Oostzaan en in de nieuwbouw op het NDSM zagen kortom reikhalzend uit naar de sluiting van de oude fabriek aan de Fosfaatweg. Juist het laatste jaar lijkt deze stankoverlast bovendien alleen maar toe te nemen. We dreigen nu tot 2040 in de rook van ICL te blijven zitten. 1

Dat de sluiting van deze oude fabriek nu van de baan lijkt te zijn maakt onze zorgen in een klap weer zeer urgent. Mensen worden ‘s nachts wakker van deze stank. Wie een frisse neus wil halen komt bedrogen uit, je loopt door een ‘dikke lucht’, met een niet te harden ‘geur’. Op NDSM wordt zelfs alweer verhuisd vanwege de ‘geuroverlast’. Dat ICL zonder nader overleg met de Provincie eind 2023 nog snel een aparte aanvraag voor een revisievergunning heeft ingediend, waarvan de inhoud ons onbekend is, terwijl de Omgevingsdienst ook al bezig was met een nieuwe vergunning voor de kunstmestfabriek, geeft ons weinig vertrouwen in het proces dat ICL voor ogen heeft. Wij verzoeken u daarom met klem om samen met het College van B&W van Amsterdam, te zorgen voor het volgende: 1. Kijk serieus of de verhuizing van ICL vlotgetrokken kan worden. Gezien de grote belangen, ook voor de bouw van nieuwe woningen, bevreemdt het ons dat dit met een briefje van ICL blijkbaar is afgedaan. 2. Kom zo snel mogelijk met een concreet actieplan waardoor de stank en luchtvervuiling van ICL en de sojafabriek van Bunge in omliggende woonwijken eindelijk wordt gestopt. Zo’n plan moet gericht zijn op het bieden van een spoedige en duurzame oplossing voor omwonenden, waarvan velen al decennialang in de stank zitten. 3.

Kijk kritisch naar recente jubelverhalen van ICL over nieuwe technieken met fabelachtige stankreducties: in hoeverre zijn deze goed onderbouwd zodat ze in de praktijk van alledag ook gerealiseerd kunnen worden? 4. Zorg dat de stank en luchtvervuiling in onze woonwijken niet alleen berekend, maar ook in de wijken goed gemeten wordt, zodat duidelijk wordt hoe gezond of ongezond de lucht is die bewoners hier inademen. 5. Bij het vernieuwen van vergunningen zou het voorzorgsprincipe bepalend moeten zijn bij de beoordeling van welke mate van stank en luchtvervuiling als acceptabel wordt beschouwd. 6. Zorg dat de Provincie ook als spreker wordt opgenomen in het programma van de bewonersbijeenkomst die ICL en de Omgevingsdienst in juni organiseren, zodat u ter plekke bereikbaar bent voor de inwoners. 7. Betrek bij uw acties ook een langetermijnvisie op industrie in stedelijk gebied: wilt u chemische industrie vlakbij woonwijken nog wel faciliteren? Hoort de productie van kunstmest, met geïmporteerde en eindige grondstoffen, met eindproducten die geëxporteerd worden, tot een economische activiteit waar de stad echt baat bij heeft? Wij vertrouwen erop dat u onze verzoeken ter harte neemt en zien uit naar uw spoedige reactie. Vriendelijke groet, namens bewonersinitiatief Adem Vrij aan het IJ

Gert Jan Bakker Myrthe Verweij Robert-Jan de Laat Voor schone en gezonde lucht in Tuindorp Oostzaan & NDSM Amsterdam Noord ademvrijaanhetij020@gmail.com

2