20240409_Collegevoordracht_Toekomst_Fietsdepot.pdf

Nummer

VN2024-000324

Directie

Parkeren

College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 09 april 2024

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32)

Agendapunt

B4

Tekst van openbare besluiten wordt gepubliceerd

Onderwerp

Hoe maken we het Fietsdepot gereed voor de toekomst?

Het college van burgemeester en wethouders besluit

1. 2. 3. 4. 5. 6.

Kennis te nemen van de (bestuurlijke) achtergrond van het Fietsdepot. In te stemmen met het voorstel om fietsverhuur- en leasefietsorganisaties verantwoordelijk te maken voor de teruggave van gehandhaafde fietsen aan hun klanten. In te stemmen met het voorstel om de bewaartermijnen voor verkeerd geparkeerde fietsen en ongebruikte fietsen te verkorten van 6 weken naar 4 weken. In te stemmen met het voorstel om de tarieven voor burgers te verhogen en vervolgens jaarlijks te indexeren. In te stemmen met het voorstel om voor fietsverhuur- en leasefietsorganisaties een progressief tarief in te richten op basis van ophaalsnelheid. Instemmen met het voorstel om in 2024 3.250 fietsen een maatschappelijke bestemming te geven.

Kernboodschap

Het college heeft besloten 3.250 niet opgehaalde fietsen een maatschappelijke bestemming te geven. Deze fietsen worden onder andere ingezet voor fietslessen voor kinderen. Ook worden deze fietsen aangeboden aan bijvoorbeeld asielzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne. Daarnaast is besloten leasefiets- en fietsverhuurorganisaties verantwoordelijk te maken voor de teruggave van hun gehandhaafde fietsen aan hun klanten, wat leidt tot een reductie van het klantbezoek aan het Fietsdepot. Omdat we verschillende tarieven instellen en de bewaartermijnen verkorten van 6 naar 4 weken worden fietsen sneller opgehaald. Ook worden de tarieven voor het ophalen van fietsen, met ingang van 2024, jaarlijks geïndexeerd. Bestuurlijke achtergrond

N.v.t. Bestuurlijke prioriteit

N.v.t. Wettelijke grondslag

Artikel 160, eerste lid, van de Gemeentewet a. Het college is bevoegd om het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren. Onderbouwing besluit

Ad 1: Kennis te nemen van de (bestuurlijke) achtergrond van Fietsdepot. Het Fietsdepot staat voor de volgende uitdagingen:

Gegenereerd: v1.36

1

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (32) Agendapunt B4

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 09 april 2024

• De terreincapaciteit van het Fietsdepot is met ingang van 2024 niet meer toereikend om mee te groeien in het aanbod van gehandhaafde fietsen van THOR. In 2024 verwacht THOR 82.000 fietsen aan te leveren en in de jaren daarna tot jaarlijks 100.000 fietsen te kunnen groeien. De terreincapaciteit van het Fietsdepot wordt ingeschat op 75.000 fietsen per jaar. • Het klantbezoek is in 2023 toegenomen met 25% en zal in 2024 waarschijnlijk wederom met 20% toenemen. • Organisaties benutten het Fietsdepot bewust of onbewust als opslagcapaciteit. Vanuit de dienstverlening, voorwaarden of het tarief worden organisaties niet gedwongen om fietsen snel op te halen. Ondanks doorgevoerde efficiencymaatregelen zijn de formatie, het budget en de terreincapaciteit niet ingericht op een verdere groei van het aantal gehandhaafde fietsen. Om het Fietsdepot gereed te maken voor een toekomst waarin tot 100.000 gehandhaafde fietsen beheerd, bewaard en geretourneerd kunnen worden, zijn meerdere voorstellen uitgewerkt. Ook is inmiddels de dialoog met THOR opgestart om de handhaving van fietsen vanuit de ketengedachte te organiseren. Hiermee moet meer grip op de instroom van het Fietsdepot worden verkregen. Het Fietsdepot vervult in toenemende mate ook een maatschappelijke rol. In deze voordracht is daarom ook een voorstel opgenomen voor de maatschappelijke inzet van 3.250 niet opgehaalde fietsen.

U wordt gevraagd in te stemmen met de onderstaande voorstellen. Ad 2: In te stemmen met het voorstel om fietsverhuur- en leasefietsorganisaties verantwoordelijk te maken voor de teruggave van gehandhaafde fietsen aan hun klanten. Voorgesteld wordt om gehandhaafde fietsen alleen aan de eigenaar te retourneren. Dit betekent dat fietsen van organisaties (zoals OV-fietsen, SWAP en huurfietsen) niet worden geretourneerd aan hun klanten. De organisaties halen deze fietsen zelf af op het Fietsdepot en zorgen zelf voor het klantcontact met hun eigen klanten. Wij beschouwen dit als een passend voorstel aangezien: • Het Fietsdepot niet kostendekkend is. Wanneer organisaties de afwikkeling van gehandhaafde fietsen zelf uitvoeren, leidt dit tot een reductie in klantbezoek en logistieke handelingen van circa 27%. • Organisaties over klantgegevens beschikken. De organisaties kunnen hun klanten hierdoor actief benaderen en zij kunnen zelf afspraken maken over de gehandhaafde fiets, binnen hun afgesloten overeenkomst. • De verantwoordelijkheid voor de gehandhaafde fiets bij de eigenaar wordt belegd. In de voorwaarden van organisaties worden de onderwerpen ‘Verlies’ en ‘Diefstal’ veelal behandeld, inclusief tarifering. Voor het onderwerp ‘Handhaving’ geldt dit over het algemeen niet.

Vanuit dit voorstel worden organisaties gestimuleerd om zelf afspraken met hun klanten te maken over gehandhaafde fietsen én hiervoor verantwoordelijkheid te nemen. • Extra bezorgmogelijkheden voor burgers ontstaan. Door organisaties verantwoordelijk te maken voor het ophalen van hun eigen fietsen, worden circa

Gegenereerd: v1.36

2

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (32) Agendapunt B4

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 09 april 2024

1.300 organisatiefietsen niet meer bij burgers bezorgd. Hierdoor ontstaat circa 30% extra bezorgcapaciteit voor andere burgers. Juridische haalbaarheid Het voorstel om fietsen alleen aan eigenaren te retourneren, is door de eerstelijnsjurist getoetst en haalbaar. Geadviseerd wordt om deze voorwaarde duidelijk te vermelden op de site van het Fietsdepot én te delen met organisaties. Hierbij is het verstandig om organisaties ook te verzoeken dit in hun voorwaarden op te nemen. Ad 3: In te stemmen met het voorstel om de bewaartermijnen voor verkeerd geparkeerde fietsen en ongebruikte fietsen te verkorten van 6 weken naar 4 weken. Voorgesteld wordt om de bewaartermijnen voor specifiek de verkeerd geparkeerde fietsen en de ongebruikte fietsen aan te passen naar maximaal vier weken. Voor verwaarloosde fietsen is de bewaartermijn momenteel twee weken en dit is het wettelijk minimum. Wij beschouwen dit als een passend voorstel aangezien: • De terreincapaciteit van het Fietsdepot beperkt is en onvoldoende groot om mee te groeien met de instroomverwachting van THOR. Wanneer de bewaartermijnen van het Fietsdepot worden aangepast naar vier weken neemt de terreincapaciteit van het Fietsdepot toe van circa 75.000 fietsen per jaar tot circa 92.000 fietsen per jaar. • Het Fietsdepot is niet kostendekkend.

92% van de opgehaalde fietsen wordt binnen vier weken opgehaald, wat betekent dat jaarlijks circa 1.200 fietsen na 4 weken opgehaald. Dit betekent ook dat na een verblijfduur van vier weken terreincapaciteit wordt benut voor fietsen die in het geheel niet worden opgehaald (48.000 fietsen in 2023) of de kleine groep waarvan de eigenaar mogelijk ook sneller naar het Fietsdepot kan komen. Juridische haalbaarheid Het voorstel om de bewaartermijnen aan te passen, is door de eerstelijnsjurist getoetst en haalbaar. Ad4: In te stemmen met het voorstel om de tarieven voor burgers te verhogen en vervolgens jaarlijks te indexeren. De geadviseerde tarieven voor burgers zijn met ingang van 1 juni 2024: • Ophalen fiets: € 25,- per fiets (verhoging € 2,50 per fiets) • Bezorgen fiets: € 15,- per fiets, (verhoging € 2,50 per fiets). De bezorgkosten komen boven op de kosten voor het ophalen van de fiets. Wij beschouwen dit als een passend voorstel aangezien: • De tarieven sinds 2015 niet meer zijn geïndexeerd. Bij een jaarlijkse indexering waren de tarieven circa 30% hoger geweest. • De kostprijs per opgehaalde fiets € 118,75 bedraagt. Het is niet wenselijk om de tarieven voor burgers te verhogen tot dit kostprijsniveau, omdat een vervolgens een minimalisering van het ophaalpercentage wordt verwacht, wat niet aansluit bij de

Gegenereerd: v1.36

3

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en

B&W

Gemeente Amsterdam

Luchtkwaliteit (32) Agendapunt B4

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 09 april 2024

ambities van de stad om het fietsen te stimuleren. Wel wordt voorgesteld om na 2024 jaarlijks te indexeren.

Ad5: In te stemmen met het voorstel om voor fietsverhuur- en leasefietsorganisaties een progressief tarief in te richten op basis van ophaalsnelheid. Voorgesteld wordt om voor organisaties een progressief tarief in te richten op basis van ophaalsnelheid. Ook voor deze tarieven wordt voorgesteld om jaarlijks te indexeren. Ophaalsnelheid

Tarief per fiets

Toelichting

De ochtend na handhaving

Ophalen: € 0,-

Dit tarief geldt alleen voor organisaties die de eigen fietsen dagelijks, onder specifieke voorwaarden ophalen. Hierbij geldt een aangepast proces, waardoor het aantal logistieke en administratieve activiteiten sterk afneemt.

> 1 dag < 2 weken

Ophalen: € 25,-

Organisaties worden geïnformeerd over de gehandhaafde fietsen. Indien deze binnen twee weken na handhaving worden opgehaald, geldt het burgertarief.

> 2 weken < 4 weken

Ophalen: € 40,-

Organisaties worden geïnformeerd over de gehandhaafde fietsen. Indien deze niet binnen twee weken na handhaving worden opgehaald, geldt een ander tarief. Hiermee worden organisaties gestimuleerd om fietsen snel op te halen. Het tarief blijft hiermee ver onder de kosten per opgehaalde fiets.

> 4 weken

Duurzame verwerking

Na de bewaartermijn van 4 weken, worden de fietsen aangeboden voor de duurzame verwerking.

Wij beschouwen dit als een passend voorstel aangezien: • De tarieven sinds 2015 niet meer zijn geïndexeerd. Bij een jaarlijkse indexering waren de tarieven circa 30% hoger geweest. • De kostprijs per opgehaalde fiets bedraagt € 118,75. Ook voor organisaties wordt verwacht dat een aanpassing van het tarief tot kostprijsniveau leidt tot een minimalisering van het ophaalpercentage. Voor organisatie wordt daarom ook geadviseerd om tarieven in te richten die gereduceerd zijn ten opzichte van het kostprijsniveau. • De terreincapaciteit van het Fietsdepot beperkt is. Wanneer organisaties vanuit tarifering worden gestimuleerd om fietsen sneller op te halen, leidt dit ook tot meer ruimte op het terrein. Ingeschat wordt dat de terreincapaciteit hierdoor met minimaal 3.000 en maximaal 10.000 fietsen toeneemt. Organisaties zullen het Fietsdepot minder als opslagcapaciteit benutten. • Organisaties, in tegenstelling tot burgers, geïnformeerd worden over gehandhaafde fietsen. Hierdoor zijn organisaties in de gelegenheid om alle fietsen sneller op te halen.

Gegenereerd: v1.36

4

Portefeuille

B&W

Gemeente Amsterdam

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32)

Agendapunt B4

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 09 april 2024

Ad 6: In te stemmen met het voorstel om in 2024 3.250 fietsen een maatschappelijke bestemming te geven. Het Fietsdepot vervult in toenemende mate ook een maatschappelijke rol, o.a. door een deel van de niet opgehaalde fietsen op te knappen én een maatschappelijke bestemming te geven. De directie Werk, Participatie en Inkomen heeft, voor meerdere maatschappelijke bestemmingen, de concrete behoefte uitgesproken aan 2.250 opgeknapte fietsen en tevens de vereiste dekking toegezegd. De directie Parkeren reserveert daarnaast 1.000 fietsen. Hiermee ontstaat de flexibiliteit om in te spelen op ongeplande of onvoorziene wensen vanuit de directies. De directie Parkeren beschikt niet over het benodigde budget voor het opknappen van de fietsen. Indien directies van deze reservering gebruik wensen te maken, wordt daarom gevraagd om de kosten hiervoor te dragen. Om het genoemde aantal fietsen op te knappen én op de plaats van bestemming af te leveren, is een budget benodigd van € 260.000,-. Dit budget is opgebouwd uit: • Onderdelen (waaronder sloten): € 146.250,• Arbeid en transport: € 113.750,• Totaal: € 260.000,De gemiddelde prijs per opgeknapte fiets, inclusief bezorging, bedraagt hiermee € 80,-. Juridische haalbaarheid Vanuit Economische Zaken is onderzocht of de maatschappelijke inzet van de genoemde 3.250 fietsen marktverstorend kan zijn.

Hieruit blijkt dat de voorgenomen plannen voor de maatschappelijke inzet van fietsen niet in strijd zijn met de Mededingingswet. Participatie

N.v.t. Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

Financiële impact voorstellen 4 en 5 In 2023 zijn circa 20.000 fietsen geretourneerd aan burgers en organisaties. Dit leidt tot de onderstaande opbrengsten: Aantal fietsen

Tarief

Opbrengsten

Aalen 15.700 fietsen

€ 22,50

€ 353.250,-

Bezorgen 4.300 fietsen

€ 35,-

€ 150.500,-

Totaal

Gegenereerd: v1.36

€ 503.750,-

5

Portefeuille

B&W

Gemeente Amsterdam

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32)

Agendapunt B4

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 09 april 2024

Aangezien nog geen ervaring is opgedaan met de voorgestelde tariefstructuur én onduidelijk is in welke mate de geadviseerde tariefstructuur de organisaties stimuleert om hun fietsen sneller op te halen, is de financiële impact uitgewerkt aan de hand van drie scenario’s: 1. 2. 3.

SWAP haalt alle eigen fietsen dagelijks op. De overige organisaties binnen twee weken. Alle organisaties halen de eigen fietsen binnen twee weken op. Organisaties halen de eigen fietsen deels binnen 2 weken en deels binnen 4 weken op.

Scenario 1 Aantal fietsen

Tarief

Opbrengsten

Aalen 6.210 burgerfietsen

€ 25,-

€ 155.250,-

Bezorgen 4.300 burgerfietsen

€ 40,-

€ 172.000,-

Aalen 7.250 organisatiefietsen

€ 0,-

€ 0,-

Aalen 2.240 organisatiefietsen

€ 25,-

€ 56.000,-

Totaal

€ 383.250,-

Scenario 2 Aantal fietsen

Tarief

Opbrengsten

Aalen 6.210 burgerfietsen

€ 25,-

€ 155.250,-

Bezorgen 4.300 burgerfietsen

€ 40,-

€ 172.000,-

Aalen 9.490 organisatiefietsen

€ 25,-

€ 237.250,-

Totaal

€ 564.500,-

Scenario 3 Aantal fietsen

Tarief

Opbrengsten

Aalen 6.210 burgerfietsen

€ 25,-

€ 155.250,-

Bezorgen 4.300 burgerfietsen

€ 40,-

€ 172.000,-

Aalen 4.745 organisatiefietsen

€ 25,-

€ 118.625,-

Aalen 4.745 organisatiefietsen

€ 40,-

€ 189.800,-

Totaal

€ 635.675,-

Financiële haalbaarheid voorstellen 4 & 5 De financiële ontwikkeling van het Fietsdepot, en van de opbrengsten in de geschetste bandbreedte in het bijzonder, maakt onderdeel uit van de ontwikkeling van de totale opbrengsten en uitvoeringskosten voor Fiets- en Garageparkeren. Het aandeel van het Fietsdepot is daarin zeer beperkt. Indien bij de najaarsnota blijkt dat scenario 1 wordt gehaald en daarmee onder de huidige opbrengstenraming blijft, zal dit meelopen in de totale actualisatie van kosten en opbrengsten in programma 2. Financiële haalbaarheid voorstel 6

Gegenereerd: v1.36

6

Portefeuille

Gemeente Amsterdam

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32)

Agendapunt B4

B&W

College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 09 april 2024

De directie Werk, Participatie en Inkomen heeft, voor meerdere maatschappelijke bestemmingen, de concrete behoefte uitgesproken aan 2.250 opgeknapte fietsen en tevens de vereiste dekking van € 180.000 toegezegd. De directie Parkeren reserveert daarnaast 1.000 fietsen. Hiermee ontstaat de flexibiliteit om in te spelen op ongeplande of onvoorziene wensen vanuit de directies. De directie Parkeren beschikt niet over het benodigde budget voor het opknappen van de fietsen. Indien directies van deze reservering gebruik wensen te maken, wordt daarom gevraagd om de kosten hiervoor te dragen. In totaliteit worden deze kosten geschat op € 80.000. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking).

Communicatie Binnen de gemeente

Opnemen in de te publiceren besluitenlijst.

Buiten de gemeente

N.v.t. Documenten Registratienr.

Naam

AD2024-012015

Advies (pdf)

AD2024-001277

College van B&W Voordracht (pdf)

AD2024-018887

Notitie Hoe maken we het Fietsdepot gereed voor de toekomst college BW.docx (msw12)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Directie Parkeren, Martje Hoofs, 06 2200 5307, m.hoofs@amsterdam.nl Directie Parkeren, Justin Luijten, 06 3418 2632, j.luijten@amsterdam.nl Besluit college van burgemeester en wethouders

Conform besloten, voorts wordt de portefeuillehouder gemachtigd tot het maken van tekstuele wijzigingen en tot het bepalen van het moment van communicatie

Gegenereerd: v1.36

7