20240328 Verslag Gemeenteraad middag

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2024 28 maart 2024 17 april 2024 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 28 MAART 2024

Middagzitting op donderdag 28 maart 2024 Voorzitter: mevrouw F. Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: raadslid de heer Burgers Raadsgriffier: mevrouw Houtman Verslaglegging: Notuleerservice Nederland

Voorzitter: het lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering om 13.00 uur. Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) 25. Kennisnemen van het nieuwsbericht over de Spreidingswet en de implicaties voor Amsterdam VN2024-002062 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u, voorzitter. Ik steek gelijk van wal en ik laat het leerstellige gedeelte van mijn bijdrage even achterwege. Gelijk beginnen met het is hartstikke duidelijk, de asielinstroom is out of control, het systeem leidt tot dood en verderf. Het Europese asielstelsel pakt averechts uit en het recente asiel- en migratiepact van het Europese Parlement en zo is een aanfluiting. Er is een alternatief, de contingentenaanpak, resettlement met de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen als voorgesteld door professor Ruud Koopmans, zie mijn notitie, zie het advies van professor Kuypers hierover. De instroom van asielzoekers is nu onbeheersbaar, van hen die een beroep doen op asiel in Nederland krijgt 85 tot 90 procent een status, het toont het algeheel falen van de IND om de echte vluchtelingen eruit te vissen. Het merendeel komt voor economische motieven namelijk. Voorzitter dit raakt Amsterdam, de stad is magneet want hier zijn de banen en ook huisvesting voor asielzoekers in azc's en talloze hotels terwijl onze eigen inwoners geen woning kunnen vinden.

Over die contingentenaanpak, die veronderstelt dat EU-landen die daarvoor kiezen geen asielprocedures meer aanbieden. Het is een erkenning van het idee dat grensoverschrijdende problemen niet per se een Europese aanpak vergen. Soms is een nationale beleidsreactie veel effectiever. Zo'n nationale aanpak hoeft de belangen van

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

andere EU-lidstaten ook niet te schaden. Over de juridische techniek kan ik kort zijn, lees het advies van professor Kuypers, op drie vlakken moet in tandem van het asielrecht worden gewijzigd. Eén, het EU-verdrag artikel 78, in de nu geldende EU-richtlijnen, die moeten ook worden gewijzigd, en internationale verdragen moeten worden gewijzigd, het EVRM in het bijzonder. Voorzitter, het Europees asielsysteem is de motor voor mensensmokkel, families van West-Afrikaanse jonge mannen betalen tien- tot vijftienduizend dollar voor de overtocht. De trek leidt tot grote sterfte bij de helletocht door de Sahara en bij de oversteek van de Middellandse Zee en de Atlantische oceaan. Voorzitter, de politieke klasse van Nederland is in zichzelf gekeerd, ze heeft eigenlijk geen idee at all. Dus werd de asielkwestie na het vertrek van Bolkestein meer dan twintig jaar in de ijskast geparkeerd. Dat heeft het vertrouwen in onze overheid ernstig geschaad. Indien het nieuwe kabinet geen uitzicht biedt op een keer ten goede zal dat naar mijn overtuiging de kans op vertrouwensherstel tussen burgers en onze overheid wegvagen. Dank u, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Dank u wel, voorzitter.

Ik heb even getwijfeld of ik een bijdrage over die punt wilde doen aangezien het een punt is dat wij voor de commissie hebben geagendeerd, de Spreidingswet, wat ontzettend belangrijk is voor de stad. Maar dat het nu gepiept is door een partij die ver van de werkelijkheid vandaan staat en ik er daarom even over twijfelde. Maar ik vind het belangrijk om een positief tegengeluid te laten horen, omdat het wel een belangrijk punt is en Amsterdam een stad is die zich altijd zal blijven inzetten voor mensen die gevlucht zijn van haat, geweld en oorlog. Daarom dus even een positievere insteek vandaag. Ik wil de wethouder ten eerste bedanken voor de toezegging die hij heeft gedaan in de commissie over de langetermijnvisie op vluchtelingenopvang. Ik denk dat met de komst van de Spreidingswet dit nu een wettelijke taak is geworden om mensen op te vangen en dat zal dus ook betekenen dat er het een en ander gaat veranderen. En daarom eigenlijk de vraag aan de wethouder of hij bij de langetermijnvisie die hij gaat maken voor ons, of hij wil kijken naar een bredere aanpak waar ook met de wethouder over ruimtelijke ontwikkeling wordt gesproken, dat de coördinatie maatschappelijke voorzieningen hierin goed worden meegenomen.

En daar eigenlijk de aanvullende vraag aan de wethouder over, is er inmiddels al duidelijk of asielopvang, of daar een referentienorm wordt ontwikkeld vanuit maatschappelijke voorzieningen? Tot zover, dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink. Wethouder GROOT WASSINK: Dank, voorzitter. En dank ook aan het lid Van Schijndel voor het agenderen van dit probleem. Hoewel ik toch het gevoel heb dat enerzijds hier we zaken bediscussiëren die ver boven onze beslissingsbevoegdheid gaan en anderzijds dat ik ook vind dat er niet helemaal een juiste voorstelling van zaken wordt gegeven. Als het lid Van Schijndel zegt het is out of control en onbeheersbaar, dan wijs ik er toch maar op dat de groep asiel, als je het hebt over migratie in algemeenheid, buitengewoon klein is. Als we het hebben over 800.000 arbeidsmigranten, internationale studenten en dergelijke en toch tegen de 40 tot 50.000 asiel, dan is dat echt vrij overzichtelijk. Dus out of control, onbeheersbaar, mijn stelling zou zijn dat het zeker beheersbaar zou zijn als de politiek zou durven ervoor te kiezen om mensen fatsoenlijk op te vangen. Wat we gezien hebben, kijk bijvoorbeeld naar 2016 toen toch wat mensen

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

hiernaartoe kwamen naar aanleiding van de oorlog in Syrië, hebben we dat met elkaar gewoon redelijk goed opgelost. Wat we nu zien is eigenlijk dat we eigenlijk nalaten om in te grijpen. In die zin is de Spreidingswet alleen maar goed nieuws. Dat we het nu eerlijker gaan verdelen betekent dat er gewoon betere voorzieningen komen, om dat met elkaar te doen. Dus ik zou zeker niet willen stellen dat het onbeheersbaar is, het is een zeer beheersbaar probleem. Het Europact beschouwt de heer Van Schijndel, voorzitter, als een aanfluiting. Ik heb daar buitengewoon veel zorgen over, omdat er buitengewoon veel maatregelen in zitten die ik kwaadaardig zou vinden. Maar daar gaan wij hier natuurlijk niet over. Ook in die zin, het EU-verdrag en aanpassing EVRM, makkelijk gezegd moeilijker gedaan. Deze discussie zou ik als ik u was toch vooral ook doorgeleiden naar uw Tweede Kamerfractie, want in deze gemeenteraad gaan we natuurlijk niet over het landelijke beleid, hoe je dat dan ook vormgeeft. Ik weet dat daar verschillend over gedacht wordt. De verantwoordelijkheid van Amsterdam is dat we zorgen voor menswaardige opvang. En dat is wat wij doen, 4.479 plekken moeten wij realiseren in het kader van de Spreidingswet. Daar zitten wij dicht in de buurt.

Onze opgave wordt om het niet incidenteel maar structureel te maken en te zorgen dat het niet suboptimaal maar optimale opvangvoorzieningen zijn. Dat brengt me ook gelijk bij de opmerkingen van de lid Broersen, voorzitter. Het is inderdaad nu een wettelijke taak. Ik verwacht ook dat er een taakstelling bijkomt voor de opvang van Oekraïners, zoals u weet is de opvang van Oekraïners op dit moment nog bij de veiligheidsregio's belegd. Die gaat naar de gemeente. Dat betekent dat ook daar een taakstelling uit zal komen. Dat nemen we dus ook zeker mee in die visie hoe we daar op de lange termijn mee omgaan. Die bredere aanpak gaat daar zeker in worden meegenomen. Ik doe dat ook samen met mijn collega's, onder andere van Ruimtelijke Ordening. En ook als het gaat over de herbezinning bij de maatschappelijke voorzieningen, als het een wettelijke taakstelling is, is het onvermijdelijk dat je daar ook een referentienorm voor opneemt. Als Amsterdam vinden wij dat we op alle taakstellingen die we hebben ons daaraan zullen moeten houden. Bij de een gaat dat wat makkelijker dan de andere, maar wij zullen alles op alles zetten om te zorgen dat dat gebeurt. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nijssen. Het lid NIJSSEN: Dank, voorzitter. Ik begrijp dat moties intrekken altijd mag.

Ik zou graag de motie 124, een schone blik- en bekervrije Jordaan in willen trekken. De motie-Nijssen en Kabamba inzake een schone blik- en bekervrije Jordaan bij grootschalige publieksevenementen zoals Pride, nr. 124.24, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik. Het lid EMMERIK: Ja, wat betreft het agendapunt 11, Sumatrakade. Dank aan de wethouder voor de toezegging. Ik wil het amendement intrekken. Ik ga ervanuit dat het op de termijnagenda komt.

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het amendement-Emmerik, Broersen en Kabamba inzake Javaeiland is geen plek voor riviercruises, nr. 128.24, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 26. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de uitkomst aanbesteding Energiebespaarservice 2.0 VN2024-001793 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Havelaar, Veldhuyzen, Krom en Koyuncu inzake Europees aanbesteden en lokale binding, nr. 099.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: het aanpassen van de Europese aanbestedingsregels om meer lokale binding en lokaal werkgeverschap als criterium te hanteren bij aanbestedingen met voorrang op te nemen in de Public Affairs-strategie van de gemeente richting Brussel; ervoor te lobbyen dat typische lokale diensten en sectoren geheel vrij te stellen van de aanbestedingsplicht; ervoor te lobbyen dat er meer mogelijkheden komen om (hyper)lokaal en circulair aan te besteden zodat lokaal verankerde mkb’ers meer kans maken en zich niet in allerlei bochten hoeven te wringen, zoals bij de aanbesteding voor bosjes bloemen en andere bedankjes.

Motie van de leden Krom, Havelaar, Veldhuyzen, Koyuncu, Garmy, Kreuger, Bobeldijk, Heinhuis, Hofland, Nadif, Nijssen en Kabamba inzake extern onafhankelijk onderzoek naar aanbestedingen met betrokkenheid van sociale firma’s, nr. 120.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om een extern onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de verschillende aanbestedingen in het verleden waar sociale ondernemingen zoals de FIXbrigade en Kwekerij Osdorp bij betrokken waren; en daarbij in ieder geval aandacht te besteden aan de casus Energiebespaarservice 2022-2023; de onderzoeksvraag zo te formuleren dat het de gemeente bij aanbestedingen in het sociale domein in de toekomst eventueel kan helpen om aanbestedingen anders in te richten. Motie van de leden Krom, Havelaar, Veldhuyzen, Koyuncu, Garmy, Kreuger, Bobeldijk, Heinhuis, Hofland, Nadif, Nijssen en Kabamba inzake onderzoek naar samenwerking FIXbrigade met woningbouwcorporaties, nr. 121.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: een gesprek te faciliteren tussen de FIXbrigade en de woningcorporaties; daarin gezamenlijk te onderzoeken of samenwerking tussen de FIXbrigade en woningbouwcorporaties een oplossing kan zijn voor het tussentijds opknappen van woningen die pas later in aanmerking komen voor de isolatie en verduurzamingsplannen ten aanzien van de energielabels.

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van de leden Alberts en Veldhuyzen inzake concretiseer leer-werktraject FIXbrigade, 122.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: in samenspraak met betrokken partijen zo snel als mogelijk de mogelijkheden om het werk van de FIXbrigade voort te zetten nader uit te werken in een concreet plan; dit concrete plan voor te leggen aan de gemeenteraad. Motie van de leden Nadif, Heinhuis, Hofland, Kabamba en Krom inzake evaluatie subsidie Energiebespaarservice 2.0, nr. 129.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: deze overweging binnen de Visie op subsidies uit 2015 in beeld te brengen op basis van de ervaringen zoals de uitkomst aanbesteding Energiebespaarservice 2.0; de uitkomsten hiervan over te leggen aan de raad met aanbevelingen over de inrichting van de visie op subsidies voor de toekomst. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dank u wel. De aanbesteding Energiebespaarservice, daar hebben we al veel woorden over gewisseld en een setje schriftelijke vragen over gesteld. Helemaal zullen we het niet eens worden, maar over één ding waren we het in de commissie weleens en dat is dat op een aantal plekken de Europese aanbestedingsregels ons ook wel in de weg zitten. Daarvoor heb ik een motie ingediend.

Ik zag veel enthousiasme, ook in de commissievergadering, dus ik reken op brede steun. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Voorzitter, dank u wel. En ik zou willen starten met de brief die we hebben ontvangen van de wethouder eergisteren over de FIXbrigade en ik moet zeggen dat ik toch wel verbaasd ben over de brief en teleurgesteld ook, en zoals alle kinderen weten is dat erger dan boos, want de voorgestelde oplossingen in de brief zijn allemaal buiten de gemeente om en bieden daarnaast geen oplossing voor de lange termijn. En er werd nagedacht over samenwerking of onderaannemerschap met de contractanten van de Energiebespaarservice of zelfs het personeel aan ze overdragen. Maar hoe is het overdragen van je mensen een oplossing voor de FIXbrigade, voorzitter? Want wat als de nieuwe energiebesparingsronde afloopt? dan staan deze mensen toch alsnog op straat en bestaat de FIXbrigade toch alsnog niet meer. Dus ik wil de wethouder heel graag vragen of hij hierop in wil gaan. En als we alles analyseren, dan moet ik toch tot de conclusie komen dat de coalitie ten aanzien van de FIXbrigade consequent beloftes heeft gemaakt die ze niet waar kunnen maken. En dit terwijl de FIXbrigade ongelooflijke op het schild werd gehesen en in het coalitieakkoord staat zelfs dat de FIXbrigade zal worden uitgebreid.

En ik zou graag een reflectie willen van de wethouder, want ik ga ervan uit dat het coalitieakkoord goed doordacht is en dat er dan toch een plan had moeten zijn. Dus hoe had dit college dan de

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

FIXbrigade willen uitbreiden? En welke ideeën waren er? En waarom is dit dan nu geen optie meer? En betekent dit nu ook dat het college de FIXbrigade definitief laat vallen? En dat zou gek zijn, voorzitter, want ik heb toch echt de toezegging gekregen van de wethouder dat ze behouden zouden blijven voor Amsterdam. In de commissie van april 23 zegt de wethouder op mijn vraag of de FIXbrigade behouden blijft, de FIXbrigade blijft behouden voor de stad, het geld is niet het grootste probleem met de middelen van het coalitieakkoord. En ik zou graag van de wethouder willen weten wat de waarde van een toezegging is als deze zo makkelijk terzijde wordt geschoven. Voorzitter, ik dien vandaag samen met bijna iedereen hier een motie in om de gesprekken op te zetten tussen de woningcorporaties en de FIXbrigade om in ieder geval iets van een oplossing te zoeken, waarbij ik vanaf hier de woningcorporaties oproep om hun verantwoordelijkheid te nemen. Een van de redenen van het niet kunnen verduurzamen van huurwoningen is een gebrek aan menskracht en voorzitter, menskracht is nou juist wat de FIXbrigade wel heeft. En daarnaast dien ik nog een motie in, ook met bijna de voltallige raad, bedankt voor de steun ook, met het verzoek om een extern onderzoek naar deze aanbesteding en die waar andere sociale firma's bij betrokken waren.

Want ik denk dat het goed is als we leren van deze aanbestedingen en goed kritisch laten onderzoeken of we aanbestedingen wellicht toch anders kunnen inrichtingen in het sociale domein. Want het zou een ongelooflijk verlies zijn als na Kwekerij Osdorp ook de FIXbrigade verloren gaat voor de stad, en wie weet welke andere sociale firma's in de toekomst. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter. Het is al heel wat vaker gezegd in de raad, die FIXbrigade is een sociaal en maatschappelijk initiatief met grote meerwaarde voor de stad. Ze leveren een waardevolle bijdrage aan de energietransitie door woningen te isoleren. En wanneer we het wat breder trekken, dan kunnen we stellen dat ze ook een waardevolle bijdrage leveren aan een goede volkshuisvesting. Want ze springen namelijk in het gat dat corporaties laten vallen door achterstallig onderhoud niet aan te pakken. Als iedereen de FIXbrigade nou zo waardeert en lof toezwaait, hoe kan het dan toch, voorzitter, dat de toekomst van zo'n mooi initiatief nu aan een zijden draadje hangt? En u raadt het al, voorzitter, de aanbestedingsdwang uit Brussel heeft een mooi Amsterdams initiatief de nek omgedraaid. Nu mogen wij willen scherven bij elkaar rapen en op zoek naar de verbanddoos. Aanbesteden maakt namelijk veel meer kapot dan je lief is.

Niettemin lazen we in de laatste brief van het college wel openingen om het werk van de FIXbrigade voort te zetten. En voorzitter, wij begrijpen dat er nu gesprekken gevoerd worden met corporaties om de mogelijkheden voor een leer-werktraject nog te kunnen verkennen. Samen met het lid Veldhuyzen komen we daarom met een motie, nog een motie, om de wethouder aan te sporen verder te gaan met het zoeken naar een oplossing dat uiteindelijk natuurlijk een concreet plan moet worden. En tot besluit, voorzitter, in de toekomst zullen we als raad echt af moeten van aanbestedingen in het sociale domein. En ik kan me zo voorstellen dat u het daar heel erg mee eens bent. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF: Voorzitter excuses, ik was bezig met de motie van de PvdA in plaats van mijn eigen bijdrage. Heel kort, nee dank u wel ook voor de brief vanuit het college. En

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ik denk dat het ook goed is dat die gesprekken gevoerd zijn. Ik wil me eigenlijk focussen op het stukje aanbestedingen en subsidies. We hebben al eerder gesproken over het subsidiekader als het gaat hierover en daarin zien we toch dat er iets is wat wij onszelf moeilijker maken als gemeente. En dat zit in het kader uit 2017 en we zien dat op verschillende domeinen, niet alleen binnen duurzaamheid maar ook binnen het sociaal domein, dat dit toch af en toe problematisch kan zijn en dat we onszelf ook de ruimte moeten geven wanneer we spreken we over subsidie en wanneer spreken we over aanbestedingen. Ik ben ook blij dat er ook brede steun is voor de motie die wij hierover indienen. Mijn collega's Van Pijpen en ook collega IJmker hebben hier ook al eerder aandacht voor gevraagd, bijvoorbeeld ook hoe kunnen we ervoor zorgen dat we meer kijken naar de samenwerking in plaats van concurrentie als het gaat om het betrekken van partijen uit de stad. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen. Het lid VELDHUYZEN: Dank, voorzitter. Volgens mij kunnen we als eerste wel even vaststellen dat de brief van de wethouder wel erg kort is, want volgens mij had hij toch de opdracht gekregen om het onderste uit de kan te halen en te kijken wat er nog allemaal mogelijk zou zijn voor de FIXbrigade. En dan vind ik nog geen anderhalf kantje wel een beetje mager.

En eigenlijk ook de uitkomst van de inzet van het college vind ik een beetje mager. Want ik denk dat we toch wel kunnen vaststellen dat het college een punt uit haar eigen coalitieakkoord niet kan naleven, want het lijkt erop dat de FIXbrigade ten onder lijkt te gaan. En dat is zeer onwenselijk. Ik neig er eerlijk gezegd toch ook naar om hier een motie in te dienen, die overigens ook al klaarligt maar die ik nog niet heb ingediend omdat ik toch ook wel benieuwd ben naar een eerste reactie van de wethouder daarop, maar om eerst maar eens even alle aanbestedingen op te schorten totdat er bijvoorbeeld die evaluatie is gedaan of er nader onderzoek is gedaan naar die aanbesteding van de Energiebespaarservice 2.0. Want van het totaalbedrag uit het stuk in de Trouw, van het totaalbedrag aan aanbestedingen naar energiebespaarservices was 85 procent van die aanbestedingen, van het totaalbedrag, was gegaan naar commerciële partijen of partijen van buiten de gemeente. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, even zodat ik het goed begrijp. Stelt de heer Veldhuyzen nu voor om alle aanbestedingen op te schorten? En dat betekent dus eigenlijk dat er de komende tijd niets gedaan kan worden tegen energiearmoede, terwijl die nood heel hoog is om daar echt forse stappen in te gaan zetten.) Volgens mij is die aanbesteding net al geweest.

(Het lid HEINHUIS: Dus ik begrijp goed dat de heer Veldhuyzen alle andere aanbestedingen die de gemeente wil doen, wil opschorten?) Ik zou zeggen dat het mij niet onverstandig lijkt om eerst deze aanbestedingen eens even goed te gaan onderzoeken. Kijk, als je als college stelt dat je een aanbesteding op zo'n manier vormgeeft dat die uiteindelijk bij de FIXbrigade terechtkomt en dat die vervolgens bij een andere partij uit een andere stad terechtkomt, een partij die weliswaar niet commercieel is, maar wel voorkomt uit een commercieel adviesbureau, dan denk ik dat je wel kan vaststellen dat er behoorlijk wat mis is gegaan in die aanbesteding. En dan zou ik mezelf wel afvragen, wil je dan nog wel andere aanbestedingen op deze manier uitschrijven? (Het lid HEINHUIS: Ik ben het op zich eens dat we naar die aanbestedingen opnieuw moeten kijken en daar zullen we straks ook een motie voor

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

indienen. Maar ik denk dat alle aanstellingen stopzetten wel heel erg ver gaat, omdat we ook heel veel dingen die we inkopen in onze gemeente gewoon wel nodig hebben voor de stad om de stad goed draaiende te houden.) Ja, dat is zeker een legitiem punt en daar gaan we natuurlijk ook wel heel ver. Maar ik denk dat het geen geheim is dat wij het liefst natuurlijk helemaal geen aanbestedingen zouden willen hebben. Je bent natuurlijk gebonden aan Europese regelgeving, maar ik kan u wel alvast vertellen dat wij binnenkort met een initiatiefvoorstel komen en de titel daarvan is, het leed dat aanbesteding heet. Dus daar zullen wij zelf ook nog met wat andere ideeën komen. Maar voor nu ben ik toch vooral benieuwd naar wat de wethouder heeft te zeggen op de verschillende bijdrages. Maar ik kan hier helaas niet al positief zijn. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Heinhuis, Krom, Nadif en Havelaar inzake maatschappelijke meerwaarde belangrijker bij aanbestedingen, nr.

136.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: in samenwerking met externe experts te onderzoeken hoe maatschappelijke meerwaarde beter geborgd kan worden binnen aanbestedingen en; hierbij ook te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om, in het geval dat lokale initiatieven de voorkeur hebben, buiten de Europese aanbestedingsregels om samen kunnen werken met lokale initiatieven; hierbij ook te onderzoeken op welke manier lokale initiatieven beter geïnformeerd, ondersteund, en eventueel getraind kunnen worden zodat zij goed beslagen ten ijs komen indien zij zich inschrijven bij aanbestedingen; hierover in Q4 aan de raad te rapporteren. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS: Voorzitter, dank u wel voor het woord. En veel is hier inderdaad al over gezegd, zoals de eerdere sprekers vandaag ook al hebben aangegeven. En zoals ik net al aangaf richting de heer Veldhuyzen, ben ik het eens met ook de eerdere sprekers die commentaar hebben gehad op de aanbestedingen. En ik denk namelijk dat het instrument van aanbestedingen heel vaak niet geschikt is om ook lokaal te bereiken wat je wil bereiken. En dat hebben we helaas hier ook gezien, de intenties waren om ook de FIXbrigade een kans te geven in deze aanbestedingen.

Die kans hebben ze zeker gekregen, maar het is toch teleurstellend dat zij niet als winnaar uit deze aanbesteding zijn gekomen. Daarover is al veel gezegd. Toch denk ik dat het belangrijk is dat we nu voortgang boeken met de aanpak rondom energiearmoede en dat we ook de partijen die wel de aanbesteding hebben gewonnen echt daartoe een eerlijke kans geven. Ik zie ook dat daar zeker goede intenties zijn. En uiteindelijk gaat het natuurlijk om het belang van de bewoners dat we hier moeten dienen, namelijk dat hun energierekening omlaag moet en tegelijkertijd dat we daarbij moeten kijken, hoe kunnen we partijen die aanbesteding dat werk laten doen die zo goed mogelijke bijdragen ook leveren aan de stad. Vandaar natuurlijk ook de breed gedeelde waardering voor de FIXbrigade die dat op een hele mooie manier vormgeeft. Maar ik hoop wel dat de andere partijen die dit hebben gewonnen, die zullen dat ook op die manier gaan

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

doen, daar heb ik alle vertrouwen in. Maar wel dien ik dus vandaag motie in om heel scherp te gaan kijken naar de manier waarop we aanbestedingen gebruiken en om te kijken of we die maatschappelijke meerwaarde daar een groter belang in kunnen geven. Want dat is volgens mij in ons aller belang hier in de stad. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink. Wethouder GROOT WASSINK: Dank, voorzitter. En dank aan de leden voor hun bijdragen en ingediende moties. Laat ik beginnen bij de motie van het lid Heinhuis, 136. Ik denk dat we veel discussies hebben gevoerd ook over die positie van maatschappelijke organisaties. We hebben natuurlijk ook de voorwaarden van de aanbesteding op een bepaalde manier ingericht, waarin we hoopten zoveel mogelijk tegemoet te komen aan de wensen die ook in de raad leefden. Maar ik begrijp dit heel goed, dus ik ben daar gewoon positief over. In algemene zin vallen de vragen in twee blokken uiteen. En gaan echt over aanbestedingen en hoe ga je daar nou mee verder. En een ander, en dat had vooral lid Krom ook, voorzitter, en de heer Veldhuyzen, die toch wat meer reflectie ook wilde op dit proces. “ Laat ik in algemene zin zeggen dat wij zeker enthousiast zijn over de FIXbrigade, dat ook al altijd geweest.

En in die zin zeg ik nogmaals, we hebben de aanbesteding op een manier ingericht heel nadrukkelijk om te kijken of partijen zoals de FIXbrigade daarin de winnende partij zouden zijn. En tegelijkertijd bestaat die garantie niet en heb ik ook wel wat moeite met de bijna, alsof het coalitieakkoord een juridisch afdwingbaar ding zou zijn. Dat is natuurlijk niet zo. We hebben het heel graag gewild, maar uiteindelijk doe je een aanbesteding en die pakt dan anders uit. (Het lid KROM: Voorzitter, zegt de wethouder hier dan dat de FIXbrigade in het coalitieakkoord stond omdat de aanbesteding er komt. Dus met andere woorden, als er geen aanbesteding was geweest had de FIXbrigade ook niet in het coalitieakkoord gekomen.) Nee, en die redenering kan ik ook niet volgen. De FIXbrigade werkte op een bepaalde manier in de stad, waar we allemaal enthousiast over waren. We hebben uiteindelijk gezien dat er aanvankelijk ook externe middelen waren en hebben zelf gemeend voor de energiebespaarservice meer middelen in te moeten zetten. Daarmee word je aanbestedingsplichtig. Dus ik geloof niet dat we bij het schrijven van het coalitieakkoord ons gerealiseerd hadden dat er mogelijkerwijze een aanbesteding zou komen voor de Energiebespaarservice. Dan zou ik wel heel erg vooruit hebben kunnen kijken. Dat is niet het geval.

(Het lid KROM: Ja, volgens mij maakt dat mijn punt juist dan meer valide, dat er blijkbaar wel al plannen waren met de FIXbrigade voordat de aanbesteding kwam. En dat ik dan ervan uitga dat jullie daar ook op dat moment een plan mee hadden, wat nu er blijkbaar dan helemaal niet meer is.) Kijk voorzitter, we hebben dat coalitieakkoord natuurlijk geschreven omdat we, en de FIXbrigade is daarin opgenomen omdat we de enthousiast over waren en omdat we wilden kijken waar we dat konden uitbreiden. Tegelijkertijd kom je dan in het omslagpunt waar je aanbestedingsplichtig wordt, hebben we de aanbesteding vervolgens naar eer en geweten maximaal aangepast om te zorgen dat partijen zoals de FIXbrigade daar een plek in zouden kunnen krijgen. En uiteindelijk is dat in de beoordeling van een aanbesteding, is het resultaat dat dat niet zo is. Maar ik wil echt nog wel benadrukken dat wij echt wel alles gedaan hebben om partijen zoals de FIXbrigade te faciliteren in deze aanbesteding. Ik zou

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

echt niet weten wat we meer hadden kunnen doen en dan kom je dus ook op de grenzen van de aanbesteding. En daar wil ik zo graag ook meer over zeggen, want daar heeft u ook een motie over ingediend. Maar dat is hoe het is. Wij hebben gemeend om de aanbesteding in te richten zodat partijen als de FIXbrigade daar eigenlijk maximaal mogelijk in zouden kunnen gloriëren. (Het lid KROM: Wat ik dan nog steeds niet zo goed begrijp is dat er voordat de aanbesteding er kwam stond de FIXbrigade in het coalitieakkoord met de mededing erbij, die willen we heel graag uitbreiden. En wat is er dan veranderd op het moment dat de aanbesteding kwam, dat de FIXbrigade ineens geen deel meer was van de plannen? Want op het moment dat de aanbesteding er niet was gekomen, dan had het college dus wel plannen met de FIXbrigade ontwikkeld om ze uit te breiden.) Nee, het is juist precies andersom, voorzitter. De FIXbrigade wilden wij uitbreiden, daar zijn we mee aan de slag gegaan, dan kom je boven een bedrag wat aanbestedingsplichtig is en daarom moet je een aanbesteding doen. (Het lid VELDHUYZEN: Toch even voor de duidelijkheid, hoor ik het nou goed dat het college het dus niet zag aankomen dat er een aanbesteding zou moeten worden uitgeschreven voor de FIXbrigade?) Het coalitieakkoord is niet geschreven door het college.

(Het lid VELDHUYZEN: Dan kan ik vaststellen dat de coalitiepartijen dus de aanbesteding niet zagen aankomen. Maar is er dan niet een grove inschattingsfout gemaakt door zoiets in het coalitieakkoord te zetten, zonder er goed over na te denken wat er daadwerkelijk voor nodig zou zijn om die belofte na te komen?) Dit miskent gewoon het proces van het schrijven van een coalitieakkoord. Want het is niet zo dat je dan, er staat bijvoorbeeld bij Sociale Zaken ook wel, ik heb dat onderwerp eerdergenoemd, staat wel iets in waarvan ik achteraf denk, hadden we net wat anders op moeten schrijven. Maar dat neemt niet weg dat wij steeds de ambitie hadden om de FIXbrigade uit te breiden. En dat is juist wat we hebben willen doen. Vervolgens hebben we een aanbesteding moeten doen, hebben we die maximaal ter wille willen laten zijn als partijen zoals de FIXbrigade en is er uiteindelijk in de beoordeling van die aanbesteding de FIXbrigade eruit gevallen. (Het lid VELDHUYZEN: Ja, dan toch nog één laatste vraag omdat uit bijvoorbeeld onderzoek van TNO bleek dat partijen zoals de FIXbrigade veel effectiever zijn in het daadwerkelijk bij mensen in huis komen waar die energiebespaarservice nodig is. Die winnen nu niet de aanbesteding.

Maar wat gaan we dan nu doen om ervoor te zorgen dat er juist mensen achter de deur komen waar het nodig is, om ervoor te zorgen dat er kan worden bespaard op de energie? Want ik heb er niet heel erg veel vertrouwen in dat dat nu toch goed gaat komen.) Ja voorzitter, dat vind ik ook een ingewikkelde positie in dit debat die ik vaker heb gehoord en die ik eerder ook in de commissie heb benoemd. Ik vind het nogal wat door nu te doen alsof de partijen die in deze aanbesteding hebben gewonnen, alsof die het niet goed zouden kunnen. De heer Veldhuyzen maakte ook een opmerking dat het partijen van buiten de stad zouden zijn. Ik weet niet of ik dat in zichzelf nou zo slecht vind. Ik zou ook niet een soort alleen-voor-Amsterdammers-aanbesteding willen. Dat zou ik een ingewikkelde vinden. En ik vind ook dat we op moeten passen. Want de mensen die de energiebespaarservice hebben gewonnen zijn ook lokale partijen. En er zijn ook een paar andere en het zijn partijen die echt prima in staat zijn om daarnaar te kijken. Zoals u weet

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

hebben we prijs juist heel klein gemaakt en op kwaliteit gekeken en juist ook of ze verbinding kunnen maken met lokaal initiatief, of ze mensen met een beperking op willen nemen. Dus nogmaals, de teleurstelling over het niet-winnen van de FIXbrigade snap ik. Maar dat mag nooit omslaan in een negatief oordeel voor de partijen die met de aanbesteding aan de slag zijn en die naar mijn opvatting ook goede partijen zijn. En dat gaan we natuurlijk evalueren. Mochten er dan conclusies zijn, prima. Maar op dit moment vind ik ook dat we een beetje negativiteit organiseren rond partijen die wat mij betreft niet nodig is, want dat doet niks af aan ook de FIXbrigade. En daarom zijn we nou juist aan het zoeken naar een oplossing voor de FIXbrigade. Dat brengt me ook, voorzitter, bij een opmerking van het lid Veldhuyzen dat de brief erg kort was. Nou hou ik in het algemeen zelf ook van lange brieven, dat is waar. Maar we zijn dus in die zin, de heer Veldhuyzen zegt de uitkomst is mager, ja omdat we nog bezig zijn, omdat we dat nog niet hebben afgerond. Omdat wij juist ook in gesprek zijn met onder andere woningbouwcorporaties en ook de Sociale Dienst om te kijken of leer-werktrajecten daar nadrukkelijk een onderdeel van zijn.

En dat is dus, zeg ik ook in de richting van het lid Krom, voorzitter, niet buiten de gemeente om maar de Sociale Dienst, WPI, daar nadrukkelijk onderdeel van die gesprekken. Dus dat is absoluut iets wat wij nu onderzoeken. Dat brengt mij bij de moties, voorzitter. (Het lid ALBERTS: Voorzitter, ik wil nog eventjes terug naar, dat is toch denk ik het proces. Naar mijn idee is het niet met de raad gedeeld dat er, omdat er de wens was om de FIXbrigade uit te breiden, dat je dan in het aanbestedingsproces zou komen. Klopt dat? Want dat zou wel heel erg jammer zijn. Want dat zou dan het moment zijn geweest, dat als je dan zegt we gaan uitbreiden, maar hou er rekening mee, dan moeten we aanbesteden. Dan had de raad kunnen kiezen, willen we dat wel? Hoe zit dat?) Voorzitter, misschien op dat laatste, of willen we dat. Ik denk niet dat er dan veel keuze was, omdat je een normbedrag overschrijdt. In alle eerlijkheid, u weet ik ben maar een vervanger op dit dossier. Het eerste deel van uw vraag, is dat zo nadrukkelijk gewisseld? Ik kijk even naar de hulplijnen maar daar zie ik ook niet direct een bevestigingen in. Dat durf ik gewoon niet te zeggen omdat dat volgens mij al eind 22, begin 23 speelde. Ik wil dat best nog eens opzoeken, maar dat verandert uiteindelijk natuurlijk niks.

Want ik denk dat we voor de Energiebespaarservice, gegeven het bedrag dat we daarvoor neer wilden zetten, geen andere keuze hadden dan aanbesteden. Want dat is namelijk, er is onderzocht kunnen we het opknippen. Het is natuurlijk in percelen opgeknipt, we hebben de prijs maar een klein gedeelte laten meewegen. Dus in de beleving van het college hebben we alles gedaan om partijen zoals de FIXbrigade maximaal in de gelegenheid te stellen juist om dit te winnen. En dat is vervolgens niet gelukt. Dat is een andere kwestie. Maar dus precies het punt van is dit nou zo expliciet, dat durf ik gewoon niet te zeggen. (Het lid ALBERTS: Dat begrijp ik, dat u dat nu eventjes niet uit de mouw kan schudden. Maar dat hoop ik dan wel dat het op enig moment terug kan komen. Maar nog iets preciezer is dan, is er wel voldoende geknipt dan? Want je komt met het normbedrag voor aanbesteding, als je daaronder blijft hoeft het niet. Dat moet toch ook wel zijn gepasseerd, lijkt mij.) Voorzitter, wij konden als college niet verder knippen omdat als je dat doet krijg je namelijk een soort seriële opdrachtverlening die uiteindelijk als aanbestedingsplichtig wordt gezien. Ik weet dit uit mijn tijd dat ik wethouder Inkoop, was ging het over aanschaf van bezems in verschillende stadsdelen.

Ja, dan blijf je per stadsdeel onder de aanbestedingsgrens maar wordt er vanuit de toezichthouder natuurlijk toch gekeken, ja

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

maar het is één gemeente Amsterdam die vergelijkbare diensten anders inzet, waarmee je dus die aanbestedingsgrens ruim overschrijdt. En dan ontkom je er niet aan en zit je direct in de onrechtmatigheid. (Het lid VELDHUYZEN: Voorzitter, toch nog een klein puntje terugkomend op wat de wethouder eerder zei. Want ik wil wel rekening houden met zijn boodschap over niemand afschrijven en ik wil ook wel positief blijven, maar mijn zorgen die zijn wel ergens op gebaseerd. En ik ga het zo neutraal mogelijk houden, maar toen TNO meekeek naar een traject waarin ze vergeleken wat de verschillen waren tussen, laten we zeggen lokaal gewortelde partijen en partijen van buitenaf, was dat partijen van buitenaf bijvoorbeeld alleen een doos met kleine maatregelen zoals radiatorfolie en ledlampen meenamen. De bewoners kregen een bespaaradvies, maar moesten de spullen zelf installeren, het bezoek duurde gemiddeld anderhalf uur. En dat is een enorm verschil met wat bijvoorbeeld een partij als de FIXbrigade aanbiedt.

En volgens mij zijn er dus wel degelijk redenen om ons zorgen te maken over of het nu wel zo goed geregeld gaat worden.) Maar voorzitter, ik ken het rapport waar de heer Veldhuyzen uit citeert en tegelijkertijd zou ik dan ook willen zeggen, de suggestie van de heer Veldhuyzen is alsof het allemaal grote boze partijen van buiten zijn, terwijl degenen die de aanbesteding hebben gewonnen ook gewoon lokale partijen zijn die juist heel erg verbonden zijn. En dus ik zou nogmaals, ik snap de teleurstelling die wij delen als college over de FIXbrigade dat die niet opgenomen is in de uiteindelijke winnaars van de energiebespaarservice, maar dat mag geen reden zijn om degenen die uiteindelijk de aanbesteding wel hebben gewonnen, om die met wantrouwen te bejegenen. Laten we hen beoordelen op hun daden. Dan, voorzitter, kom ik bij de moties als ik het goed heb, ja. Nee ik zal zo nog even iets zeggen over, laat ik daar dan voordat ik naar de moties ga nog wat over zeggen. Want de heer Veldhuyzen zei, laten we al aanbestedingen stoppen. Ik zou zeggen bestuurlijk buitengewoon onverstandig, politiek gezien zou dat natuurlijk fantastisch zijn, want dan als wethouder kun je gewoon alles zelf doen. Maar daarmee wordt het wel direct per definitie onrechtmatig. Dus dan denk ik niet dat wij nog een goedkeurende verklaringen van de accountant krijgen.

En ik wil ook toch wel zeggen, aanbesteden heeft in sommige opzichten echt ook wel een functie. Niet aanbesteden maakt je per definitie ook meer kwetsbaarder voor beïnvloeding en dergelijke. Dus het zou buitengewoon onverstandig zijn om alle aanbestedingen per heden stop te zetten. Niet in de laatste plaats of ik dan niet weet wanneer onze koffie op is, maar dat geheel terzijde. Dan de moties, 136 was ik al positief over. (Het lid KROM: Er stond nog iets open, voordat de wethouder helemaal de moties induikt. Want de wethouder gaf aan dat er nog gesproken wordt eventueel via WPI bijvoorbeeld voor een oplossing te zoeken. Nou heb ik begrepen van de FIXbrigade dat dat financieel gezien niet een haalbare situatie is en dat het niet een echte oplossing voor ze is en dat er over drie dagen over wordt gegaan op spaargeld. Dus de tijd is nogal een factor in deze. Dus ik vraag me nog wel af, als we daar niet uitkomen, was dat het dan voor de FIXbrigade, wat de wethouder betreft?) Kijk voorzitter, de verwachtingen en mogelijkheden liggen natuurlijk best wat uit elkaar. Daar zal ik ook eerlijk over zijn. Het is meen ik motie 122 van het lid Alberts, die vraagt het werk van de FIXbrigade voort te zetten. Ik denk niet dat het mogelijk is om het werk van de FIXbrigade in de huidige vorm volledig voort te zetten.

Waar wij wel naar zoeken, en ik heb daar afgelopen maandag met de FIXbrigade er nog een gesprek over

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

gehad, is of juist in de woningverbetering en in leer-werktrajecten met elkaar tot een construct kunnen komen waarin de FIXbrigade wel degelijk een doorstart maakt. Maar dat zal niet op volledig dezelfde manier zijn. Maar daar is de inzet van het college in elk geval op gericht. (Het lid KROM: Ja, dus daarmee concludeer ik dat de wethouder de FIXbrigade nog niet heeft opgegeven.) Nee, wij zijn nog gewoon in gesprek met de FIXbrigade omdat ik ook eerder heb gezegd dat ik echt wil kijken hoe we kunnen zorgen dat de FIXbrigade in een of andere vorm door kan. Omdat wij de waarde van de FIXbrigade ook zien. Tegelijkertijd hebben we een aanbesteding gedaan van de Energiebespaarservice, dus dat kan de FIXbrigade niet doen. Maar er is genoeg daaraan gerelateerd werk in de stad waar we naar kijken. Maar uiteindelijk is natuurlijk ook de financiering en ook het financieringsmodel dat in de FIXbrigade zit, het is niet zo dat ik zomaar holadijee, doe maar. Dat kan natuurlijk ook niet. Dus dan moeten we echt wel zorgvuldig naar kijken. Maar die gesprekken lopen op dit moment nog, (Het lid ALBERTS: Ik wou toch nog eventjes terugkomen op toch een soort van lofuiting op aanbesteding. Ik hoor de wethouders zeggen dat dat eigenlijk best wel goed is, want je vermijdt vriendjespolitiek en dergelijke.

Maar ik wil nog even een casus aanhalen waarbij de aanbesteding van het liftonderhoud van verschillende corporatiewoningen was aanbesteed en de liftonderhoudsmaatschappijen, of hoe ze wil noemen, firma's, onderling afspraken hebben gemaakt en vervolgens de corporaties voor miljoenen pootje hebben gelicht. Dus zo heilzaam is dat aanbesteden toch ook weer niet. Kende u die casus trouwens?) Nee, maar het verbaast me niks omdat we ook bijvoorbeeld in de bouwwereld natuurlijk wel vaker dit soort kongsivorming hebben gezien. Ik heb naar mijn stellige overtuiging ook helemaal niet hier het heil bezongen van de aanbestedingen. Ik heb alleen gezegd dat bij sommige diensten aanbesteden ook een meerwaarde heeft en een nuttig instrument kan zijn. Zeker waar het gaat bijvoorbeeld, ik verwijs mij ook naar een zaak in Rotterdam waar vorige week in het AD over werd bericht, waar een hoge ambtenaar waar wat verdenkingen tegen zijn. Dus in sommige gevallen kan aanbesteden een nuttige middel zijn. En ik zie tegelijkertijd dat het in een heleboel opzichten een onding is. En u weet dat ook best, want ik heb dat veel vaker betoogd, al een jaar of tien sinds ik hier rondwandel. Kom ik nu toch echt bij de moties, voorzitter, 136 reeds positief, 129 evaluatie subsidieregeling EBS (Energiebespaarservice) van Nadif ook positief.

Bij 122 van het lid Alberts, als ik die zo mag begrijpen dat het niet betekent dat coûte que coûte de FIXbrigade in totaliteit moet worden gecontinueerd, dan is het wat wij doen. En daar wil ik dan ook niet negatief over zijn. Daar wil ik dan ook positief over zijn. Hetzelfde geldt voor de motie 121 van het lid Krom cum suis over de woningbouwcorporaties en de Sociale Dienst. Wij zijn daarmee bezig, maar ik beschouw het in die zin als een aansporing, dus tegen mijn gebruikelijke opstelling ben ik ook hier positief over. Dan Europees aanbesteden en lokale binding van het lid Havelaar cum suis, als ik sec naar het dictum van de motie kijk zou ik zeggen, hij loopt vooruit op de uitkomsten van het onderzoek dat wij gaan doen. Als ik hem zo mag lezen dat we de Europese dimensie, die natuurlijk buitengewoon van belang is in deze zaken, nadrukkelijk wordt meegenomen en ook nagedacht wordt over de lobby als uitkomst van dat onderzoek, dan wil ik positief zijn want anders zou het ook gewoon een beetje vervelend zijn dat ik over één motie negatief ben. Dan kunnen we het hier positief beëindigen.

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 27. Kennisnemen van de nieuwsberichten inzake de (on)betaalbaarheid en de (on)haalbaarheid van Amsterdam aardgasvrij VN2024-002065 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Nijssen, Kreuger en Havelaar inzake analyse hoe het college de doelstelling Amsterdam aardgasvrij 2040 gaat realiseren, nr. 090.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: een analyse op te stellen die inzichtelijk maakt hoe het college plant de totale woningvoorraad in Amsterdam van het gas af te halen richting 2040, en hierbij in ieder geval duidelijk te maken in welke periode (van maximaal 1 tot 3 jaar) een postcodegebied aan de beurt is, en welke warmtetechniek en -bron gebruikt gaat worden ter vervanging van het aardgas; jaarlijks te rapporteren over de voortgang met inzicht in hoeveel woningen van het gas af zijn gegaan in het desbetreffende jaar en of het college wel/niet op koers ligt om de doelstelling Amsterdam aardgasvrij 2040 te halen. Motie van de leden Kreuger, Nijssen en Havelaar inzake ambitie en uitvoering Amsterdam Aardgasvrij 2040 opschorten, nr.

125.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: de ambitie en uitvoering van Amsterdam Aardgasvrij 2040 op te schorten zolang er geen vernieuwd en uitvoerbaar plan is opgesteld dat ook de betaalbaarheid van deze ambitie kan garanderen. Motie van de leden Kreuger, Nijssen en Havelaar inzake bewoners die aangesloten zitten op warmtenetten compenseren, nr. 133.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: op korte termijn een regeling op te stellen die de gedupeerde bewoners volledig financieel compenseert tot ten minste 2032 en dit te dekken vanuit het klimaatfonds. Motie van de leden Hofland, Nadif, Heinhuis, Bobeldijk, Veldhuyzen en Garmy inzake houd aardgasvrij 2040 in zicht, nr. 134.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: zich maximaal in te spannen om de betrokken partijen, namelijk Vattenfall, de woningbouwcorporaties en het rijk, weer aan tafel te brengen zodat Amsterdam aardgasvrij in 2040 in zicht blijft; daarbij de inzet te behouden dat de rekening van de energietransitie niet bij sociale huurders terecht mag komen.

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van de leden Nadif, Heinhuis, Hofland, Garmy, Kabamba, Veldhuyzen en Bobeldijk inzake herijking Transitievisie Warmte, nr. 137.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: een herijking te maken van de huidige ambities van de Transitievisie Warmte, waarbij de ontwikkelingen rondom de onderhandelingen meegenomen worden, en deze te presenteren aan de raad; in de herijking meerdere opties worden verkend zoals kleinschalig gezamenlijke inkoop van warmte, en opties zoals geothermie en aquathermie. Motie van de leden Nadif, Heinhuis, Hofland, Garmy, Kabamba, Veldhuyzen en Bobeldijk inzake versnellen publiek warmtebedrijf, nr. 138.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: de plannen voor een publiek warmtebedrijf nadrukkelijk in de herbezinning mee te nemen om de mogelijkheden voor publieke sturing en meer mogelijkheden voor andere aanbieders aan het warmtenet versneld mogelijk te maken; onverminderd door te gaan met onze inzet als gemeente in de wamtetransitie en dat er bij de herijking met de raad wordt gedeeld hoe de uitvoering wordt ingebed in Energie voor de stad. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. Als je voor JA21 in de gemeenteraad voor Amsterdam zit, dan zijn er altijd grofweg twee vragen die er aan je worden gesteld.

De eerste vraag is, hoe hou je het daar in godsnaam uit? Dat zijn over het algemeen de mensen die sympathie voor je hebben. En de andere vraag die mensen aan je stellen is, ja maar wat heb je dan allemaal bereikt? Bereik je wel wat daar? Dat zijn over het algemeen de mensen die je wat minder sympathiek vinden. En als ik daar antwoord op moet geven, dan geef ik ook meestal gewoon het eerlijke antwoord dat ik niet zo heel veel voor elkaar krijg, eigenlijk helemaal niks. Ik denk dat als je nu gaat terugkijken in de systemen dat JA21 de meest inefficiënte, de minst effectieve partij is van de hele gemeenteraad van Amsterdam. Echt helemaal niks voor elkaar gekregen. Maar tegelijkertijd, tegelijkertijd is er wel iets anders. En dat is namelijk dat je in de praktijk ziet dat het gelijk, zeker op dit dossier, altijd onze kant op komt. Altijd onze kant opkomt. En misschien is dat ook wel de reden dat ik hier iedere keer toch weer ga staan met de frisse moed, omdat het vandaag toch weer de dag kan zijn dat het misschien toch een keer gaat gebeuren. Want het is niet alleen sinds dit jaar, sinds deze periode, maar al jaren, dag in dag uit, week in week uit sta ik hier om deze zaal ervan te overtuigen dat het aardgasvrijmaken van de stad het meest onhaalbare en meest onbetaalbare project is dat hier ooit uitgerold gaat worden.

En iedere keer weer, net als nu, zitten hier mensen te lachen en mij aan te kijken alsof ze water zien branden. Altijd, elke keer opnieuw. Of het nou gaat om biomassacentrales die toch echt niet zo CO2-neutraal zijn als hier in deze zaal lange tijd is beweerd. Dat was echt een wappie-standpunt in 2019. Maar het gelijk komt onze kant op. Toen wij later stelden dat het hout voor de biomassacentrale helemaal niet uit deze omgeving kan komen, dat dat er helemaal niet is. En vorig jaar, of inmiddels alweer twee jaar geleden, kwam weer het gelijk onze kant op. Toen wij vragen stelden over de milieuvergunning, gewoon afgeleid aan de hand van hoeveel SDE-subsidie er wordt uitgekeerd, past de verbranding van de biomassacentrale, past dat in de milieuvergunning?

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Een maand later komt het college, ja sorry, ja te veel stikstofuitstoot. Weer komt het gelijk onze kant op. Of als wij stellen dat je niet het hele land kan laten draaien op zonnepanelen en windturbines, wat iedereen hier de hele tijd volhoudt, weer komt het gelijk onze kant op. Of dat je niet de hele stad moet vol zetten met datacenters, weer komt het gelijk onze kant op. Of bijvoorbeeld toen wij in 2019 ook al zeiden dat het elektriciteitsnet dit tempo, dit gewenste tempo van elektrificatie niet aankan. Weer kwam het gelijk onze kant op. En zelfs, nu inmiddels alweer twee maanden geleden, toen wij zeiden dat de bewoners gecompenseerd moeten worden vanuit het klimaatfonds komt er twee dagen geleden een brief van het college dat de bewoners gecompenseerd gaan worden uit het klimaatfonds. En als ik dan met een motie naar het college toe ga om te zeggen, dit is iets wat ik heb voorgesteld, je gaat niet het gras voor mijn voeten wegmaaien, want dan heb ik zo meteen weer niks voor elkaar gekregen. Nee, dit wordt ons voorstel. En als de argumenten op zijn, als de argumenten op zijn, dan gaan ze om zich heen slaan en dan gaan ze verwijten maken, bijvoorbeeld dat je een seksist bent. Of bijvoorbeeld dat wij jou gaan uitsluiten van collegedeelname, door deze wethouder die hier nu zit, want ze ontkennen klimaatverandering. Allemaal gezegd.

Als de argumenten op zijn, dan komen er allemaal dat soort onzinnige uitspraken. En de reden dat ik ook hier weer vandaag dit pleidooi wil houden, en dat is voor mij het allerbelangrijkste, want ben ik per se in het principe in de kern tegen de energietransitie? Nee. Als het allemaal betaalbaar kan, be my guest, doe maar. Maar wat ik niet wil is dat driekwart van deze stad door het putje gaat omdat ze het gewoon niet kunnen betalen. En ook als het gaat om die warmtenetten., ik heb het al zo vaak gezegd, het wordt allemaal duurder en niemand luistert. (Het lid HOFLAND: Voorzitter, ik waardeer het dat de heer Kreuger zich zo kwetsbaar opstelt en dat hij laat zien dat je ook als man je echt kwetsbaar op kan stellen. En ik kan ook wel een beetje meegaan in zijn gevoel dat hij op de snelweg rijdt en op de radio hoort, pas op er is een spookrijder en dat hij kijkt en dat hij ziet van nou één spookrijder, ik zie heel veel spookrijders. Dat gevoel moet heel eenzaam zijn. Dus ik wil even met hem meegaan in hoe zit dat nou precies dan.

Zijn voorstel, het voorstel van het college, en daarvoor moet ik weten van de heer Kreuger, wil hij dat de gemeente alles gaat betalen of wil hij dat de corporaties ook meebetalen?) Het zou heel prettig zijn als die pijn gedeeld kan worden, maar het feit blijft wel dat ik dit college zie als de grote aanjager die mensen naar de afgrond drijft, naar de financiële afgrond. En ik wil dat dat gerepareerd wordt. Wat je nu ziet is dat bijvoorbeeld Vattenfall al wegloopt uit het gesprek zegt nee, we gaan het helemaal niet betalen. Iemand gaat dat betalen, want die mensen kunnen er niks aan doen en ja, dan zal dus de gemeente de knip moeten gaan trekken. (Het lid HOFLAND: Nou die frustratie over Vattenfall deel ik volledig met de heer Kreuger. Het voorstel wat in zijn motie staat, daarin moet het college het helemaal alleen betalen. De heer Kreuger vindt ook zelf dat het college, dat de gemeente dat niet alleen moet betalen, dat het gezamenlijk betaald moet worden. Daar zit dus een heel duidelijk essentieel fundamenteel verschil in. En voelt de heer Kreuger zich dan niet gesterkt dat hij hier niet verkeerd behandeld wordt, maar dat zijn motie gewoon iets anders zegt dan de brief van het college?) Dan verschillen wij daarover van mening, dan is dat zo. (Het lid HOFLAND: Dan ben ik alleen niet goed in staat om te begrijpen waar we dan van mening verschillen.

Waarom u geen verschil ziet in die twee voorstellen en ik wel.)

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Waar het mij om gaat is dat deze bewoners hoe dan ook gecompenseerd gaan worden. En dat is waar het college het nog even het in midden laat van ja, nee, we gaan niet alles betalen. Als Vattenfall dan zegt nee, we betalen helemaal niks en de woningcorporaties zeggen zo meteen ook wij betalen helemaal niks, krijgen die bewoners dan maar een gedeelte terug? Dat lijkt mij in ieder geval, zeker als je degene bent die de mensen hiertoe hebt bewogen, het gaat allemaal goedkoper worden, je gaat er niet op achteruit, dan moet degene die het veroorzaakt, die moet het gaan betalen. Daarvoor dienen wij dus moties in, samen met de VVD en het CDA. Ook dienen wij een motie in om het aardgasvrijmaken van de stad op te schorten tot het moment dat er gewoon een gedegen plan ligt waarin garanties worden gegeven over het feit dat het ook echt goedkoper gaat worden. Mijn mening daarover is dat het helemaal niet kan. We hebben hier stukken, van het college zelf, waar gewoon in staat dat er een grote onrendabele top is. Met andere woorden, echt het gaat over miljarden, geld dat niet terugverdiend kan worden. Hoe kan je dan met droge ogen beweren tegen mensen dat het goedkoper wordt als ze overstappen? Het is onmogelijk. En dan wil mevrouw Nadif mij wat vragen.

(Het lid NADIF: Voorzitter, ik ben het eens met de heer Kreuger als het gaat over die onrendabele top, daar moet zeker in geïnvesteerd worden. Maar het punt is ook dat gas ook heel erg duur gaat worden en dat dat niet een onuitputtelijke bron is. Dus ik ben heel erg benieuwd hoe JA21 daarnaar kijkt. Want die rekening die gaat ook steeds meer omhoog en die energietransitie is noodzakelijk om het op de lange termijn betaalbaar te houden voor bewoners.) Kijk mevrouw Nadif, wat het meest onbetaalbare is aan gas op dit moment, is de belasting die erop zit, echt ongekend veel belasting. Nog steeds gas, als je gewoon je energierekening gaat ontleden en kijkt wat je feitelijk betaalt voor gas, is gas nog steeds niet duur. (Het lid NADIF: Ja, ik vind dat wel een valse weergave van de daadwerkelijke kosten van gas. Want het gebruik van gas, het winnen van gas, heeft wel degelijk gevolgen. Dat ze ook een van de redenen waarom we belasting hebben. En de prijs van gas zal omhooggaan in de toekomst. Dus die energietransitie is nodig.

En de heer Kreuger heeft dat zelf ook in de bijdrage gezet, alleen wordt nu de gemeente als soort van schuldige aangewezen, terwijl als we kijken van de noodzakelijke investeringen die gedaan moeten worden, want de gemeente neemt haar verantwoordelijkheid om de bewoners te compenseren, dat er dan niet gesproken wordt over Vattenfall, de woningcorporaties en het rijk.) Kijk, mevrouw Nadif doet net alsof zij de stad daadwerkelijk voor 2040 van het gas af gaat krijgen. En dat gaat nooit lukken, helemaal nooit. We zijn nog heel lang, nog heel lang getrouwd met gas. Ik denk wel tot 2060 dat het gaat duren. Dus niet hier de indruk wekken van het wordt allemaal zo duur en we moeten het nu eruit halen. Dat lukt ook GroenLinks niet. (Het lid NADIF: Ik zeg helemaal niet dat het heel makkelijk gaat zijn om die ambities binnen te halen, maar we moeten ook de waarheid zeggen over de toekomst als het gaat over fossiele brandstoffen, dat die wel degelijk duurder gaan worden. Als we nu niet aan de slag gaan daarmee, dat we op de lange termijn een probleem hebben. Daarom heb ik zoveel problemen met uw motie over het opschorten.)

Jaar

2024

Vergaderdatum 28 maart 2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ja wat mij betreft kunnen we ook prima kijken naar gewoon innovatieve oplossingen, heb ik helemaal geen bezwaar tegen. Alleen de zaak uitrollen terwijl het nog niet uitontwikkeld is, dat is bijzonder onverstandig. En dan krijg je dus inderdaad allemaal van die rariteiten waarin we in totaal nu 4.000 woningen van het gas hebben gehaald in Amsterdam, waarvan er eentje op de Wallen, staat van NVC Dijk, 3 miljoen euro voor één pand en twee appartementen, dat zijn de proeftuintjes die hier in deze stad worden georganiseerd, 3 miljoen euro voor één pand en twee appartementen. Dan pas ik. (Het lid VELDHUYZEN: Dank voorzitter. Ik wil het lid Kreuger wel tegemoetkomen, want ik was op bezoek bij buurtbewoners in de Van der Pekbuurt, die waren aan het protesteren tegen warmtenet. Maar ik zie hier een motie voor volledige financiële compensatie en die vind ik best wel positief eigenlijk, maar wat betekent dat dan?) Dat betekent dat het verschil tussen de rekening bij gas en de rekening bij warmtenet, dat het verschil daartussen, gewoon het verschil, dat die wordt gecompenseerd voor de bewoners. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND: Dank u wel, voorzitter. Ja, het lijkt wel of ik heb zitten kijken naar een horroraflevering van het familiediner.

Weglopen van tafel, biedingen intrekken en Ymere en Vattenfall die het gesprek voeren per LinkedIn-fittie, het zou heel grappig zijn als het niet tegelijkertijd een pokerspel was met de energierekening van Amsterdammers als inzet. En dan niet alleen de energierekening van dit jaar, nee de energierekening van de komende tientallen jaren. En voorzitter natuurlijk, deze transitie is echt ongelooflijk ingewikkeld. We staan voor een gigantische verbouwing die we niet kunnen uitstellen. En de verbouwing vraagt om investeringen die we van mensen met een kleine portemonnee gewoon niet kunnen vragen. En dat partijen nu pokeren met die energierekening, dat neem ik ze kwalijk. Wat je moet doen op zo’n moment, je gaat samen zitten, je kijkt elkaar diep in de ogen, je houdt elkaar vast en je lost het samen op. Want voorzitter, het alternatief is geen optie. De wereld zit midden in een klimaatcrisis, we kunnen niet door blijven gaan met onze verslaving aan gas en met een ereschuld aan onze broek hebben we terecht de gaskraan in Groningen gesloten. Voor gas zijn we afhankelijk van de wereld om ons heen en dat brengt onzekerheid door de oorlog in Oekraïne stegen de gasprijzen tot ongekende hoogtes. En als je het dan hebt over duur voor mensen, gezinnen tot 120 procent van het sociale minimumloon kregen in 2022 en 2023 een energietoeslag van 1.300 euro, 1.300 euro.