20240314 MOW inspreektekst agp. 9 Ferdinand Ex

Schriftelijke inspraak evaluatie proef knip Weesperstraat Van: Ferdinand Ex, bewoner oostelijke binnenstad Datum: 10 maart 2024 Betreft: schriftelijke inspraak Proef (‘Pilot’) Weesperstraat. Over Onderzoeksrapport pilot Weesperstraat en Evaluatieresultaten van de proef ('pilot') Weesperstraat. Voor: Vergadering Raadscommissie Mobiliteit, Openbare ruimte en Water op donderdag 14-03-2024, agendapunt 9 Geachte raadsleden, Als bewoner van de Plantagebuurt ben ik een groot voorstander van het beperken van het autoverkeer op de Weesperstraat. Ik was dan ook blij dat het er eindelijk eens van lijkt (of leek?) te komen: de gemeente gaat nu eindelijk serieus wat doen aan het doorgaande verkeer op de Weesperstraat, dacht ik. Eindelijk in de oude stad niet minutenlang hoeven te wachten om over te steken bij het Jonas Daniël Meijerplein, als ik te voet boodschappen ga doen op het Waterlooplein of in de Jodenbreestraat. Het Amsterdams coalitieakkoord Het Amsterdams coalitieakkoord 2022-2026 van PvdA, GroenLinks en D66 geeft hoop. Over Verkeer en vervoer staat in dat akkoord: “We zetten de Agenda Autoluw door met het zwaartepunt in de historische binnenstad”.

En ook lees ik: “We geven ruim baan aan fietsers en voetgangers.” En ook: “Waar het een te grote druk op de leefbaarheid of verkeersveiligheid vormt, weren we doorgaand autoverkeer dwars door de stad of door woonwijken.” En over de luchtkwaliteit zegt het college: "Het programma Luchtkwaliteit zetten we door om uitstoot te verminderen en de lucht gezonder te maken”. De Weesperstraat duurt al zo lang Dat er veel autoverkeer door de Weesperstraat rijdt, is niet nieuw. Eens in de zoveel tijd neemt het bestuur van de stad zich weer eens voor daar wat aan te doen. Herinnert u zich nog de uitgebreide discussie over het verkeer op de Wibautstraat en de Weesperstraat in het project Wibautas uit 1998/ 1999? De conclusie was dat het allemaal wat moeilijk was maar dat op termijn de Weesperstraat wel 2x een-baans (twee rijstroken) voor het autoverkeer kon worden, in plaats van de vier rijbanen die er nu zijn. In 1999 kon dat nog niet. Een belangrijk argument: eerst zou de Noord-Zuidlijn voltooid moeten zij. Daarvoor was er ook al vaak over het verkeer op de Weesperstraat gesproken. Het kwam toen ook niet goed uit om daar iets aan te doen. Om voldoende alternatief te hebben voor het autoverkeer moest eerst de ring A10 af zijn en de Piet Heintunnel moest eerst open zijn. Toen die dan af waren kwam zoals gezegd het volgende excuus: eerst de Noord-Zuidlijn.

Toen de NoordZuidlijn eindelijk af was, en er een proef-afsluiting zou komen, kreeg ik weer hoop. Van deze coalitie met dit programma zou het ervan kunnen komen: de beperking van het autoverkeer. Hoe organiseert de gemeente de proef zo dat die slaagt? Ruim voordat de proef (‘pilot’) met de afsluiting van de Weesperstraat plaats vond, begon de gemeente met het informeren. Prima. Ik heb toen al gevraagd (eerste keer in 2020): Wanneer is de proef geslaagd? En: Wat doet de gemeente om ervoor te zorgen dat de proef slaagt? Ik was er bang voor dat een proef afsluiting halfslachtig zou worden georganiseerd. Wat gebeurt er als je een straat afsluit, maar het verkeer niet beperkt? Stel dat al het autoverkeer dat via de Weesperstraat rijdt voor de proef, tijdens de proefafsluiting met dezelfde aantallen via andere routes naar de historische binnenstad blijft rijden. Dan kan je verwachten dat de overlast zich verplaatst, in plaats van minder 1

wordt. Het was te voorzien dat dat zou tot veel weerstand leiden. Dat zou de proef kunnen mogelijk laten mislukken. Maar als je bijvoorbeeld in een vroeg stadium het autoverkeer omleidt en ver van de Weesperstraat, en zorgt dat auto’s die de buurt niet als bestemming hebben , ook niet in de Weesperstraat en omgeving komen. Dan verhoog je de kans van slagen. Deze vragen stelde ik vooraf: -

Wat doet de gemeente om te zorgen dat de overlast van autoverkeer zich niet verplaatst naar bijvoorbeeld de Amstel en de Kattenburgerstraat? Wat doet de gemeente om het toeristische / buitenlandse verkeer (dat doorrijdt omdat het kan) tijdens de proef uit de stad te houden? Wat voor alternatieven biedt u tijdens de proef aan voor buitenlandse bezoekers, dagjesmensen en winkelend publiek? (Denk aan parkeren in transferia en gratis kaartje voor de metro vanuit Zuidoost of Noord?).

Het antwoord was: dit doen we niet. Op de vraag wanneer de proef geslaagd zou zijn voor de gemeente kreeg ik dit antwoord: “de pilot is geslaagd wanneer er voldoende gegevens zijn verzameld om een volledig evaluatierapport op te stellen”. Dit is een nietszeggende reactie die erg te denken geeft over de inzet om er een succes van te maken. Doelstelling proef Maar wat was nu de doelstelling voor de proef? Was die niet geformuleerd vanuit het collegeakkoord: ruim baan voor fietsers en voetgangers, en voor betere leefbaarheid en schonere lucht? Het lijkt er niet op. Het doel van de pilot volgens de gemeente: “het onderzoeken wat de effecten van een tijdelijke afsluiting zijn op de leefbaarheid, de luchtkwaliteit en de bereikbaarheid”. De proef is niet georganiseerd vanuit de volgens het coalitieakkoord gewenste toekomstige situatie, maar vanuit een neutrale houding. Zo duidelijk als het in het collegeakkoord staat, zo halfslachtig de uitvoering. Wat gebeurde er? Toen was er vorig jaar de proef. En er gebeurde wat redelijk voorspelbaar was. Hetzelfde aantal auto’s reed weer naar de oostelijk binnenstad. Maar nu over smallere wegen, zoals de Kattenburgerstraat. Die is veel smaller dan de Weesperstraat, dus de overlast daar nam erg toe. De mensen aan de Weesperstraat en de Valkenburgerstraat zijn tevreden, maar de Kattenburgers niet.

De proef lijkt op te leveren dat het autoverkeer op de Weesperstraat niet minder kan, omdat dan de overlast elders toe neemt. Conclusie De doelstelling van de proef werd niet vanuit de wens (en prioriteit) ruim baan voor fietsers en voetgangers geformuleerd, maar vanuit het neutrale onderzoeken of het wel kan. De gemeente heeft de proef met de afsluiting van de Weesperstraat vervolgens zo georganiseerd dat deze veel weerstand opwekte, in plaats van draagvlak. Er werd geen samenwerking gezocht met bewoners, maar verschillende bewonersgroepen en bewonersbelangen werden tegen elkaar uitgespeeld. De Kattenburgers tegen de bewoners van de Valkenburgerstraat lijkt het. Of dit nu opzet was en bewust of uit ongeïnteresseerdheid, het resultaat is hetzelfde. Alsof tegenstanders van beperking van het autoverkeer de proef hebben georganiseerd om aan te tonen dat het echt onmogelijk is het om iets

2

aan het verkeer te doen. Alsof de gedachte was: we laten het zo in de soep lopen, dat we er voorlopig weer vanaf zijn. Verdeel en heers. Er zijn nu zoveel haken en ogen dat de gemeente ook de ook de komende 25 jaar weer geen knopen hoeft door te hakken, zo lijkt het. Verzoek aan de coalitiepartijen en andere welwillende raadsleden Als bewoner van de oostelijke binnenstad die al zo lang wacht op minder autoverkeer op de Weesperstraat en ook letterlijk wacht op het groen licht heb ik een verzoek aan de partijen die het coalitieakkoord wel serieus nemen, en aan andere raadsleden die wel wat willen veranderen: stel niet langer uit, doe iets. Op korte termijn kunt u, ook zonder knip voor doorgaand verkeer, het volgende doen : -

De Weesperstraat als doorgaande weg afwaarderen De snelheid voor het autoverkeer verlagen De straat versmallen tot twee rijbanen (in plaats van vier) De doorstroming voor het autoverkeer ondergeschikt maken aan ruim baan voor fietsers en voetgangers Fietsers en voetgangers voorrang geven bij elke kruising op de Weesperstraat De wachttijd voor fietsers en voetgangers veel korter maken. De tijd dat het groen licht is voor voetgangers en fietsers aanzienlijk verlengen

Als ik nu het Jonas Daniël Meijerplein oversteek naar de Nieuwe Amsteltraat / Waterlooplein moet ik snel doorlopen, want het voetgangerslicht begint alweer ongeduldig te knipperen. De volgende rijen auto’s staan alweer ongeduldig te wachten of komen aan scheuren. En dat allemaal in de historische binnenstad. Ik hoop mee te maken dat het ervan komt en dat ik zonder haast te voet kan oversteken. Ik reken op u. Met vriendelijke groet, Ferdinand Ex

3