20240314 MOW conceptverslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water

MOW

Raadscommissieverslag, 14 maart 2024

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Donderdag 14 maart 13.30 tot 17.00 uur en van 19.30 tot 21.50 uur 11 april 2024 Voorzitter: lid Namane Portefeuillehouders: wethouder Van der Horst Commissiegriffier: mw. Ter Braak Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Asruf (PvdA), Bilgin (FvD), Garmy (Volt), IJmker (GL), Koyuncu (DENK), Moeskops (D66), Van Munster (GL), Noordzij (PvdA), Norbruis (D66), Van Pijpen (GL), Staartjes (VVD), Veldhuyzen (LAV), De Vos (PvdD), Wijmenga (CDA), Wijnants (VVD), Afwezige commissieleden: Bobeldijk (SP), Hendriks (Volt) Afwezige portefeuillehouder: wethouder Scholtes Overige aanwezigen: dhr. Van Dongen en mw. Willemsen (stadsdeel Oost) Algemeen 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom. De leden Bobeldijk (SP) en Hendriks (Volt) alsmede wethouder Scholtes zijn afwezig. 1.b. Mededelingen Het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht nodigt de commissie MOW en RO graag uit voor een presentatie en een gesprek over de taken en verantwoordelijkheden van zowel de gemeente als het waterschap op het gebied van waterbeheer en de daarmee samenhangende ordening. De bijeenkomst vindt plaats op woensdagavond 3 april.

De voorzitter concludeert dat de commissie een voorkeur heeft voor het tijdstip van 19.30 uur en dit zal zij doorgeven. Binnenkort volgt meer informatie. Lid VAN PIJPEN meldt een portefeuillewisseling binnen GL in verband met de komst van lid Van Munster die de portefeuille openbare ruimte zal overnemen. Lid STAARTJES zal vanaf heden namens de VVD het woord voeren over openbare ruimte. Wethouder VAN DER VAN DER HORST heeft 4 mededelingen. Vanaf 1 januari 2024 kunnen touringcars de binnenstad niet meer in zonder ontheffing. Daarom worden extra touringcarhaltes gerealiseerd aan de S100. Aan de westkant zijn nog geen extra halteplekken aangelegd. Er is een verkenning gedaan naar een extra halte op de Nassaukade. Gezien de onrust van bewoners is ervoor gekozen om de pilot op dit moment niet te starten, maar eerst een actualisatie van de verkenning uit te voeren en verder in gesprek te gaan met de buurt. Op 7 maart jl. heeft hiervoor een eerste buurtbijeenkomst plaatsgevonden. Op 19 februari jl. is begonnen met het repareren van de defecte roltrappen bij de fietsenstallingen bij het CS. Deze werkzaamheden vallen onder de garantie en zijn noodzakelijk vanwege onverwacht snelle onregelmatige slijtage. Sinds vandaag doen twee

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

banden het weer en de verwachting is dat het derde rolpad op 22 maart a.s. gerepareerd is. De oorzaak van de slijtage wordt onderzocht en samen met de NS wordt bekeken of de fietsenstalling bij de IJ-boulevard ook na 00.00 uur open kan blijven, zodat bij storingen een alternatieve locatie beschikbaar is. In Nieuw-West ontstaan problemen met parkeervergunningen bij bewoners die hun woning moeten verlaten wegens sloop in het kader van stedelijke vernieuwing. In sommige gevallen verhuizen deze herhuisvesters naar een nieuwbouwwoning waar geen parkeerplaats op eigen terrein aanwezig is terwijl ook geen aanspraak kan worden gemaakt op parkeervergunningen, omdat nieuwbouwwoningen geen parkeervergunningen meer krijgen. Er wordt gewerkt aan een oplossing voor dit probleem en tot een aanpassing van de parkeerverordening is gerealiseerd, krijgen de herhuisvesters op basis van de hardheidsclausule een parkeervergunning wanneer zij verhuizen naar een woning binnen hun eigen stadsdeel die valt onder het nulplafond en geen parkeerplaatsen heeft op eigen terrein. In de commissie van 5 februari heeft de wethouder bij de bespreking van de Monitor Groen toegezegd terug te komen op een vraag over de aanleg van een verhard fietspad in park De Oeverlanden en de mogelijke bomenkap. De ambitie voor een verhard fietspad door De Oeverlanden is opgenomen in de vastgestelde ontwikkelstrategie.

Omdat er onvoldoende financiële middelen zijn, blijft dit een langetermijnambitie. Wat in de toekomst zal gebeuren, is op dit moment nog niet duidelijk, maar wel wordt geprobeerd om bomenkap zo veel mogelijk te beperken. De verkeersveiligheid op de T-splitsing Jagerpad/Riekerweg is onderdeel van de gehele fietsroute door De Oeverlanden en deze wordt binnenkort wel verbeterd. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER deelt mee dat in verband met de volle agenda vanavond ook vergaderd zal worden. De spreektijd wordt vastgesteld voor twee dagdelen. De inzet is om vanmiddag in ieder geval de agendapunten 3 tot en met 8 af te ronden, ook omdat bij dit laatste agendapunt stadsdeel Oost aanwezig is. Volt heeft voorgesteld om agendapunt 13 af te voeren. Aangezien andere fracties hebben aangegeven het woord te willen voeren en er een inspreker bij dit punt is, is het voorstel om het punt wel te behandelen. Lid KOYUNCU heeft agendapunt 15 (uitbreiding betaald parkeren Nieuw-West) geagendeerd. Het betreft een urgente kwestie en hij verzoekt om dit punt vandaag aan de agenda toe te voegen. De VOORZITTER zal in de loop van de vergadering bekijken of dit mogelijk is. De agenda wordt conform vastgesteld. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water d.d. 8 februari 2024 Het verslag wordt vastgesteld. 1.e.

Termijnagenda, per portefeuille Lid DE VOS verzoekt om een update over de toezegging over de mogelijkheden te verkennen over het in eigen beheer nemen van de groendiensten.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

Wethouder VAN DER HORST zegt dat wordt gekeken naar hoe het eigen beheer verder kan worden gebracht. Hiervoor wordt een plan opgesteld en dit komt voor de zomer naar de commissie. Lid IJMKER informeert naar de status van de toezegging over de verbeteringen van het toetsteam openbare ruimte en mobiliteit. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat gesprekken hebben plaatsgevonden met Cliëntenbelang en de Fietsersbond. Er is een modus gevonden waarbij deze goed kunnen adviseren over de projecten. De samenwerking is inmiddels verbeterd en de wethouder zal de commissie in april of mei nader informeren. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft de volgende verzoeken ontvangen voor agendering in de volgende commissie. TKN-1 op verzoek van lid Wijmenga (CDA); TKN-2 op verzoek van lid Wijmenga (CDA). De inspreker heeft aangegeven de volgende keer te komen inspreken; TKN-12 op verzoek van lid Hendriks (Volt); TKN-14 op verzoek van lid IJmker (GL). 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich 6 insprekers aangemeld. De heer Docter spreekt in op persoonlijke titel over een verkeerscirculatieplan voor het gebied tussen de S100 en de zuidelijke verkeersader.

De heer DOCTER wil een voorstel doen voor een globaal verkeerscirculatieplan voor het gebied de binnenring S100, gerekend vanaf de Amstel, Stadhouderskade, Nassaukade tot aan de Frederik Hendrikbuurt en de zuidelijke verkeersader vanaf de Amstel, Roelof Hartstraat, Van Baerlestraat, Bilderdijkstraat en Frederik Hendrikstraat. Het voorstel is om voor beide straten eenrichtingsverkeer voor de auto in te stellen en de auto’s ook maar één rijbaan te geven. Hierdoor ontstaat een circulatiering voor dit gebied. De bereikbaarheid van het hele gebied blijft bestaan, de verkeerssituatie wordt aanzienlijk overzichtelijker en veiliger, er is ruimte voor een tweerichtingsstraat voor fietsers, de trottoirs kunnen breder, er komt ruimte op de belangrijke kruispunten voor een opstelstrook voor het afslaande verkeer, er zal een betere luchtkwaliteit ontstaan, het ov kan een vrije baan krijgen, er is minder gevaar voor instappers van het ov, het plan ontneemt de behoefte voor sluipverkeer en er is meer ruimte voor groen. De infra zou pas definitief aangepast moeten worden over een aantal jaren als ervaring is opgedaan met de situatie.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

Lid BILGIN wijst erop dat er vele mogelijkheden zijn voor mensen om van de ene naar de andere kant te komen. Om dit te voorkomen, moeten heel veel wegen geknipt worden. Hoe realistisch is het plan? De heer DOCTER denkt dat het meerdere jaren zal duren om de verkeerssituatie aan te passen. Het verleggen van rijbanen is uiterst kostbaar. Hij kan zich voorstellen dat de gemeente een experiment doet met een eenrichtingsplan. De zuidelijke route vervult in alle plannen een ondergeschikte rol terwijl het om een drukke route gaat. Lid DE VOS vraagt of de heer Docter op de hoogte is van het project tweede fietsring die over het traject Bilderdijkstraat/Ceintuurbaan zou gaan lopen en hoe hij dit ziet in samenhang met zijn eigen idee. De heer DOCTER ziet juist met name voor de fietsers enorm veel mogelijkheden. Op dit moment zijn de fietspaden zeer smal en wanneer slechts een rijstrook nodig is voor eenrichtingsverkeer kunnen twee brede straten voor het fietsverkeer wordt gecreëerd. Lid MOESKOPS vraagt of de heer Docter ook knelpunten ziet. De heer DOCTER denkt dat de uitdaging vooral budgettair is, omdat het zelfs nodig kan zijn om tramrails te verleggen. Hij pleit daarom voor eerst tijdelijke voorzieningen om te bekijken hoe deze uitwerken. --De heer Van Riet spreekt in namens Verenigde rederijen Amsterdam over het gebruik van openbare steigers.

De heer VAN RIET memoreert dat op 19 december jl. een bestuurlijk overleg heeft plaatsgevonden naar aanleiding van een memo over het aanpassen van het vaarbeleid. Hierna is nog een schriftelijke reactie gegeven, maar met de inbreng van de rederijen is niets gedaan en in de raadsinformatiebrief staat als verrassing een geheel nieuw plan met venstertijden voor bepaalde steigers. Dit is een rampzalig idee en zal vooral voor de salonbootreders desastreuze gevolgen hebben. Vanaf 1 april is er een pilot op de Oudezijds Voorburgbwal om met venstertijden te werken. Over de plannen met venstertijden is geen overleg geweest, alleen is twee weken geleden een presentatie gegeven. Hoe moeten de rederijen omgaan met de reserveringen die er al staan na 1 april? Als wordt gewerkt met venstertijden, zal de druk tijdens deze momenten nog hoger worden en buiten deze tijden zal door het waterbedeffect nog meer druk komen op de omliggende steigers. Het oorspronkelijke idee van een gelimiteerd aantal afvaarten per reder op bepaalde steigers was een goed idee. De salonbootreders zijn de dupe van veel maatregelen die problemen moeten oplossen die niet door hen worden veroorzaakt. Het scheiden van hospitality en single tickets is wel degelijk mogelijk. Lid MOESKOPS geeft aan dat er nog een aparte brief naar de raad komt over de pilot op de Oudezijds steiger.

Het werken met venstertijden is aangenomen in de Visie bezoekerseconomie. Is de heer Van Riet op de hoogte van dit stuk? De heer VAN RIET memoreert dat het oorspronkelijke plan een reserveringssysteem was. Hij weet dat een andere commissie hierover gaat, maar de uitvoering ligt bij het programma varen. Er is geen overleg geweest over venstertijden. Het reserveringssysteem was er juist om ervoor te zorgen dat de salonboten ontzien zouden worden. Lid WIJMENGA is benieuwd naar de scheiding van hospitality en de single tickets. De heer VAN RIET zegt dat de wethouder hier ook eigenlijk mee wilde gaan werken. In het bestuurlijk overleg is echter door een aantal reders gesteld dat zij ook af en

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

toe hospitality met single ticket boten doen. Hierop is geconcludeerd dat scheiding geen optie was. In de praktijk gebeurt het eigenlijk nooit en als de grote reders ook hospitality willen doen, kunnen zij een van de boten hiervoor inrichten. De steigers zijn bedoeld voor het incidenteel op- en afstappen voor hospitality gasten. --De heer Van Loenhout spreekt in op persoonlijke titel over 9) Onderzoeksrapport en evaluatieresultaten pilot Weesperstraat. De heer VAN LOENHOUT is bewoners en ondernemer op de Nieuwmarkt. Hij dankt de gemeente voor de geschikte proef met de knip in de Weesperstraat en hij moedigt de gemeente aan vol te houden. Het proefgebied is onderdeel van de binnenstad. De as Weesperstraat is tot aan de IJtunnel een scheidende, vervuilende verkeersgoot die het oosten van het centrum afsnijdt van de rest. De luchtkwaliteit is slecht, de snelheid van de auto’s is te hoog. Het plan van dertig jaar geleden om geen autoverkeer meer door de stad te leiden, is halfslachtig uitgevoerd waarmee de A10 een verdeler van het verkeer is geworden. De as Weesperstraat/Valkenburgerstraat is nog steeds een doorgaande autosnelweg. Gedragsverandering duurt een paar jaar en de pers heeft incidenten uitvergroot. Een proef moet eigenlijk langer duren en ook moeten neveneffecten worden bekeken.

De ondernemersenquête heeft het architectenkantoor van de heer Van Loenhout niet bereikt en deze is volgens hem niet representatief voor het belang van ondernemers. Lid IJMKER zegt dat de wethouder drie voorstellen met betrekking tot de Weesperstraat voorstelt: 30 km per uur, de afwaardering van twee keer een baan en iets met intelligente toegang. Hoe kijkt de heer Van Loenhout hiernaar? De heer VAN LOENHOUT noemt dit een prachtig begin, maar pleit tegen mega invoegstroken zoals bij het Meester Visserplein. --De heer Frankfurther spreekt in namens MKB Metropool Amsterdam over 9) Onderzoeksrapport en evaluatieresultaten pilot Weesperstraat. De heer FRANKFURTHER stelt dat de knip voor het MKB-bedrijfsleven een drama was. In de jarenlange aanloop naar de knip heeft het bedrijfsleven geprobeerd om de gemeente op andere gedachten te brengen en alles waarvoor werd gewaarschuwd, is uitgekomen, zoals het enorme financiële verlies voor het bedrijfsleven in grote delen van de stad voor onder andere hotels. De schade is geschat op minimaal 12 miljoen euro. De heer Frankfurther heeft de gemeente meermaals gewezen op het masterplan Wibautas uit 2001 waarin een volledig uitgewerkt plan voor een groenere Weesperstraat met twee keer een rijstrook is opgenomen met het tegelijkertijd verlevendigen van de saaie plinten.

Als de gemeente dit plan wil vertalen naar de huidige situatie praat MKB hier graag over mee. Wel wordt verzocht om even pas op de plaats te maken met de overige 13 van de 14 definitieve knippen die in het vooruitzicht zijn gesteld. MKB Metropool Amsterdam is niet tegen een meer autoluwe stad, maar wil deze graag bereiken in kleinere stappen die behapbaar zijn voor bedrijven om zich aan te passen en die bereikbaarheid en logistiek niet in gevaar brengen. Lid VELDHUYZEN vraagt of de heer Frankfurther ook kan toelichten wat de knip voor effecten heeft gehad op kleine ondernemers in de stad. De heer FRANKFURTHER denkt dat de door hem genoemde problemen ook voor kleinere bedrijven gelden, maar in mindere mate. Het is duidelijk dat de proef het gemiddelde MKB-bedrijf veel geld heeft gekost.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

Lid MOESKOPS vraagt of de knip iets heeft veranderd aan de opstelling van het MKB. Het MKB wil wel meewerken aan een autoluwe stad, maar niet via het systeem van knips. Wat zouden dan wel de stappen moeten zin? De heer FRANKFURTHER wijst erop dat er in de binnenstad sinds de tachtiger en negentiger jaren zo’n 70% minder autoverkeer en 70% minder geparkeerde auto’s is. Dit grote verschil is tot stand gekomen in relatief kleine en soms iets grotere stappen waardoor het bedrijfsleven, inwoners en bezoekers zich konden aanpassen en hier pleit het MKB ook nu voor. Over beperkte omrijbewegingen om bepaalde buurten autoluw te maken en houden, wil het MKB graag meepraten. Lid KOYUNCU vraagt of het MKB nu wordt meegenomen door de gemeente. De heer FRANKFURTHER verwijst naar het rapport dat vanavond wordt besproken. Veel ondernemers voelden zich overvallen omdat de voorbereiding voor corona is voorbereid en door corona is alles steeds uitgesteld en is de procedure van iedereen betrekken niet opnieuw gevoerd. Bij de aanpak van de stadshartfile zijn wel heel grote stappen gezet in overleg met MKB. Lid BILGIN vraagt of de heer Frankfurther kan ingaan op de alternatieven die de wethouder heeft voorgesteld. De heer FRANKFURTHER zegt dat het MKB vanaf het begin is meegenomen met de 30 km per uur en dit ook heeft gesteund.

Het MKB was altijd enthousiast over intelligente toegang, maar in het kader van de stadshartfile blijkt dat dit heel ingewikkeld is en de pilot Nieuwmarkt met intelligente toegang is inmiddels al vijf jaar uitgesteld. De heer Stoelti spreekt in namens Vereniging Amsterdam City over 9) Onderzoeksrapport en evaluatieresultaten pilot Weesperstraat. De heer STOELTI heeft dinsdagavond jl. de jaarlijkse Amsterdam City index gepresenteerd. Aan de hand van kwantitatieve en kwalitatieve data wordt de stand en actualiteit gemeten van de economie en het ondernemersklimaat van de binnenstad. Uit de enquête en de pilot knip Weesperstraat komen twee zaken naar voren. De eerste is dat het vertrouwen vanuit ondernemers in de gemeente, politiek en de raad zeer laag is. Er wordt ambassadeurschap gemist voor ondernemers in de binnenstad en het belang hiervan voor de gehele stad Amsterdam. De tweede betreffen zorgen over de bereikbaarheid van de binnenstad. Het centrum is geen proeftuin; bevoorrading, bouw en stadslogistiek zijn essentieel. De pilot knip Weesperstraat is een voorbeeld van hoe niet met elkaar moet worden opgetrokken. In plaats van draagvlak is weerstand ontstaan terwijl er dezelfde ambitie is qua autoluwe binnenstad. Ondernemers wensen vooraf in gesprek te zijn en oprecht te worden betrokken bij plannen en uitvoering.

--De heer Borensztajn namens Cargoroo over 13) Afdoening moties Nota Deelvervoer. De heer BORENSZTAJN licht toe dat Cargoroo een Amsterdamse startup is in deelbakfietsen. Hierdoor zijn er aantoonbaar minder autoritten en blijft de stad leefbaar. De gemeente heeft dan ook besloten om de vergunning uit te breiden naar twee keer 375 deelbakfietsen. Met de nieuwe vergunning is het helaas helemaal mis gegaan. In Nederland zijn twee aanbieders van deelbakfietsen; Cargoroo en een kleine partij uit Rotterdam. De gemeente heeft twee halve vergunningen uitgeschreven, een voor Oost en een voor West. Er worden geen kwaliteiten aan de bakfietsen gesteld of aan de prijs voor gebruikers en er werd gescoord op basis van beloften die vooraf nauwelijks te controleren zijn en achteraf ook niet te handhaven. Degene met de meeste punten zou beide vergunningen krijgen en heeft hiermee een monopolie. Cargoroo had een reëel plan ingediend op basis van 600

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

hoogwaardige en dure urban arrow bakfietsen. De andere partij wilde 750 Baboe-bakfietsen in de stad neerzetten die inmiddels verboden zijn en heeft naar volgens Cargoroo beloften gedaan die niet waargemaakt kunnen worden. Door een ongelukkige procedure is Cargoroo haar vergunning nu kwijtgeraakt en het blijkt dat het bij een aanbesteding niet loont om eerlijk te zijn. Meerdere aanbieders zijn nodig om de deelbakfietsmarkt levensvatbaar te houden en impact te maken en de commissie en de gemeenteraad wordt met klem verzocht in te grijpen in de beslissing, de huidige procedure in te trekken en de vergunning op een eerlijke manier toe te kennen of twee nieuwe stadsbrede vergunningen uit te schrijven en tot die tijd de huidige vergunningen te verlengen. Lid VELDHUYZEN vraagt of de heer Borensztajn kan toelichten hoe de deelbakfietsen in andere steden zijn geregeld. De heer BORENSZTAJN zegt dat Cargoroo ook actief is in onder andere Utrecht, Den Haag, Nijmegen, Eindhoven en Rotterdam. Het is op dit moment nog een heel moeilijke business waar nog veel geld bij moet. Andere steden hebben Cargoroo bezorgd benaderd in verband met het vertrek uit Amsterdam. Als Cargoroo omvalt, zullen de bakfietsen er niet meer zijn. De wethouders van de andere steden zijn bij elkaar geweest en hebben hun zorgen geuit en zullen hier een brief over sturen.

Lid VELDHUYZEN vraagt of de heer Borensztajn kan toelichten waarom er niet twee vergunningen voor de verschillende aanbieders en voor de hele stad zijn uitgegeven. De heer BORENSZTAJN heeft begrepen dat het argument van de gemeente was dat de druk op de openbare ruimte te groot zou worden. Het betrof een vergunning voor twee keer 375 deelbakfietsen. Bij twee aanbieders zouden klanten de keus hebben. Lid IJMKER heeft begrepen dat Cargoroo bezwaar heeft gemaakt. Kan de heer Borensztajn aangeven wanneer de vergunning zou ingaan en wat zou zijn advies zijn? De heer BORENSZTAJN zegt dat de nieuwe vergunning zou ingaan op 15 juni. De voorzieningenrechter heeft naar aanleiding van het bezwaar van Cargoroo gezegd dat de zaak te complex is en eerst door de bezwarencommissie moet worden behandeld. Cargoroo heeft gevraagd om een externe bezwarencommissie, maar dit is niet door de gemeente gehonoreerd. Er komt dus een interne bezwarencommissie die staat gepland voor 27 maart a.s. 2.c. Actualiteiten Geen. 2.d. Rondvraag Lid MOESKOPS stelt naar aanleiding van TKN-6 over de RVV-ontheffingen dat het onbevredigend is dat de landelijke cijfers niet opgevraagd kunnen worden. De wethouder wordt verzocht om een update als in kaart is gebracht wat op basis van de verleende ontheffing wel en niet mogelijk is. Wethouder VAN DER HORST zegt dit toe.

Lid DE VOS gaat in op de sloopwerkzaamheden in de Havenstraat en gevolgen hiervan voor de vleermuizen die hier leven in de loodsen en in de bomen die worden gekapt. Er zijn zorgen over de alternatieve route voor vleermuizen om hen een veilige uitweg te bieden in het fourageerseizoen. Hoe wordt gemonitord dat de route adequaat wordt aangelegd en is het mogelijk om hierop een second opinion te laten uitvoeren?

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

Wethouder VAN DER HORST stelt dat de gemeente is ondersteund door een externe ecoloog. De Omgevingsdienst NHN heeft de ontheffing voor het voorstel afgegeven. De gemeente is van mening dat met deze ontheffing altijd een functionerende vliegroute wordt gehanteerd. In de eerste paar maanden na 6 maart is de huidige vliegroute nog functioneel en vervolgens zal de alternatieve vluchtroute gaan functioneren. Een maand voor de sloop wordt een alternatieve vliegroute aangebracht. Lid DE VOS begrijpt dat de gemeente de route gaat aanleggen. Wordt deze ook nog extern bekeken? Wethouder VAN DER HORST vult aan dat er inmiddels gesprekken worden gevoerd met een derde ecoloog om te komen tot een waar mogelijk verbeterd voorstel. Lid DE VOS heeft een tweede rondvraag naar aanleiding van de inspraak van de heer Docter over een ring van eenrichtingsverkeer. Hoe kijkt de wethouder hiernaar en worden deze mogelijkheden op dit moment verkend? Wethouder VAN DER HORST vindt het voorstel een mooi voorbeeld van een mogelijk toekomstig initiatief. Zij is bereid om ernaar te kijken als een van de opties. Bespreekpunten Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 3. Lumpsumbijdrage aan ProRail voor de realisatie van de uitbreiding van de fietsenstalling Stationsplein Oost Nr. VN2024-001845 De VOORZITTER deelt mee dat het om een raadsvoordracht gaat die 27 maart wordt behandeld.

Eerste termijn Lid ASRUF denkt dat het goed is om de risico’s af te kopen, maar hij is wel benieuwd naar wat dit betekent voor de invloed op casussen als een roltrap. Wordt bij de bouw van de fietsenstalling rekening gehouden met niet geautomatiseerde ingangen? Wethouder VAN DER HORST zegt dat juist een reden voor afkoop is dat er in de toekomst veel ontwikkelingen zijn die niet helemaal binnen de invloedsfeer van de gemeente liggen. De gemeente zit vervolgens vanzelfsprekend nog steeds aan tafel en blijft in gesprek. Het gaat volgens de wethouder om een mix van geautomatiseerde en niet geautomatiseerde trappen. Als dit niet het geval is, komt zij erop terug. De VOORZITTER concludeert dat agendapunt 3 kan worden gehamerd in de raad. 4. Vrijgeven van de benodigde middelen voor de verkenning OV verbinding Sloterdijk – Amsterdam Centrum Nr. VN2024-002398 De VOORZITTER deelt mee dat het om een raadsvoordracht gaat die op 27 maart wordt behandeld. Lid BILGIN heeft begrepen dat een stukje van de verlenging van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol wordt afgehaald om de metroring naar Hemknoop te dekken. Hij hoopt dat

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

het beleid in de toekomst nog verstandiger wordt en dat de overgebleven 3 miljoen euro ook wordt gebruikt voor lokale projecten. Lid DE VOS leest in de samenwerkingsafspraken dat de metroring wordt genoemd als de meest voor de hand liggende oplossing voor het eindbeeld in oost-west richting van de ov ontwikkeling. Hij is blij dat hier nu eindelijk mee gestart wordt. Als de verkenning is doorlopen, neemt het Rijk het voorkeursbesluit zonder dat er financiën vanuit het Rijk komen. Kan de wethouder dit toelichten? De kosten voor de verkenning bedragen 25 miljoen euro en de vraag is waarom dit zo’n hoog bedrag is. Het is nog niet duidelijk of er een tram- of busverbinding komt door het Westerpark tussen de Contactweg en de Bos en Lommerweg. Het exacte verkenningsgebied wordt in het projectplan vastgesteld en daarna ook in de notitie Reikwijdte en Detailniveau. Door wie en wanneer worden deze vastgesteld? Kan de gemeenteraad hierin bijsturen? Lid ASRUF stelt dat PvdA groot voorstander is van het sluiten van de kleine Ring en hij is blij dat de verkenning heel breed is. Het bedrag gaat de 500 miljoen euro voorbij en de vraag hierbij is of dit bedrag is gebaseerd op één halte of dat het over het sluiten van de hele Ring gaat.

Wordt er nog geprobeerd om geld te verkrijgen van het Rijk voor het project? Lid BILGIN vraagt of lid Asruf denkt dat de verlenging van de Noord/Zuidlijn haalbaar is, omdat tekorten van de Zuidas worden gedekt uit het geld van de Noord/Zuidlijn. Lid ASRUF wijst erop dat er een afspraak is gemaakt met het Rijk. Het is belangrijk dat de reservering die is weggehaald zo snel mogelijk terugkomt. Hij weet niet hoe die discussie zal lopen en hij hoopt dat er een oplossing komt. Lid KOYUNCU zegt dat het sluiten van de metroring voor DENK een “must to have” is en hij vraagt de wethouder of binnen de verkenning alvast wat zaken uitgezet kunnen worden, zodat op het moment dat er groen licht komt voor de sluiting tijdswinst kan worden geboekt. Lid MOESKOPS zegt dat D66 de optie wil openhouden om een grote ring te verkennen. Worden veranderingen zoals de bouw van Havenstad ook in de verkenning meegenomen? Lid VELDHUYZEN spreekt steun uit voor de plannen en sluit zich aan bij de vragen die zijn gesteld en het idee van lid Moeskops. College Wethouder VAN DER HORST zegt dat het om een eerste stap naar het sluiten van de Ring gaat. De verkenning gaat over het hele traject, omdat het nodig is een beeld van het geheel te hebben, zodat voor dit stuk de juiste keuzes gemaakt kunnen worden. De verkenning zal ongeveer drie jaar in beslag nemen en zal zodra die gereed is naar de raad komen.

Het Rijk betaalt een heel groot bedrag uit de deal die is gemaakt voor drie projecten. Over de verdeling binnen de projecten kan worden onderhandeld. Tegelijkertijd is Amsterdam minder afhankelijk van de rijksbijdrage. Het is wel belangrijk dat het Rijk aan tafel zit, maar zij doet mee aan de verkenning en dit is belangrijk omdat het uiteindelijke doel het sluiten van de hele Ring is en dit kan Amsterdam niet zelf betalen. Lid BILGIN stelt dat er 800 miljoen euro tekort is voor het Zuidasdok. In de afspraken staat dat tekorten uit de gelden voor de Noord/Zuidlijn worden gehaald. Wie kan het eindbesluit nemen? Wethouder VAN DER HORST stelt dat iedereen over zijn eigen budget gaat, dus ook Amsterdam. Iedereen moet zich wel aan de gemaakte afspraken houden. Deze verkenning is belangrijk en het is goed dat hiermee het hele traject wordt bekeken en een

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

volgende stap wordt hierdoor makkelijker. De Spaarndammerstraat valt binnen het verkenningsgebied voor het tracé van het ov-gebied, maar het verkenningsgebied is nog niet helemaal exact bepaald. Lid DE VOS vraagt wanneer en door wie het verkenningsgebied wordt vastgesteld. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat dit niet de gemeenteraad is. Vaststelling gebeurt in de projecten en hierna komt het besluit naar de gemeenteraad. Het verkenningsgebied wordt uiteindelijk door het college vastgesteld. Lid ASRUF vraagt wat de langetermijnplanning is. Wethouder VAN DER HORST zegt dat dit afhankelijk is van de tijd en capaciteit en in een later stadium zal zij op de precieze planning terugkomen. De verkenning zal uitwijzen hoe makkelijk of moeilijk sommige zaken zullen zijn. De intentie is nog steeds zo snel mogelijk. Lid DE VOS is bezorgd dat het Westerpark straks onderdeel wordt van het verkenningsgebied en hij is benieuwd wie bepaalt of dit erin zit. Wethouder VAN DER HORST stelt dat het college dit uiteindelijk bepaalt, maar de raad wordt tweemaal per jaar geïnformeerd over de voortgang wat een moment kan zijn om hierover te spreken. Havenstad zit niet in de verkenning. De grote Ring is minder kostenefficiënt en is qua exploitatie en aanleg duurder terwijl de voordelen voor de hele stad naar verwachting minder zullen zijn.

De MIRT-systematiek wordt altijd samen met het Rijk gedaan en het Rijk is ook nodig voor het vervolgtraject. Daarom is het belangrijk dat zowel het Rijk als Amsterdam achter de keuze staan. Tweede termijn Lid DE VOS is nog niet gerustgesteld over het Westerpark en het groengebied in het mogelijke verkenningsgebied. PvdD zal met een motie komen om het Westerpark uit te sluiten voor een mogelijk verkenningsgebied. Lid BILGIN denkt dat de halte Schinkelkwartier voor de verlengde Noord/Zuidlijn alleen maar gunstig zal zijn voor bewoners die er nog niet zijn. Voor Nieuw-West is het veel belangrijker om de metroring te sluiten. Het is goed nieuws dat Amsterdam over haar eigen budget gaat, maar binnen de afspraken met het Rijk gaat het geld eerst naar het Zuidasdok. Acht de wethouder het realistisch dat het Rijk eerst 800 miljoen euro vrijmaakt voor het Zuidasdok en vervolgens nog 1,5 miljard euro voor de Noord/Zuidlijn? Wethouder VAN DER HORST heeft al eerder gezegd dat op dit moment de kabinetsformatie moet worden afgewacht. Wat betreft het Westerpark is de wethouder benieuwd waar precies de zorg zit. Het hele traject gaat sowieso langs het park. De Hemknoop ligt al bijna bij het park. Lid DE VOS heeft een andere zorg bij de doorsnijding van de Contactweg en de Bos en Lommerweg en het is niet duidelijk of deze in de verkenning zit.

In de stukken staat dat “naar het zich laat aanzien” dit geen onderdeel is van de Mirt-verkenning”. Hij vraagt zich af wat dit inhoudt. Wethouder VAN DER HORST zal erop terugkomen wanneer hier duidelijkheid over komt, voor het debat in de raad.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en da het naar verwachting om een korte behandeling in de raad zal gaan. Zij schorst de vergadering voor een korte pauze. Openbare Ruimte en Groen 5. Kennisnemen van de Uitvoeringsstandaard Toekomstbestendige Openbare Ruimte (USTOR) Nr. VN2024-001680 Lid VAN MUNSTER constateert dat heel weinig vanuit mensen wordt gedacht en hij mist de rol van bewoners hierin. De vrees is dat nog veel ruimte is gereserveerd voor de auto en hij verzoekt de wethouder om te reflecteren op het in zijn ogen weinig flexibele karakter van USTOR en de rol die bewoners hierin kunnen spelen. Een andere vraag is hoe de uitwerking van de motie “recht op vergroenen” is. Kan de wethouder tot slot reflecteren op het duurzaam gebruiken van materialen op andere plekken in de stad? Lid STAARTJES stelt dat uitvoeringsstandaard een vertaling is van de ambities van het college in concrete uitgangspunten. Dit keer wordt er gelukkig goed gedacht vanuit asset management. Bij de ambitie om rigoureus te vergroenen, wordt de kanttekening gemaakt dat er eigenlijk geen middelen zijn om echt grote stappen te zetten. De vorige raad heeft een beleidskader participatie vastgesteld met als uitgangspunt dat beleidsruimte indicatief is voor de mate van zeggenschap van bewoners.

De uitvoeringsstandaard gaat echter consequent uit van een zo laag en beperkt mogelijke vorm van participatie: informeren. Zou de wethouder hierop kunnen reflecteren? Is dit wel in overeenstemming met de geest van het beleidskader participatie? De ambitie is om samen met de buurt te vergroenen. Onderhoud speelt hierbij een centrale rol. Hoe vult de wethouder, gezien het minimale niveau van participatie, deze ambitie in? Lid NORBRUIS concludeert dat de uitvoeringsstandaard met name gaat over verhardingen terwijl de openbare ruimte voor 61% bestaat uit groen. Is de wethouder het met D66 eens dat de openbare ruimte meer is dan verhardingen en dat de uitvoeringsstandaard toekomstbestendige openbare ruimte eigenlijk over alle facetten zou moeten gaan? Dit pleit voor een integrale benadering van de openbare ruimte. Bij de losse verbetermaatregelen klimaatadaptatie worden alleen geveltuinen genoemd. Waarom staat er niets over plantvakken of over grond- en groeiplaatsverbetering? Hoe krijgt de recent aangenomen motie van D66 over de verhoogde zebrapaden een plek in de uitvoeringsstandaard? Lid NOORDZIJ vindt het onbegrijpelijk dat bewoners in de ene wijk meer worden geconfronteerd met achterstallig onderhoud dan in de andere wijk.

Het voorstel is een stap in de juiste richting met een zwaartepunt op technische noodzaak wat onderschrijft dat de basis voor openbare ruimte voor elke Amsterdammer fijn moet zijn. Plekken met actieve bewoners moeten niet per se voorrang krijgen. De insteek om te werken vanuit technische noodzaak is een belangrijk handvat om op een eerlijke manier onderhoud aan de openbare ruimte te verrichten. Hiervoor moet het begrip technische noodzaak wel voldoende zijn ingekaderd. Dit schijnt te zijn wanneer richtlijnen in een CROW-publicatie zijn overschreden en dat met een aanvullende schouw wordt gekeken op locaties welke aanpak nodig is. Hoe ziet een dergelijke schouw eruit en welke afwegingen worden gemaakt als er op meerdere plekken zo’n technische noodzaak is en er wegens gebrek aan capaciteit niet de ruimte is om op elke plek meteen aan de slag te gaan? Hoe staat deze uitvoeringsstandaard in verhouding tot ambities die staan beschreven in het integrale beheerplan openbare ruimte en hoe wordt extra aandacht besteed aan de masterplangebieden en Noord vanuit het idee ongelijk investeren?

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

College Wethouder VAN DER HORST wijst erop dat kosten stijgen en dat er achterstallig onderhoud is. Om ervoor te zorgen dat niet alleen bepaalde plekken de stad heel mooi worden gemaakt, maar dat op alle plekken in de stad gedegen onderhoud moet worden uitgevoerd, is een uitvoeringsstandaard nodig. Juist om ervoor te zorgen dat achterstanden worden ingelopen met de beperkte middelen die er zijn. Dit betekent dat vaker zal worden teruggelegd wat er al lag en in dat geval is het vreemd om aan bewoners te vragen wat zij willen. Wat altijd meegenomen moet worden, is verkeersveiligheid en klimaatadaptatie, omdat deze zaken te belangrijk zijn om direct te doen en het onverstandig zou zijn om niet te investeren in een weerbare en veilige stad. Groen is over het algemeen een effectieve maatregel als het gaat om klimaatadaptatie. Ook is er ruimte om in ieder gebied iets extra’s te doen, maar wel overwogen. Over de plussen kunnen bewoners meedenken en dit vinden ze vaak ook leuk. Einde levensduur van de verhardingen is vaak aanleiding om groot onderhoud toe te passen en het groen kan hierin meegenomen worden. Daarnaast is er ook ruimte voor kleine projecten in de buurt. Lid VAN MUNSTER hoort dat er ruimte is voor bewoners om zelf initiatief te nemen, maar in het stuk komt alleen tot uitdrukking dat dit mogelijk is als de verharding einde levensduur is.

Wethouder VAN DER HORST zegt dat hier ruimte voor is opgenomen, maar de hoofdzaak is uitgaan van de technische noodzaak. Naar aanleiding van de vraag zal zij bekijken of dit nader geduid kan worden in het stuk. De uitwerking van het amendement “Recht op vergroening” wordt in het derde kwartaal van 2024 afgerond. Lid STAARTJES concludeert dat wethouder participatie grote beloften over meer zeggenschap doet terwijl een andere wethouder aangeeft dat er geen geld is. Wethouder VAN DER HORST legt uit dat beter participeren niet alleen meer participeren is. Dit is participeren op een manier waarop echt invloed kan worden uitgeoefend. Ook moet het helder zijn als minder invloed kan worden uitgeoefend vanwege andere redenen. Er is nog steeds ruimte om te participeren, soms zelf heel vergaand, ook in cocreatie, maar niet voor alles. Soms heeft een straat onderhoud nodig en hierover moet goed gecommuniceerd en geïnformeerd worden. Lid STAARTJES wijst erop dat de laagste vorm van participatie, het informeren, wordt genoemd. Waarom is niet opgenomen dat soms meer mogelijk is? Wethouder VAN DER HORST licht toe dat de standaard uitgaat van waar de noodzaak voor groot onderhoud is. Andere zaken gebeuren vaak vanuit stadsdelen, buurtinitiatieven. Zij heeft eerder toegezegd om te bekijken hoe zaken beter geduid kunnen worden.

Voor alles wat kan worden hergebruikt, geldt dat zo veel mogelijk wordt geprobeerd dit elders in de stad een plek te geven. Lid NOORDZIJ vindt het nog ingewikkeld hoe een afweging voor achterstallig onderhoud wordt gemaakt. Wat gebeurt er na de constatering dat er een technische noodzaak is? Wethouder VAN DER HORST noemt zaken als verkeersonveiligheid, klimaatadaptatie, ongelijk investeren voor gelijke kansen en cofinanciering. Uiteindelijk bepalen het bestuur en de raad waar het geld aan wordt besteed. Ook met stadsdelen wordt overlegd over welke projecten echt nodig zijn. Lid NOORDZIJ vraagt of hij goed begrijpt dat er een algemene belangenafweging wordt gemaakt.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

Wethouder VAN DER HORST denkt dat er altijd een algemene belangenafweging wordt gemaakt. De projecten worden langs de meetlat van de uitvoeringsstandaard gehouden. Lid NORBRUIS heeft de wethouder horen zeggen dat groen vaak niet de aanleiding is. Betekent dit dat voor de uitvoeringsstandaard met name de verharding de aanleiding is? Wethouder VAN DER HORST bevestigt dit. Lid NORBRUIS vraagt of de wethouder vindt dat dit zo zou moeten blijven of dat meer integraal gekeken zou moeten worden. Wethouder VAN DER HORST wijst erop dat de grote assets een bepaalde levensduur hebben waarop geprogrammeerd kan worden. Groen vergt niet een heel grote aanpak van het hele gebied. Als een groenvak niet goed is, kan dit ook met andere middelen op niveau gebracht worden. Waar mogelijk worden zebrapaden meegenomen. Dit is wel afhankelijk van de weg en van de technisch, financiële consequenties. De motie past binnen USTOR. De plantvakken vallen binnen het kopje klimaatadaptatie en dit wordt standaard meegenomen. Lid VAN MUNSTER vraagt om een reactie op de uitspraak dat het de eerste vijftien jaar van een straat na herinrichting feitelijk om kapitaalvernietiging gaat. Wethouder VAN DER HORST herhaalt dat er nog steeds ruimte is voor kleinschalige projecten, maar er spelen veel zaken zoals een energietransitie, warmtenet, congestie, rioleringen en drinkwater.

Om het betaalbaar te houden en om bewoners te bedienen, moet een balans worden gevonden. Lid VAN MUNSTER piept agendapunt 5 naar de raad waar hij een middellange behandeling verwacht. De VOORZITTER stelt dat het onderwerp in de raad van 24 april aan de orde zal komen. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 6. Kennisnemen van de Monitor Fiets 2022 Nr. VN2024-001677 7. Uitvoeringsplan Verkeersveiligheid, 30km/u, Voetganger, gerelateerde onderzoeken Nr. VN2024-001679

Fiets

2024

en

Agendapunten 6 en 7 worden gevoegd behandeld. De VOORZITTER deelt mee dat de inspraak van dit onderwerp tijdens de vorige vergadering heeft plaatsgevonden. Lid MOESKOPS vraagt zich af of door het samenvoegen van de Monitor Fiets en het Uitvoeringsplan Verkeersveiligheid en gerelateerde onderzoeken niet alles teveel op een hoop wordt gegooid. Het voelt alsof binnen het plan wordt gekozen tussen voetganger, fiets en andere gerelateerde zaken, in plaats van de keuze tussen deze zaken en de auto en het ov. De wethouder wordt gevraagd hoe dit risico kan worden vermeden. Hoewel de e-bike een zegen is voor het hele verkeerssysteem, loopt Amsterdam wel tegen een aantal zaken aan. De cijfers van de ambulances laten zien dat er meer verkeersongevallen zijn met fietsen en dat het nodig is om gerichte maatregelen te nemen.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

Het betreft een ongevallenregistratie van slachtoffers, maar zijn er ook cijfers bekend van de tegenpartij? Lid DE VOS vraagt of lid Moeskops ook nadelen ziet van de e-bike. Lid MOESKOPS ziet deze wel degelijk. De pilots en onderzoeken worden in 2024 verder uitgewerkt. Wanneer wordt deze uitwerking verwacht? Met het Rijk wordt gesproken over een verbod op opvoeren, de handhaving op illegale op opgevoerde e-bikes en het invoeren van een minimum leeftijd. Gezien de cijfers is er echter meer te doen. De fietspaden zijn te druk en te klein voor mensen die te snel gaan. Mensen met e-bikes moeten gaan begrijpen dat ze meer verantwoordelijkheid hebben dan een gewone fietser. Wat vindt de wethouder van het idee om te gaan opschalen met de onverplichte fietspaden? Lid WIJNANTS onderschrijft de analyse van het probleem door lid Moeskops. Er wordt al jaren gewacht op het LEV-kader. Hoe ziet lid Moeskops het probleem op lange termijn als ook andere elektrische voertuigen worden toegelaten? Lid MOESKOPS zou geen steps willen toestaan op fietspaden. Zij stelt voor om te wachten op het beleidskader waaruit zal blijken wat wel en niet is toegestaan. Lid BILGIN concludeert dat een groot deel van de automobilisten zich niet houdt aan de 30 km per uur. Hij vraagt zich af of inmiddels boetes zijn uitgedeeld op de GOW30-wegen. De mobiele flitsers die hij heeft gezien, stonden op GOW50-wegen.

Lid DE VOS ziet behalve verkeersonveiligheid ook als nadeel van e-bikes een milieubelasting. Deze fietsen vereisen veel meer grondstoffen en elektriciteit. Daarnaast leiden elektrische fietsen tot minder fysieke inspanning en de vraag is waarom niet gewoon getrapt wordt in plaats van een fiets aan de oplader te leggen. Lid MOESKOPS is het eens met de genoemde nadelen door lid De Vos als het gaat om een elektrische fiets in vergelijking met een gewone fiets. Het is echter een ander verhaal als de elektrische fiets een auto vervangt. Lid DE VOS is dit helemaal met lid Moeskops eens, maar hij ziet ook veel scholieren op een elektrische fiets naar school fietsen. Graag daagt hij de wethouder uit tot stimuleringsmaatregelen om de traditionele fiets te gebruiken. Lid KOYUNCU vraagt of lid De Vos ook constateert dat er een behoefte is om ook de e-bike te gebruiken. Lid DE VOS bevestigt dit en wanneer iemand ver buiten de stad woont of een redelijk afstand moet afleggen voor woon- werkverkeer is de e-bike de eerste optie en veel beter dan de auto of de scooter. Lid WIJMENGA is blij dat de eerste boetes zijn uitgedeeld naar aanleiding van de rollerbank. Met de invoering van 30 km per uur wordt zij namelijk ingehaald door fietsen.

Een geïnterviewde politieagent heeft laten weten dat niets wordt bijgehouden, maar dat de trend van ongelukken met ouderen is gekeerd en dat het nu ook veel jongeren zijn die het slachtoffer zijn van ongelukken met e-bikes. Eerder heeft lid Wijmenga opgeroepen om e-bikes te monitoren en hiervoor zal zij met een motie komen. Hoe kan versneld beleid worden gemaakt voor e-bikes en fatbikes als niet goed wordt gemonitord hoeveel gebruik ervan wordt gemaakt? Zijn er cijfers van hoeveel mensen de gewone fiets hebben vervangen door een elektrische? Niet iedereen durft nog te fietsen, is er inzicht om hoeveel mensen dit gaat? Kan het onderscheid tussen de OEK (op eigen kracht) en de LEV (het licht elektrisch voertuig) worden opgenomen in de monitor? Welke gevolgen hebben de onderzoeken en wanneer wordt de uitkomst gecommuniceerd met de raad? Wellicht kan het verkeersexamen op de basisschool wordt uitgebreid met kennis over elektrisch fietsen.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

Wat is de stand van zaken met betrekking tot de leeftijdsgrens voor invoering van de helmplicht? Omleidingen voor fietsers zouden beter aangegeven mogen worden. Lid ASRUF sluit zich aan bij de analyses van D66 wat betreft de drukke fietspaden. De culturele component is hierbij ook heel belangrijk en daarom is de vraag wat er voor mogelijkheden zijn op het gebied van voorlichting en handhaving. De acties met betrekking tot e-bikes gaan vooral om pilots. Wat kan de gemeente nog meer doen? Inmiddels is de 30 km per uur ingevoerd, hoe gaat dit en komt er een monitor? Lid VAN MUNSTER sluit zich voor een groot deel aan bij de bijdrage van lid Moeskops. In het stuk wordt gesproken over het omkatten van autoparkeerplaatsen naar fietsparkeerplaatsen. Het gaat om 154 plekken in de hele stad, maar geen enkele in Noord, Zuidoost en Nieuw-West. Hoe staat de wethouder er tegenover om het tempo te verhogen? Waaraan wordt prioriteit gegeven? Lid KOYUNCU was niet verrast dat uit data van de ambulances is gebleken dat er veel meer ongelukken zijn geweest dan bekend waren. Dit maakt duidelijk waarom het belangrijk is om zo veel mogelijk data te verzamelen. De oproep is om verder te kijken en ook data bij bijvoorbeeld verzekeringen op te vragen. Over de problematiek van de dode hoek schijnt weinig data beschikbaar te zijn en verder onderzoek is nodig.

Ook wordt aangegeven dat het goed is om samenwerking te zoeken met andere Europese steden in het kader van educatie en bewustwording. Welke stappen wil het college op deze punten zetten? Op veel scholen zijn helaas vaak onvoldoende mogelijkheden voor verkeerseducatie. Als er lessen worden gegeven, vinden deze plaats in het klaslokaal in plaats van buiten. Is de wethouder hiermee bekend en is zij voornemens om hier stappen in te zetten in de toekomst? Als steeds meer verkeer richting rijbaan gaat, is het belangrijk dat al het verkeer weet welke regels hier gelden. Hoe wordt hiermee omgegaan? Lid DE VOS was in zijn bijdrage nog niet op agendapunt 7 ingegaan en doet dit alsnog. Welk standpunt neemt Amsterdam in met betrekking tot de maximale snelheid op het fietspad en welke ontwikkelingen zijn er te melden? College Wethouder VAN DER HORST denkt dat het goed is om integraler te kijken, omdat wat wordt gedaan voor voetganger, fietser of voor verkeersveiligheid ook goed is voor een van de andere gebruikers. Er is geen programma auto, wel autoluw, maar dit is meestal weer goed voor bovenstaande doelgroepen. 2024 is een overgangsjaar. Er wordt bij ongevallen niet geregistreerd wie de dader is, maar wel kan meer informatie worden gegeven over de andere partij, met wie de botsing plaatsvond. De evaluatie van 30 km per uur komt rond de zomer.

Er is afgesproken om niet meteen te gaan handhaven, maar mensen eerst te laten wennen. Lid MOESKOPS vraagt of de informatie over de andere partij wordt gecommuniceerd en op welke manier. Wethouder VAN DER HORST komt hier in haar bijdrage op terug. De elektrische fiets wordt gezien als prima aanvulling voor langere afstanden. De opgevoerde fatbikes en de elektrische fietsen die veel te hard rijden, zijn een probleem en uit onderzoek blijkt dat bijna de helft van de elektrische fietsen is opgevoerd. Er vindt overleg plaats tussen de wethouders van de grote steden en de minister en deze laatste komt in april met een plan van aanpak. Hierbij wordt gehoopt op meer controle op verkoop en het verbieden van opvoersetjes. De gemeente heeft op dit moment de rollerbank en bij de politie zal worden gecheckt hoeveel boetes inmiddels zijn opgelegd. De wethouder heeft een brief gestuurd naar alle middelbare scholen om te wijzen op de gevaren en risico's. De

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

verwachting is dat in april wordt gestart met een pilot om snelle fietsers richting rijbaan te sturen. Als deze succesvol blijkt te zijn, kan worden opgeschaald. Lid MOESKOPS denkt dat fietsers en auto’s al gemengd worden overal waar geen vrij liggend fietspad is. Hoe lang zal de looptijd van de pilot zijn? Wethouder VAN DER HORST zegt dat de pilot in april, mei zal worden uitgevoerd en de resultaten hiervan worden rond de zomer verwacht. Lid ASRUF denkt dat het verstandig is om er op een gestructureerde en gefaseerde manier mee om te gaan, juist omdat recent de 30 km per uur is ingevoerd en de effecten hiervan ook nog niet duidelijk zijn. Wethouder VAN DER HORST wijst erop dat een cultuuromslag best ingewikkeld is. Behalve informatie naar scholen, zal meer creativiteit nodig zijn. Hoewel wordt geluisterd naar gemeenten, blijkt het heel moeilijk te zijn om zaken in het LEV-kader te krijgen. Met betrekking tot het omkatten van autoparkeerplaatsen naar fietsparkeerplaatsen zal binnenkort een brief aan de raad worden gezonden. De wethouder is geschrokken van de data van de ambulances en dan moeten de cijfers voor de eerste hulp nog komen. De verwachting is niet dat het Rijk de leeftijdsgrens voor de helmplicht zal verlagen. De gemeente heeft wel meegegeven om hierover na te denken. Het onderscheid tussen trapfietsen en e-bikes wordt niet overal gemaakt.

Dit kan wel worden gedaan voor onderdelen die uit de monitor fietstevredenheid worden geleid. Een onderzoek naar hoeveel mensen niet fietsen vanwege verkeersveiligheid is zeer relevant, maar kost veel capaciteit. Eerder is een dergelijk onderzoek gedaan onder oudere Amsterdammers. Lid WIJMENGA heeft begrepen dat er al verschillende onderzoeken zijn gedaan. Wellicht kunnen deze worden samengevoegd. Wethouder VAN DER HORST noemt dit een zeer zinnige suggestie en zegt dit toe. De cijfers over de tegenpartij van e-bikes zullen worden aangeleverd, alsook de cijfers van eenzijdige ongelukken met e-bikes. Verkeerseducatie is aan alle scholen aangeboden, maar het is geen verplichting. De wethouder komt terug op wat wordt gedaan met de aanbevelingen voor de direct vision van vrachtverkeer. Cijfers van de verzekeringen zitten in de politie-database en deze worden gebruikt voor de blackspot-lijst. Lid KOYUNCU weet dat de politie niet alles bijhoudt en hij vraagt zich af of dit een database betreft waar wel gegevens van de verzekeringen in zitten. Wethouder VAN DER HORST zegt dat het om de database BRON gaat. Doel is om snelle en langzame fietsen niet te mengen en dat niet overal heel hard wordt gereden. Belangrijk is dat fietsen niet worden opgevoerd.

Omdat 25 km per uur nog steeds op sommige plaatsen heel snel kan zijn, wordt geëxperimenteerd met een maximumsnelheid van 20 km per uur voor fietspaden. Een algemene landelijk maximumsnelheid voor het fietspad ligt op dit moment niet voor de hand. Lid DE VOS heeft aandacht gevraagd voor de traditionele trapfiets. Wethouder VAN DER HORST stelt dat bij verkeerseducatie wordt gesproken over de gewone fiets. Lid DE VOS verzoekt om agendapunten 6 en 7 naar de raad te piepen.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

De VOORZITTER concludeert dat dit de raad van 24 en 25 april zal zijn. Lid VELDHUYZEN vraagt of naast het adviseren van handhaving op basis van data ook kan worden gekeken naar het fysiek aanpassen van wegen. Wethouder VAN DER HORST zegt dat er bewust voor is gekozen dat niet alle wegen eerst worden aangepast, maar dat er budget wordt gereserveerd om sneller aanpassingen te kunnen doen aan locaties waar verkeersonveilige situaties ontstaan. Uiteindelijk moet er een gedragsverandering plaatsvinden op snelheid en zal handhaving hierbij heel belangrijk zijn. Kleinere ingrepen zullen in de hele stad worden gedaan, maar wegen helemaal inrichten op 30 km per uur kost heel veel geld en heeft ook negatieve gevolgen. Lid VAN MUNSTER informeert wanneer de toegezegde brief van de wethouder komt. Wethouder VAN DER HORST hoopt deze voor de raad van 24 en 25 april te sturen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en dat het naar verwachting om een middellange behandeling in de raad zal gaan. Ruimtelijke Ordening 8. Geheim (Stand-van-zakenbrief aan de commissie Mobiliteit, Openbare ruimte en Water en commissie Ruimtelijke Ordening over het programma Bereikbaarheid Zeeburgereiland en IJburg) Nr.

VN2024-001674 De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Willemsen van stadsdeel Oost, omdat bij dit agendapunt een brief van dit stadsdeel is gevoegd over de metroverbinding op Zeeburgereiland. Mevrouw WILLEMSEN behoort tot ST3M-Méérbelangen, de enige lokale partij in Oost. Zij constateert dat in Oost een groot tekort is aan fatsoenlijk ov en heeft het gevoel dat Oost een beetje vergeten wordt. De komende tijd zullen er veel inwoners bij komen en als er geen goed ov is, dan zullen ze gebruik maken van de auto. Op dit moment moet iedereen via het CS reizen. Een oproep is om het tracé van IJburg naar Diemen in te vullen en vervolgens geld te reserveren voor het doortrekken van de metro naar Almere. De motie – die unaniem is aangenomen in het stadsdeel - bevat het volledige verhaal en is in het bezit van de gemeenteraad. Wat is de status van de metroplannen? Op welke termijn wordt er een vervolgactie aan gegeven? Lid IJMKER vraagt hoe de stadsdeelcommissie tegenover de nieuwe buslijn staat die vanaf eind 2024 van Strandeiland naar Arena zal rijden. Mevrouw WILLEMSEN vindt dit een heel mooie oplossing, maar dit is niet voldoende. Gezien de hoeveelheid nieuwe bewoners en de snelheid waarmee mensen willen reizen, is de metro belangrijker. Lid VELDHUYZEN zal de gestelde vragen doorgeleiden naar de wethouder.

Lid DE VOS vraagt of mevrouw Willemsen kan ingaan op de reservering voor de metrolijn naar Diemen. Mevrouw WILLEMSEN memoreert dat de reservering is gemaakt toen IJburg werd gebouwd. Waar tram 26 een knik maakt naar Strandeiland, kan een symbolische lijn worden getrokken naar Diemen Zuid en hier ligt een stuk grond vrij waar de sprong over land en via water naar Diemen Zuid kan worden gemaakt.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

Lid KOYUNCU vraagt of mevrouw Willemsen kan ingaan op de onbetrouwbaarheid van lijn 26. Mevrouw WILLEMSEN denkt dat het probleem is dat het om één lijn gaat die heen en weer rijdt. Als er een stil staat, dan staan ze allemaal stil. Eén ontsluiting van het gebied is niet voldoende. Lid BILGIN stelt dat West graag een metrolijn wil, namelijk de Oostwestlijn. Volgens de laatste tekeningen stopt deze bij Muiderpoortstation, maar deze kan ook worden doorgetrokken naar Zeeburgereiland, IJburg en naar Almere Pampus. Mevrouw WILLEMSEN vindt dit een heel mooi initiatief. Sowieso moet een metro nooit vastlopen. Om mensen uit de auto te halen, is een fijnmazig metronet nodig. Eerste termijn Lid BILGIN vraagt hoe de wethouder tegenover een mega Oost-Westlijn staat. Lid ASRUF vindt het belangrijk om onderscheid te maken tussen de korte en de lange termijn. Op de lange termijn zijn er gedeelde ambities wat betreft woningbouw en de daarbij behorende mobiliteit. Het is goed om in fases te werken. Voor de korte termijn is het belangrijk om in te zetten op kwalitatief hoogwaardig en sociaal veilig ov. Dit betekent meer inzet op handhaving en controle op lijn 26, betere communicatie rondom rituitval richting reizigers en meer inzet op alternatieven voor lijn 26. Er is een start gemaakt met deelfietsers en deelscooters.

Hoe denkt wethouder naar verdere uitbreiding hiervan? Het is een goede ontwikkeling dat de pont Zeeburgereiland Sluisbuurt is gestart en het zou mooi zijn als bij de verdere ontwikkeling van de Sluisbuurt deze kan meegroeien waarmee ook lijn 26 kan worden ontlast. Hoe kijkt de wethouder hier tegenaan? Wat vindt de wethouder van nachtverbindingen voor IJburg en Zeeburgereiland? Lid VELDHUYZEN vraagt of de wethouder kan reageren op de vragen die de inspreker heeft gesteld. Lid IJMKER meent dat er vrij veel onderzoeken zijn gedaan naar de IJmeerverbinding en zij vraagt of de wethouder hier een overzicht van kan sturen, eventueel met een kostenplanning, overwegingen en prioriteiten voor de komende jaren. Lid KOYUNCU sluit zich aan bij de vragen van voorgaande spreekster. DENK is behalve voorstander van de IJmeerverbinding ook voorstander voor een alternatief van lijn 26. Een optie zou bijvoorbeeld zijn om de HOV naar Strandeiland door te trekken naar het Muiderpoortstation. De reisbeleving is opnieuw onderzocht en bijna de helft van de mensen beoordeelt het ov als slecht of zeer slecht. Het college is altijd positief geweest over lijn 26 en dit komt niet overeen met dit beeld. Kan de wethouder hierop reflecteren? Lid MOESKOPS vraagt wanneer de plannen voor het verlagen van de uitrit van de Piet Heintunnel en het verplaatsen van de tramremise en de fietsbrug worden besproken.

College Wethouder VAN DER HORST licht toe dat de MRA de opgave heeft om de hele regio bereikbaar te houden. Na de Zuidasdok, de Noord/Zuidlijn en het sluiten van de kleine Ring komt de IJmeerverbinding in de volgende fase naar boven. Kosten hiervoor liggen rond de 7 miljard euro. Op dit moment is dit niet realistisch, maar de optie is zeker interessant. Dit geldt ook voor een Oost-West verbinding. Bewoners zijn afhankelijk van één lijn. Als zich dan een storing voordoet, is dit heel heftig. De uitval van lijn 26 is de helft lager dan in de rest van de stad, omdat dit een topprioriteit is bij het GVB. Maar als het mis gaat, is er direct een probleem. Een-op-een

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Conceptraadscommissieverslag, 14 maart 2024

MOW

vervanging met bussen is niet haalbaar. Wel zijn er twee nieuwe buslijnen vanaf Strandeiland en de uitbreiding van bus 37. De Cruciale Mijl en de noordligging van de IJtram verbetert de betrouwbaarheid van de IJtram nog meer. Naar verwachting kan de ondertunneling van de weg en de uitbreiding van de fietsbrug in de raad van september worden gesproken. Betere communicatie is een prioriteit van het GVB. Iedereen wil graag nachtverbindingen, maar deze zullen gezien de beperkte capaciteit wel ten koste gaan van dagverbindingen. Hiervoor moet met name worden gekeken naar gebieden waar geen alternatieven zijn. Lid ASRUF ziet dat IJburg en Zeeburgereiland geen alternatieven hebben en deze gebieden zouden wat hem betreft een hogere prioriteit moeten krijgen dan andere nachtbusverbindingen. Wethouder VAN DER HORST deelt mee dat in 2027 een evaluatie plaatsvindt van de pont, zodat op dat moment kan worden gekeken naar eventuele uitbreiding. Lid ASRUF verzoekt om een schriftelijke terugkoppeling van de bespreking met het GVB over de communicatie. Wethouder VAN DER HORST zegt toe dat zij dit aan de VRA en het GVB zal vragen. Lid VELDHUYZEN vraagt of de wethouder kan reageren op de voorbeeldmotie die aan de stukken is toegevoegd. Wethouder VAN DER HORST meent dat zij dit deels heeft gedaan. Lid VELDHUYZEN is blij dat de wethouder graag een nieuwe metrolijn zou willen zien.