20240229 Verslag Gemeenteraad middag

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

R

2024 29 februari 2024 20 maart 2024 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 29 FEBRUARI 2024

Middagzitting op donderdag 29 februari 2024 Voorzitter: mevrouw F. Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: raadslid de heer Burgers Raadsgriffier: mevrouw Houtman Verslaglegging: Notuleerservice Nederland

Voorzitter: het lid Burgers De VOORZITTER opent de vergadering om 13.00 uur. Onderwijs 15. Vaststellen van de wijziging van de Verordening op Lokaal Onderwijsbeleid Amsterdam 2019 (VloA 2019) ten behoeve van schooljaar 2024-2025 VN2024-000448 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wehkamp. Het lid WEHKAMP: Dank u wel. Ja, we bespreken hier de VloA, de subsidie van Amsterdam voor het onderwijs en we spreken heel vaak over het lerarenkort maar eigenlijk nooit zoveel over het schoolleiderstekort, die er natuurlijk ook enorm is. En in mei verscheen de Staat van de Schoolleider en daarin werd aangegeven dat schoolleiders heel veel administratieve druk ervaren waardoor ze minder tijd hebben voor onderwijsbeleid, wat ze eigenlijk heel graag doen. Dus vandaar dat ik in de commissie heb gevraagd, kunnen we in gesprek met de schoolbesturen over hoe we kunnen zorgen voor minder administratieve druk. Maar tegelijkertijd zijn het de schoolleiders die de subsidie aanvragen. Dus ik ben ook geïnteresseerd, wil de wethouder toezeggen dat ze ook met schoolleiders in gesprek gaat hierover, zodat we de administratieve druk zoveel mogen kunnen tegengaan. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman. Wethouder MOORMAN: Dank u wel, voorzitter. Dank aan mevrouw Wehkamp voor deze goede vraag.

Kijk, het is soms wat tegengesteld, dus we willen ontzettend veel bieden en daarmee geven we ook weer extra druk op de scholen omdat ze dat dan allemaal weer moeten aanvragen. Dus dat is elke keer, houdt dat een beetje in het midden tussen wel weer iets nieuws geven en tegelijkertijd niet de school extra daarmee willen belasten. En daarom gaan we dus de VloA inderdaad herzien in kunnen we het makkelijker maken en

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

de administratieve drukt er afhalen. En dat doen we inderdaad voor een groot deel ook voor de schoolleiders, want die moeten dat inderdaad allemaal zo goed mogelijk kunnen aanvragen. We geven inmiddels zelfs een beurs aan schoolleiders om ze daarin weer ook te verlichten. Maar het is nog beter natuurlijk om het ook minder moeilijk te maken, daar waar mogelijk. En mevrouw Wehkamp, voorzitter, heeft helemaal gelijk dat we dan natuurlijk wel ook moeten kijken wat dat dan voor de schoolleider betekent. Dat kunnen we bespreken met de schoolbesturen, maar ik ben het volstrekt eens met mevrouw Wehkamp dat we daar de schoolleider natuurlijk ook in moeten betrekken. Dus ik zeg mevrouw Wehkamp heel graag toe, want ik vind dat heel verstandig, om inderdaad ook met het vereenvoudigen van de VloA ook de schoolleider te betrekken. We hebben natuurlijk de directeurentafel, maar we zullen ook nog op andere manieren kijken hoe we zorgen dat schoolleiders daar zo goed mogelijk bij worden betrokken. Dank u wel. De discussie wordt gesloten. 16. Instemmen met de vestiging van OBA Next Zuidoost in de K-buurt en daarmee afwijken van een basisuitgangspunt uit de Omgevingsvisie (VN2024-000273) De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Yemane. Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter.

Ja, ik ben ontzettend blij dat we vandaag gaan stemmen over de voordracht en ik ben natuurlijk ik ontzettend blij dat de OBA Next in Zuidoost komt en ook nog eens specifiek in de buurt Kraaiennest. En zoals ik in de commissie eigenlijk heb gezegd, complimenten echt aan de wethouder om de keuze ook echt te laten bij het stadsdeel, complimenten voor het stadsdeel voor het serieus nemen van de wensen van bewoners en ook echt bewoners uit heel Zuidoost. Ik bedoel, de commissie heeft bijna unaniem, er was één partij die niet bij de stemming kon zijn, hoorde ik later. Maar toch samen een advies uitgebracht en dat zie ik ons als hele raad nog niet zo heel snel doen. Dus echt complimenten voor het stadsdeel en zeker alle initiatieven, jongeren zoals Damian en Quinten van Hart van de K-buurt en alle samenwerkende partners die vaak genoeg hebben ingesproken bij de commissies en ons ook hebben benaderd om hun wensen ook door te geven. En als woordvoerder Democratisering word ik echt hier heel erg gelukkig van, ik vind het een mooi voorbeeld dat hopelijk veel vaker wordt toegepast op meerdere onderwerpen. Want wij kunnen jullie stemmen en meningen heel goed gebruiken hier in de raad. En ik hoop natuurlijk dat dit ook enorm gaat bijdragen aan herstel en vertrouwen in de overheid, in de politiek en zeker ook in ons.

Ik ben ook verder blij dat de wethouder in de commissie reflecteerde op de zorgen vanuit het stadsdeel, er waren enkele zorgen dat de OBA bijvoorbeeld niet buurthuizen of huizen van de wijk overneemt, maar dat zij wel hun eigen gebouwen behouden, dat het echt een stedelijke voorziening wordt, aanvullend op maatschappelijk initiatief wat er al is. Samenwerking hierin is ontzettend belangrijk. En locatiebepaling is een prachtige mooie start hoe democratisering als rode draad erdoorheen loopt en het is belangrijk om in de volgende fase dit ook mee te nemen, zodat we bewoners kunnen meenemen in de verdere invulling van de OBA, gezien de vele, vele jongeren en buurtbewoners hier heel veel goede ideeën hebben en deze willen implanteren met de komst van de OBA Next.

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

Tenslotte, in het kader van minder moties zou ik graag een toezegging willen vragen over het volgende, we bouwen hier een nieuw ankerinstituut dat enorm impact kan hebben op de lokale economie door lokaal inkopen en ruimte te geven aan lokale ondernemers en kunstenaars. Dat past goed bij community wealth building wat GroenLinks al eerder in Zuidoost heeft geïnitieerd en wat staat voor een economie waarin het geld dat in een gebied wordt verdiend zoveel mogelijk terugvloeit naar de bewoners van dat gebied via coöperaties, lokale ondernemers en via een eerlijke arbeidsmarkt. Kan de wethouder toezeggen dat deze ideeën en principes ook worden meegenomen bij de komst van de OBA Next en de verdere investeringen in het gebied? Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Dank, voorzitter. Het mag geen geheim zijn dat de VVD geen fan is van de OBA Next in zijn totaliteit, wij zouden dat geld liever uitgeven aan het verbeteren van het taalonderwijs, aan het verlichten van de lasten in Zuidoost of andere zaken waar we dat geld volgens mij veel beter aan kunnen besteden. Maar het is een politiek gegeven of het is een gegeven dat het er toch gaat komen. Dus laten we er dan toch maar het mooiste van maken en de VVD je hebt nog wel twee zorgen. En de eerste zorg zit hem vooral in de invulling van wat er dan in die OBA Next gaat komen.

En wat ons betreft moet dat voornamelijk draaien om het verbeteren van de taalcapaciteit, het verminderen van de taalachterstanden in Zuidoost. Misschien dat dat het stadsdeel is waar de taalachterstand het grootste is, daar maken wij ons zorgen over en we zouden graag willen zien dat de OBA Next echt een bijdrage levert aan het verbeteren van dat taalonderwijs. (Het lid YEMANE: Dank u wel. Ik hoor het lid Von Gerhardt het vaak hebben over taalachterstanden in Zuidoost. Bent u mee eens dat taalachterstanden helaas door het hele land zijn en dat dat ook komt door wat landelijke beslissingen die in de afgelopen jaren zijn genomen.) Voorzitter, taalachterstanden komen inderdaad in het hele land voor, moeten ook in het hele land worden opgelost. Maar als we naar Amsterdam kijken zien we ook dat het in de hele stad voorkomt, maar ook dat het in Zuidoost nog groter is. Dat vind ik zorgwekkend. Als VVD bepleiten we ook vaak om meer geld te stoppen hier in Amsterdam voor het taalonderwijs. Volgens mij kunnen we daar elkaar in vinden. En juist, volgens mij is het hartstikke mooi als we een OBA Next krijgen in Zuidoost, dat we dat ook aangrijpen om ervoor te zorgen dat we die taalachterstanden die daar zijn zoveel mogelijk kunnen opheffen. (Het lid YEMANE: Er zijn vast wel wat punten ver, ver, waar we ons bij elkaar kunnen vinden.

Het is alleen, ik vind het altijd zo jammer dat de VVD hier zo op deze manier over Zuidoost praat. Het is enorm stigmatiserend elke keer. En ik wil daarbij het lid Von Gerhardt ook vertellen, wist u ook dat in Zuidoost bijvoorbeeld de grootste slachtoffers van het toeslagenschandaal wonen, de grootste lerarentekorten zijn en ook nog eens de grootste groepen onbevoegden voor de klas staan? Oftewel, ik ben een beetje klaar eigenlijk met dat stigmatiserende gepraat altijd over Zuidoost en ik zou eigenlijk wat meer reflecterend vermogen ook juist van de VVD hierop willen zien.) Ja voorzitter, ik ben toch wel een beetje verbaasd van deze reactie, want we weten dat één op de drie kinderen in Zuidoost te maken heeft met taalachterstand. En daar maak ik mij zorgen over. Dat wil ik juist graag verhelpen. En daarom zeg ik ook, als we dan zo'n

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

grote investering doen in Zuidoost, wat wij ook kunnen voorstellen dat je die juist in Zuidoost doet, dan moeten we dat toch ook juist gaan gebruiken om die taalachterstanden daar weg te werken? Daar moeten wij toch als raad volledig met z’n allen achter staan? En dan snap ik ook niet deze verwijten naar de VVD als we juist hier zeggen, als ik hier juist als VVD sta en zeg, laten we die kinderen in Zuidoost nou een goede toekomst geven, laten we dit nou gebruiken om die taalachterstanden weg te nemen. Volgens mij moeten we daar op een lijn staan en niet tegenover elkaar staan. (Het lid YEMANE: Taal is van belang. Wat voor woorden je gebruikt om bepaalde dingen uit te drukken, is ontzettend belangrijk. En wat ik mis van de VVD is dat reflecterend vermogen wanneer we kijken naar gevolg en oorzaak en dat we het ook breder trekken. Want helaas zijn er bepaalde vaardigheden die door het staat van het onderwijs op dit moment sowieso niet gaan zoals we eigenlijk willen. Dus wat ik zou willen is geen woorden meer als taalachterstanden of dat soort dingen. Ik zou veel meer reflecterend vermogen willen daarin en daarbij gaan kijken hoe we het gaan oplossen, maar niet met dit soort woorden. Ik ben er echt een beetje klaar mee.) Voorzitter, dit wordt bijna een semantische discussie.

Maar volgens mij gaat het erom dat we die kinderen perspectief geven en dat kunnen we doen met de OBA Next en daar zou de VVD altijd voor blijven strijden. Dan mijn tweede zorgenpunt, dat gaat het grootstedelijke karakter. Wat wij zien is, eigenlijk het gaat in tegen omgevingsvisie, de ambtenaren waarschuwen al, is er nou wel genoeg grootstedelijk karakter om dit in de K-buurt te doen. Daar maakt de VVD zich zorgen over. De wethouder heeft in de commissie gezegd er komen flankerende maatregelen, maar wat zijn die maatregelen dan precies? Zeker omdat er gezegd wordt, dan zijn er dingen nodig als bioscopen, theaters, winkels. Maar kan dat allemaal wel in die K-buurt plaats gaan vinden en hoe komt dat eruit te zien. En als laatste toch wel een zorg wat gisteren ook behandeld is, is de ontvlechting van de metro naar Zuidoost, een van de sterke punten om het juist wel in de K-buurt te doen. Maar als die ontvlecht wordt, dan verdwijnt dat sterke punt. Dus ook deze vraag aan de wethouder, gaat de wethouder met de wethouder Verkeer en Vervoer praten om ervoor te zorgen dat die ontvlechting geen plaats gaat vinden. Dat tot zover. (Het lid YEMANE: Dank u wel. Ik weet niet of het lid Von Gerhardt ooit in Zuidoost is geweest, maar de halte Kraaiennest blijft bestaan, met of zonder ontvlechting.) Klopt, maar het verslechtert wel de bereikbaarheid.

(Het lid YEMANE: Van welke bereikbaarheid? Want niet alleen mensen uit het centrum hoeven naar Zuidoost Kraaiennest te komen.) Ik vind het grappig, want mevrouw Yemane heeft het altijd over dat we moeten luisteren naar de bewoners van Zuidoost. De bewoners van Zuidoost zeggen laten we 53 nou zo houden zoals het is. Dus volgens mij, als mevrouw Yemane haar eigen lijn volgt laten we metro 53 zoals die is. (Het lid YEMANE: Ik sta nog steeds altijd en voor altijd voor het luisteren naar bewoners en juist in Zuidoost. Maar u gaat nu twee dingen door elkaar gooien. Niemand heeft al besloten over de ontvlechting, volgens mij zijn de gesprekken daarover gaande. Maar wat ik wil zeggen, wat u net bepleitte is dat de bereikbaarheid daar slechter wordt voor de OBA Next en dat is niet het geval.)

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

Ik hoor dat GroenLinks het amendement gaat steunen om de ontvlechting te stoppen. (Het lid RUNDERKAMP: Dank, voorzitter. Ik heb de heer Von Gerhardt een aantal zorgen horen uitspreken, maar ik heb hem eigenlijk nog niet erover gehoord of hij nou voor de K-buurt is of voor de Anton de Kom-buurt voor de OBA Next.) Ja voorzitter, ik zit er eigenlijk niet principieel in. Waar het mij om draait is dat het een bibliotheek wordt voor alle Amsterdammers die echt bijdraagt aan het verbeteren van de taalachterstanden of het taalniveau van deze stad. En als dat goed kan in de K-buurt, dan zijn we daar voor, maar wij hebben nu op dit moment wel zorgen. En anders zou ik zeggen we doen het op het Anton de Komplein. (Het lid RUNDERKAMP: Ik vind het niet schokkend dat de heer Von Gerhardt ergens niet principieel in staat, maar wat ik wel wil zeggen is dat de redenatie van de VVD of van de heer Von Gerhardt is regelmatig, geef de mensen wat ze willen. U begon uw bijdrage ook van we willen minder lasten. Nu is er in Amsterdam Zuidoost een uitvoerig pleidooi geweest van iedereen die erover heeft gesproken, bouw de OBA Next in de K-buurt. Wilt u dat dan niet volgen?) Nee voorzitter, wat ik voornamelijk wil is dat de OBA Next als die er toch komt een grootstedelijk karakter krijgt wat past bij de hele stad, wat ook zorgt voor instroom van mensen die er misschien niet direct heen willen gaan.

De ambtenaren hebben daar wat zorgen over en zorgen deel ik. En als de wethouder die zorgen weg kan nemen, dan is voor mij de locatie niet heilig. Het gaat me vooral om hoe we er invulling aan gaan geven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter. Wij vinden goed dat de OBA Next er komt, daar gaan we geen discussie over hebben, omdat bibliotheken sowieso goed meehelpen in de ontwikkeling van taal. Dus daar zitten we al meteen op de goede richting. Wij vinden het ook heel goed dat die niet op de Zuidas komt, hoewel daar de taalontwikkeling voor al die Engelstaligen misschien wel goed was geweest. Maar wij vonden dat een niet zo'n terechte locatie. We zijn heel blij dat hij naar Zuidoost gaat en het is ook heel goed dat er naar het stadsdeel is geluisterd. Uiteindelijk, zij zijn de ogen en oren van hun buurt en zij zeggen doe het nou bij Kraaiennest. Dus allemaal top. Maar er is wel één, ja toch een dingetje en daar hebben we gisterenmiddag natuurlijk heel lang over gesproken. Maar het is natuurlijk wel heel goed dat die 53 daar blijft rijden en rechtstreeks blijft rijden en dat hij niet geknipt wordt. Die rechtstreekse bereikbaarheid is echt heel belangrijk, dat doet iets ook voor die omgeving van Kraaiennest en daar moet je dus zuinig op zijn dat dat niet kapot gemaakt wordt. Tot zover.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wehkamp. Het lid WEHKAMP: Dank u wel, voorzitter Ja, gefeliciteerd aan de K-buurt, complimenten aan iedereen die meegedacht heeft, zich heeft laten horen, ingesproken heeft. En heel erg goed om al die betrokkenheid te zien van jongeren en ik hoop ook dat die betrokkenheid blijft en dat de OBA Next een succes wordt. De stadsdeel-commissie heeft zich hier positief voor uitgesproken en ik ben er ook blij mee. Er zit nog wel kleine zorg die ik ook eerder in de commissie heb uitgesproken, namelijk de aanloop. Krijgt de OBA Next straks wel genoeg bezoekers? Wat wordt het

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

flankerend beleid? Want ik wil gewoon dat de OBA Next enorm een succes wordt, dat verdient de K-buurt, dat verdient Zuidoost en het verdient de stad. Daarom vraag ik naar een plan met flankerend beleid om te zorgen dat dit succes er wordt, ruimtelijk maar ook gezien de promotie van bezoekers uit de rest van de stad. En ik vraag de wethouder om toe te zeggen dat een plan er komt om te zorgen dat de OBA Next de aantallen bezoekers krijgt die het verdient en waarin ook wordt ingegaan op de samenwerking met de buurt inderdaad, de stad en het verdere ruimtelijke beleid. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik. Het lid EMMERIK: Dank, voorzitter. Wij komen graag meteen ter sprake, Partij voor de Dieren is geen voorstander van prestigeobjecten zoals OBA Next en een de nieuwe Meervaart. Liever ziet de Partij voor de Dieren dat het geld geïnvesteerd wordt in meer kleinschalige buurtvoorzieningen zodat elke buurt kan genieten van rijke maatschappelijke voorzieningen op gebied van onderwijs, sport, zorg, kunst en cultuur. Maar ik ben zelf in de Bijlmer opgegroeid, ik weet als geen ander de historie van de K-buurt, dat is een van de meest achtergestelde buurten van Amsterdam altijd. En dat de K-buurt nu de OBA Next lijkt te krijgen is ondanks onze bezwaren gewoon een enorme winst voor de K-buurt.

Daarom zeggen wij, als de OBA Next er toch komt dan zijn wij voorstander van de K-buurt als locatie en kunnen we ook instemmen met de raadsvoordracht. Dank u. (Het lid WEHKAMP: Ja, de heer Emmerik noemde het een prestigeproject, de OBA Next, en dat vind ik toch wel een beetje een lastig woord, ook omdat hij daarna zegt maar ik ben wel heel erg blij dat dit er komt. Dus kunt u dan misschien niet dat prestigeproject, zou u dat terug kunnen nemen? Omdat u zelf ook al aangeeft hoe blij u bent, u komt uit de Bijlmer, dat dit er komt en hoe belangrijk het is dat er ook geïnvesteerd wordt.) Dank, voorzitter. Ja, liever neem ik niet, met alle respect, niet terug dat het een prestigeobject is, want dat is hoe wij daar in staan De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Runderkamp. Het lid RUNDERKAMP: Dank u wel, voorzitter. Vandaag stellen we de locatie van de OBA Next vast en zoals ik in de commissie ook al zei, Amsterdam Zuidoost heeft gesproken. Tientallen jongeren zijn gekomen naar het stadhuis vorig jaar om te kiezen voor de K-buurt, de stadsdeel-commissie was unaniem, naar later bleek haast unaniem, in haar advies om de OBA Next in de K-buurt te bouwen. Twee weken geleden in de commissie was Damian Faber ook kraakhelder, bouw de OBA Next in de K-buurt. Voorzitter Amsterdam Zuidoost was eenduidig, de OBA Next moet naar de K-buurt en mijn fractie sluit zich daar volledig bij aan.

De K-buurt biedt aanvullende kansen op het gebied van scholing, digitalisering, culturele programmering. De K-buurt is ook de voorkeurslocatie van de OBA zelf, die ziet daar meer ruimte en mogelijkheden om samen met de buurt, de gemeenschap, de bibliotheek op te bouwen. De K-buurt is goed bereikbaar met het metrostation, kortom de K-buurt is de goede locatie om de OBA Next te bouwen. En tot slot ook nog even een compliment voor het college voor de wijze waarop dit proces is doorlopen, om de keuze open voor te leggen aan de stadsdeel-commissie in Amsterdam Zuidoost zodat we recht doen aan de lokaal verkozen volksvertegenwoordigers. De OBA Next moet een prachtig iconische bibliotheek worden,

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

niet alleen voor de K-buurt, niet alleen voor Amsterdam Zuidoost, maar voor heel Amsterdam. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen. Het lid VELDHUYZEN: Dank, voorzitter. Volgens mij kunnen wij vooral een feestje vieren vandaag. Ik wil ook mijn complimenten geven aan de wethouder voor haar inzet, natuurlijk ook aan de stadsdeel-commissie maar vooral ook een dikke shout out naar alle bewoners en vooral ook al die jongeren die zich hebben uitgesproken om OBA Next in de K-buurt te plaatsen. Gefeliciteerd. Kijk, wij waren eigenlijk altijd tegen OBA Next, maar wij zeiden al vanaf het begin, ook voordat dit college daartoe had besloten zeiden wij, als je dat doet zet OBA Next dan in Zuidoost. Dat zeiden we toen vanuit BIJ1, maar wij zijn ook vandaag de dag blij dat uiteindelijk die keuze is gemaakt. En inhoudelijk kan ik mij eigenlijk heel erg vinden in de bijdrage van het lid Yemane en wat voor ons vooral van belang is, is dat OBA Next echt community driven wordt, dus laat die bewoners aan het roer en niet ambtenaren. En ik denk ook dat het belangrijk is om OBA zelf daarin genoeg vrijheid en ruimte te geven, want die zijn daar volgens mij wel goed mee bezig. En wat ook al werd benoemd, wat wij ook belangrijk vinden is dat eigenlijk idealiter alleen OBA Next in dat gebouw moet komen en dat je niet alles daar op één hoop moet gaan gooien.

En dan wil ik eigenlijk even een quote of iets citeren, dat is volgens mij een antwoord vanuit de verschillende adviezen die er kwamen vanuit ambtenaren, of door een ambtenaar geschreven. Enerzijds biedt het een kans om de K-buurt een grootstedelijke functie te geven, maar anderzijds is er een reëel afbraakrisico dat de OBA Next het sociale weefsel overschaduwt. Dus dat is denk ik iets wat we in ons achterhoofd moeten houden. Dus niet alles op één hoop gooien in één gebouw met OBA Next, maar andere sociale voorzieningen ook gewoon hun eigen plek daar laten behouden. En ja, ik sluit me aan over de zorgen die zijn geuit over lijn 53 natuurlijk, hebben we het gisteren al over gehad. En afsluitend op dat kleine interruptiedebatje dat net gaande was zou ik willen zeggen dat we de uitdagingen van het stadsdeel moeten erkennen, maar dat we vooral ook de kracht van het stadsdeel en die van haar bewoners moeten zien en vieren. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Ja voorzitter, dank u wel. Ook het CDA was nooit een voorstander van een grote OBA Next. Ik ga het ook wel missen, die discussie dat je bij alle voorstellen kunt zeggen betaalt u dat maar van de OBA Next. Dus ik roep het college op om een volgend prestigeproject te bedenken, zodat we dat weer kunnen gaan zeggen.

Ik had ook wat opmerkingen over het sociale weefsel, maar daar is al wat over gezegd, ook in de commissie. Dus ik dank de wethouder voor de beantwoording daarvoor. Ik wil afsluiten met nog één financiële opmerking en een esthetische opmerking. De financiële opmerking, we krijgen natuurlijk halverwege dit jaar als het goed is ook het investeringsbesluit, ik hoop wel dat de financiële discussie over OBA Next nu afgerond is met dat al terzijde, betaal het maar van OBA Next en dat we niet straks allerlei dingen niet meer kunnen doen omdat OBA Next per ongeluk een beetje te duur wordt. Dus ik roep het college daarin op tot soberheid.

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

En wat mevrouw Wijmenga ook al in de commissie zei, we zien in de bouw van OBA Next een uitgelezen kans om daar ook stedenbouwkundige architectuur en schoonheid, laat zien dat het Amsterdam is, een historische stad, maakt er wat moois van. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman. Wethouder MOORMAN: Voorzitter, dank u wel en dank aan alle raadsleden ook voor het hele proces wat we hebben doorlopen. Ik geef inderdaad de heer Havelaar, mooi dat hij daar nog een keer naar verwijst want inderdaad het is nog veel vaker gegaan over de OBA Next omdat het over de over de OBA Next ging, omdat het inderdaad altijd als dekkingspost werd gebruikt voor van alles en nog wat. En laat mij dan ook meteen wat zeggen in de richting van mijnheer Emmerik, wat is er mis met prestige? Als je een prestigieuze prijs krijgt, ben je daar toch ontzettend blij mee? En ik denk dat dit een hele prestigieuze prijs is, juist voor een buurt die het verdient. En ja, laten we het omarmen, dit is een prestigeproject. Laten we dat ook gewoon met trots zeggen, het is een prestigeproject, maar wel op een plek die het ook echt verdient. En daarmee is het dus eigenlijk ook het symbool van ongelijk investeren voor gelijke kansen waar we het vaak over hebben met elkaar, waar de gemeenteraad ook ontzettend achter staat.

Laat me daar dus ook meteen een compliment aan toevoegen van de heer Emmerik, dat hij dus ook aangeeft dat je soms van je principes moet afwijken als je denkt dat het toch een goed idee is. Dus dat vind ik goed, naar elkaar luisteren en je laten overtuigen, maar ook altijd blijven denken en voelen wat goed is, dat is iets wat we vaker met elkaar zouden moeten doen. Voorzitter, ik loop even de verschillende raadsleden af. Ik begin bij mevrouw Yemane en buiten het feit dat zij het over ongelijk investeren had, had ze het ook over herstel van vertrouwen. Dat is iets heel groots en ook zeer moeilijk om te bereiken, maar ik ben het met mevrouw Yemane eens dat ik ook zelf wel even geraakt was toen Damian in de commissie zei, ja dit heeft mijn vertrouwen toch voor een heel groot deel teruggebracht in de democratie. Toen dacht ik wow, dat is wel mooi dat het lukt om op deze manier vorm te geven aan iets wat best broos is op dit moment. En daarom wil ik ook inderdaad heel graag toezeggen aan mevrouw Yemane dat we die ideeën en principes van community wealth building, dat we die ook natuurlijk hierin meenemen, want dat is een proces waar we in zitten, juist ook om vertrouwen te herstellen waar het nodig is.

Voorzitter, dan ga ik graag naar de heer Von Gerhardt en ik wil eigenlijk in de richting van de heer Von Gerhardt precies hetzelfde zeggen als ik net tegen de heer Emmerik zei, want ten eerste heeft de VVD best wel een koersvaste lijn hierin, de VVD was tegen de OBA Next op Zuidas en ook nu hiertegen. De VVD heeft zelfs weleens uitgesproken bij een opinie van de heer Toonk, maar dat is in een ver verleden, dat de VVD überhaupt tegen bibliotheken was. Maar dat is allemaal verleden tijd. Torn, sorry, ja het was de heer Torn. Ik zei Toonk maar het moest Torn zijn. Dank voor de correctie vanuit de VVD. Maar gelukkig hoor ik dat helemaal niet terug in de woorden van de heer Von Gerhardt. Sterker nog, ik hoor ergens ook wel doorsluimeren dat de VVD misschien nog steeds tegen de OBA Next is, maar net iets minder tegen de OBA Next is in Zuidoost dan dat ze waren tegen de Zuidas. Ik zie de heer Von Gerhardt knikken, dus we zijn toch iets dichter bij elkaar gekomen en dat is toch ook wel heel mooi in dit geheel. Want ik ben het heel erg eens met de heer Von Gerhardt dat er gewoon iets gedaan moet worden aan de enorme ontlezing die wij zien in onze samenleving, dat de taalontwikkeling van onze jongeren echt een heel erg groot probleem is. En ook hier geldt dan natuurlijk weer dat we dat juist daar waar we

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

de problemen het meeste zien ontstaan, dat we dus ook daar onze inzet zoveel mogelijk moeten plegen. Dus mooi dat het juist op deze plek komt. Tegelijkertijd wijst u er ook op dat het natuurlijk een grootstedelijke voorziening is voor iedereen en dat moeten we niet een contradictie laten zijn. Dus ik zeg ook in de richting van de heer Von Gerhardt, we hebben natuurlijk dat leesoffensief zeker gestart al in Zuidoost, daar zal ook veel mee samengewerkt worden. Maar tegelijkertijd willen we ook zorgen dat het voor de hele stad een verheffingsinstrument is. Dan ontvlechting, daar is gisteren al ongelooflijk veel en lang over gezegd en gesproken. Laten we die discussie niet helemaal overdoen. Tegelijkertijd begreep ik ook wel heel goed de interruptie van mevrouw Yemane toen ze zei, laten we ook niet altijd te centralistisch denken. Juist vanuit Zuidoost zou je dat niet verwachten. De meerkernigheid die wij ook vieren in de stad en die we ook stimuleren en die we overigens ook stimuleren met zo'n OBA Next, laten we daarmee dus ook niet net doen alsof een verbinding met Centraal Station het enige is wat goed is. Zuid is straks, het is eigenlijk al een van de allergrootste ov-knooppunten en zal alleen maar stijgen. En als je bijvoorbeeld vanuit Schiphol naar Zuidoost wilt, dan is dat misschien straks nog wel makkelijker.

Dus alleen maar als een soort side note, dit hoeft in ieder geval de ontwikkeling van OBA Next zeker niet te belemmeren, al moeten we er natuurlijk zeker op letten. Maar station Kraaiennest zal ook in de toekomst minstens zo'n belangrijk station zijn en in mijn verwachting is, met ook de komst van OBA Next, alleen maar meer. Dan, dat was eigenlijk ook, voorzitter, een antwoord in de richting van mevrouw Alberts die hier natuurlijk ook over begon. En ik begrijp het, want dit is wat ons bezighoudt op dit moment. Mevrouw Wehkamp, we willen natuurlijk dat dit een heel groot succes wordt. En wat dat betreft is de keuze nu, maakt u nu voor de plek, maar er zal natuurlijk nog ontzettend veel moeten gebeuren in de exploitatieplannen die worden gemaakt, maar ook natuurlijk in de ruimtelijke ontwikkeling waar u naar verwijst. Er zijn natuurlijk allemaal al plannen, ook voor de K-buurt. Dus daarin zal er steeds rekening worden gehouden ook met het feit dat die OBA Next natuurlijk zo succesvol mogelijk moet zijn. Niet alleen voor de mensen in de K-buurt, maar voor heel Zuidoost en voor de hele stad en wie weet misschien nog wel groter. Er komt natuurlijk ook een exploitatieplan vanuit de OBA. In de richting van de heer Veldhuyzen, ja de OBA vraagt om een hele grote stem hierin maar vinden we ook belangrijk dat de OBA hier een grote stem in krijgt.

De OBA is net 105 jaar oud geworden en heeft ook een enorme traditie natuurlijk in de stad en heeft dat ook altijd goed vormgegeven. Dus dat exploitatieplan wordt ontwikkeld samen met of door OBA met de gemeente en uiteraard zal dat dan ook bij u, zodra dat er is ook bij u langskomen. (Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, want ik mis een antwoord op mijn vraag. Namelijk de ambtenaren geven aan dat een OBA Next met een grootstedelijk karakter echt zo'n centrum nodig heeft. En dat is de K-buurt natuurlijk nu niet, die mist daar de voorzieningen voor om dat te zijn. En de wethouder zegt steeds, ik neem flankerende maatregelen. Maar wat zijn dat dan? Gaan daar winkels komen, restaurants? Hoe gaat dat eruit komen te zien?) Voorzitter, mijn collega de heer Van Dantzig heeft natuurlijk ook al allerlei plannen ook al met u besproken over de ontwikkeling van de K-buurt. De vraag is natuurlijk wel, dat was ook wel een beetje bij het Anton de Komplein, zijn winkels nou een noodzakelijke flankerende voorziening voor een bibliotheek? Of is een bioscoop een noodzakelijke flankerende voorziening voor een bibliotheek? Ik denk dat het vooral een noodzakelijke flankerende voorziening is als het een fijne levendige buurt is waar mensen graag komen

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

en ook makkelijk komen en ook graag willen zijn. Ik kan mij voorstellen dat er straks ook allemaal mensen willen studeren bijvoorbeeld in de bibliotheek. Dan kom je vanuit Zuid richting Zuidoost om daar misschien wel die middag te studeren. Dus we moeten vooral zorgen dat de K-buurt een hele prettige buurt wordt voor in eerste instantie de bewoners, maar zeker ook voor allerlei andere mensen in de stad. En daar werkt mijn collega Van Dantzig hard aan. Tegelijkertijd bedoelen we ook met flankerend beleid de exploitatie, dus hoe gaat dat eruitzien, hoe gaat de programmering eruitzien. Hoe zorgen we ervoor dat dat dan ook een aantrekkelijke programmering is die ervoor zorgt dat mensen ook daadwerkelijk komen naar de OBA Next? (Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, want ik heb natuurlijk wat ik net zei niet zelf verzonnen, dat staat in een memo die is opgesteld door de ambtenaren hier van Amsterdam die zelf aangeven, een OBA Next heeft een grootstedelijk centrum nodig. En dat mis ik, de visie op hoe gaan we dat dan doen? En ze zeggen ook in de in die memo zelf, de K-buurt heeft dat niet want het is tweeënhalve kilometer van al die andere faciliteiten af. Dus ik mis toch echt wel een visie ook van de wethouder hoe we hier dan mee omgaan.) En andersom wordt aangegeven dat het Anton de Komplein weer heel ver weg is van een metrovoorziening en daarmee dus ook een probleem.

Kijk, wij hebben natuurlijk in de Omgevingsvisie een aantal centra benoemd waarvan inderdaad de omgeving rondom het Anton de Komplein als een van die centra wordt benoemd en de K-buurt niet. Dat klopt en dat wordt hiermee aangegeven. Dat kan betekenen dat er nog een centrum ontstaat naast ook het andere centrum in Zuidoost. Dat is een keuze die u hier ook maakt. Ik bedoel, en daarom is hij hier ook in openheid voorgelegd. En tegelijkertijd is de Omgevingsvisie ook niet een soort van blauwdruk volgens welke wij alles moeten doen, de stad ontwikkelt zich. Wat wel belangrijk is gevonden door degenen die dit ook hebben opgesteld, onder mijn verantwoordelijkheid, is dat we dat wel open en transparant aan uw voorleggen. Want het is waar dat op het moment dat de Omgevingsvisie werd geschreven dat als centrum, en overigens was dat nog niet met in gedachten, dan komt daar ook de OBA Next, want die zou toen destijds nog gewoon op de Zuidas verrijzen. Voorzitter, ik ben bij de heer Emmerik, maar daar ben ik eigenlijk al mee begonnen. De heer Runderkamp had een mooi pleidooi, ook over het ongelijke investeren. De heer Veldhuyzen gaf nog aan dat de OBA daar wel de ruimte in moet krijgen. En tot slot de heer Havelaar geeft ons eigenlijk een hele belangrijke maar ook niet eenvoudige opdracht mee, want zegt dat het sober en tegelijkertijd met een grote schoonheid moet zijn. Ja.

Dus ja, dat is een mooie opdracht. Laat ik het zo zeggen. Dank u wel. De discussie wordt gesloten. Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening 23. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de Amsterdamse Armoedemonitor en Schuldenmonitor (VN2024-000660) De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Alberts inzake de krant voor iedereen, nr. 083.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders:

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

-

te onderzoeken of de gemeente Amsterdam, in samenwerking met het Parool, Amsterdammers met een laag inkomen in ontwikkelbuurten een gratis abonnement kan aanbieden. In navolging van succesvolle initiatieven die zijn gestart in Nijmegen en Heerlen; - dit onderzoek te zijner tijd aan de raad terug te koppelen.

Motie van de leden Bouhassani, Yemane en Veldhuyzen inzake geef meer oudere minima toegang tot de stadspas, nr. 084.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: te onderzoeken hoe de vermogensgrens voor de stadspas voor AOWgerechtigden verhoogd kan worden en hierover te rapporteren aan de raad. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter. Wel, ik ga eigenlijk heel weinig over de brief zelf zeggen maar aan de brief hebben wij een idee aangehangen en dat wil ik graag aan iedereen in de aanbieding doen. Het punt is namelijk dat wij heel goed nieuws hebben gekregen uit zowel Nijmegen als Heerlen. In Nijmegen is Dagblad de Gelderlander begonnen om mensen een gratis abonnement op de krant te geven en uit te delen dus aan mensen die daar financieel eigenlijk niet toe in staat zijn. En ook in Heerlen is er begonnen met zo’n proef. Gezinnen in Heerlen Noord kunnen daar vier jaar lang kosteloos inloggen op de krant De Limburger. En wat blijkt nou? Dat gratis uitdelen van abonnementen op een krant blijkt enorme positieve effecten te hebben. En dat blijkt weer uit een onderzoek van communicatiewetenschapper Lott Fransen in samenwerking met de Radbouduniversiteit.

Wat is daar uitgekomen? Mensen hebben het gevoel dat zij beter geïnformeerd zijn over hun leefomgeving, ze zijn eerder geneigd om te gaan stemmen, ze kunnen beter meepraten over hun omgeving en vertrouwen meer op de keuzes die ze maken. Je zou zeggen is alleen maar hartstikke mooi. En ook het lezen van de krant, we hebben er het net bij het vorige onderwerp erover gehad, is natuurlijk ook goed voor taalontwikkeling. Dus, voorzitter, hebben wij de motie die net al aangekondigd is door de voorzitter en met die motie vragen wij niet automatisch geld maar wel een onderzoek om te kijken of wij ook in Amsterdam een dergelijke proef kunnen starten met het aanbieden van een gratis abonnement aan mensen met een smalle beurs. En tegelijkertijd wil ik ook nog een open uitnodiging doen. De voormalig partijvoorzitter van de SP Ron Meyer probeert om in Heerlen Noord, dat stadsgebied in de vaart der volken mee te nemen. Die zegt, kom nou eens langs en kijk, want die krant is een onderdeel van een heel groot plan en hij zegt kom nou eens eventjes langs en misschien zijn er wel raadsleden die daaraan mee willen doen. Dat zou zomaar kunnen. (Het lid STAARTJES: Dank, voorzitter. Ja ik hoor hier de krant noemen en dan is natuurlijk de grote vraag, welke krant? Ik zag in de motie staan het Parool, die lees ik natuurlijk graag, maar ik lees ook graag de Telegraaf en de NRC.

Over welke krant hebben we het precies?) Wij hebben genoemd het Parool omdat we uitgaan van een Amsterdamse krant voor Amsterdammers. En dat gaat … Nee dat is dat is waar, dat is waar. Maar goed in Heerlen is het De Limburger, maar goed. In een onderzoek kunnen we dat meenemen. Ja, ik ben ook de beroerdste niet want dit is een goede vraag van u. Wij dachten gewoon het is een Amsterdamse krant en het is een maatregel voor Amsterdammers, zo hebben we

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

geredeneerd. En sorry voor de verslaggever van De Telegraaf, die zich nu ernstig tekort voelt gedaan. Maar zo was het niet bedoeld. Dat hoop dan toch maar dat u dat niet zo ziet. Dat was hem, dank u. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bouhassani. Het lid BOUHASSANI: Voorzitter, dank voor het woord. We bespreken vandaag de armoede- en schuldenmonitor. Helaas is armoede nog steeds een groot probleem, ondanks dat wij juist in onze stad heel veel doen aan armoedebestrijding en daarom hoop ik en denk ik dat de landelijke overheid straks ook echte verantwoordelijkheid moet gaan nemen om die structurele verbeteringen aan te gaan brengen om de bestaanszekerheid weer op peil te gaan krijgen waar die hoort te zijn. Voorzitter, ik ga meteen mijn motie toelichten. We dienen een motie in om te onderzoeken hoe we meer oudere minima toegang tot de stadspas kunnen geven. Veel dank aan het lid Yemane en de heer Veldhuyzen voor hun steun hiervoor. Je ziet dat veel ouderen een minimuminkomen hebben, maar soms wat spaargeld aan de kant hebben liggen en dat ook juist echt specifiek hebben gespaard voor hun begrafenis of voor hun uitvaart. Daarnaast zie je ook dat de eenzaamheid ook groeit onder die ouderen, daarom lijkt het mijn partij een goed idee dat we gaan kijken naar mogelijkheden hoe we die ouderen toch meer toegang kan gaan geven tot die stadspas.

Juist ook omdat die stadspas een financiële drempel wegneemt voor toegang tot kunst en cultuur en activiteiten en veel meer en daarom ook juist misschien die eenzaamheid iets kan tegengaan. Daarnaast zie je ook dat wanneer je de AOW krijgt dat het inkomensperspectief ook wegvalt en wat er dus ook toe leidt dat je langdurig in armoede moet leven. Daarnaast, voorzitter, wil ik nog een tweede punt aankaarten. Dat gaat om jongeren wanneer ze zeventien zijn en naar achttien gaan. Ik hoor heel veel als ik in gesprekken ben in de wijk vooral in buurthuizen dat ze zeggen, ja zodra ik achttien ben, ik moet belastingaangifte gaan doen, ik moet zorgtoeslag gaan aanvragen en krijgen, soms moet ik dat ook gaan terugbetalen. Je hebt tegenwoordig Klarna, Afterpay waarmee heel makkelijk dingen online kan kopen en achteraf kan betalen. En ik merk toch dat heel veel jongeren de behoefte hebben aan praktische informatie, ook vooral om makkelijke informatie, hoe ga je met dat soort zaken om? Hoe regel je dat financieel allemaal gewoon heel goed en praktisch? En ik denk dat we hier ook echt meer aandacht aan moeten gaan besteden in de toekomst. Tot zover, voorzitter. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Staartjes. Het lid STAARTJES: Dank voorzitter, voor het woord.

In de commissie gaf ik het een compliment aan dit college, aan de wethouder, want als we kijken naar de armoedemonitor dan blijkt dat deze barmhartige en solidaire stad het gelukt is om de armoede te laten dalen. Maar wel met belangrijke kanttekening, want als je kijkt naar de cijfers van het Centraal Planbureau dan blijkt dat landelijk de afgelopen tien jaar de armoede gedaald is. En dan wil ik ook zeggen een compliment voor Rutte drie en voor Rutte vier die dat mogelijk heeft gemaakt. En dat doe ik natuurlijk niet voor niets, omdat wij hier in Amsterdam vaak de neiging hebben om naar Den Haag te wijzen als het gaat om armoede en de bestrijding daarvan. Maar voorzitter, u kent mij inmiddels een beetje, ik vind het juist belangrijk dat we moeten kijken naar wat is de opgave die wij hier hebben in Amsterdam. En wat de VVD betreft zijn het er drie. Eén is toch nog steeds het hoge percentage aan kinderen dat

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

opgroeit in armoede dat in Amsterdam echt gewoon hoger ligt dan in het landelijk gemiddelde, wat ons betreft echt een bron van zorg blijft. Twee is het bereik voor de werkende armeren. Deze, dat blijkt uit de monitor, worden minder goed bereikt door de regelingen dan mensen die in de bijstand zitten. Dat heeft verklaarbare redenen, maar het is wel echt wat ons betreft een punt van aandacht omdat wij weten dat juist als mensen een baan hebben of nog over een baan beschikken, de kans groot is dat ze niet in langdurige armoede terechtkomen. En juist dan kan de armoederegeling effectief zijn. En die effectiviteit van armoederegelingen is voor ons van belang. Want we zien ook hier in deze raad steeds de neiging om nieuwe pleisters te plakken, nieuwe potjes te verzinnen en ik heb zelfs zojuist gehoord dat er zelfs een gratis krant uitgedeeld gaat worden. Dat is wat ons betreft niet de oplossing. We moeten echt kijken naar hoe kunnen wij de bestaande regelingen effectief inzetten. (Het lid BOUHASSANI: Dank je wel, voorzitter.

Ik ben wel even benieuwd, voorzitter, is de heer Staartjes het met mij eens dat het garanderen van bestaanszekerheid wel een landelijke verantwoordelijkheid en opgave is en dat dat niet bij de gemeente ligt en dat je in de gemeente inderdaad alleen kan doen aan armoedebestrijding en zoveel mogelijkheid, om het heeft zo te noemen, pleisterplakken maar dat die bestaanszekerheid, om dat structureel te verbeteren wel landelijk ligt? Is de heer Staartjes dat met mij eens?) Ja voorzitter, om maar niet uit te weiden in grote filosofisch verbijzonderingen over bestaanszekerheid, kijk de opdracht in de Grondwet staat op bestaanszekerheid is gericht aan de overheid, niet zozeer specifiek aan de rijksoverheid. Dit is ook zeker de gemeente die daar een belangrijke rol in heeft. Dus ik ben het in dat opzicht niet met de Partij van de Arbeid eens. Ik zie ook echt een belangrijke rol voor de gemeente om armoede te bestrijden en daar waar mogelijk te voorkomen. (Het lid BOUHASSANI: Voorzitter, dank je wel. Voorzitter, ik hoor dan ook heel graag van het lid Staartjes, hoe zou je als gemeente dan die bestaanszekerheid structureel, dus op lange termijn, moeten gaan garanderen hier als stad? Dus welke ideeën heeft het lid Staartjes dan daarvoor?) Ja dank u, voorzitter. Ik ben blij met deze vraag. Dit is namelijk echt ook een technisch iets.

We hebben het politiek geagendeerd dat we het belangrijk vinden en hoe je het doet is een technisch iets. Daarom heb ik ook in de commissie gevraagd, ook namens het CDA, om met een technische sessie erover te komen zodat we daar met zijn allen van gedachten kunnen wisselen. En deze is toegezegd. Deze is toegezegd en deze wordt ook volgende maand georganiseerd. Dus ik hoop daar ook de PvdA ook te zien. (Het lid BOUHASSANI: Dank u wel, voorzitter. De PvdA zal zeker van partij zijn maar ik zie het niet als een technisch iets want we hebben het bij armoede heel vaak bijvoorbeeld over menstruatiearmoede, energiearmoede terwijl het allemaal gewoon eigenlijk onder armoede valt. Dus ik ben nog steeds toch wel benieuwd van hoe wil je die bestaanszekerheid, die structureel moet zijn, gaan garanderen. En niet door pleisters te plakken, wat vaak wel de voor de hand liggende optie is als gemeente. Dus ja, wat is het niet-technische antwoord van de heer Staartjes?) Dank, voorzitter. Kijk, inderdaad helemaal eens, energiearmoede, menstruatiearmoede et cetera is gewoon armoede, laten we ook niet dat soort termen gaan gebruiken want dat is gewoon gekkigheid. Dat leidt juist tot al die potjes waar we juist vanaf

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

willen. Kijk, wat kan de gemeente nou doen om de lasten voor bewoners laag te houden? We kunnen bijvoorbeeld kijken naar onze eigen lokale lasten, als we die laten dalen zorgt dat er ook voor dat bestaanszekerheid van mensen toeneemt. (Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde eigenlijk de VVD complimenteren. Ja, dat gebeurt ook blijkbaar weleens. Want ik weet nog de vorige keer in de commissie had het lid Staartjes het erover, van armoede, de enige remedie daartegen is eigenlijk als je een baan hebt, als je werk zoekt. Maar nu geeft u eigenlijk aan dat we juist de werkende armen beter moeten bereiken met de armoederegelingen. Kunt u daarop reflecteren?) Dank, voorzitter. Eigenlijk precies wat ik net zei, werk is de oplossing voor armoede. En we weten ook dat mensen die een baan hebben, want je hebt armoede kortstondig en langdurig en wat we niet willen is dat mensen in langdurige armoede terechtkomen. En juist werkenden hebben een hele goede kans om daar niet in terecht te komen. Vandaar. (Het lid YEMANE: Maar nu ben ik even in de war, want volgens mij gaf u net aan van hoe kunnen we nou die werkende armen beter bereiken met de armoederegelingen. Ik bedoel als werken nou eigenlijk het remedie is, waarom zou je hen dan nog willen bereiken met de armoederegelingen?) Omdat, kijk werken betekent niet meteen dat je een fulltimebaan hebt.

Ja dat is heel simpel, op het moment dat je fulltime werk hebt is de kans groot dat je boven die 130 procentnorm terechtkomt. Voor veel mensen is werk een stap naar een fulltimebaan om voldoende inkomen te krijgen. Tijdens die stappen die gezet worden, kunnen de regelingen wel degelijk helpen. (Het lid YEMANE: Ja. Nee dank u wel en fijn dat de VVD ook inziet dat we armoede inderdaad wel heel erg kunnen gaan helpen.) De VOORZITTER: Wil de heer Staartjes daarop reageren? Nee. Het lid ALBERTS: Ja, dank u wel. Wat ik nou zo interessant vind, dat is dat de heer Staartjes in zijn betoog zegt dat de gemeente met allerlei lapmiddelen komt. Maar als ik nou het betoog hoor van VVD’ers op andere momenten, dan krijgen we als antwoord steeds ja, nee, dan moet je niet naar Den Haag kijken, dat moeten de gemeentes oplossen. Vindt u nou dat de gemeente dit niet goed oplost? Het lid STAARTJES: Als ik kijk naar de armoedemonitor dan zou je denken dat de gemeente inderdaad nog een grote opgave heeft en dat wij inderdaad nog hier inzet op kunnen zetten. En ja nogmaals ten overvloede, ik vind niet dat er naar Den Haag gewezen moet worden, ik vind echt dat gemeentes zelf moeten kijken, wat kunnen wij doen. (Het lid ALBERTS: Ja, dan wil ik daar toch nog een tweede vraag achteraan zetten.

Want wat deed de VVD ook alweer toen we zeiden over het verhogen van het minimumloon en het koppelen van de uitkeringen eraan?) Daar gaan wij niet over. (Het lid ALBERTS: Maar ik let altijd wel op als mijn partij landelijk iets zegt. Doet u dat dan niet?) Ja voorzitter, kijk de kern van mijn betoog, dus nogmaals, is dat we niet continu naar Den Haag moeten wijzen, maar echt moeten kijken waar kunnen wij hier in Amsterdam er wat aan doen. Dus daar blijf ik bij.

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

(Het lid ALBERTS: Maar als nou Den Haag ons een probleem bezorgt, zegt u dan niet van doe er eens wat aan en verhoog dat minimumloon met de uitkeringen eraan gekoppeld?) Voorzitter laat ik het zo zeggen, ik heb liever dat deze wethouder hier in Amsterdam blijft om de problemen aan te pakken dan dat zij naar Den Haag afreist om er daar werk van te maken. Het lid WEHKAMP: Ja, toch even over al die specifieke soorten armoede die u noemde. U zei menstruatiearmoede, daar moeten we het eigenlijk helemaal niet over hebben en we moeten af van die aparte potjes. En dat vind ik eigenlijk best wel gek, want wij hebben het best wel gehad over menstruatiearmoede in de commissie. Dus u weet dat er kinderen niet naar school gaan als ze menstrueren omdat ze geen geld hebben voor menstruatieproducten, u weet dat er vrouwen niet naar werk gaan omdat ze geen geld hebben voor menstruatieproducten. En toch zegt u, we willen geen potjes, we willen menstruatiearmoede niet benoemen. Dus als u het niet benoemt, dan is het er ook niet. En wat zegt u dan tegen die kinderen die niet naar school gaan of die vrouwen die thuis blijven? Dank, voorzitter. Armoede is een monster met vele gezichten. En geen van die gezichten is prettig om naar te kijken. En natuurlijk, je kan op elk gezicht, kan je een naam aan verbinden, dat kan je doen.

Maar het probleem dat we krijgen is precies wat er ook in de commissie gebeurt, is dat er dan per gezicht, per vorm van armoede, en daar zijn er echt talloze van, weer opnieuw een regeling bedacht wordt, weer opnieuw een potje gecreëerd wordt. En voorzitter, dat is het pleisters plakken waar wij vanaf willen. De VOORZITTER: Dank u wel. En ik merk op dat de VVD helaas door haar spreektijd is. De heer Veldhuyzen wil nog een interruptie. (Het lid VELDHUYZEN: Ja, dank u voorzitter. Het mooie is dan natuurlijk dat ik wat kan zeggen zonder dat het lid Staartjes kan reageren. Nee maar, we zitten natuurlijk in een situatie waarin één procent van de Nederlanders een kwart van het vermogen bezit en een op de vier huishoudens in Nederland een schuld hebben. En ik hoor het lid Staartjes zeggen dat de overheid armoede maar even moet oplossen. En dan niet zozeer de rijksoverheid, dus dan bedoelt hij de gemeente. Maar ik zou toch denken als hij al die lelijke gezichten van armoede, dat de VVD daar toch steeds wel aan de basis van ligt. Dus dan vraag ik me af als wij armoede hier in de gemeente moeten oplossen, en dan komt mijn vraag, is lid Staartjes het dan niet met mij eens dat zijn partij het ons wel erg moeilijk maakt vanuit het kabinet?) De VOORZITTER: Dank u wel. Als de heer Staartjes wil mag hij non-verbaal antwoorden, maar dat is het dan ook.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wehkamp. Het lid WEHKAMP: Dank u wel, voorzitter. Dank voor deze monitor en dank ook voor de stappen die gezet zijn om menstruatiearmoede tegen te gaan. Graag wil ik er in het bijzonder één groep nu uitlichten, studenten, want niet iedereen die gaat studeren komt uit een familiesituatie waar genoeg geld is, waar een vangnet is en ik ben nu bezig met de

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

studententour langs verschillende organisaties en bijvoorbeeld de Amsterdamse studentenvakbond is een project gestart over armoede in de stad. En eigenlijk geen van de drie studentenorganisaties waar ik langskwam waren bekend met de Individueel Bijzondere Bijstand. En ik weet dat er voor studenten, we zijn allemaal student geweest, dan hoort er een beetje bij dat je niet veel geld hebt, over die groep heb ik het niet. Het gaat echt over de studenten die het langere tijd erg moeilijk hebben en een week niet te eten hebben, dus die groep. En het is goed om dus te kijken voor die groep waar IBB voor bedoeld is als laatste vangnet, of die groep ook de IBB gebruikt. Dus daarom vraag ik aan de wethouder of zij inzichtelijk kan maken of studenten bijvoorbeeld ook de IBB weten te vinden. Ik vraag dus niet om een extra registratie, maar wel om te kijken van waar wordt de IBB aan uitgegeven. Kan de wethouder dat toezeggen? Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Yemane. Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter. Ik ben niet altijd blij om natuurlijk dit soort monitoren te lezen helaas, maar heel veel andere collega's hebben het al gezegd. Maar ik was wel blij om te lezen dat de samenwerking met collega's uit de stadsdelen, buurtteams en informele initiatieven, dat we die echt nader gaan toepassen, verdiepen en dat er ook een impactmeting komt.

Want ik denk namelijk dat we heel veel kunnen leren van verschillende stadsdelen en dat het daarbij ook belangrijk is om te kijken naar wat voor voorzieningen hebben we ook op buurtniveau. Want we investeren veel in Nieuw West, in Zuidoost en in Noord, maar toch hoor ik vaak van buurtteammedewerkers in Centrum, in Zuid bijvoorbeeld, dat daar de voorzieningen misschien niet evenveel zijn en dat je daardoor mensen in de armoede in die stadsdelen of buurten minder goed kan bereiken. We hebben mooie plannen om het verminderen van kinderarmoede en ik hoop echt dat we binnenkort ook zo'n soort plan kunnen gaan opzetten voor ouderen. Ouderen, vooral ouderen met een migratieachtergrond, leven in langdurige armoede. Daarom ben ik ook ontzettend blij dat ik de motie mee-indien met het lid Bouhassani waarbij wordt gekeken hoe ouderen toegang kunnen krijgen tot de stadspas. Vorige week was ik in gesprek met buurtteammedewerkers en die gaven eigenlijk aan dat er steeds meer jonge ondernemers met schulden en in armoede leven en dat deze groep ook nog eens lastig te bereiken is door bijvoorbeeld de buurtteams en de standaardvoorzieningen die wij hebben.

Wederom in het kader van minder moties, zou de wethouder kunnen toezeggen om na te gaan hoe wij deze doelgroep beter kunnen bereiken door bijvoorbeeld een samenwerking aan te gaan met de Kamer van Koophandel of iets in die trant? Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman. Wethouder MOORMAN: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, in eerste plaats richting mevrouw Alberts die een mooi initiatief wat inderdaad in Heerlen en Nijmegen op dit moment plaatsvindt, Krant van de buurvrouw heet het geloof ik in Heerlen, waarbij inderdaad een krant wordt verstrekt in bepaalde buurten waarvan we weten dat het kranten lezen eigenlijk nauwelijks plaatsvindt en dat dat inderdaad hele mooie resultaten oplevert. Ik heb daar zelf ook eerder kennis van genomen en heb toen zelf ook al contact opgenomen met, ik moet eerlijk zeggen wel het Parool. Ja. Maar ik vind het eigenlijk ongelooflijk mooi dat de heer Staartjes ook aangeeft, er zijn natuurlijk veel meer Amsterdamse kranten of kranten die een oorsprong hebben in Amsterdam. Dus eigenlijk lijkt me dit een hele mooie oproep om eigenlijk aan alle uitgeverijen te zeggen van wat kunnen wij doen om te zorgen

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

dat inderdaad nieuwsverstrekking aan mensen die het ook echt wel heel erg goed kunnen gebruiken, om dat te laten plaatsvinden. Ik kan dus eigenlijk niet anders constateren dan dat deze motie eigenlijk heel erg ondersteunend is aan hetgeen wat ik, dan moet ik meteen ook zeggen alleen maar via appjes tot nu toe heb gedaan, dus ik kan ook niet zeggen ondersteunend van het beleid, dus daarmee niet overbodig. Het was ook een beetje een privéactie wat dat betreft. Maar ik zou er ook niet tegen kunnen zijn, want dat zou dan ook heel gek zijn. En het is alleen maar onderzoek, dus daarmee heb ik denk ik mijn preadvies wel gegeven. In de richting van mevrouw Bouhassani, dit is wel iets wat mij bezighoudt, die vermogensgrens. We hebben natuurlijk ook nu met elkaar voorgesteld, laten we kijken als mensen in een koopwoning wonen dat we een groter deel van de overwaarde vrijlaten omdat we weten dat mensen niet zomaar ergens anders kunnen gaan wonen en dat het dus eigenlijk een vermogen is wat je niet daadwerkelijk kan gebruiken. En ik snap wel dat mevrouw Bouhassani aangeeft dat dat voor ouderen die bijvoorbeeld hebben gespaard voor hun eigen uitvaart misschien net zo goed wel geldt en ook wel heel erg pijnlijk is.

Dat je daarmee dus niet gebruik kan maken van de armoedevoorzieningen terwijl je tegelijkertijd ook niet je nabestaanden iets aan wil doen en wil dat het goed geregeld wordt en geen mogelijkheid meer hebt voor een inkomensverbetering. Want dat is toch wel wat bij ouderen zo is, zij kunnen niet ineens een andere baan gaan zoeken waardoor zij een inkomensverbetering hebben. Dus ik ben het wel met mevrouw Bouhassani eens dat dit een pijnlijkheid is en aangezien wij nu ook hebben gekeken naar het vermogen in de woning, dat we dit eigenlijk ook wel nader zouden moeten analyseren. Het kost natuurlijk wel geld, dat moeten we ons wel realiseren. Dus of dat dan aanwezig is binnen de armoedebegroting, dat kan ik niet aangeven. Maar ik zou dit wel toch wel graag willen onderzoeken, dus in die zin ben ik positief over deze motie. Als het gaat om de overgang van zeventien naar achttien, dat is zo'n levensgebeurtenis waarvan we ons realiseren dat dat kan leiden tot financiële problemen. Dat is precies de reden dat wij een aantal jaar geleden hebben besloten alle achttienjarigen een verjaardagskaart te sturen met gefeliciteerd met je verjaardag maar ook vooral dit betekent het nu je volwassen bent en dit is wat je moet regelen. En daar zit dus ook een website aangekoppeld waar mensen de informatie dan kunnen vinden.

Overigens doen we dat nu ook richting ouders, want ook voor ouders verandert er van alles en nog wat, bijvoorbeeld dat kinderbijslag dan wegvalt, ook zo'n levensgebeurtenis. Tegelijkertijd zetten we natuurlijk heel erg in op financiële educatie op scholen op verschillende manieren, dus wij zorgen dat er financiële educatie wordt gegeven maar we hebben ook maatjesprojecten, we hebben ook budgetcoaching zodat we juist ook de wat meer kwetsbare groepen daarin zo goed mogelijk ondersteunen. We hebben het eerder al met elkaar gehad over Geld Gappie waarbij kwetsbare zeventienjarigen een tijd lang worden begeleid om te voorkomen dat ze later in financiële problemen komen. Dan in de richting van de heer Staartjes die mij heel vriendelijk een compliment geeft over het feit dat de armoede daalt. Maar voorzitter dit compliment, het is altijd heel fijn om te krijgen maar ik verdien hem echt niet. Want met mijn armoederegelingen kan ik helemaal niet armoede doen dalen. Ik kan het hooguit verzachten en mensen mee laten doen in de samenleving. Dat is ook het doel van bijvoorbeeld zo’n stadspas. Maar ik los geen armoede op met armoedemiddelen.

Dus als dit compliment al op gemeentelijk niveau gegeven zou worden, dan wil ik u toch verzoeken om dat te doen in de richting van de heer Groot Wassink die inderdaad hele mooie prestaties levert als het gaat over het aantal mensen wat op dit moment van een bijstandsuitkering moet leven. Dus hij verdient dat vele malen meer dan dat ik dat verdien.

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Vergaderdatum 29 februari 2024

Verder ontspon zich hier een mooi debat over wie is nou verantwoordelijk. Kijk voorzitter, de heer Staartjes heeft gelijk dat ik regelmatig afreis naar Den Haag, niet omdat ik daar zo graag wil zijn, ik ben echt heel veel liever hier in Amsterdam, maar omdat ik toch wel zie dat als het gaat om bestaanszekerheid dat wij de rijksoverheid echt heel erg hard nodig hebben. Of dat nou gaat over mensen die in armoede leven terwijl ze werken omdat ze een te laag inkomen krijgen, wat echt wettelijk is geregeld en wat wij niet regelen hier op gemeentelijk niveau, of dat het is dat wij allerlei beperkingen krijgen in de Participatiewet, maar bijvoorbeeld ook voor de vrijstelling van belastingen die gewoon wettelijk zijn geregeld. Dus ik vind het heel mooi dat de heer Staartjes ons eigenlijk oproept een republiek te worden, maar zolang wij binnen de wettelijke kaders moeten werken heb ik daarin ook de rijksoverheid nodig. En sterker nog, denk ik ook dat het heel belangrijk is, we hebben het op dit moment ontzettend vaak over bestaanszekerheid maar ik zie regelmatig debatten in Den Haag zich ontspinnen waarbij ik mij afvraag of mensen überhaupt wel doorgronden waar het over gaat als mensen leven in armoede, of mensen zich daar überhaupt wel in kunnen verplaatsen, of mensen in de Tweede Kamer überhaupt begrijpen wat bestaanszekerheid betekent.