20240208 MOW conceptverslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water

MOW

Raadscommissieverslag, 8 februari 2024

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Donderdag 8 februari 2024 van 13.30 tot 17.50 uur 14 maart 2024 Voorzitter: lid Namane Portefeuillehouders: wethouder Van der Horst Commissiegriffier: mw. Ter Braak Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Asruf (PvdA), Bilgin (FvD), Bobeldijk (SP), Broersen (Volt), IJmker (GL), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Moeskops (D66), Noordzij (PvdA), Van Pijpen (GL), De Vos (PvdD), Wijmenga (CDA), Wijnants (VVD), Veldhuyzen (LAV) Afwezige commissieleden: Hendriks (Volt), Norbruis (D66) Afwezige portefeuillehouder: wethouder Scholtes Overige aanwezigen: Algemeen 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom. De leden Norbruis (D66) en Hendriks (Volt) alsmede wethouder Scholtes zijn afwezig. De laatste zal meeluisteren met de insprekers en als naar aanleiding hiervan een rondvraag wordt gesteld, zal hij aanschuiven. 1.b. Mededelingen Wethouder VAN DER VAN DER HORST heeft 7 mededelingen. In december is gemeld dat er overeenstemming was bereikt met AGV over het starten van een aanvullend ontvlechtingsonderzoek. De verbetering van de governance bestaat uit drie stappen: een ontvlechtingsonderzoek, een onderzoek naar de samenwerking en de weging van de verschillende varianten.

De verwachting is dat voor de zomer concrete stappen zijn gezet. In de raad van 24 januari jl. heeft de wethouder aan lid Havelaar toegezegd om terug te komen op de planning van de inventarisatie met betrekking tot het dimbaar maken van straatverlichting. De commissie wordt hierover in april 2024 geïnformeerd. Aan lid Norbruis is toegezegd om te bekijken of een uitzondering gemaakt kon worden op de biodiversiteitseis voor de nieuwe subsidieregeling groen op de daken van de woonboten. De wethouder heeft besloten deze eis los te laten, omdat de daken van boten niet te zwaar mogen worden. Naar aanleiding van mondelinge vragen van lid IJmker over de rolbanden van de fietsenstallingen op het Stationsplein is toegezegd om te bekijken hoe de communicatie voor verwijzing naar andere fietsenstallingen verbeterd kan worden. Er komt een stoepbord met verwijzing naar de stalling Oost voor minder validen ingeval van storing van de rolbanden en er komt een dynamisch verwijssysteem op het maaiveld met verwijzingen

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

naar de verschillende stallingen in het gebied. Dit wordt naar verwachting binnen enkele maanden in gebruik genomen. Het beleidskader Houtstook is helaas vertraagd, omdat extra onderzoek nodig is naar regulerende maatregelen waar weinig tot geen good practices voor bestaan. De verwachting is dat de wethouder hier in mei 2024 op zal terugkomen. Op 24 januari jl. is een toezegging gedaan aan lid Norbruis om voor herinrichtingsen vervangprojecten een quick scan voor klimaatadaptatie verplicht te stellen. Dit wordt gedaan door het onderdeel te maken van het duurzaam, tenzij proces. Er wordt bijgehouden hoeveel quick scans worden uitgevoerd. Bij de Sloterweg hebben verschillende mensen meerdere boetes kort achter elkaar ontvangen. Het lijkt erop dat de nieuwe situatie nog niet voor iedereen duidelijk was. Op dit moment wordt met het OM gesproken om te bekijken of het mogelijk is om deze mensen op een of andere manier tegemoet te komen. De wethouder hoopt de bewoners op korte termijn hierover te kunnen berichten. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER wijst erop dat er vandaag een volle agenda is met veel insprekers. Het voorstel is om de vergadering in een dagdeel af te ronden, met een uitloop tot 17.45 uur. De spreektijden zullen hierop aangepast worden. Agendapunt 6 wordt gehamerd. Agendapunten 9 en 10 worden gevoegd behandeld. TKN-7 kan worden betrokken bij agendapunt 7.

De Amsterdammertjes van het jaar zullen na schooltijd inspreken en zullen later dan de overige insprekers de gelegenheid krijgen. De agenda wordt conform vastgesteld. [In de vergadering wordt besloten om agendapunten 9, 10 en 11 door te schuiven naar de volgende vergadering.] 1.d. Conceptverslagen van de openbare vergadering Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water d.d.11 januari 2023 en 7 december 2023 De verslagen worden vastgesteld. 1.e. Termijnagenda, per portefeuille De VOORZITTER deelt mee dat er een nieuwe versie van de langetermijnagenda is die is toegevoegd aan de stukken. Lid BOBELDIJK heeft in de raad gevraagd om het antwoord op het raadsadres van stichting Herstel Oosterpark in de commissie MOW te agenderen, omdat bij hem vragen leven over de veiligheid van het pierenbadje. De VOORZITTER zal ervoor zorgen dat dit onderwerp wordt geagendeerd.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

1.f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft de volgende verzoeken ontvangen voor agendering in de volgende commissie. TKN-3 op verzoek van lid Hendriks (Volt); TKN-6 op verzoek van lid Wijmenga (CDA); TKN-8 op verzoek van lid IJmker (GL); TKN-2 op verzoek van lid Van Pijpen (GL); TKN-9 op verzoek van lid Asruf (PvdA). 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich 10 insprekers aangemeld. De heer Uitdenbogaart spreekt in namens werkgroep Dijksgracht Oost en het Eilandenoverleg over 2b) start aanleg damwand Dijksgracht pauzeren. De heer UITDENBOGAART gaat in op het fietspad waarvoor natuur moet verdwijnen en dat moet worden gecompenseerd met een plas-dras zone. Bewoners vinden dat het fietspad onderdeel moet zijn van de brede belangenafweging, maar het bestuur wil per se eind februari beginnen met het slaan van een damwand over 450 m. voor de plasdras zone. Het werk is onomkeerbaar als de damwand eenmaal is geslagen en het fietspad ligt vast terwijl er een veiliger alternatief mogelijk is. Alleen al de damwand voor de plasdras zone kost ongeveer 4,5 miljoen euro wat weggegooid geld kan zijn als blijkt dat het misschien anders en beter kan.

De oproep is om te wachten op de uitkomsten van het extra traject dat de gemeenteraad heeft ingesteld. Lid NOORDZIJ vraagt of de heer Uitdenbogaart het verband tussen het fietspad en de ligplaatsen kan toelichten. De heer UITDENBOGAART legt uit dat om het ligplaatsencluster te bereiken een verharding nodig is. Het fietspad is al in 2018 vergund en de gemeente heeft gewacht op de plannen voor het ligplaatsencluster om het aan te leggen. Het bestuur loopt nu vooruit op de belangenafweging waardoor het straks ingewikkelder wordt om een andere keuze te maken. Lid BOBELDIJK vraagt of er contact is met het stadsdeel. Hij vraagt of de heer Uitdenbogaart weet of het project wordt geïnitieerd vanuit de stad of vanuit het stadsdeel. De heer UITENBOGAART licht toe dat het traject een uitwerking is van de motie van de gemeenteraad om zaken op een rijtje te zetten. Het wordt gesteund en mede geïnitieerd door stadsdeelcommissieleden. ---

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

De heer de Jong spreekt in namens Rover over 5) ontwerp Programma van Eisen Concessie Amsterdam 2025. De heer DE JONG heeft zijn inspraakreactie ook schriftelijk gestuurd. Hij brengt de hoofdpunten hiervan onder de aandacht. In het programma van eisen staat een aantal eisen dat het GVB dwingt om ergens niet of minder te rijden. Volgens Rover zou GVB een groeidoelstelling mee moeten krijgen van 40%, conform de Omgevingsvisie Amsterdam. Het vervoer naar de binnenstad en het CS moet prioriteit blijven houden en de VRA zou veel meer lijnen en haltes als verplicht te bedienen moeten definiëren. Het ov zou meer ruimte moeten krijgen en ook vrije banen in nieuwe wijken. Loopafstanden zouden 400 m. moeten bedragen. Toegankelijkheid hoort thuis in het programma van eisen. Het metronet moet niet worden ontvlochten. De conducteur moet behouden blijven op de tram. Een oproep is om het programma van eisen met bovengenoemde suggesties aan te passen. --De heer Groot Kormelink spreekt in namens Cliëntenbelang Amsterdam over 5) ontwerp Programma van Eisen Concessie Amsterdam 2025. De heer GROOT KORMELINK vraagt zich af of er wel voldoende aandacht is voor toegankelijkheid in het programma van eisen. Er ontbreken oplossingen voor de falende techniek die zich vaak voordoet. De loopafstanden zouden niet hemelsbreed gemeten moeten worden, het zou om de werkelijke afstand moeten gaan.

In het centrum is minder plek voor tram en bus, maar mensen die afhankelijk zijn van het ov zullen het centrum gaan mijden. In de nieuwe concessie wordt van reizigers verwacht dat ze vaker zullen overstappen, met een beperking kost dit meer tijd en is het vinden van haltes ingewikkeld waardoor aansluitingen vaker worden gemist en de reistijd vaak langer wordt. Lid ASRUF leest dat het crossplatform overstapplek Van der Madeweg een van de soepelste overstapplekken van Amsterdam is. Kan de heer Groot Kormelink hierop ingaan? De heer GROOT KORMELINK wijst erop dat overstappen met een beperking altijd meer tijd kost. Lid IJMKER vraagt zich af waar een comfortabele overstap aan zou moeten voldoen. De heer GROOT KORMELINK denkt dat de bereikbaarheid van een halte essentieel is. Over de metro wordt altijd gezegd dat deze heel comfortabel is, maar op het moment dat mensen zich gaan verplaatsen, moet er wel een rolstoelplek beschikbaar zijn. Lid VELDHUYZEN heeft begrepen dat er al sinds november 2023 problemen zijn met de lift bij Bijlmer Arena. Hoe kan het dat dit zo lang duurt terwijl de gevolgen voor bepaalde mensen zo groot zijn? De heer GROOT KORMELINK constateert dat er altijd redenen zijn waarom de techniek het laat afweten. Hij zou graag zien dat wordt geredeneerd hoe ervoor wordt gezorgd dat zaken wel op tijd gerepareerd worden en in orde zijn.

--De heer Van Doggenaar spreekt in namens Voetgangersbeweging Nederland en Voetgangers Vereniging Nederland over 5) ontwerp Programma van Eisen Concessie Amsterdam 2025.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

De heer VAN DOGGENAAR maakt zich zorgen over de ruimte voor en veiligheid van de voetganger en heeft zeven actiepunten voor een veilige stad voor iedereen: voetgangers en fietsers hebben andere behoeften aan veiligheid, shared spaces zijn geen oplossing, er moet meer informatie worden verzameld over de veiligheid van voetgangers, de stad moet worden ontworpen op basis van de behoefte van de voetganger, er moet een integraal parkeerbeleid voor voertuigen komen, er dient een handhavingsplan te komen voor ruimte voor de voetganger per stadsdeel, 2025 moet worden uitgeroepen tot jaar van de voetganger. Lid KREUGER heeft begrepen dat slechts in 2% van de ongevallen met voetgangers er een auto bij betrokken is. De heer VAN DOGGENAAR stelt dat fietsers het vaakst zijn betrokken bij ongevallen met voetgangers. Voetgangers vermijden het verkeer steeds vaker en auto’s zijn nog steeds een onveilige factor voor voetgangers. --Mevrouw Corzilius spreekt in namens Stichting Fietscultuur.nl (Kom over de brug) over 7) voortgang Sprong over ’t IJ. Mevrouw CORZILIUS constateert dat er nog veel onzekerheid is over de Sprong over ’t IJ. Behalve de financiën is er ook nog steeds veel tegenwerking. Zij hoopt dat iemand het stokje overneemt van de heer Ernsting en de kwestie onder de aandacht blijft brengen bij onder andere Rijkswaterstaat en Zaanstad.

De grote aantallen fietsers die elke dag duurzaam het IJ over moeten zouden in de overwegingen moeten overheersen. Lid IJMKER zal zich hard blijven maken voor de brug. Lid WIJNANTS vraagt wat mevrouw Corzilius vindt van de inzet van het college voor de realisatie van de brug het afgelopen jaar. Mevrouw CORZILIUS is hier heel blij mee, maar zij stelt dat dit ook mag na 138 jaar. Lid DE VOS vraagt hoe mevrouw Corzilius weegt dat er geen geld is voor de brug over ’t IJ, maar bijvoorbeeld wel voor investeringen voor de Noord/Zuidlijn naar Schiphol. Mevrouw CORZILIUS concludeert dat de keus is gemaakt om vorig jaar geen geld te vragen bij het Rijk. Zij hoopt dat dit jaar wordt bekeken hoe wel aan de voorwaarden kan worden voldaan om de financiën te verkrijgen. --Mevrouw Brouwer spreekt in namens Onbeperkt West over 9) Monitor Fiets 2022. Mevrouw BROUWER mist in de Monitor Fiets aandacht voor handhaving. Fout parkeren is voor mensen met een beperking vaak hinderlijk en gevaarlijk. Een rechtszaak tegen de gemeente is aangespannen wegens verkeerde geparkeerde fietsen bij de VUMC waardoor de hoofdingang niet meer vrij toegankelijk was vanaf het ov. Een oproep is om beter te handhaven op fietsparkeren, met name rond ov-haltes, supermarkten, zorginstellingen, markten en buurthuizen. 12% van de Amsterdammers valt in een groep die afhankelijk is van een obstakelvrije openbare ruimte.

--Mevrouw De Pater spreekt in namens Fietsersbond Amsterdam over 10) Uitvoeringsplan Verkeersveiligheid, 30km/u, Voetganger en Fiets 2024.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

Mevrouw DE PATER noemt het plan Verkeersveiligheid mooi, maar er moet wel een tandje bij. Uit de ambulancecijfers is gebleken dat er vier keer zoveel ongevallen gebeuren als eerder was geregistreerd en in 52% van de gevallen waren slachtoffers fietsers. Een oproep is om bij de voorjaarsnota 3 miljoen euro extra aan te vragen voor alle extra nodige maatregelen. Het nieuwe ongevallenregistratiesysteem van de gemeente ziet er prachtig uit, alleen ontbreken de gegevens van de afdeling spoedeisende hulp nog. Wanneer ontvangt de gemeente deze cijfers? De verkeersonveiligheid neemt ook toe door eenzijdige fietsongevallen. Een pleidooi is om de fietsinfrastructuur zodanig te maken dat fietsers zich niet kunnen verwonden aan de inrichting zelf. Al jaren wordt gevraagd om de Puccinimethode te herijken op basis van de SWOV-richtlijnen voor een duurzame veilige weginrichting. Alle verbeteringsvoorstellen van de Fietsersbond hiervoor zijn genegeerd of afgewezen. Lid VAN PIJPEN vraagt of mevrouw De Pater een idee heeft waarom niets is gedaan met de verbeteringsvoorstellen. Mevrouw DE PATER ziet een tegenstrijdigheid tussen de Puccinimethode en verkeersveiligheid. De eerste is grotendeels bedoeld voor de esthetiek van de openbare ruimte, terwijl verkeersveiligheid denkt vanuit de veiligheid van de voetganger en de fietser. De Puccinimethode leidt tot ongelukken en moet worden aangepakt.

Lid DE VOS vraagt of mevrouw De Pater een voorbeeld kan geven van een verkeersonveilige situatie door Puccini. Mevrouw DE PATER noemt haakse stoepranden, paaltjes en klinkers waardoor putdeksels vaak dieper liggen. --Mevrouw Claus spreekt in namens buurtbewoners Jan van Galenstraat over 10) Uitvoeringsplan Verkeersveiligheid, 30km/u, Voetganger en Fiets 2024. Mevrouw CLAUS vindt net als twee derde van de Amsterdammers het verkeer onveilig. Zij woont op de Jan van Galenstraat bij de drukke oversteek bij de Buysbrug. Deze straat is levensgevaarlijk voor kwetsbare verkeersdeelnemers. Op de Buysbrug passeren per dag tienduizend fietsers en voetgangers die in het midden moeten wachten op een vluchtplaats. De buurt vraagt al vier jaar om een zebrapad. Op papier wordt prioriteit gegeven aan voetgangers en fietsers, in het uitvoeringsplan zijn voetgangers pijler nummer 1, maar in de praktijk domineren auto’s het verkeersbeleid. In plaats van het gevraagde zebrapad liggen er nu keien op de middenberm en drempels die niet nopen tot remmen. Onafhankelijke experts hebben geoordeeld dat er wel een zebrapad kan komen mits het verhoogd wordt aangebracht met een verlicht verkeersbord er boven. Lid IJMKER vraagt hoe het contact met het stadsdeel is verlopen.

Mevrouw CLAUS heeft het gevoel dat de portefeuillehouder zeer graag wil helpen, maar zij beroept zich op de technische ambtenaren die een zebrapad schijnveiligheid noemen. --De heer Heijn spreekt in namens E-boats en Amsterdam Boat Centre over 2b), diverse onderwerpen. De heer HEIJN heeft zijn verhaal vandaag niet kunnen voorbereiden, omdat hij dacht niet te kunnen inspreken. Hij meldt dat hij heel blij is met de 30 km. Ook deelt hij mee

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

dat hij zelf de Oranjebrug obstakelvrij houdt. De gemeenteraad is van harte welkom om een bezoek te brengen aan zijn hospitality boot. Lid BOBELDIJK suggereert dat de heer Heijn zich in het vervolg niet meer voorbereidt op de inspraak, omdat deze vandaag nog leuker was dan gewoonlijk. --Na agendapunt 5 spreken Feya, Chaimae, Sidon en Salsabil (Amsterdammertjes van het jaar 2022) in over 2b) vergroening op de Dam (voedselbos). Er wordt uitgelegd dat de prijs van Amsterdammertjes van het jaar is gewonnen voor het idee van een voedselbos. In 2019 is het idee van een voedselbos midden op de Dam ontstaan. Hier kunnen arme gezinnen gratis groente en fruit plukken. In Amsterdam zijn er 153.000 arme gezinnen en van een voedselbos van 1530 ha. kunnen honderd mensen een jaar lang eten. Naast Nemo op de Ruyterkade staan al voedselbosbakken die van het hout van omgewaaide Amsterdamse bomen zijn gemaakt. Omdat de bakken op de Dam er niet altijd kunnen staan, is het idee om er een wandelend voedselbos van te maken door middel van bakken op wielen. Lid BROERSEN vindt groen op de Dam een heel goed idee en zij stelt voor om er snel mee aan de slag te gaan. Zij heeft gehoord dat de groep al eerder een voedselbos heeft gerealiseerd en vraagt of hierover wat meer kan worden verteld. Er is een voedselbos aan het Gein dat uit meer dan 100 bomen en struiken bestaat.

Ook is er een bij de Geitenboerderij in het Amsterdamse Bos waar ongeveer 4000 bomen en struiken staan met veel verschillende begroeiing voor de biodiversiteit. Lid BOBELDIJK heeft begrepen dat er ook een idee is geweest van een heel bos rond de stad. Het voedselbos op de Dam is extra, maar een voedselbos om heel Amsterdam is de echte focus. Lid NOORDZIJ vraagt of er nog een andere plek is waar een voedselbos zou kunnen komen. Schoolpleinen zouden ook een goede plek zijn voor een voedselbos. Lid DE VOS vraagt wie voor de planten en bomen in het bos zorgt. Arja ontwerpt zaken voor het voedselbos en zorgt voor het beheer. De VOORZITTER dankt de groep en schorst de vergadering voor een korte pauze. 2.c. Actualiteiten Geen. 2.d. Rondvraag Lid BOBELDIJK heeft op AT5 gelezen dat bewoners hebben voorgesteld om de touringcars te verplaatsen van de Prins Hendrikkade naar de Appeltjesmarkt. Is er ruimte voor dit alternatief van de bewoners?

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

Wethouder VAN DER HORST wijst erop dat de locatie de Nassaukade is en de Appeltjesmarkt ligt in het centrum, het gebied dat juist is uitgesloten. Zij begrijpt de zorgen van de bewoners en hier is rekening mee gehouden. Touringcars mogen maximaal 10 minuten halteren en stewards worden ingezet bij het in- en uitstappen en te zorgen voor een goede doorstroming. In de praktijk blijkt dat er slechts een enkele touringcar nog na 16.00 uur in Amsterdam rijdt. Ook komen er zes halteerplekken op ov-stations. In de communicatie wordt geadviseerd om vooral hier te verblijven. Als er geen plek wordt aangewezen voor touringcars, dan stoppen ze op de weg wat leidt tot verkeersonveiligheid. Het stadsdeel organiseert een informatieavond om iedereen goed te informeren. Lid BOBELDIJK vraagt of de mededeling omtrent boetes bij de knips van de Sloterweg ook voor de Plesmanlaan richting Laan van Vlaanderen geldt. Hoe wordt ervoor gezorgd om te voorkomen dat mensen niet op de hoogte zijn van gewijzigde situaties? Wethouder VAN DER HORST stelt dat de raad heeft gevraagd om intelligente toegang. Er wordt goed gemonitord hoe deze verloopt. De bebording is getoetst en deze voldoet aan de wettelijke normen, maar de opmerkingen worden heel serieus genomen. Een extern bureau doet onderzoek en bekijkt of eventueel verbeteringen mogelijk zijn. De uitkomst hiervan wordt in maart verwacht.

De opmerking over boetes ging over alle afsluitingen, omdat er in een bepaalde periode onduidelijkheid was. Als mensen bezwaar tegen een boete indienen, wordt bekeken of deze kan worden kwijtgescholden. De gesprekken met het OM volgende week gaan over meerdere boetes achter elkaar en over de mogelijkheden van kwijtschelding. De wethouder zal de uitkomst hiervan terugkoppelen. Lid BOBELDIJK begrijpt dat het onderzoek van het externe bureau in maart gereed is, maar hij hoopt dat de wethouder in ieder geval kan toezeggen dat er iets kan gebeuren, omdat er wel iets mis gaat als er duizenden boetes per maand zijn. Wethouder VAN DER HORST wil dit onderzoek afwachten, omdat er inmiddels een sterke afname van het aantal boetes is. Wellicht ging het ook om een gewenningsperiode en was er ook korte tijd onduidelijkheid. Ook hebben mensen meerdere boetes gehad, omdat de boetes wat later zijn binnengekomen. Het is belangrijk om bij dit soort maatregelen oog te houden voor de menselijke maat en altijd kritisch te zijn op de informatievoorziening. Lid KOYUNCU vraagt of het klopt dat de boetes alleen worden kwijtgescholden voor mensen die bezwaar hebben ingediend. Waarom worden ze niet voor de rest van de mensen kwijtgescholden? Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat het OM over de boetes gaat. De gemeente weet niet aan wie een boete is uitgedeeld.

Het is niet zo dat mensen het helemaal niet hadden kunnen weten, maar het kon verwarrend zijn. Lid BOBELDIJK vraagt of de wethouder de inspraakreactie over de Dijksgracht Oost en het groeiseizoen herkent. Wethouder VAN DER HORST legt uit dat het besluit voor het fietspad al eerder was genomen en dit heeft niet met de ligplaatsen te maken. Lid BOBELDIJK heeft begrepen dat de damwanden te maken hebben met de plasdras zone. Volgens hem maakt het geen verschil wanneer dit gebeurt. Wethouder VAN DER HORST stelt dat de damwanden niet gekoppeld zijn aan de ligplaatsen, maar aan het fietspad waardoor er geen reden is om te vertragen. Lid NOORDZIJ begrijpt niet waardoor de verwarring is ontstaan dat de ligplaatsen en het fietspad iets met elkaar te maken hebben.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

Wethouder VAN DER HORST memoreert dat de twee ontwikkelingen op dezelfde plek vaker in samenhang zijn besproken. Met het fietspad komt vanzelfsprekend ook een toegang tot de ligplaatsen, dus hiervoor is het fijn dat het er komt. Maar ook zonder de ligplaatsen is een fietspad wenselijk. Lid IJMKER heeft begrepen dat er verschil van inzicht is over wat voor fietspad er komt en zij vraagt hoe de wethouder hiernaar kijkt. Wethouder VAN DER HORST vindt dat de keuze van het fietspad bij het stadsdeel ligt. Hierover is uitgebreid geparticipeerd en besloten. Lid IJMKER verzoekt de wethouder om schriftelijk in te gaan op het proces rond de aanbesteding voor de bakfietsen en deelscooters, zodat het wellicht in de volgende commissie bij het onderwerp deelmobiliteit kan worden betrokken. Wethouder VAN DER HORST zegt dit toe. Lid VELDHUYZEN vraagt of de wethouder in dit schrijven kan reflecteren op de aanbestedingsprocedure. Wethouder VAN DER HORST zegt ook dit toe. Lid DE VOS heeft eerder aandacht gevraagd voor de circulariteit van deelvervoer. Hij verzoekt de wethouder om in de brief ook op dit specifieke aspect van de aanbesteding in te gaan. Wethouder VAN DER HORST zal dit doen. Lid BROERSEN memoreert dat de wethouder in november heeft aangegeven dat Nederland niet meedoet aan de Europese week van de Mobiliteit, omdat een autovrije zondag lastig te organiseren en duur is.

Een autoluwe zondag is echter geen harde eis voor deelname aan de Europese week van de Mobiliteit en deze werd ook niet in de motie van Volt genoemd. Kan de wethouder beargumenteren waarom er geen concreet voorstel is gekomen terwijl de motie dit heeft verzocht? Wethouder VAN DER HORST stelt dat de autovrije zondag een belangrijk element was. Zij zegt toe om er nogmaals naar te kijken en te proberen om tot een voorstel te komen. Lid MOESKOPS refereert aan het voorstel van de inspreker om een Jaar van de Voetganger te organiseren. Zij vraagt hoe de wethouder hier tegenover staat. Wethouder VAN DER HORST heeft deze vraag eerder gehoord en zij heeft hierover met voetgangersverenigingen gesproken. Zij zegt toe dit serieus te overwegen voor 2025, omdat zij het ermee eens is dat de voetganger meer centraal mag staan in de stad. Lid VAN PIJPEN is blij met de toezegging over de groene daken voor woonboten. Wel heeft zij van de eigenaren van de boten begrepen dat er nog allerlei hobbels zijn bij het aanvragen van subsidies. Verwacht de wethouder dat het loslaten van de eis zal leiden tot meer groene daken op woonboten en hoe kunnen obstakels worden weggenomen? Wethouder VAN DER HORST herkent het opwerpen van de obstakels niet, omdat ambtenaren enorm gemotiveerd zijn om meer groen op daken te krijgen.

Het criterium voor woonboten wordt niet verscherpt en deze bestuurlijke uitspraak zal ambtenaren helpen. De wethouder zal zich ervan vergewissen dat er geen andere obstakels zijn.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

Bespreekpunten Openbare Ruimte en Groen 3. Vaststellen van de actualisatie van het Beleidskader Puccinimethode (VN2024000127) De VOORZITTER deelt mee dat in 2018 het Beleidskader Puccinimethode is vastgesteld waarmee wordt gewerkt aan een eenduidige manier van werken in de Amsterdamse openbare ruimte. De raadsvoordracht wordt behandeld in de raad van 28 februari. Lid DE VOS vindt het prijzenswaardig dat Amsterdam nauwkeurig toeziet op de kwaliteit van de openbare ruimte. Het standaardiseren van bestrating, straatmeubilair en beplanting leidt tot een rustig straatbeeld en zorgt ervoor dat materialen hergebruikt kunnen worden. In de hoofdbomenstructuur worden groeiplaatsen gecreëerd, die ervoor moeten zorgen dat bomen minimaal 50 jaar meegaan. Waarom wordt er niet naar gestreefd om alle bomen uit te laten groeien tot monumentale bomen? Bij ecologisch groen wordt specifiek voor inheems groen gekozen, maar kan dit niet overal worden gedaan? Inheems groen is namelijk van hoge toegevoegde waarde voor inheemse biodiversiteit. Variatie in aanplant in bijvoorbeeld lanen kan zorgen voor het terugdringen van plaagdruk en kan ertoe leiden dat er andere biodiversiteit op verschillende bomen af komt. Hoe kijken de wethouder en de boomconsulten naar een grotere variatie? In boomspiegels groeit vaak vanzelf gras of kruiden die worden weggeschoffeld.

Wat is erop tegen om dit niet te doen? Kan de wethouder reflecteren op de opmerkingen van insprekers over verkeersveiligheid in combinatie met de Puccinimethode? Lid VAN PIJPEN vraagt waarom groene trambanen een uitzondering zijn in plaats van de norm waar indien nodig vanaf kan worden geweken. StreetPrint wordt niet meer opgenomen terwijl dit een belangrijke functie kan hebben voor de schoonheid van de stad. Voor de vragen over boomspiegels wordt aangesloten bij PvdD. Door verhoogde zebrapaden wordt de snelheid van fietsers afgeremd. GL verzoekt om een scan uit te voeren ten behoeve van een inclusieve openbare ruimte. Hoe komen de verkeersveiligheidsrichtlijnen aan de orde bij de Puccini-richtlijnen? Het functioneren van de toetsingscommissie voor Puccini is al vaker aan de orde geweest en het zou in ieder geval goed zijn om stadsdeelbestuurders hierin een rol te geven. GL is het niet eens met het categorisch afwijzen van open halfbetontegels. Ook de stadsdelen geven aan dat er goede ervaringen zijn opgedaan. Lid MOESKOPS zegt dat alle straatmeubilair buitenmeubilair is en gastvrij moet zijn. Hoe worden de basisovertuigingen van de Puccinimethode getoetst? Aandacht wordt gevraagd voor waterdoorlaatbare en af en toe doorgroeibare halfverhardingsmethodes. Verticale verlichting biedt meer veiligheidsgevoel in de openbare ruimte dan horizontale verlichting.

Als echt wordt gekozen voor de voetganger en voor toegankelijkheid zou de straat verhoogd moeten worden naar stoepniveau en dit zou vanuit het STOMP-principe het uitgangspunt moeten zijn. Lid NOORDZIJ sluit zich aan bij de eerder gestelde vragen over toegankelijkheid en vergroening.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

Wanneer is iets een bijzondere plek en komt deze in aanmerking voor aanpassing en afwijking van de Puccinimethode? Kan voor de volgende actualisatie een nieuwe bijzondere plek worden aangewezen? Het toetsteam geeft een advies op basis van de Puccinimethode en het college kan hier tegenin gaan. Hoe wordt het stadsdeel hierbij betrokken? College De 50 jaar voor bomen op groeiplaatsen is minimaal. Voor echt monumentale bomen is ondergrondse ruimte nodig die er niet altijd is. Voor bomen is het soms goed om ook een niet-inheemse soort te hebben, omdat deze soms beter bestand is tegen het leven in de stad. Er wordt een keuze gemaakt in welke bomen goed zijn voor biodiversiteit, of ze overleven op een plek, hoe goed ze tegen hitte dan wel water kunnen en welke bestand zijn tegen bepaalde plagen. Lid VAN PIJPEN hoopt dat zo veel mogelijk inheemse soorten en inheems plantgoed wordt gebruikt. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dit, maar ook wordt voor variatie in bomen gekozen. Lage groei in boomspiegels vereist veel onderhoud omdat groei onder een boom niet altijd makkelijk is. Of minder geschoffeld kan worden, zal de wethouder nagaan. Groene tramrails worden niet standaard toegepast, omdat er op veel plaatsen veel verkeer overheen moet en het snel kapot wordt gereden. StreetPrint is op lange termijn lastig te beheren.

Er zijn risico’s op geluidsoverlast voor de omgeving en het heeft een minder prettige uitstraling dan gewone klinkers en daarom wordt het niet standaard toegepast. Lid VAN PIJPEN meent dat er juist minder geluidsoverlast is met StreetPrint. Wethouder VAN DER HORST stelt dat het eraan ligt vanuit welk perspectief wordt gekeken. Puccini is geen uitvoeringsregeling, maar per project moeten goede afwegingen worden gemaakt. De ontwerppunten van Puccini dragen bij aan de toegankelijkheid van de stad. Geleidelijnen en het verlagen van de hoeken bij oversteken en overzichtelijke profielen worden toegepast, evenals een voorzieningenstrook zonder objecten. Zebrapaden op drempels leggen is in Amsterdam geen standaardoplossing, omdat dit ook nadelen heeft op routes waar lijnbussen en ambulances rijden. Ook kunnen drempels voor trillingen zorgen. In woonstraatjes zijn juist wel drempels om snelheid te remmen, maar hier worden meestal geen zebrapaden toegepast. Lid MOESKOPS denkt dat verhogen van het wegdek heroverwogen moet worden nu 30 km. is ingevoerd. Wethouder VAN DER HORST vindt dat 30 km. alleen niet voldoende argumentatie is om alles te heroverwegen. Lid MOESKOPS vraagt of de wethouder met haar eens is dat het verhogen van het wegdek een voordeel voor de voetganger oplevert boven het verlagen van de trottoirband.

Wethouder VAN DER HORST denkt dat het eerste inderdaad in een aantal gevallen fijn kan zijn voor de voetganger, maar geluidsoverlast moet ook in overweging worden genomen. Bankjes zonder rugleuningen worden toegepast, omdat deze van twee kanten gebruikt kunnen worden. Aangezien ze lager zijn, blokkeren ze de zichtlijnen van kades en bruggen niet.

11

MOW

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

Lid VAN PIJPEN vraagt of het aspect van de inclusieve openbare ruimte wordt meegenomen in ‘Amsterdam maakt ruimte’. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dat hierin gesprekken worden gevoerd over de inclusieve openbare ruimte. De scan waarom lid Van Pijpen heeft verzocht zit hier niet in. Halfbetontegels zijn opgenomen voor de parkeerplaatsen, maar niet elders in de stad omdat ze water niet goed doorlaten. Lid VAN PIJPEN verwijst naar de pilot in West en in andere steden waaruit is gebleken dat gebruik hiervan wel mogelijk is. Wethouder VAN DER HORST meent dat uit de pilots juist is gebleken dat het geen goede toepassing is. Lid MOESKOPS informeert doorgroeibare halfverharding.

naar

andere vormen

van

doorlaatbare

en

Wethouder VAN DER HORST komt hier verderop in haar betoog op terug. Het toetsteam bestaat uit deskundigen die een advies geven. Het stadsdeelbestuur kan een aanvraag indienen om hierin af te wijken. Lid NOORDZIJ vraagt op basis waarvan het college een ander besluit zou kunnen nemen dan het toetsteam. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat gedacht kan worden aan zwaarwegende lokale belangen of wanneer beleidsmatige belangen zwaarder wegen dan de Puccini-kaders. Dit zal per keer afgewogen moeten worden. Lid BOBELDIJK heeft wel eens gehoord dat de toetsingscommissie wel in het proces zit, maar dat dit in de praktijk niet altijd gebeurt. Wethouder VAN DER HORST zegt dat dit over het expertiseteam gaat dat gevraagd wordt om adviezen te geven. Met stadsdelen wordt eraan gewerkt om Cliëntenbelang en andere partijen beter aan te haken in het hele proces van het expertiseen toetsteam. Het initiatiefvoorstel van lid Moeskops zal nader bestudeerd worden. De vijf overtuigingen in het beleidskader gelden voor alle ontwerpers binnen de gemeente Amsterdam en per project worden scherp de afwegingen gemaakt over inclusiviteit en gastvrijheid. Een bijzondere plek is geselecteerd, omdat het stedenbouwkundig of cultuurhistorisch bijzonder is en een bijzondere functie in de stad of stadsdeel heeft. Het gaat vaak om pleinen en plekken waar mensen kunnen verblijven of elkaar kunnen ontmoeten.

De selectie komt tot stand met de stadsdelen zelf. Verkeersveiligheid is een aspect voor het opstellen van Puccini en ook zijn landelijke richtlijnen als duurzaam en veilig erbij betrokken. De wethouder wil kijken naar mogelijkheden voor verticale verlichting. Op plekken die sociaal onveilig zijn wordt extra verlicht. Half verhard is vaak niet toegankelijk voor mensen met een beperking. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en doorgaat naar de raad waar het naar verwachting een middellange bespreking wordt. De vergadering wordt geschorst voor een korte pauze.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

4. Monitor Groen (VN2024-000069) De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 4 is geagendeerd door lid Norbruis (D66) en is uitgesteld in de vorige vergadering. Wegens haar afwezigheid voert lid Moeskops het woord. Lid MOESKOPS leest dat in het najaar een gebiedsanalyse groen voor de stadsdelen komt. De vraag is wat er na deze analyse komt. 61% van de openbare ruimte is groen, maar er is ook veel potentie voor de private buitenruimte en deze zouden wat D66 betreft best een rol mogen spelen in de monitor. Op plekken in het groen waar weinig horeca is, zou het goed zijn om dit toe te voegen zoals in bijvoorbeeld het Nelson Mandelapark of het Flevopark. Eerder is gevraagd naar mogelijkheden voor de Gaasperplas, maar hier is nog geen reactie op gekomen. Waar liggen kansen om eventueel verticaal of op het water te vergroenen en is bekend waar schaduw toegevoegd kan worden? Voor private ruimte zou het handig zijn om deze uit te splitsen in individueel, gemeenschappelijk of bedrijventerrein. Dit zijn allemaal andere vormen van buitenruimte met andere kansen. Lid Norbruis zal in een volgende commissie ingaan op meer inzet op klimaatadaptatie en vergroening. Lid VAN PIJPEN constateert dat de indicator gezondheid zeer beperkt is. Gezondheid is meer dan bewegen en schone lucht hoort hier ook bij.

De indicator natuur zegt niets over de kwaliteit en de vraag is hoe de kwaliteit van het groen wordt meegenomen in de monitoring. Wordt de groene gevelbedekking gemeten? Op pagina 58 staat een kaartje over ecologische verbindingen. Eerder is gesproken over een groene ring van de kades die het Oosterpark met het Westerpark verbindt. Dit is een mooie manier om het kaartje te vullen. Het is goed dat de binnentuinen zijn meegenomen in het kader van het tegengaan van verharding. Ziet de wethouder nog mogelijkheden om hier verdere stappen in te zetten? Het feit dat de boomkronen worden gemeten biedt perspectief om in de toekomst het herplantbeleid hier mede op te baseren. Buurtgroen moet nog een flinke impuls krijgen. GL kijkt uit naar de uitwerking van het amendement voor het recht op vergroening van de openbare ruimte en de financiële verstrekking voor een groenere buurt. In de Groenbrief staat dat wordt bekeken of een regeling kan worden opgesteld, maar gezien het aangenomen amendement komt deze regeling er gewoon.

Komt er nog een uitvoeringsplan Groenvisie of is dit een optelsom van alle onderdelen die in deze monitor staan? Wat is de volgende stap voor gebiedsanalyses en worden stadsdeelcommissies hier bijvoorbeeld bij betrokken? GL is groot voorstander van meer integraal werken, maar leidt dit ook tot meer middelen voor de uitvoering? Wordt de raad betrokken bij de aanbesteding? In de brief wordt wederom gesteld dat ecologisch beheer duurder is. Binnen een langjarig perspectief valt dit te betwisten. Lid DE VOS blijft zorgen houden over verstedelijking. Uit onderzoek blijkt dat het areaal groen afneemt terwijl er steeds meer mensen in de stad komen. PvdD zal hier aandacht voor blijven vragen. Lid BOBELDIJK maakt zich zorgen over het onderscheid tussen stadsparken en natuurparken. In stadsparken is meer recreatie mogelijk en natuurparken hebben een heel hoge natuurwaarde zoals het Diemerpark, De Oeverlanden en De Bretten. In het programma Fiets staat dat fietsknelpunten worden opgelost, maar onduidelijk is of hiervoor bomenkap zal plaatsvinden in gebieden met een hoge natuurwaarde en een grote biodiversiteit. Dit zou niet mogen gebeuren zonder dat de raad hierin wordt gekend.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

Lid NOORDZIJ is blij om te lezen dat de hoeveelheid groen in het centrum stijgt, omdat dit hard nodig is voor het bestrijden van de gevolgen van de klimaatcrisis. Ook andere delen van de stad moeten blijvend aandacht krijgen. Hier zijn vaak minder groene daken en er verdwijnt buurtgroen. Waakzaamheid is geboden om ervoor te zorgen dat deze ontwikkeling niet doorslaat, omdat het nodig is dat in elke buurt groen aanwezig is. In de monitor ontbreekt inderdaad de kwaliteit van het groen. PvdA is voornemens om met een motie te komen om deze een prominentere plaats te geven. Lid BROERSEN licht toe dat een van de principes van de Groenvisie is om samen aan groen te werken, maar in de monitor wordt alleen gekeken naar volkstuinparken en schoolwerktuinen vanwege een gebrek aan inzicht in andere vormen van medebeheer. Het is echter belangrijk om dit inzicht wel te krijgen, zodat inspanningen van bewoners niet teniet worden gedaan. Kan de wethouder er werk van maken om inzicht te krijgen in de verschillende vormen van medebeheer en nagaan welke vormen op dit moment al actief zijn? In privétuinen liggen nog veel kansen en het is daarom belangrijk dat groepen in de buurt worden meegenomen in de vergroeningsslag en dat bewoners worden aangespoord om te vergroenen. Participatie en incentives zijn hiervoor geëigende instrumenten.

Het zal met name om positieve stimulansen moeten gaan zoals een financiële prikkel of zaken als een groene gevelwedstrijd. Makelaars schijnen mensen vaak te adviseren om hun tuin te betegelen voor verkoop. Is de wethouder hiervan op de hoogte en zijn er mogelijkheden om hier eventueel met de branche over in gesprek te gaan? Wanneer komt de uitvoeringsagenda voor de Groenvisie? Groen is zeer belangrijk voor de biodiversiteit en bij de vernieuwde biodiversiteitsagenda zou dit besproken moeten worden. College Wethouder VAN DER HORST erkent dat globaal gezien iets aan groen wordt ingeleverd, maar dit is bijna onvermijdelijk bij het bijbouwen van woningen. Het is een bewuste keuze geweest om in de stad te verdichten in plaats van de groengebieden buiten de stad aan te tasten. Hoopvol is dat in de versteende gebieden van de stad 10% extra groen kan worden toegevoegd en dit zal voor alle gebieden in de stad gaan gelden. Wat betreft de binnentuinen ligt er nog een grote en moeilijke opgave, omdat mensen de neiging hebben om een tuin te verharden. Er zijn regelingen om te onttegelen en mensen te stimuleren met een subsidieregeling en ook wordt sinds kort vanuit klimaatadaptatie een gebiedsgerichte aanpak uitgevoerd om met mensen te bespreken wat zij kunnen doen in hun eigen tuin om bij te dragen aan meer groen. Door de waardekaarten blijkt wat de potentie kan zijn.

De intentie is om ook verticaal groen toe te voegen, maar de data hiervoor ontbreken op dit moment nog. Verticaal groen wordt bijvoorbeeld gestimuleerd door een klimplantengids die mensen informeert over de mogelijkheden. Vergroenen op water vraagt iets van de waterkwaliteit. Er is nog geen schaduwpotentie-onderzoek gedaan, maar wel is al bekend welke schaduwplekken er zijn en er wordt gewerkt aan het creëren van schaduw in de stad. De complexiteit van een dergelijk onderzoek is nog niet in beeld en hiermee dus ook de kosten nog niet. De koppeling met groen en schone lucht is nog niet onomstotelijk bewezen. Wel zijn er meerdere onderzoeken over de koppeling met mentale gezondheid geweest en hieruit is gebleken dat groen positieve effecten kan hebben. Bekeken wordt hoe dit kan worden meegenomen. Er bestaat een verschil tussen de potentiële waarde en de huidige groenkwaliteit. Gekeken wordt naar welke gebieden de meeste potentie hebben om de natuurwaarde in te vullen. Bij het thema natuur staan flora en fauna centraal. De monitor geeft inzicht. Wat met de inzichten wordt gedaan, is een politieke afweging. De data helpen bij een politiek besluit.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

In het centrum is geen grote ecologische verbindingszone, wel wordt gewerkt aan verbetering van de ecologie. Inmiddels zijn bomenrijen aangelegd voor vleermuizen en in de grachten een habitat voor vissen. Ook wordt gekeken naar de kademuren als linten door de stad die zeker kansen bieden voor de biodiversiteit. Herplant gebeurt conform de bomenverordening. Bij nieuwe bomen wordt de waarde van de kroonvolumes meegenomen in de afweging. De Groenbrief is niet het uiteindelijke product, het gaat om een eerste voortgang. De intentie is om aan het einde van het jaar een voortgangsrapportage en een vooruitblik op het invullen van de Groenvisie te combineren. Het streven is om te komen tot een integraal plan. De gebiedsanalyses zijn belangrijk voor verschillende soorten groen. Met de gebiedsspecifieke indicatoren wordt ingezoomd op knelpunten. De gebiedsanalyses worden in het tweede kwartaal gepubliceerd. In de aanbesteding wordt het beleid van de gemeente doorgevoerd en voor Groen gaat het specifiek om de uitvoeringseisen die in het handboek Groen staan en de beleidseisen duurzaam, tenzij. De motie over ecologisch beheer wordt uitgewerkt. Dit omvat ook verschillende scenario’s van de transitie naar ecologisch beheer. De kwaliteit van het groen is lastig, omdat er verschillende perspectieven zijn. De monitor geeft inzicht in de waarde van groen voor mens en dier.

De kwaliteit van het onderhoud van bestaand groen wordt doorgaans gemeten op basis van normeringen die vanuit de gemeente worden gesteld om prestaties van de beheerders te meten. De oordelen en meningen over gebruikers van groen zullen de volgende keer ook worden meegenomen. In een stadspark is meer mogelijk dan in een natuurpark. Met verhardingen voor fietspaden wordt terughoudend opgetreden in een natuurpark, maar het is wel mogelijk. Voorstellen worden in nauw overleg met de stadsecoloog voorbereid. Lid BOBELDIJK kan niet uit de stukken opmaken of het voor de knelpunten fiets bij De Oeverlanden over verharde fietspaden gaat of dat er bomen worden gekapt. Wethouder VAN DER HORST zal hierop terugkomen. Inzichten over medebeheer zullen in een overzicht worden geplaatst voor de commissie. Over met de makelaarsbranche in gesprek gaan, zal de wethouder nadenken. Lid BROERSEN leest in het stuk dat in de stad vaker sprake is van gezamenlijk beheer van groen, maar vanwege beperkte informatie over plekken en manieren waarop beheer plaatsvindt is dit niet meegenomen. Wethouder VAN DER HORST herhaalt dat zij een overzicht zal aanleveren. Er komt een plan biodiversiteit waarvan de eerste fase naar verwachting dit jaar gereed zal zijn en het eerste kwartaal 2025 aan de gemeenteraad zal worden gestuurd. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 5.

Brief namens de Adviescommissie Amsterdam aan het dagelijks bestuur van de Vervoerregio inzake het Ontwerp PvE Concessie Amsterdam 2025 (VN2024-027489) De VOORZITTER deelt mee dat het om een raadsvoordracht gaat die in de raad van 28 februari a.s. zal worden behandeld. De brief is geschreven namens de Adviescommissie Amsterdam die bestaat uit de gemeenteraad van Amsterdam. De adviezen van de stadsdelen zijn nog niet beschikbaar en zullen als nazending worden toegevoegd aan de stukken van de raadsvergadering. Lid WIJNANTS constateert dat er een beweging wordt gemaakt van een ovsysteem dat primair een economische functie heeft naar een systeem dat ook oog heeft

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

voor de sociale en maatschappelijke functie. De focus ligt enorm op de gebieden buiten de Ring A10. Hier is sprake van een lacune, maar dit gaat ten koste van het fijnmazige net binnen de Ring en met name in het centrum. Volgens hem loopt dit uit de hand qua financiële degelijkheid. Lid MOESKOPS wijst erop dat de logica dat de lijnen in het centrum zoveel geld opleveren, niet meer geldt sinds ov-pay. Het toerisme-verdienmodel is niet meer aan de orde. Lid WIJNANTS merkt dat alles wordt geduwd in de Noord/Zuidlijn en het visgraatmodel, omdat dit nu eenmaal geld oplevert waarmee onrendabele lijnen gefinancierd kunnen worden. Hier zit echter wel een grens aan qua schrappen van lijnen. De vraag aan de wethouder is of zij dit ook ziet. Lid ASRUF stelt dat er de afgelopen jaren heel veel lijnen zijn geschrapt in de buitenwijken en hij heeft de VVD nooit horen zeggen dat dit een probleem was. Vindt de VVD het alleen erg als het gaat om lijnen binnen de Ring? Lid WIJNANTS maakt zich zorgen over de financiële haalbaarheid van het systeem. Het is duidelijk dat op het moment dat teveel wordt geschrapt binnen de Ring en in de hoogwaardige gebieden dit een probleem oplevert. Een lijn schrappen in bijvoorbeeld landelijk Noord heeft geen gevolgen voor de financiële degelijkheid van het systeem.

Lid ASRUF meent dat dit de vraag is die voorligt: de sociale functie van het ov versus het rendement. Het lijkt erop dat VVD nog steeds vindt dat rendement leidend moet zijn. Lid WIJNANTS ontkent dat het om rendement gaat, maar het moet wel betaald worden. Het punt dat het ov niet meer kan worden betaald is nog niet bereikt, maar hier moet wel rekening mee worden gehouden. Lid ASRUF heeft een bericht van de Vervoerregio in De Telegraaf gelezen waarin stond dat 100 miljoen euro en de komende elf jaar 1,1 miljard euro gereserveerd wordt voor het ov. Tijdens een technische sessie van de Vervoerregio is ook duidelijk naar voren gekomen dat er match lijkt te ontstaan tussen het GVB en de opdrachtgever VRA als het gaat om de kosten. De VRA impliceert hiermee een realistisch bod van het GVB te krijgen. Hiermee zou er geen financiële issue moeten zijn. Lid KOYUNCU constateert dat het ov in de buitenwijken de afgelopen jaren niet op orde is geweest. Nu er een poging wordt gedaan om hier iets aan te doen, komt de VVD direct met de opmerking dat het teveel is. Hoe zou het anders ingericht moeten worden volgens de VVD? Lid WIJNANTS vindt het helemaal niet teveel. Ondernemers in de Utrechtsestraat en de Leidsestraat geven aan dat tramlijnen impact hebben op de uitstraling van de straat.

Zou het mogelijk zijn om op termijn de infrastructuur van de tram weg te halen om de winkelstraten aantrekkelijker te maken. Lid WIJMENGA dankt voor de beantwoording van de technische vragen van het CDA. Binnen Amsterdam werkt het ov wellicht goed, maar Amsterdam uit gaan met ov gaat in haar beleving toch minder goed. Met de nieuwe concessie worden sommige verbindingen wel sneller, maar met meer overstappen wordt de reis wel minder comfortabel. Is er een kantelpunt wanneer mensen sneller willen reizen en wanneer ze kiezen voor een langere reis die comfortabeler is? Is het mogelijk om overal de 400 m-grens te hanteren? Zijn de aanpassingen gebaseerd op onderzoek en ervaringen of zijn het met name financiële overwegingen?

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

Ontvlechting van de metro moet worden afgeraden in verband met het noodzakelijke overstappen. Wanneer wordt meer bekend wordt over de mogelijkheden om ’s nachts te reizen? Lid BILGIN constateert dat de noodkreten over vervoersarmoede de Vervoerregio hebben bereikt en in het programma van eisen is meer aandacht voor de buitenwijken. Een wijk als De Eendracht krijgt eindelijk een bus terug. Wel is er kritiek op de ambitie om minder ov in het centrum te laten rijden wat voor veel reizigers ook leidt tot een extra overstap. De Vervoerregio redeneert dat ov in het centrum overlast veroorzaakt en dat het beter zou zijn om meer te lopen en te fietsen. Echter, op het moment dat ritten in het centrum worden geschrapt, zullen de lijnen die wel rijden voller zitten en dit geldt ook voor de perrons. Dit leidt tot irritaties en veiligheidsrisico’s. Ook is het slecht nieuws voor mensen uit de buitenwijken, omdat ze moeten overstappen op een ontsluitende lijn die soms slechts tweemaal per uur rijdt waardoor de reistijd kan worden verdubbeld. Een oproep is om de routebeperkingen voor verbindende lijnen te schrappen. Amsterdam blijft doordeweeks helaas een hoofdstad zonder nachtvervoer. Dit schuurt met de ambitie om van het ov een volwaardig alternatief voor de auto te maken.

FvD ziet graag dat het programma van eisen zodanig wordt aangepast dat er ook doordeweeks nachtbussen rijden naar het CS en Station Zuid. In het programma van eisen staat niets over het eventuele Bus Rapid Transitsystemen (BRT) in Amsterdam terwijl onderzoek hiernaar aantoont dat een verbinding tussen Haarlem en stadsdeel Nieuw-West de grootste vervoerwaarde heeft. Onderzoekers adviseren om dit jaar al een standaard HOV-lijn te laten rijden op dit traject. Dit is goed nieuws voor inwoners van Osdorp. Lid VELDHUYZEN vraagt of lid Bilgin de passage over het nachtnet in de brief voldoende vindt. Lid BILGIN zou het liefst zien dat er iedere nacht ov is naar verschillende stations. Vanuit het stadsdeel heeft hij hierover een advies geformuleerd dat richting raad komt. Lid KREUGER maakt zich ook zorgen over de betaalbaarheid. Het afschalen van lijnen binnen de Ring is geen goed idee, omdat hier het geld wordt verdiend. Een optie zou prijselasticiteit kunnen zijn waarbij de losse kaartverkoop duurder is dan abonnementen. Hiermee zou met incidentele ritten toch meer geld opgehaald kunnen worden, zodat vervoer in de volle breedte op peil kan worden gehouden. Een ander idee is om de toeristenkaarten opnieuw te introduceren. Lid KOYUNCU zou liever zien dat geadviseerd wordt hoe gebieden zo snel mogelijk ontsloten kunnen worden.

Het is teleurstellend dat er geen eis is voor een doordeweeks nachtnet. DENK steunt het voorstel om de huidige loopafstanden bij verpleeg- en verzorgingstehuizen te handhaven. Om meer mensen naar het ov te trekken zouden acties opgezet moeten worden. De brief zou ook moeten bevatten dat een werkplek bij het GVB prettig moet zijn. Het is onwenselijk dat mensen die in de randen van de stad wonen, worden verplicht om heel vaak over te stappen als ze naar het centrum gaan. Een buslijn vanaf Zuidoost via IJburg naar Zeeburg zou voor veel mensen fijn zijn. Lid MOESKOPS is blij met de aandacht in de brief voor het nachtnet. Weesp heeft tot 2030 een andere concessie. Is er al nagedacht over de overgang na die tijd? Kan de wethouder reflecteren op de loopafstanden? Lid ASRUF zegt dat PvdA het belangrijk vindt dat wordt gestreefd naar betaalbaar, kwalitatief hoogwaardig ov en ov dat toegankelijk is voor iedereen. Het is goed dat de wethouder en de VRA inzetten op beter en fijnmaziger ov in de buitenwijken met als eerste

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

resultaat de terugkeer van bus 21 in De Eendracht. Voor Zuidoost, Nieuw-West en Noord is veel meer nodig, vooral in de vorm van lijnen met een buurtfunctie. Rondjes in de wijk zijn belangrijk voor ouderen die boodschappen doen, om kinderen naar sport te brengen en om vrijwilligerswerk of mantelzorg te doen. Aandacht wordt gevraagd voor plekken waar nu geen ov is zoals Cruquius-eiland en voor lijnen die mensen naar hun werk, school of markt brengen zoals buslijn 41. Naar aanleiding van het bericht in De Telegraaf over geld voor het ov wordt gevraagd of dit om meer geld vanuit de VRA gaat of dat dit al was gereserveerd voor de concessie. In hoeverre is het realistisch dat een ambitie voor meer ov in de buitenwijken waargemaakt wordt? Ov zou voor bepaalde groepen goedkoper moeten zijn zoals ouderen, mensen met een laag inkomen en voor mensen die langere afstanden afleggen. Ontvlechting van het metronetwerk zou een verkeerde keuze zijn. Teveel reizigers moeten hierdoor overstappen en een deel van Zuidoost en Nieuw-West zou hiermee de directe verbinding met CS verliezen. In het programma van eisen staat minder doorgaande lange lijnen van buitenwijken naar de stad of andere kernen, omdat straten worden uitgesloten. Het GVB zou hierin meer ruimte moeten krijgen.

Hoe kijkt de wethouder hiernaar? De eerste drie letters van het STOMP-principe zouden in het programma van eisen gelijkwaardiger behandeld moeten worden. In hoeverre is de wethouder bereid dit mee te nemen in het advies richting de VRA? In het advies van de Adviescommissie Amsterdam staat dat het ov geen vrije doortocht meer moet krijgen als het gaat om de verkeerslichten. PvdA vindt dit onwenselijk. Voor sociale veiligheid en arbeidsomstandigheden van het personeel sluit PvdA zich aan bij de vragen van DENK. De liften bij stations zouden in het programma van eisen genoemd moeten worden. Het percentage is 95% voor de hele stad, PvdA zou dit graag per station zien. Voor de vragen over loopafstanden wordt aangesloten bij de vragen van het CDA. In het programma van eisen staan geen concrete afspraken over samenwerking aan de randen van de stad tussen concessies om het ov-aanbod te verbeteren. Hoe staat de wethouder hier tegenover? Lid BILGIN vraagt hoe lid Asruf staat tegenover een BRT of HOV tussen NieuwWest en Haarlem. Lid ASRUF stelt dat specifieke lijnen op dit moment niet aan de orde zijn. Er komt een HOV vanuit de Bijlmer naar IJburg en dit ondersteunt de PvdA. Lid BILGIN meent dat specifieke lijnen soms wel aan de orde zijn en hij verwijst hiervoor naar een lijstje met HOV-lijnen in het programma van eisen. Lid ASRUF adviseert om de vraag bij de VRA voor te leggen.

Hij constateert dat er keuzes worden gemaakt waarvan de gemeenteraad niet het totale pakket kan zien. Lid BILGIN zegt dat hij hierover in de provincie heeft ingesproken en de gedeputeerde heeft de exploitatiekosten van een HOV-lijn ingeschat op 3 miljoen euro per jaar. Lid IJMKER stelt dat meer overstappen grote consequenties heeft voor de toegankelijkheid van het ov. Zij zoekt naar een comfortabele overstap om richtlijnen mee te geven aan het GVB. GL sluit aan bij de PvdA inzake de liften en bij wat eerder is gezegd over de loopafstanden. Het stuk laat veel ambities zien en de vraag is hoe deze waargemaakt worden. Wat zijn de gevolgen als het financieel niet haalbaar is? Het is lastig om te zien wat wordt vastgelegd en wat dit betekent voor de minimaal te bedienen infrastructuur.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 8 februari 2024

MOW

Met de nieuwe concessie wordt iets vastgelegd voor elf jaar. Hoe wordt ervoor gezorgd dat de ontwikkelplannen ook echt ontwikkelplannen zijn? Lid VELDHUYZEN sluit zich grotendeels aan bij de bijdrage van de PvdA. In de brief van de Adviescommissie staat slechts dat wordt gestreefd naar inclusief en toegankelijk ov. Kan hier dieper op ingegaan worden? Als knelpunt op het gebied van een robuuster ov-systeem wordt IJburg genoemd. In de brief van de Adviescommissie staat dat er onderzoek moet worden gedaan, maar er zal ook gewoon een oplossing moeten komen. Indien personeelstekorten aanhouden, zal wat betreft het nachtnet wellicht gekeken moeten worden naar andere verbeteringen zoals een weekend nachtmetro. Kan de wethouder dit toelichten? Lid BOBELDIJK vindt de betaalbaarheid zeer belangrijk en ook is het essentieel dat de toegankelijkheid in het programma van eisen komt. Hij is blij dat onder andere in De Eendracht een buslijn terugkomt, maar het verminderde ov in de binnenstad is een punt van aandacht gezien de agenda autoluw en de effecten van meer fietsen in de binnenstad. De aandacht voor de buitenwijken is nog steeds onvoldoende en opnieuw de ontvlechting van de metro in Zuidoost bevreemdt hem het meest. SP zal acties van Zuidoost zeker steunen, omdat Zuidoost er echt bij hoort. College Wethouder VAN DER HORST wijst erop dat de stad verandert en meerkernig wordt.

Veel mensen willen ook andere verbindingen dan altijd naar CS. De verwachting is dat het ov de komende 25 jaar zal stijgen en de vraag is waar de meeste groei zal plaatsvinden en niet waar lijnen geschrapt zullen worden. De binnenstad is niet de beste plek om ov tot in de eeuwigheid verder te laten groeien. Dit betekent niet dat er geen directe verbindingen moeten zijn vanuit buiten de Ring, maar deze moeten wellicht niet allemaal richting CS gaan. De spanning zal de komende jaren vooral liggen bij het personeel. Lid KOYUNCU vraagt zich af waarom in de brief niets staat over personeel. Wethouder VAN DER HORST legt uit dat dit niet thuishoort in een programma van eisen waarin bepaalde voorwaarden worden vastgelegd. Lid KOYUNCU vraagt welke andere mogelijkheden er zijn om afspraken over personeel te maken. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat deze er niet zijn. Het is een wel de grootste zorg en het GVB en de VRA zullen er alles aan moeten doen om het tekort op te lossen. Lid ASRUF vraagt zich af of het financieel haalbaar is om alle ambities uit te voeren. Als het probleem van het personeelstekort over een paar jaar is opgelost, zijn er dan voldoende middelen om de ambities uit te voeren? Wethouder VAN DER HORST zegt dat dit een vraag aan de VRA is. Vanuit Amsterdam maakt zij zich hierover op dit moment geen zorgen over en daarom is het ook niet in de brief opgenomen.

De ambities zijn gebaseerd op voldoende personeel. Lid BILGIN hoort de wethouder zeggen dat er niet minder ov in het centrum komt. Maar de ontsluitende lijnen hebben een veel lagere frequentie dan de verbindende lijnen. Hoe verklaart de wethouder dat er geen krimp plaatsvindt? Wethouder VAN DER HORST stelt dat er niet veel minder ov in het centrum zal zijn. In het laatste stukje zal vaker overgestapt moeten worden.