2024-12 raadsinfobrief_afkoopsommen_toezegging_getekend.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 15 januari 2024 Grond & Ontwikkeling Reinier van Dantzig Grond en Ontwikkeling, E. Nieuwenhuis; e.nieuwenhuis@amsterdam.nl Afdoening toezeggingen inzake stijgende erfpacht afkoopsommen ( TA2023001493) alsmede de gevolgen van de gedaalde erfpachtinkomsten vanwege gedaalde uitgifte van erfpachtgrond bij gebiedsontwikkeling ( TA2023001494) uit de commissie RO van 6 december 2023

Geachte leden van de gemeenteraad, In de commissie RO van 6 december jl. zijn tijdens de rondvraag en tijdens de behandeling van agendapunt 3 (Najaarsnota 2023) door de leden Lochtenberg (CDA) en Staartjes (VVD) vragen gesteld over erfpacht. Het betreft de volgende vragen: 1. Stijgen de afkoopsommen voor eeuwigdurende erfpacht en hoe zijn betrokkenen hierover geïnformeerd (TA2023-001493)? Deze vraag is gesteld naar aanleiding van een bericht van een makelaar over de snelle stijging van de afkoopsom eeuwigdurende erfpacht. 2. Wat zijn de gevolgen van de gedaalde erfpachtinkomsten vanwege gedaalde uitgifte van erfpachtgrond bij gebiedsontwikkeling en verwachting voor de toekomst en op de gevolgen van personele tekorten op het gebied van erfpacht (TA2023-001494)? Ad 1. Eeuwigdurende afkoop in 2024 De aanleiding voor deze vraag is dat een makelaar1 op zijn website stelt, dat de eeuwigdurende afkoop van canonbetalende overgestapte rechten in 2024 ca. 8,2% hoger is dan in 2023, en dat erfpachters daarom in 2023 nog een afkoop kunnen aanvragen. Het klopt dat de eeuwigdurende afkoopsom in 2024 hoger is dan 2023. De stijging is echter minder sterk dan de 8,2% die de betreffende makelaar stelt. De eeuwigdurende afkoopsom wordt berekend op basis van de hoogte van de actuele canon. Per 1-1-2024 wordt de AB2016-canon geïndexeerd met 5,7%.

Daardoor zullen afkoopsommen in 2024 hoger uitkomen dan in 2023. Dit komt door de inflatie; daardoor wordt het geld minder waard. Door die “geldontwaarding” is er daarom meer geld nodig, om dezelfde “waarde” af te kopen. Afkoopsommen bij de Overstap, die waren aangevraagd vóór 8-1-2020, zijn berekend per rekendatum 1-10-2017. De erfpachter had hierbij de mogelijkheid om te kiezen voor jaarlijkse canonbetaling voor het eeuwigdurende tijdvak, waarbij later afkoop mogelijk zou zijn tegen de (sinds 1-10-2017) met de inflatie geïndexeerde overstapcanon. Door de inflatie tussen 1-10-2017 en

1

Zie: Voorkom hogere afkoopsom erfpacht met een aanvraag eeuwigdurende afkoop | Broersma Werken & Wonen

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 januari 2024 Pagina 2 van 3

2023 is de AB2016-canon over deze jaren geïndexeerd met in totaal 18,7% (en tussen 1-10-2017 en 2024 met in totaal 25,5%). Overigens stijgen niet alleen canons en afkoopsommen, maar ook veel salarissen en bijv. de AOW mee met de inflatie. Daar komt nog het effect bij van de looptijd van het erfpachtrecht. Dit is van belang voor rechten die zijn overgestapt naar eeuwigdurende erfpacht en jaarlijks canon betalen. Bijvoorbeeld: een overgestapt recht, waarvan de canon is afgekocht tot 2050, met daarna jaarlijkse betaling van de overstapcanon. Wanneer die canonbetaling (die pas vanaf 2050 verschuldigd is) in 2023 wordt afgekocht, zou die canonbetaling pas over 27 jaar ingaan. Wanneer in 2024 wordt afgekocht, gaat die canonbetaling over 26 jaar in, enz.. Daarom geldt hiervoor een rente-effect, omdat de ingangsdatum van de overstap ieder jaar dichterbij komt. Overigens houdt deze makelaar (nog) geen rekening met de per 1-1-2024 gewijzigde gemeentelijke discontovoet (als gevolg van de gestegen marktrente). Hierdoor komt de afkoopsom in 2024 niet 8,2% hoger, maar veelal ca. 4 à 6% hoger uit dan in 2023. Voor erfpachters kon het dus inderdaad lonend zijn, om de afkoop nog in 2023 aan te vragen. Wie de afkoop nog in 2023 heeft aangevraagd, krijgt een berekening op basis van de (lagere) canon in 2023. Ook al wordt de afkoopsom pas in 2024 betaald.

Erfpachters kunnen informatie over afkoopsommen vinden op de gemeentewebsite, via het online portaal MijnErfpacht en via de overstapaanbieding en het bijbehorende Persoonlijk Informatie Pakket bij de overstap. Daarnaast worden erfpachters verwezen naar de informatie op de gemeentesite via: • Nieuwsbericht op de site (algemene informatie); • Het portaal MijnErfpacht waarop informatie staat wat direct verwijst naar de informatie op de website. En de per post verzonden factuur verwijst erfpachters naar MijnErfpacht voor meer informatie over de jaarlijkse indexering. Op de gemeentelijke website staat onder www.amsterdam.nl/erfpacht/AB2016 hierover het volgende vermeld: “Als u alsnog eeuwigdurend wilt afkopen, kan het voordelig zijn, om de aanvraag vóór 31 december 2023 te doen. U kunt altijd beslissen om uw eeuwigdurende erfpacht af te kopen. Let wel, de hoogte van de afkoopsom wordt berekend op het moment dat u de aanvraag voor afkoop doet. De afkoopsom wordt berekend op basis van: • De hoogte van uw eeuwigdurende erfpacht jaarbedrag (overstapcanon) op het moment van aanvraag (het kan dus zijn dat uw vastgezette jaarbedrag al een aantal jaren is verhoogd door de jaarlijkse inflatiecorrectie).

• Het aantal jaren totdat uw huidige tijdvak afloopt en uw eeuwigdurende erfpacht jaarbedrag (overstapcanon) ingaat (bijvoorbeeld uw huidige tijdvak duurt tot 2040, dan worden de nog resterende jaren in de berekening meegenomen). • De gemeentelijke rekenrente (discontovoet)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 januari 2024 Pagina 3 van 3

Als u uw afkoopaanvraag indient vóór 31 december 2023, wordt de afkoopsom nog berekend op basis van uw overstapcanon in 2023. Als u uw afkoopaanvraag indient ná 31 december 2023, wordt de afkoopsom berekend op basis van uw mee-geïndexeerde overstapcanon in 2024. Daardoor wordt de afkoopsom berekend op basis van een 5,7 procent hoger jaarbedrag (canon), dan wanneer u de afkoop vóór 31 december 2023 aanvraagt. Dus wanneer u alsnog eeuwigdurend wilt afkopen kan het voordelig zijn om de aanvraag vóór 31 december 2023 te doen.” Ad 2. Wat zijn de gevolgen van de gedaalde erfpachtinkomsten vanwege gedaalde uitgifte van erfpachtgrond bij gebiedsontwikkeling en verwachting voor de toekomst en op de gevolgen van personele tekorten op het gebied van erfpacht? Door de verslechterende economische marktomstandigheden zijn er vertragingen in de gebiedsontwikkeling ontstaan, waardoor er minder grond in erfpacht is uitgegeven. Voor het onderdeel Erfpacht dalen de baten in 2023 daarom met € 98,2 miljoen naar € 208,9 miljoen. Deze daling van € 98,2 miljoen is als volgt opgebouwd: • Lagere afkoopsommen (€ 91,9 miljoen). De afkoopsommen worden verrekend met reserves, waardoor dit saldoneutraal is in de begroting voor het onderdeel Erfpacht; • Lagere canonopbrengsten en overige baten (€ 6,3 miljoen).

De gevolgen voor de toekomst zijn op dit moment nog niet bekend en zullen daarom in de voorjaarsnota worden getoond. De lasten dalen vooral vanwege lagere apparaatskosten. Omdat de medewerkers gemiddeld jonger zijn, zijn ze lager ingeschaald dan het begrote normbedrag. Daarnaast merkt de gemeente dat de arbeidsmarkt steeds krapper wordt, waardoor het moeilijker is om vacatures op tijd in te vullen. De gevolgen zijn tot op heden beperkt, omdat die vacatures verspreid over de organisatie aanwezig zijn. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl