2024.12.03 RIB governance Waternet def.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 3 december 2024 Water Melanie van der Horst Verkeer & Openbare Ruimte, bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl

Onderwerp

Governance stichting Waternet

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeren wij u over de voortgang van de uitwerking van het hoofdlijnenbesluit over de herijking van de governance van stichting Waternet. Voor de zomer zijn we samen met het waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) tot de conclusie gekomen dat het niet mogelijk is om tot een organisatiemodel te komen waarin de huidige gezamenlijke manier van werken in één organisatie in stand kan blijven. We besloten om uit te laten werken hoe we verder kunnen gaan als twee afzonderlijke organisaties, die vanuit eigenstandige sturing en organisatie hun taken in de waterketen gaan uitvoeren, maar wel, waar dat geboden is, intensief blijven samenwerken. De afgelopen maanden is gewerkt aan de uitwerking van dit besluit om de samenwerking in de stichting Waternet te beëindigen en de herijking af te ronden. Het oorspronkelijk streven was om eind 2024 een uitwerkingsbesluit aan te kunnen bieden. Afgelopen maanden is hier hard aan gewerkt. Er is veel informatie verzameld en ook is bestuurlijk richting bepaald over een aantal nog openstaande punten. Er is in de eerste maanden van de uitwerking meer inzicht verkregen in de inspanning en complexiteit die de ontvlechting vraagt. Daarbij is gebleken dat de oorspronkelijke planning en aanpak bijstelling behoeven waarbij de inzet blijft om per 1 januari 2026 te ontvlechten.

Proces ontvlechting Er is gestart met een interne inventarisatie van zaken als verbonden partijen, bezittingen, vastgoed, systemen, processen en ook personeel en formatie, zodat deze kunnen worden toegedeeld naar de twee waterorganisaties. Het verzamelen van deze data en het vertalen van deze data om een goede toedeling te kunnen maken, heeft meer tijd gekost dan bij aanvang werd verwacht. Het bleek in deze fase van ‘werk onder de motorkap’ bovendien lastig om de niet direct betrokken medewerkers bij al deze stappen mee te nemen. Hoewel er gestaag meer en meer informatie beschikbaar komt, willen we dit de komende periode anders en intensiever doen. Daarnaast breekt er een nieuwe fase in het ontvlechtingsproces aan; van verzamelen naar valideren van informatie en uitwerken van scenario’s ten behoeve van het maken van keuzes die moeten resulteren in een uitwerkingsbesluit en ontvlechten van Waternet. Tegelijkertijd blijft de inzet om per 1 januari 2026 te kunnen ontvlechten. Dit vraagt om een intensievere aanpak.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 december 2024 Pagina 2 van 3

We gaan een extern bureau opdracht geven om onafhankelijk advies uit te brengen over de aanpak en deze vervolgens te begeleiden. Er zal onder meer worden gevraagd om de al verzamelde informatie te valideren en gegeven de kwaliteit van de informatie voorstellen te ontwikkelen voor de toedeling, waarvan ook de financiële impact en consequenties inzichtelijk worden gemaakt. Ook zal gevraagd worden om de planning te toetsen op haalbaarheid. Zodra we het onafhankelijk advies ontvangen, ontvangt u weer een update. Deze nieuwe fase geeft de mogelijkheid om medewerkers beter te betrekken. Vanaf nu krijgen de medewerkers elke twee weken een update over het proces, bijzondere stappen en/of inhoudelijke onderwerpen In de afgelopen periode zijn er over een tweetal bestuurlijke discussiepunten richtinggevende uitspraken gedaan: het voortbestaan van de naam Waternet en de huidige stichting als juridische entiteit. Het bleek dat onduidelijkheid over deze punten de voortgang van de uitwerking belemmerde, omdat deze keuzes doorwerken in de nieuwe organisatie-oplossingen. Het betreft richtinggevende uitspraken; de definitieve besluitvorming is pas aan de orde bij het uitwerkingsbesluit in de gemeenteraad en Algemeen bestuur, waarbij de financiële consequenties van de keuze ook nadrukkelijk een rol zullen spelen.

De richtinggevende uitspraak is dat de naam Waternet en Stichting Waternet op termijn gaan verdwijnen. Amsterdam zal tijdelijk na ontvlechting haar taken voortzetten binnen de bestaande stichting, zodat er voldoende tijd is om de organisatievorm te bepalen waarbinnen ze haar taken wil (laten) uitvoeren. Vanaf 1 januari 2026, zodra helder is welke werkzaamheden in welke entiteiten worden voortgezet, wordt de naam Waternet uitgefaseerd. Om te voorkomen dat er voor een korte periode extra ontvlechtingskosten zullen ontstaan, wordt dit op een pragmatische manier gedaan. Samenwerking Ook op het gebied van de toekomstige samenwerking zijn goede stappen gezet. Er is constructief gewerkt aan de totstandkoming van een bestuurlijke samenwerkingsagenda tussen gemeente en waterschap. Binnenkort wordt een gezamenlijke technische sessie gepland om de contouren van de bestuurlijke samenwerkingsagenda toe te lichten. Daarnaast zijn de uitgangspunten voor operationele samenwerking in goed overleg tot stand gekomen. Opbouw toekomstige waterorganisaties Amsterdam De afgelopen maanden is de richting verkend hoe Amsterdam haar taken wil gaan uitvoeren op de korte-, middel- en lange termijn. Op korte termijn worden de taken georganiseerd in twee organisaties binnen de bestaande stichting: een organisatie ‘Drinkwater’ en een organisatie ‘Riolering en overige waterbeheertaken’.

Hierbij wordt uit oogpunt van flexibiliteit en wensen van de toezichthouders toegewerkt naar zelfstandige aansturing, eigen ondersteuning en financiële en personele administratie. De organisaties worden zo ingericht dat het aantrekkelijke werkplekken zijn en blijven voor medewerkers. Zij worden komende periode ook nadrukkelijk betrokken bij de inrichting, visie, missie en strategie van de nieuwe organisaties. In 2025 starten positioneringsonderzoeken, waarbij het Verbonden Partijenbeleid van de gemeente wordt doorlopen. Hierbij wordt zowel rekening gehouden met organisatorische (door)ontwikkelingen in de Amsterdamse organisatie als met de landelijke wens om te komen tot een robuuste drinkwatersector. Dit vindt uiteraard plaats in overleg met de toezichthouders.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 december 2024 Pagina 3 van 3

Vervolg De ervaringen van de eerste maanden hebben ertoe geleid dat we de planning hebben geactualiseerd. Definitieve besluitvorming is nu voorzien rond de zomer 2025. Bij de definitieve besluitvorming zullen wij u ook meenemen in hoe de door u op 18 juli 2024 geuite wensen en bedenkingen zijn uitgewerkt. Wij vertrouwen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Water

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl