20231109 1. Raadsinformatiebrief opgaven Noord - 5 blz.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 november 2023 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Verkeer & Openbare Ruimte, j.sluyters@amsterdam.nl

Onderwerp

Opgaven in Noord

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad,

Met deze brief informeert het college u over het volgende. In de raadscommissievergadering Stadsontwikkeling van 22 februari 2023 zijn de contouren van de Aanpak Noord gepresenteerd. Ik heb toen bij de bespreking van het thema Openbare ruimte toegezegd u voor de zomer te informeren over welke werkzaamheden in Noord op stapel staan, welke budgetten daarvoor beschikbaar zijn en hoe we de ambitie vormgeven om in Noord extra te investeren in het kader van ongelijk investeren voor gelijke kansen. Het spijt mij dat het me niet gelukt is u voor de zomer te informeren. Des te meer reden om u nu goed en breed te informeren. De inhoud van deze brief is tot stand gekomen in afstemming met de portefeuillehouders in Noord Met deze brief informeer ik u over de veelheid aan ontwikkelingen in de openbare ruimte, inclusief de werkzaamheden die we vatten onder de Aanpak Noord. Onderhoud van de openbare ruimte en wegwerken van achterstalligheid Een schone, goed onderhouden openbare ruimte is belangrijk voor veiligheid, leefbaarheid en aantrekkelijkheid van een buurt. Noord heeft jarenlang veel achterstallig onderhoud gekend, wat zeer onwenselijk is. Dit uit zich vooral in de kwaliteit van de wegen en verhardingen in Noord. In 2016 is dat voor het eerst onderkend, toen het college € 40 mln extra middelen heeft vrijgemaakt voor achterstallig onderhoud aan wegen, groen en civiele constructies.

Daarvan is ca 15 mln in Noord besteed in de periode tot en met 2020, het merendeel aan wegen. Ook vanaf 2021 zijn er meer structurele middelen voor onderhoud beschikbaar gesteld. Bij het onderhoud aan wegen gaat jaarlijks gemiddeld een kwart naar SD Noord, omdat de onderhoudsopgave daar nog steeds groter is dan in andere stadsdelen. Voor de komende 4 jaren is ca. €10 mln per jaar beschikbaar voor het verder wegwerken van achterstallig onderhoud en voor regulier onderhouds- en vervangingswerk aan wegen in Noord. Dit betreft ongeveer 20% van de stedelijke budgetten die voor dit soort onderhoud beschikbaar zijn. Uit deze budgetten komt

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 november 2023 Pagina 2 van 5

duidelijk naar voren dat er in Noord meer wordt geïnvesteerd in de openbare ruimte dan gemiddeld voor de andere stadsdelen. Hiermee geven we vanuit het programma Stadsbehoud invulling aan ‘Ongelijk investeren voor gelijke kansen.’ Tegelijk blijft er de zorg dat er nog niet voldoende middelen zijn voor alle onderhoud in de stad en is nog niet zeker dat met de impuls die Noord krijgt nu ook alle achterstalligheid weggewerkt kan worden. Onder andere in Landelijk Noord is de opgave groot en heeft bodemdaling een grote impact. Bijvoorbeeld in TuindorpOostzaan, waar de afwatering van de openbare ruimte tot overlast leidt bij de langzaam verzakkende woningen, waardoor de kosten van de maatregelen mogelijk veel groter zijn dan de reguliere budgetten. Bij de begroting van 2025 zal een perspectief uitgewerkt worden voor de hele stad op het meerjarig inlopen van achterstalligheid. Toekomstbestendig Werken In april 2023 heeft het college de uitvoeringsstandaard toekomstbestendig werken in de openbare ruimte (USTOR) vastgesteld. Hierin is vastgelegd dat bij alle grootschalige werken in de openbare ruimte er in principe ook sprake moet zijn van een onderhoudsaanleiding. Onderhoudswerk kan daarbij worden ‘opgeplust’ met kleine verbeteringen om knelpunten op het gebied van veiligheid, klimaatadaptatie of gebrek aan groen op te lossen.

Bij al het onderhoudswerk in Noord, zal dus kritisch worden gekeken welke knelpunten ook aangepakt moeten en kunnen worden. Tegelijk blijft onderhoudswerk in de basis gericht op het in stand houden van de bestaande situatie en is het (uit oogpunt van budget, duurzaam gebruik van materialen) niet mogelijk om bij onderhoud alle materialen te vervangen en de gehele straat opnieuw in te richten. In de stadsbrede programmering van onderhoudswerkzaamheden, zullen we ons inspannen om genoeg ruimte te vinden voor de benodigde ‘plussen’ in Noord. Bij het plegen van onderhoud of vervanging verandert de openbare ruimte in principe niet qua inrichting. Daarom is uitgebreide participatie in dat geval niet aan de orde. Wel informeren we bewoners over de werkzaamheden. En lossen we waar dat mogelijk is, kleinere knelpunten op in ons werk. Maar de ruimte voor uitgebreide participatie is dus – net als de ruimte voor wijziging van de inrichting –beperkt. Bij herinrichting of gebiedsontwikkeling – waar de functie en inrichting van de straat of het gebied wél echt verandert - is er uiteraard ruimte voor actieve participatie. Investeringen in inrichting openbare ruimte, groen en ondergrond Als onderhoudswerk niet volstaat, kan worden gekozen voor een het wijzigen van de inrichting van de openbare ruimte in een straat, plein of buurt; een herinrichting.

In de begroting zijn deze budgetten te vinden in het programma Stadsverbetering. De budgetten hiervoor zijn beperkt, mede door de afspraak uit het coalitieakkoord om meer budget te reserveren voor onderhoud en minder voor herinrichting. Het is economisch slim en vanuit duurzaamheidsoogpunt wenselijk om pas tot herinrichting over te gaan als de materialen oud zijn en moeten worden vervangen. In Noord wordt desondanks (bovengemiddeld) veel geïnvesteerd in herinrichting van de openbare ruimte. Deze projecten worden in nauwe betrokkenheid met de buurt en met actieve participatie vormgegeven.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 november 2023 Pagina 3 van 5

Zoals eerder genoemd is de inzet in Noord aanzienlijk. Dat gaat van kleinere projecten (straat of plein) tot hele buurten. In de Bloemenbuurt en Tuindorp Nieuwendam is sprake van grootschalige aanpak en wordt de hele openbare ruimte vervangen en conform de USTOR (Uitvoeringsstandaard Toekomstbestendig werken aan de Openbare Ruimte) weer toekomstbestendig teruggelegd. Andere straten waar gewerkt wordt zijn de Adelaarsweg, Fazantenweg/Zwanenplein, Heggerankweg, Houdringe, J.H. Heekweg, Klipperstraat e.o., Nieuwendammerdijk en het Plan van Gool. In landelijk Noord wordt gewerkt aan diverse Gouwen. In totaal staan er komende 4 à 5 jaar zo’n 60 locaties, van straat tot buurt op de planning, waarvan een belangrijk deel in de kwetsbare buurten. Ook worden momenteel diverse groene projecten voorbereid en uitgevoerd. Denk hierbij aan kleinschalige projecten, zoals meerdere groene plekken (o.a. Circusplein, Beemsterstraat) en grote investeringen in het groen zoals de herinrichting van het Noorderpark. Verder werken we in Noord aan het verbeteren van speelplekken. Want goede speelplekken zijn belangrijk voor een gezonde en fijne buurt. Dat verbeteren doen we zowel via onderhoud, het heel en veilig houden van speelplekken, maar ook door aanpassing.

Waar we zien dat speelplekken niet of weinig gebruikt worden, kijken we naar mogelijkheden om de speelplek aantrekkelijker te maken door een aangepaste inrichting of andere speeltoestellen. Dat doen we samen met de bewoners. Gebiedsontwikkeling en de samenhang met de bestaande stad De afgelopen periode heeft de stad ingezet op het bouwen van veel woningen. In de periode 20162022 waren dit er jaarlijks rond de 7500. Een deel van die stedelijke ontwikkeling vindt plaats in Noord. De komende decennia wordt de integrale gebiedsontwikkeling verder doorgezet. In Noord vindt grootschalige gebiedsontwikkeling met name plaats langs de IJ-oevers (in onder andere het Hamerkwartier, Overhoeks, de Buiksloterham en op de NDSM-werf) en in het Centrumgebied Amsterdam Noord (CAN). Daarnaast is er ook een aantal gebieden elders in het stadsdeel waar woningbouw en voorzieningen ontwikkeld zullen gaan worden (oa. in de Banne, Waterlandpleinbuurt). Binnen deze gebiedsontwikkelingsgebieden en -locaties worden op meerdere plekkenwegen en/of openbare ruimte opnieuw ingericht. Denk hierbij aan de herinrichting van de IJdoornlaan, een aantal binnenhoven in de Banne, het Parlevinkerpark, de verondieping/ ecologische inrichting van het Johan van Hasseltkanaal, diverse parken langs de IJoevers, etc.

Uitgangspunt hierbij is dat de samenhang tussen de verschillende delen van Noord wordt versterkt, zowel fysiek als programmatisch. We bouwen aan een complete en gemengde stad, waar Noord een integraal deel van uitmaakt. Daarom wordt bij nieuwe gebiedsontwikkelingen goed meegewogen wat voor impact of meerwaarde dit heeft op de bestaande stad en hoe de verschillende buurten op elkaar zijn aangesloten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 november 2023 Pagina 4 van 5

Aanpak Noord Een groot deel van de bestaande buurten in Noord scoort hoog op tal van aspecten ten opzichte van het Amsterdamse gemiddelde zoals armoede, werkeloosheid, eenzaamheid en laaggeletterdheid. Ook het onderhoud van huurwoningen en de openbare ruimte loopt vaak achter, zoals we hiervoor al hebben beschreven. Het College heeft dit signaal opgepakt en werkt onder andere via de Aanpak Noord aan verbetering op alle domeinen. Via fysieke ingrepen in de bestaande buurten én doorbraken op andere terreinen (sociaal, leefbaarheid, economie) werken we aan het versterken en behouden van de sociale en economische verbindingen binnen heel Noord en het wegwerken van achterstanden in de bestaande buurten. Voor het versterken van de verbinding tussen de gebieden streven we ernaar dat de huidige bewoners en ondernemers van Noord profiteren van de investeringen die in het gebied worden gedaan en meeprofiteren van de ontwikkeling die het stadsdeel doormaakt. Zowel politiek als vanuit de bewoners klinkt de roep om het potentieel van de bestaande gemeenschap te gebruiken om een stadsdeel te creëren dat in samenwerking met bewoners werkt aan thema’s als Jeugd, Wonen, Stadsnatuur & Groen, Openbare Ruimte, Kansrijke sociale buurten & Buurteconomie. Vanuit de Aanpak Noord werken we hier hard aan. Tegelijkertijd zijn de beschikbare middelen en capaciteit op dit moment beperkt.

Ondanks dat blijven we streven naar ‘resultaat op straat’, het verbeteren van de buurten die dat zo nodig hebben. Vanuit de Aanpak Noord richten we ons op twee sporen: we gaan op zoek naar extra middelen vanuit het Rijk, EU en de Provincie Noord-Holland. Onlangs is de Regio Deal ZaanIJ Groen en Meedoen 4e tranche toegekend aan Amsterdam, Zaanstad, Oostzaan en de Provincie Noord-Holland, waaruit middelen beschikbaar worden gesteld voor verbeteringen in de openbare ruimte in Amsterdam-Noord. Over de Regio Deal bent u separaat in de Dagmail van 1 november jl. geïnformeerd. Kleine, snelle verbeteringen in de buurt vanaf 2024 Onder voorbehoud van vaststelling van de begroting 2024, gaan we vanaf volgend jaar aan de slag met kleine, snelle verbeteringen in de kwetsbare bestaande buurten, op basis van de behoeften en wensen van bewoners en waar dat kan in samenhang met de uitvoering van onderhoud. Bij de voorjaarsnota 2023 is hiervoor € 2,5 miljoen gereserveerd voor de komende jaren. De voorbereiding daarvan is gestart met het ophalen van knelpunten en verbetervoorstellen vanuit de buurt. We sluiten bij de uitvoering waar mogelijk aan bij lopende werkzaamheden en onderhoud. We gaan die uitvoering vanaf 2024 doen met kleine integrale uitvoeringsteams.

Met deze brief beschouwt het College de volgende toezeggingen als afgedaan:  TA2023-000184 - SO - Plan van aanpak achterstallig onderhoud openbare ruimte  TA2023-000425 - SO - Onderhoudswerkzaamheden openbare ruimte Noord

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 november 2023 Pagina 5 van 5

Ik hoop u hiermee voldoende beeld te hebben gegeven van de doelstellingen, de aanpak en de voortgang van werkzaamheden in het fysieke domein in stadsdeel Noord in de volle breedte.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl