20231108 verslag gemeenteraad avond
Tekst van het document
CONCEPT
17
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
En ik vroeg me af of het niet mogelijk was om de tender zo in te richten, of anders de procedures nog verder te vereenvoudigen zodat de lokale initiatieven makkelijker mee kunnen doen aan de tender. En het laatste, ik vroeg me af of er nog mogelijkheden zijn om de deelname van de lokale ondernemingen in deze tender te vergemakkelijken, want ik begreep dat het niet meer mogelijk is om de tender aan te passen en hij is ook al vrij vergevorderd. En is de wethouder misschien bereid om te kijken of ze met deze sociale ondernemingen in gesprek kan gaan om te zien wat er nog mogelijk is? Gezien de nood die zij aangeven. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS: Voorzitter, dank en dank aan het lid Krom voor de vraag. Want het is volgens mij heel fijn dat we dit ook meteen kunnen ophelderen, want ik ben zeker op de hoogte van de signalen. We hebben geregeld gesprekken met elkaar en we bespreken natuurlijk ook vaak in de commissie hoe het ervoor staat. We hebben ons afgelopen jaar volop ingezet om juist de tender aan te passen zodat de kleine organisaties ook mee kunnen doen. Dus wat we bijvoorbeeld hebben gedaan is dat we verschillende, dat heet dan percelen, hebben gemaakt die we veel kleiner hebben gemaakt, die bijvoorbeeld alleen maar geschikt zijn voor sociale ondernemingen. We hebben allerlei administratieve lasten eruit gehaald.
En dat is ook voortgekomen uit de gesprekken, de marktconsultatie die we hebben gevoerd met die partijen. En tegelijkertijd snap ik nog steeds best wel dat zij, misschien is het ook een beetje wedstrijdspanning ervaren. Want het zijn vaak kleine initiatieven die steeds groter zijn gegroeid. Want kleine initiatieven, als ze werkelijk klein zijn zoals bijvoorbeeld Weesp Duurzaam, die doet een aanvraag van 80.000 euro, dan kunnen we direct gunnen. Maar we hebben het hier over bedragen van tenminste 215.000 euro, want dan overschrijd je de grens voor Europese aanbesteding en een tender van in totaal meer dan 10 miljoen. Dus het zijn kleine organisaties maar het is geen klein bier. Dus we moeten wel zorgen dat dat professioneel gebeurt, dat het ook eerlijk gebeurt en dat we ons natuurlijk ook aan de regels houden. Ik ben zelfs zo ver gegaan het afgelopen jaar om aan BZK te vragen, moet ik echt aanbesteden? Want de organisaties zelf geven aan dat er ruimte zou zijn om te subsidiëren. Toen zei BZK nee, regels zijn regels. Even los van wat we van Europees aanbesteden vinden, want ik denk dat daar wel meer ruimte in gecreëerd kan worden. Maar we moeten ons daaraan houden als gemeente en ik denk dat het ook goed is om te zorgen dat we straks uiteindelijk ook netjes verslag kunnen doen van hoe dat geld besteed is.
Maar we hebben er zeker naar gekeken hoe we dat dus veel simpeler kunnen maken. En ik denk wel dat het interessant is om ook na deze tender weer te kijken, wat voor lessen kunnen we hieruit trekken? Waar was het misschien toch nog ingewikkeld voor organisaties? Dat we dat goed evalueren en ook delen met de raad. Ik denk dit is een tender waar we volgens mij een enorme stap zetten richting de organisaties en ik tegelijkertijd begrijp dat het ook echt een professionaliseringsslag van hun vraagt. Dus daar, waar we ze daarin kunnen ondersteunen, doe ik het graag. Ik heb zelf niet de angst dat per 1 januari die organisaties ophouden, want anders had ik niet die tender zo georganiseerd. Want wij lopen ook wel degelijk een risico. Want ik heb de tender zo georganiseerd dat kleine organisaties zich kunnen inschrijven, sociale ondernemingen. Wat nou als die het niet doen? Is het dan nog wel interessant voor een commerciële onderneming? Dus het risico komt volgens mij van twee kanten en daarom maak ik me ook niet zo'n zorgen over 1 januari. Wat natuurlijk wel kan zijn, en dat is denk ik ook een gesprek waard bij de evaluatie, we hebben steeds meer van dit soort fantastische initiatieven in de stad, dus er ontstaat ook een vorm van concurrentie en daar kan die aanbesteding ons ook in helpen om
CONCEPT
18
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
uiteindelijk te zorgen dat het zo eerlijk mogelijk is. Ik denk goed dat bij de evaluatie om stil te staan dan bij welke initiatieven is het dan toch niet gelukt en ziet de raad dan toch de noodzaak om zo'n initiatief te steunen en tegen welk bedrag dan, want dit zijn ook, laatste voorzitter, incidentele middelen vanuit het rijk. Dus we kunnen ook niet gouden bergen beloven, want ook deze middelen stoppen een keer. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom voor een vervolgvraag. Het lid KROM: Ja klopt voorzitter, dank u wel. Ja, ik ben heel blij met de toezegging om goed te gaan evalueren en dat we dat dan ook weer met elkaar in de commissie kunnen bespreken. Dus dank ervoor. En ik hou nog wel de zorgen over die sociale initiatieven. Vooral ook omdat zij dus achter de voordeur komen bij huizen waar normaal gesproken minder gauw de voordeur wordt opengedaan. Dus ze hebben echt absolute meerwaarde vind ik in het offensief. En ik ben blij dat de wethouders ze zelf zegt de zorg niet zo te voelen. Tegelijkertijd voelen zij de zorg kennelijk wel, omdat het nu vanuit meerdere kanten eigenlijk met ons gedeeld wordt. Dus ik vroeg me af, is de wethouder misschien wel bereid om opnieuw dan met ze in gesprek te gaan over die zorg om te kijken of we daar wellicht iets van kunnen wegnemen? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording.
Wethouder PELS: Voorzitter, we zijn zeker ambtelijk in gesprek. Alleen dat moet volgens een bepaalde procedure vanwege het aanbesteden. Zij mogen vragen stellen die wij dan beantwoorden. Op het moment dat ik nu het gesprek aan zou gaan met bepaalde partijen gedurende de loop van de aanbesteding, dan zou ik die ook juridisch in gevaar kunnen brengen omdat ik dan mogelijk een partij bevoordeel. Dus op dit moment kan het niet, maar ik denk dat we dat rondom de evaluatie zeker moeten doen, dat we ook die partijen weer aan tafel zetten en zeggen, we zitten met zijn allen met dat instrument van aanbesteden maar wat kunnen we ervan leren om het toch nog wat beter en makkelijker te maken voor de lokale organisaties. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif voor een vervolgvraag. Het lid NADIF: Voorzitter, en ik wil het college ook bedanken voor de beantwoording. Dan wordt de evaluatie gedaan en ik vind dat ook heel erg goed dat we kijken naar onze eigen organisatie, maar ik vind het ook belangrijk dat we ook de evaluatie terugkoppelen met het rijk, want het zijn rijksgelden. Wij zijn niet de enige gemeente die hier tegenaan lopen en we willen juist dat meerdere lokale initiatieven aan de slag kunnen en dat sociaal en duurzaam met elkaar gecombineerd wordt. Dus ik ben heel erg benieuwd wat de stappen van het college zullen zijn richting het rijk.
De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS: Voorzitter, mooie aanvulling vanuit het lid Nadif op het lid Krom, want die waarden van de lokale organisaties delen we natuurlijk helemaal. En ook dat we na deze incidentele middelen die eenmalig zijn vanuit het rijk, een toekomst voor hen zien in onze stad. En dat we tegelijkertijd daar ook nog geld voor nodig hebben, bij voorkeur komt dat natuurlijk vanuit het rijk want het gaat niet om kleine bedragen. Dus ik zal ook de evaluatie die we doen delen met Binnenlandse Zaken en ook bij hen opnieuw het grote belang van deze organisaties en ook van hun werk benadrukken.
CONCEPT
19
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Het mondelinge vragenuur wordt gesloten. Financiën 3. Vaststellen van de Begroting 2024 Gemeente Amsterdam VN2023-021015 5. Vaststellen van de Verordening toeristenbelasting 2024 VN2023-014097 8. Vaststellen van de Vierde wijzigingsverordening precariobelasting Amsterdam 2020 VN2023-015506 16. Vaststellen van de Verordening Afvalstoffenheffing en Reinigingsrecht Bedrijfsafval 2024 VN2023-022437 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ernsting. Het lid ERNSTING: Voorzitter, dank u wel, de begroting. De stad staat voor grote uitdagingen, voorzitter, zoals op het gebied van ongelijkheid, wonen, bestaanszekerheid en klimaat en Amsterdam doet wat het kan om vanuit de eigen verantwoordelijkheid die thema's aan te pakken. We zien dat ook terug in deze begroting. Onbevreesd in onzekere tijden, investeren en intensiveren waar het nodig is. De aankondigingen uit de Voorjaarsnota zijn verwerkt, veel investeringen onder andere brug over het IJ, slavernijmuseum, verduurzaming van vastgoed, om maar een paar voorbeelden te noemen en daarnaast extra geld voor onder meer afval, wonen en veiligheid. En daar ben ik trots op. Ik ben ook blij om te zien dat er geld gereserveerd is, bijvoorbeeld voor de mentale ondersteuning van asielzoekers en statushouders, iets waar collega Yemane en het lid Broersen vaak om hebben gevraagd.
Over de financiën, voorzitter, de schuld wordt anders gepresenteerd en daaruit blijkt dat we ook nog ver onder de normhoogte blijven, ook meerjarig, en dat is denk ik een belangrijk feit om ook nog even te benoemen. Meerjarig blijven de zorgen wel over het gemeentefonds en een weigerende rijksoverheid om daar iets aan te doen. We steunen de wethouder en de VNG daarom van harte om daaraan te blijven werken. En het gaat over het naderende ravijn, maar ook over het eigenaardige fenomeen dat de financiering van lokale overheden niet altijd gelijke tred houdt met de groei van het aantal inwoners door het bouwen van meer huizen. En meer huizen is natuurlijk wat iedereen wil, want er is een wooncrisis, maar het rijk schijnt het af te laten weten voor wat betreft de gevolgen. Want meer inwoners betekent ook dat er meer voorzieningen nodig zijn en een ander mobiliteitssysteem, meer cultuurvoorzieningen en meer ov bijvoorbeeld. Voorzitter, op enkele punten na kwamen na de commissiebehandeling tot de conclusie dat er nog iets meer nodig is dan het college had voorgesteld. In een groeiende stad is meer behoefte aan groen in de straten. Mensen hebben recht op groen en we moeten rigoureus vergroenen, staat ook in de Omgevingsvisie. We willen daar handen en voeten aan geven, trekken daar 800.000 euro extra structureel voor uit per amendement onder het motto ja mits.
CONCEPT
20
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Daarnaast, voorzitter, blijft het belangrijk dat kinderen in kwetsbare posities ook alle kansen en uitkomsten krijgen die kinderen in goede uitgangsposities ook hebben. Daarom trekken we 200.000 euro structureel uit voor onderwijsondersteuning voor die kinderen die dat het hardste nodig hebben. En die amendementen zijn daartoe inmiddels aangediend. Eentje komt nog licht aangepast tot u, die is nu onderweg naar het raadsbox want daar was nog een kleine wijziging in, dus dat wordt dan een accent. Tot slotte voorzitter, ik sta hier ook met zwaar gemoed. De ontwikkelingen in Israël en Gaza laten ons allen niet onberoerd. Ik zie dat bij ons allen in deze raad. Het humanitaire lijden is groot en duurt voort. Internationaal roepen non-gouvernementele en intergouvernementele organisaties op tot een humanitair staakt het vuren, vrijlating van gijzelaars en uitzicht op een duurzame vrede. En daarom dien ik met de PvdA, D66, Volt, Partij voor de Dieren. SP, DENK en de Lijst Ahmadi-Veldhuyzen een motie in die het college van burgemeester en wethouders verzoekt om zich aan te sluiten bij die internationale oproepen voor een humanitair staakt het vuren in Israël en Gaza, vrijlating van gijzelaars en opstarten van een duurzaam vredesproces. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Dank u wel, voorzitter.
We focussen onze bespreking van de begroting graag op drie onderwerpen vandaag, namelijk de bestuursopdracht, de leesbaarheid en de gevolgen voor de toekomstige generatie. Want we maken ons zorgen. We zijn blij dat deze begroting meer duidelijkheid biedt dan die van vorig jaar, want toen werden grote keuzes uitgesteld onder het mom van de bestuursopdracht. Wat ons echter in verwarring brengt, is waarom er nu wel keuzes kunnen worden gemaakt terwijl de bestuursopdracht nog steeds niet is afgerond. Ook vinden we het onduidelijk wat een volledige afgeronde bestuursopdracht gaat betekenen. Het college liet eerder vandaag al vallen dat er over de specials niet meer te twisten valt. Dit roept de vraag op waarover dan nog wel? Zullen er op basis van de volledige afgeronde bestuursopdracht mogelijk andere keuzes worden gemaakt of keuzes uit de begroting worden teruggedraaid? Kortom, welke mogelijke gevolgen zal de afgeronde bestuursopdracht voor onze financiën en de te maken keuzes uiteindelijk hebben? Dan over de leesbaarheid, wat dit betreft zien we kleine stappen in de goede richting. Zo is de begroting in het kort een mooie opstap naar een goede publieksversie, maar er blijft nog wel veel te winnen. Niet alleen wat betreft begrijpelijke taal, ook wat betreft de uitleg.
De Rekenkamer kwam met veel kritische noten waarvan de meeste één gemene deler hebben, de begroting is op sommige punten onduidelijk. Zo wordt er bij sommige indicatoren geen link gelegd met de budgettaire verandering, ook wanneer de ambities haaks lijken te staan op de financiën. Het begrote saldo van baten en lasten is niet duidelijk in de begroting te vinden. Hier heeft de Rekenkamer een eigen overzicht voor moeten maken. En het verloop van de overprogrammering wordt niet nader toegelicht. Allemaal voorbeelden van constateringen van de Rekenkamer die laten zien dat er nog veel winst valt te behalen in het meenemen van de lezer in de begroting. Welke stappen gaat de wethouder de komende maanden zetten om de leesbaarheid van bijvoorbeeld de Voorjaarsnota te verbeteren? En dan een reflectie op de toekomstgerichtheid van de begroting. Zoals we ook in de commissies aangaven staan we in grote lijnen achter de keuzes die in de begroting worden gedaan. Geld om het lerarentekort te bestrijden, investeringen om Amsterdam te verduurzamen en extra geld naar de meest kwetsbare wijken. Het zijn noodzakelijke investeringen die we van harte steunen. En ook zijn we blij dat de keuze van de raad om de toeristenbelasting te verhogen terug is te zien in de begroting. We zijn benieuwd naar
CONCEPT
21
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
de daadwerkelijke effecten van de belasting op de drukte van de stad. Maar eerlijk is eerlijk, er kleeft ook een keerzijde aan die investeringen. We maken ons zorgen over de structurele tekorten, het ravijn, de oplopende schuld en de toegenomen rente. We zien dat het college deze zaken ook constateert maar missen een verdere reflectie of reactie. Zo valt het ons op dat in de begroting noch in de voorgaande begroting en voorjaarsnota's wordt gesproken over hoe en wanneer we de schulden terugbetalen. Er wordt niet gesproken over wat een toegenomen schuld aan de rand van het ravijn kan betekenen voor onze toekomst. We missen de blik vooruit. Vorig jaar nam de raad de motie aan de ontwikkelingen van de landelijke generatietoets in de gaten te houden, om deze uiteindelijk ook in Amsterdam te kunnen toepassen. Tot nu toe is het daar stil gebleven. Niet gek, want in Den Haag wil het ook niet echt vorderen. Maar juist daarom lijkt het ons heel goed als Amsterdam zelf zoveel mogelijk stil te staan bij wat onze keuzes van vandaag betekenen voor onze toekomst. Nu de schuld verder oploopt en de gemeentebegroting binnenkort niet meer sluit, is het des te belangrijker dat we goed inzichtelijk hebben wat dit betekent voor de toekomstige generaties.
We zijn benieuwd hoe de wethouder hiernaar kijkt en of zij van mening is dat bijvoorbeeld bij de volgende Voorjaarsnota hier uitgebreider op kan worden gereflecteerd. Tot slot wil ik het lid Ernsting van harte bedanken voor zijn initiatief. Ik zie ook dat hij daar de interruptiemicrofoon loopt, maar ik maak mijn compliment voor hem even af. Want het roept ons op om ons als Amsterdam aan te sluiten bij de internationale oproepen voor een humanitair staakt het vuren in Israël en Gaza, vrijlating van de gijzelaars en het opstarten van een duurzaam vredesproces. En dat is belangrijk. En in deze tijden van onrust, pijn en verdriet ben ik dermate trots dat de leden Garmy en Khan elkaar constant blijven vinden en nu opnieuw hebben samengewerkt met een prachtige motie die de ontmenselijking van groepen die soms zonder dat zij het willen tegenover elkaar komen te staan of worden geplaatst, om Joodse, islamitische, Palestijnse en Israëlische Amsterdammers gezicht te geven en daarmee de ontmenselijking tegen te gaan. Om die verbinding weer te zoeken met elkaar, want juist nu is dat zo hard nodig en ik hoop op jullie steun voor die motie. Tot zover. (Het lid ERNSTING: Dank daarvoor, voorzitter, en ook dank voor de steun en ook dank voor alles wat Volt ook doet en de heer Garmy en de heer Khan samen, dat doet mij ook veel.
Mijn vraag ging over het voorgaande punt, het is een beetje een dissonante misschien. Ik vroeg me af of Volt, ook meerdere partijen, steunt ook richting Den Haag, als het gaat om die tekorten die eraan dreigen te komen natuurlijk doordat die toestand rond het gemeentefonds nog niet goed is geregeld en of we samen kunnen optrekken ook, zowel hier als in de Kamer, om dat te fiksen voor de lokale overleden.) Ja dank voor de vragen. Dat kunnen wij natuurlijk zeker steunen. Daar is onze Tweede Kamerfractie, zit daarbovenop. Dus dank voor die vraag. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, de begroting die voor ons ligt is opgesteld in moeilijke en onrustige tijden. De verschrikkingen op het wereldtoneel benadrukken het belang van democratische vrijheden. Het is het fundament van onze samenleving en het koesteren van deze vrijheid staat voor D66 centraal, ook hier bij ons in Amsterdam. Want het gaat om een stad waarin je de vrijheid hebt om jezelf te zijn, altijd en overal, maar ook de vrijheid hebt om jezelf te ontwikkelen, een duurzame toekomst voor ons, maar ook voor toekomstige generaties.
CONCEPT
22
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
En voorzitter, de kans voor de toekomstige generaties om hun talenten maximaal te ontplooien begint bij kwalitatief onderwijs. De kracht van onze samenleving ligt bij de kwaliteit van ons onderwijs en het lerarentekort in onze stad is schrijnend en blijft toenemen. En dit is onverteerbaar om dit vooral te zien in wijken met sociaaleconomische achterstand. Het is tijd voor meer actie. En om het Amsterdamse onderwijs een extra impuls te geven dient D66 een motie in voor de invoering van de lerarenbeurs. En hiermee kan een leraar zich blijvend ontwikkelen. En dat draagt bij aan de kwaliteit van het onderwijs en de aantrekkelijkheid van het leraarschap. En we zijn blij met de extra middelen in deze begroting voor het aantrekken en het behouden van leraren en de investering in de kwaliteit van het mbo. En ook dienen we samen met de coalitie de motie in die meer huiswerkbegeleiding mogelijk maakt. En zo werken we samen aan een stad waar iedereen vrij is om zichzelf te kunnen ontwikkelen. Voorzitter, D66 staat voor klimaatactie en dat is niet alleen praten maar dat is ook doen. En het behalen van de klimaatdoelstellingen is essentieel. We zetten in op nieuwe energie en op minder grondstoffen.
Amsterdam laat in deze begroting zien de klimaatactie voort te zetten met 150 miljoen investering in het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed, Maar ook met de inzet op het isolatieoffensief en de ambitie en de strategie om in 2026 50 procent minder grondstoffen te gebruiken. De toekomst van Amsterdam is groen en duurzaam en we dienen daarom ook de motie in voor meer groen in de stad. Voorzitter, de stad Amsterdam groeit en de groeiende stad brengt ook uitdagingen met zich mee. En D66 staat voor een duurzame ontwikkeling van onze stad. We bouwen nieuwe huizen, wijken, we bouwen voor starters, voor middeninkomens en we investeren in deze begroting in sport en cultuur om een aantrekkelijke stad te blijven. We zien dat steeds meer mensen Amsterdam bezoeken wat de druk op de openbare ruimte en voorzieningen vergroot en in combinatie met de uitdagingen van Amsterdam is het voor D66 dan meer dan logisch dat ook die bezoekers gaan bijdragen aan onze stad via de toeristenbelasting. Voorzitter, vrij ben je als je ook duurzaam kan opgroeien in de stad en dat valt of staat bij kwalitatief en bereikbaar openbaar vervoer. En daarom dienen we met de coalitie een motie in voor gratis ov voor kinderen. Voorzitter, de uitdagingen die voor ons liggen zijn groot en deze begroting laat zien dat het college met nieuwe energie deze uitdagingen aan de slag gaat.
En daar is D66 blij mee, maar de oproep aan het college is dan ook aan de slag. (Het lid MARTENS-AMERICA: Dank voorzitter. Voordat u aan de slag gaat één vraag. Als het gaat om het verhogen van de toeristenbelasting, via de voorzitter, voor de bezoekers die komen per cruiseschip van 11 naar 14 volgens mij, 3 euro per persoon per nacht. Dat kun je op dit moment niet meer door belasten. Dat is op dit moment niet mogelijk. Dus dan komt de rekening volledig nu bij de PTA te liggen, ongeveer een miljoen euro per jaar. Vindt D66 dat op dit moment dat wij dan een betrouwbare overheid zijn als je tijdens het jaar nog de spelregels veranderd, waardoor zij het zelf niet meer kunnen door belasten? Hoe reflecteert D66 eigenlijk op dat handelen?) Ik denk dat het college en D66 daarin heel betrouwbaar is. U weet het standpunt dat wij graag zien dat cruiseterminal buiten de stadsgrenzen gaat plaatsvinden. Dus ik denk dat het beleid heel consistent is dat wij graag zien dat de cruiseterminal niet binnen stadsgrenzen van onze stad ligt. (Het lid MARTENS-AMERICA: Dank, voorzitter. Nee, dat snap ik geheel en laten we dat ook even los zien want dat is namelijk een politieke keus
CONCEPT
23
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
die de VVD, via de voorzitter, anders zou maken. Maar het gaat om het verhogen van de toeristenbelasting. Dat doe je nu tijdens het spel. De PTA is niet meer in staat om dit nu door te belasten. Dus dat betekent dat de rekening bij deze organisatie terechtkomt. Dus D66 kiest ervoor om deze rekening nu door te belasten aan de organisatie die het zelf niet meer door kan belasten. Vindt u dat degelijk bestuur? Bent u dan niet van mening dat je deze organisatie een beetje tijd zou moeten geven om te zorgen dat je dit inricht en zij dit ook daadwerkelijk, volgens de intentie van D66, kunnen doorbelasten aan de bezoekers die komen? Want nu pakken ze zelf de rekening. Dus dan gaat het om het geld.) Ja, ik vind het heel consequent besturen want we vinden immers dat bezoekers die onze stad bezoeken, we vinden dat die moeten bijdragen aan het onderhoud van de stad. En daar past deze bijdrage gerust bij. (Het lid MARTENS-AMERICA: Ja, laatste vraag. En dan misschien ook voor alle ondernemers die meekijken, de organisaties.
Betekent dan dat zij er niet van op aan kunnen dat als er beleid wordt afgesproken in deze stad voor bijvoorbeeld een jaar en D66 is in geldnood en die gaan de belastingen verhogen, dat ze dat per direct door kunnen voeren? Dus dat deze ondernemersverenigingen niet meer langetermijnbeleid kunnen maken en het eventueel doorbelasten daarop aan kunnen passen.) Ik constateer dat D66 en deze coalitie heel consequent is in de zin dat we de cruiseterminal de stad uit willen en dat we vinden dat bezoekers meer kunnen bijdragen het onderhoud van de openbare ruimte. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk. Het lid BOBELDIJK: Voorzitter, de begroting voor volgend jaar. Op zich altijd een belangrijk moment in de raad maar eigenlijk ook wel vaak als het goed is ook voorspelbaar omdat we ook altijd een vierjarenbegroting maken. Dus dan zou je al een goed beeld moeten hebben wat er het volgend jaar in de begroting zit. En zeker als je daarnaast nog de Voorjaarsnota legt waarin richting wordt gegeven, zou je op zich niet veel verrassingen moeten verwachten bij een begroting. En die zijn er ook niet zo heel veel.
De verrassingen die er zijn, die zijn eigenlijk nog best positief, zoals de verrassing dat we sneller onze reserves aan het herstellen zijn waardoor we ook voldoende tegenvallers kunnen opvangen, nu al dit jaar in plaats van wat we eerder gepland hadden, volgend jaar en dat een deel van die meevallers ook goed worden ingezet, in de ogen van de SP. Onder andere om te zorgen dat er niet onttrokken wordt uit vereveningsfonds, geld dat we nodig hebben voor de woningbouw, en dat het ook voor een deel naar het sociaal domein gaat. Dus wat dat betreft zijn we daarin wel tevreden. En we zijn ook tevreden dat de moties over de toeristenbelasting, dat die vertaald zijn ook in een daadwerkelijke verhoging van toeristenbelasting. Is dit dan een SP-begroting? Nee, dat is het zeker niet. Want wij vinden hem eigenlijk van te weinig moed tonen als het gaat om de woningcrisis. Wij vinden de woningcrisis op dit moment zo gigantisch groot dat daar echt de prioriteiten zouden moeten zijn. Als je kijkt naar mensen die nu een sociale huurwoning zoeken, de afgelopen twee jaar als je geen urgentieverklaring had kwam je gewoon eigenlijk niet aan een woning. En de afgelopen twee jaar waren het respectievelijk 23 mensen en 22 mensen die een woning bemachtigden. Dat is bijna niets als je kijkt naar het totaalaantal woningzoekenden.
Wij snappen het niet dat je dan niet in zo een crisissituatie niet zou zeggen we stoppen extra geld in het jubileum voor 750 jaar of we stoppen extra geld in de Meervaart. We hebben
CONCEPT
24
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
daar niet een nieuwe motie voor gedaan maar het zou gewoon duidelijk moeten zijn dat dit niet onze begroting is, dat het niet zo is dat de woningbouwcrisis en de woningcrisis hier de juiste prioriteit krijgt in deze begroting. Nog een deel dat in de begroting eigenlijk mist is het stukje toekomstvisie als het gaat om het stuk groen, ook waar de heer Schmit het over had, als het gaat om zeker ook het gebruik van het groen door bedrijven waar je je moet afvragen of dat nodig is. En dan heb ik het vooral over de Lutkemeer. Als je kijkt naar de Lutkemeer, daar komen allemaal nieuwe distributiebedrijven terwijl je ook ziet dat er steeds meer wetenschappen zeggen dat die groenfunctie eigenlijk misschien wel veel meer waarde heeft dan die distributiecentra en daar ligt tenslotte nu ook een visie van het waterschap dat eigenlijk dit ook als waterbergingsgebied of als wateropvang eigenlijk ook nodig zou zijn. Op dit laatste punt hebben we wel een motie ingediend bij de begroting en dat doen we samen met de Partij voor de Dieren. Dit was hem. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel voor zijn maidenspeech. Het lid VAN BERKEL: Dank u wel, voorzitter.
En voordat ik daarmee aanvang, wilde ik eerst een kort woord van dank nog brengen aan Annabel Nanninga, onze bevlogen en inspirerende en altijd charmante fractievoorzitter die het vertrouwen in mij heeft geschonken om haar plaats hier in te nemen. En daar zit wel een bepaalde druk achter, kan ik u vertellen. Maar ik ga mijn uiterste best doen om er wat van te maken. Dan ga ik graag beginnen eerst met Amsterdam, hoofdstad van Nederland, een vrij en welvarend land, een breed gedragen opvatting in binnen- en buitenland. Toch was dit vooral en in zijn geheel pas van toepassing op mijn generatie. Mijn oma moest in naoorlogs Brabant als jonge weduwe met twee kleine kinderen nog alle eindjes aan elkaar knopen. Er werd op jonge leeftijd hard gewerkt in de textielfabrieken en in de avonduren nog een centje bijverdient met handenarbeid en het lukte haar om mijn vader naar de handelsschool te sturen, wat destijds ongebruikelijk was voor kinderen uit een arbeidersmilieu. Hij werkte zich op tot succesvol ondernemer in de recyclingbranch en leerde mijn zus en mij dat wie echt wil veel kan bereiken in dit land. De leidraad was bij ons thuis dat je studeert of werkt, of beide, en je probeert je eigen situatie te verbeteren.
We kregen de vrije keuze om te gaan doen wat we wilden in het leven en als gezin gingen we weleens op vakantie met het vliegtuig en die bijzondere ervaringen hielden een enorme aantrekkingskracht op mij. De functie van steward sprak mij al vroeg aan en voor de baan wilde ik dichter bij Schiphol gaan wonen en na een geslaagd bezoek aan Koninginnedag en Gay Pride leek Amsterdam mij veruit de beste optie. Ik was bijna 21 toen mijn leven hier in de stad begon, in Overtoomse Veld, en op AT5 zag ik daar hoe rellen op het August Allebéplein en enkele maanden voordat ik er ging wonen een warzone van deze voor mijn nieuwe omgeving hadden gemaakt. Maar ondanks de problemen hield ik van Amsterdam. Ik maakte er vrienden, genoot van mijn werk en het nachtleven. Ik werd hier verliefd en omarmde de diversiteit en vrijheid waarin de stad toen nog ver vooropliep. En vlak voordat ik in dienst ging bij KLM kreeg ik een vaste relatie met een andere steward en samen bezochten we jarenlang vele landen. Hierdoor zagen we Nederland in perspectief en gelukkig kan ik zeggen dat ik nog steeds vind dat we in een van de beste plekken op de wereld wonen. Ik maakte promotie werd purser, leidinggevende in de cabine van het vliegtuig en in steeds wisselende teams verwelkomde ik tienduizenden passagiers uit de hele wereld aan boord.
Mijn man en ik trouwden hier in Amsterdam en na jaren lukte het ook nog tegen de verwachting in om een prachtig meisje te adopteren, het spannendste wat mij ooit overkwam. Die levenslange band van verantwoordelijkheid en onvoorwaardelijke liefde
CONCEPT
25
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
voor onze dochter gaf mij letterlijk een brok in mijn keel. Die adoptie door paren van gelijk geslacht is niet vanzelfsprekend en het voelt als een enorm voorrecht. Naast mijn baan in de luchtvaart haalde ik mijn bachelor journalistiek waardoor mijn interesse in de Nederlandse politiek nieuw leven werd ingeblazen. En met die ervaring keek ik naar Nederland en was alles toch plots niet meer zo rooskleurig als ik dacht toen ik net naar Amsterdam verhuisde. Massa-immigratie zet de opgebouwde zorgstaat en belangrijke waarden als vrijheid en gelijkheid al jaren onder druk. Met de komst van vele migranten met een totaal andere culturele achtergrond dan de Nederlandse is het naïef te denken dat denkbeelden over bijvoorbeeld rechten voor vrouwen, homoseksuelen en niet-gelovigen in het land van herkomst worden achtergelaten. Daarnaast zijn we niet in staat om de pijn van de hele wereld in dit kleine land op onze schouders te dragen. De ongebreidelde bevolkingstoename zorgt ook voor overbelasting op alle voorzieningen, te weinig woningen, steeds minder toegankelijke zorg en onderwijs, een politiekorps dat zwaar onderbemand is. En wat JA21 betreft komt er in ieder geval voor bepaalde tijd een asielstop zodat er eerst meer kan worden gedaan aan de integratie van de huidige migranten in dit land. Tegelijkertijd ligt de Nederlandse economie onder vuur, met name vanwege klimaatbeleid.
Geen enkel ander land wat ik ken in de wereld is er zoveel aan gelegen om haar eigen verdienmodel de nek om te draaien ten behoeve van een voorbeeldfunctie met toch vaak discutabele argumenten. Eerst moesten de boeren het veld ruimen, nu moeten de luchtvaart krimpen. Hierna is de Rotterdamse haven en de binnenvaart waarschijnlijk aan de beurt, want ook die kun je met gericht onderzoek klimaatschade toedichten. Diensten en industrieën die Nederland groot hebben gemaakt als logistiek knooppunt midden in Europa en daarmee een aantrekkelijk internationaal vestigings- en handelsklimaat schiepen moeten krimpen of liefst helemaal verdwijnen. Welke aandeelhouder wil nu het bedrijf waar hij een belang heeft, dat dat krimpt? Nou dat kunt u vragen aan de gemeente Amsterdam. En dan voldoet Schiphol aan een eis voor natuurvergunning en dan is het weer niet goed. Vergeten wordt dat bij krimp van Schiphol en het verdwijnen van KLM luchtvaartbedrijven uit het Midden-Oosten staan te popelen om in dat gat te springen, bedrijven die het niet zo nauw nemen met duurzaamheid en fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden. Maar dan nu toch nog een stukje over de begroting, voorzitter. Voor steeds meer Amsterdam zijn het uitdagende financiële tijden. Door stijgende kosten voor zowat alles moet de broekriem stevig aangehaald worden.
Dit college stevent af op een financieel ravijn in 2026 maar dure prestigeprojecten gaan gewoon door. In de commissie FKD heb ik op 19 oktober al laten horen waar JA21 voor staat. Andere leden verweten mij dat ik bewoners van Zuidoost, Noord, Nieuw-West te kort zou doen of zelfs zou isoleren met het voorstel om de nieuwe Meervaart en OBA NEXT te schrappen en minder geld te steken in de exorbitant dure renovatie van sporthallen in Zuid. Ik vroeg mij na het debat af of deze raadsleden weleens in die stadsdelen komen. In Zuidoost zijn de grootste concertpodia van de stad, mensen kunnen er fietsend of zelfs te voet naar een show of voetbalwedstrijd. In Nieuw-West willen bewoners liever een mooie Sloterplas en die ook behouden waar ze kunnen sporten en recreëren in een stukje natuur wat dit stadsdeel nog te bieden heeft. Dit college plempt er een clubhuis neer in de Sloterplas, 100 miljoen euro, met theater en biowijnterras. En Noord wil graag beter verbonden worden met de rest van de stad. Het snelst groeiende stadsdeel blijft afhankelijk van overvolle ponten en station Noord op de NoordZuid-lijn. Waar blijft die Oostbrug over het IJ? Die zou een win-winsituatie kunnen zijn waarmee de rest van de stad ook wat makkelijker op de fiets naar het grote aanbod aan kunst en cultuur in Noord kan. STRAAT, Nxt Museum, WONDR Experience, om maar wat trekpleisters te noemen.
Het beeld wat dit college en de coalitiepartijen schetsen over de zielige mensen in Noord, Zuidoost en Nieuw-West klopt helemaal niet. Het zijn stuk voor
CONCEPT
26
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
stuk buurten waar nu al veel bezoekers komen van buitenaf en die hebben echt geen OBA NEXT of nieuwe Meervaart nodig. Waar JA21 wel voor staat is een veilige schone stad met voldoende woningen en ruimte voor de middeninkomens. Dat is waar ik mij als raadslid de komende tijd graag voor wil gaan inzetten. Dank wel. De VOORZITTER: Dank u wel, ook voor uw mooie maidenspeech. U gaf aan dat u in de voetsporen gaat treden van mevrouw Nanninga en dat u dat erkent, dat dat moeilijk zal zijn, maar dat u uw best gaat doen. U gaf aan dat uw oma handenarbeid verrichtte en dat zij zich opwerkte, u gaf aan dat uw vader zich vervolgens zijn best deed en ondernemer werd en vervolgens u de mogelijkheid gaf om te gaan studeren. U wilde naar Amsterdam vanwege de atmosfeer en vanwege om uw geluk te vinden. Dat heeft u gevonden en dat mondde uiteindelijk uit in uw partner en de adoptie van een dochter. Burgemeester HALSEMA: Dat is maar de helft van de speech, hoor. Kort, je moet echt nog even door. De VOORZITTER: Ik vermoed dat uw politieke ideeën daar zijn gevormd. Dus wat dat betreft was het een maidenspeech met een kop en een staart. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan voor een bijdrage. Het lid KHAN: Dank voorzitter. We hebben het over de begroting van volgend jaar maar op dit moment is het menselijk leed in Palestina het enige thema dat leeft binnen mijn achterban.
Afgelopen vrijdag zei de burgemeester dat heel terecht, de stad kolkt van de emoties. Ik zie het ook op straat. Vorige week kwam ik een vrouw tegen, ik gaf haar een flyer en ik zei hoe gaat het en ze zei, het is verschrikkelijk wat daar gebeurt. Ze zijn niet waar, noemde geen plek maar we wisten allebei dat het ging om Gaza. Vervolgens kwamen er tranen uit haar ogen en ze draaide zich om en liep door. We zien de emoties ook bij ons ambtenaren. Ik snap daarom dat er een motie is ingediend die oproept tot een staak het vuren. Daarvoor wil ik ten eerste collega Ahmadi bedanken die dit op de agenda heeft gezet. En ik wil hier wel onderbouwen waarom DENK voor de motie is, ondanks dat wij er niet over gaan als Amsterdam. Voorzitter, het is bekend dat ik mijzelf als pro-Palestina profileer. Maar het gaat hierbij helemaal niet of je pro-Palestina of pro-Israël bent. Op het moment dat er meer dan tienduizend onschuldige Palestijnse burgers zijn gedood, op het moment dat het dodental elke dag blijft toenemen, waaronder kinderen. Op het moment dat dokters schrikken dat zij nog nooit in geen enkel conflict zoveel kinderen alleen hebben zien overblijven omdat hun hele familie is gedood. Dan moeten we niet praten over pro-dit of pro-dat. Het enige pro dat telt is pro-menselijkheid en ik vind het schandalig, oprecht schandalig, dat het kabinet groen licht blijf geven voor oorlogsmisdaden.
We gaan er inderdaad niet over als gemeente Amsterdam maar het is wel nodig om de druk op te voeren. Allerlei humanitaire organisaties hebben gepleit voor een staakt het vuren, alsook andere Europese steden. Ik weet niet wat deze motie teweeg zal brengen maar ik weet wel dat dit de juiste boodschap is en dat Amsterdammers hierop zitten te wachten. Hierbij het vriendelijk verzoek aan alle collega’s in de raad om voor de motie te stemmen. Voorzitter, ik wil het hebben over de gevolgen van het conflict voor de stad. De afgelopen maanden zijn er haast elke dag pro-Palestina-demonstraties geweest. Als de emoties zo hoog oplopen is het belangrijk dat mensen hun uitlaatklep hebben. Het is mooi om te zien dat de meeste van deze demonstraties uiterst vreedzaam zijn verlopen. Maar voor sommigen is het blijkbaar niet genoeg. Bepaalde politieke partijen en media grijpen de
CONCEPT
27
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
pro-Palestina-demonstraties aan om hun moslimhaat over de bevolking heen te storten. De pro-Palestina-demonstraties zouden bewijs zijn van mislukte integratie. De schuld van massa-immigratie zou het zijn en eigenlijk verkapte Jodenhaat. Dag en nacht lopen zij het vuurtje op de stoken tussen Joden en moslims, koortsachtig het volk op te hitsen tegen moslims. Ik geloof geen enkele seconde dat het hen daadwerkelijk gaat om het beschermen van de Joodse gemeenschap. De ontmenselijking van Joden worden namelijk niet bestreden met ontmenselijking van moslims. Zij willen slechts erkend worden in een onstilbare haat naar moslims zodat zij daar persoonlijk van beter worden. De maatschappelijke consequenties hiervan zijn wel heel groot. Het voeden van wantrouwen jegens moslims en het uitsluitend als daders van geweld neerzetten plant de zaadjes om moslims als een veiligheidsprobleem te benaderen en ook zodanig te behandelen. De gevolgen daarvan hebben we de afgelopen tijd veelvoudig gezien. Kijk naar de institutionele islamfobie die bij de Belastingdienst of het bespioneren van moslims en moskeeën door de overheid. Of misschien dichter bij huis, de affaire rondom het Cornelius Haga Lyceum. En daarnaast zie ik inderdaad de groeiende Jodenhaat dat acht keer is toegenomen sinds 7 oktober. Hoewel ik helemaal niets heb met pro-Israël-lobbyclubs als het CIDI geloof ik de cijfers wel.
Ik zie het immers dagelijks in de reacties tegen ons collega Itay Garmy. Joodse Amsterdammers worden verantwoordelijk gehouden voor wandaden van Netanyahu. De Joodse religieuze en herdenkingsdagen staan onder druk en het meest pijnlijke blijf ik toch nog steeds vinden dat kinderen, Joodse kinderen, worden gepest vanwege hun religie. Ik heb het vaker gezegd en zal het blijven doen, respecteer onze Joodse burgers en blijf van hen af. Ik heb een motie daarom die ik in dit kader zou willen indienen samen met Itay Garmy. Het antwoord op ontmenselijking is dat wij een menselijk gezicht geven aan de Jood, de moslim, de Israëliër of de Palestijnen. Ik verzoek om een online-straatcampagne op te zetten waarbij wij een menselijk gezicht geven aan deze groepen. Dat wij laten zien inderdaad, dat het allemaal Amsterdammers zijn en toevallig ook Joods, islamitisch of whatever. En daarbij ook het verzoek om de ideeën hieromtrent te halen uit de gesprekken die reeds lopen met de diverse gemeenschappen. En tot slot voorzitter, een ander onderwerp, we hebben gezien dat de coalitiepartijen een aantal amendementen hebben ingediend waarbij zij prioriteit geven aan een aantal onderwerpen die voor hen van belang zijn, die wij ook als DENK zullen ondersteunen.
We missen daar het feit dat wij als oppositiepartij zijn benadeeld, volgens mij geldt het voor alle oppositiepartijen, vind ik niet zo heel gezellig maar ik keek naar de dekking en daar kan ik me eigenlijk wel in vinden. Wij als partij hebben ons ook uitgesproken voor de verhoging van de toeristenbelasting en ik dacht als we toch allemaal onze stokpaardjes aan het berijden zijn, dan doen wij dat ook. Ik heb een motie ingediend om een streetfoodfestival te organiseren tijdens de ramadan. We hebben hierover eerder schriftelijke vragen gesteld. Het leeft bij de ondernemers die wij spreken en de dekking, voorzitter, is exact hetzelfde als de amendementen van de coalitiepartijen. Dank u wel. Tot slot, ik ben iets vergeten. De volgende moties trekken wij in, 592 en 597. De motie Koyuncu inzake stimuleer groen in de stad door over buurtmoestuinen helder te communiceren, nr. 592.23, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De motie Khan inzake onderzoek om jongeren te helpen afkicken als beleidsdoelstelling van de masterplannen, nr. 597.23, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen voor een bijdrage.
CONCEPT
28
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Het lid VELDHUYZEN: Dank u, voorzitter. Aangezien ik tijdens de commissie eigenlijk al in verschillende delen een soort van algemene beschouwingen heb gehouden, houd ik het enigszins kort hier vandaag. Maar laat ik beginnen met het uitspreken van een waardering voor het college en de ambtenaren voor het opstellen van de begroting, maar ook voor de diverse voorstellen die er vanuit de raad zijn gedaan, die zijn ingediend, waaronder ook mijn handtekening ook staat bij een aantal van die voorstellen, waarvoor dank. En ondanks kritiek die wij natuurlijk ook hebben op verschillende punten uit de begroting krijgt het wel onze steun. En ik kan me nog begrotingsbehandelingen herinneren waarin we soms wel meer dan vierhonderd amendementen en moties moesten doorgaan en daarover op stemmen. En, daar had ik geen zin in. En ik probeer ook een beetje op mijn gezondheid te letten, dus daarom van ons eigenlijk geen moties omdat er ook gewoon heel goed goede voorstellen al werden gedaan waarbij we ons konden aansluiten. Maar er zijn wel een aantal dingen die ik hier toch nog wel even kort wil benoemen. Lijst Ahmadi-Veldhuyzen zou bijvoorbeeld minder willen in investeren in repressie en veel meer willen investeren in preventie, kan ik allerlei voorbeelden van noemen, ga ik gezien mijn spreektijd niet doen.
Hetzelfde geldt natuurlijk, en daar hamer ik altijd eigenlijk al op tijdens de begroting, dat wij Lijst Ahmadi-Veldhuyzen willen investeren in, of willen bezuinigen op de apparaatskosten en subsidies die zijn gericht op het spekken en aantrekken van multinationals. En meer willen investeren in bijvoorbeeld extra daklozenopvang en kunst en cultuur. En ik heb ook een heel lijstje met kostenposten uit de begroting die ik hierop zou kunnen noemen, mocht er iemand een interruptie wil doen. Dus kom maar op. Maar anders dan houd ik het hierbij. Dan even twee dingen die positief zijn uit de begroting omdat dat voor volgens mij ooit ook onze eigen ideeën waren. Namelijk OBA NEXT in Zuidoost, hebben wij veel voor gepleit, moties over ingediend en het is heel fijn dat dat nu gewoon collegebeleid is. En het enige wat ik eraan zou willen toevoegen is, laten we ervoor zorgen dat die locatie Kraaiennest wordt, niet in de Amsterdamse Poort. Tweede ding, de verhoging van de toeristenbelasting. Ja nu toch wel mogelijk, maar toen ik in eerdere jaren hiervoor heb gepleit om met de beschikbare middelen bijvoorbeeld de verkoop van gemeentelijk vastgoed te stoppen of de capaciteit van dak- en thuislozenopvang te verhogen of extra te investeren in de zelforganisaties van bewoners, was dat niet mogelijk.
Nu blijkt dat toch mogelijk en dat is ook zo een beetje het mooie van de begroting, er is eigenlijk altijd geld maar dan moet het college dat wel willen. Even kijken. Ja, er zijn verder nog wel, eigenlijk wel een hele waslijst met punten waar we kritisch op zijn. Ik ga die niet langs. Wel een aantal van de belangrijkste puntjes. Er staat heel klein ergens wat volgens mij werd benoemd door het lid Van Renssen in de commissie, maar er staat ergens benoemd dat urgentiecriteria van het programma Huisvesting kwetsbare groepen worden aangescherpt en daar ben ik wel in het bijzonder kritisch op. Daar gaan we later waarschijnlijk uitgebreid over dit discussiëren. Verder ook al benoemd in de commissie maar onze fractie is tegen betaald parkeren in de stadsdelen Nieuw-West, Noord en Zuidoost. De pilot nachtmetro hebben we het al over gehad, ga ik het hier nu niet verder over hebben, gaan we dan in de Vervoerregio ongetwijfeld nog over hebben. En afsluitend, en dan zou ik de voorzitter willen vragen om het woord te geven aan mijn collega Ahmadi zodat zij verder het woord kan voeren over de motie die zij namens onze fractie heeft ingediend. De VOORZITTER: Mijnheer Veldhuyzen, voor de goede orde. Ik begrijp, u gaf net aan dat LAV de motie 612 hebben ingetrokken, maar dus 630 bestaat nog en die gaat mevrouw Ahmadi nu toelichten.
CONCEPT
29
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
De motie Ahmadi, Veldhuyzen en Khan inzake afkeuren schendingen van mensenrechten en internationaal recht door Israël, nr. 630.23, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Voorzitter, ik kan me op heel veel punten achter de bijdrage van het lid Khan scharen. Ook voor onze fractie stonden de afgelopen 32 dagen in het teken van het afschuwelijke leed van de Palestijnse bevolking en het complete gebrek en collectief afkeuren van een situatie die niet door één maar meerdere mensenrechtenorganisaties, let op, een manmade humanitaire ramp van ongekende grootte werd genoemd. De afgelopen weken hebben we met afschuw gekeken naar politici die zich niet willen of durven uitspreken over het afschuwelijke leed dat gepleegd is jegens de Palestijnse bevolking, een situatie die zoveel leed teweegbrengt dat het voor veel Nederlanders alles overschaduwt. En daarom richten wij ons vandaag, net als DENK op het bespreekbaar maken van dit onderwerp. Velen van ons hebben beelden gezien, getuigenissen gehoord en gelezen over leed op een schaal die we tot nu toe amper kenden. En dat zegt veel voor een wereld waarin landen voortdurend kapot worden gemaakt door imperialistische oorlogsvoering en wereldwijde uitbuiting.
Het onrecht jegens de Palestijnen wordt aangericht met de openlijke politieke, financiële en militaire steun van Nederland en de beschamend laffe houding hierin is niemand ontgaan. Er wordt amper gehoor gegeven aan de duizenden en duizenden bezorgde Nederlanders die niet begrijpen waar die collectieve afkeuring blijft, zoals we die namelijk wel zien wanneer allerlei maatregelen worden genomen tegen allerlei andere landen, die ook mensenrechtenschendingen plegen. Tot nu toe zijn bij de bombardementen in Israël in dertig dagen meer kinderen omgekomen dan in een heel jaar het geval was in alle oorlogen bij elkaar. Kinderen lopen rond met briefjes waar alle namen van hun familieleden op staan voor het geval ze enkel en alleen achterblijven. Daar is zelfs een term voor in Gaza, voor eenzaam achtergebleven kinderen wiens volledige familie is uitgeroeid. De VN heeft gewaarschuwd dat Gaza tot een begraafplaats voor kinderen is gebombardeerd. De gevolgen van het illegale gebruik van witte fosfor betekent dat kinderen met vierde- en vijfdegraads brandwonden rondlopen en er is geeneens water aanwezig om hun wonden schoon te maken. Het is een regelrechte schande. En daarom willen wij ook dat het beestje bij de naam genoemd wordt. Israël is het enige land op aarde dat kinderen vervolgt in militaire rechtbanken.
En wij missen de verontwaardiging over de ernstige mensenrechtenschendingen door Israël. Noem dat beestje bij de naam. Het is niet alleen leed dat de Palestijnen wordt aangedaan, maar het is ook onrecht wat gepleegd wordt door een land dat hun bezet houdt. Nooit eerder werd zo publiekelijk uitgesproken dat een overheid collectieve afstraffing van onschuldige burgers ten doel heeft gehad en werden zoveel signalen afgegeven door internationale mensenrechtenorganisaties dat er daadwerkelijk misdaden tegen de mensheid worden gepleegd en bleven politici zo oorverdovend stil. NRC heeft gisteren nog gepubliceerd dat Nederland zelfs nu onderdelen blijft leveren voor Israëlische F35-vliegtuigen die gebruikt gingen worden voor de oorlogsmisdaden jegens onschuldige burgers. Een speciale VNrapporteur concludeerde vandaag dat de vernietiging van infrastructuur en woningen neerkomt op domicide, ook een misdaad tegen de mensheid. Maar waar blijft de verontwaardiging? Die missen wij namelijk ten zeerste. Waar zijn de zorgen over de inmiddels meer dan dertig vermoorde journalisten die met duidelijke signalering hun werk probeerden te doen? En waar zijn de signalen dat we ons wel zorgen maakt over het monddood maken van pro-Palestina-activisten en zelfs
CONCEPT
30
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Palestijnse vluchtelingen die in Europa worden uitgezet voor hun mening? Zoals nu regelmatig gebeurt in Frankrijk en Duitsland. Of de Amsterdamse Mattanja, die in Berlijn inmiddels twee keer is gearresteerd voor demonstreren voor Palestina. In Nederland kennen we namelijk wel een systeem van criminalisering, dat gebeurt namelijk via de terrorismeregisters van de NCTV waar allerlei activisten in opgenomen worden voor aanwezigheid op demonstraties voor de Palestijnse zaak, of bijvoorbeeld voor klimaatmaatregelen. De definitie is namelijk als volgt, activisme, pogingen van individuen of groepen om op buitenparlementaire wijze maar binnen de grenzen van de wet politieke besluitvorming te beïnvloeden. Dat betekent dat niet enkel milieuactivisten maar zeker ook pro-Palestina-activisten aangemerkt kunnen worden als verdacht en op lijsten terecht kunnen komen waardoor ze binnen het zicht van de NCTV of AIVD vallen. Op NPO1 werd dan ook uitgebreid gesproken over pro-Palestina-demonstraties en de angst voor jihadisme hierbinnen, maar daarbij werd genoemd dat hier goed zicht op gehouden werd. Zo zagen we bijvoorbeeld eerder dat Frank van der Linde ten onrechte voor zijn activisme op een terreurlijst terecht was gekomen. (Het lid MARTENS-AMERICA: Voorzitter, dank. En met het risico dat ik hier hoogst onsympathiek op de kaart sta.
Maar we bespreken vandaag de begroting en alle begrip voor het onderwerp dat u ook aankaart. Maar gaan we ook nog naar de begroting of? Want dit zou een ander agendapunt zijn of bij de mondelinge vragen moeten worden besproken. Toch?) Ja, we bespreken ook een motie voor een staakt het vuren en volgens mij heb ik net benoemd waarom ik dit hier wil bespreken. Dan ga ik verder. We noemen dit zo duidelijk omdat het uitblijven van afkeuring van de daden van Israël namelijk maakt dat zij een vrijbrief hebben gekregen om hiermee door te gaan. Dit is wat Human Rights Watch concludeert. En wij geloven dan ook dat mensenrechtenschendingen jegens iedereen afgekeurd moet worden, zoals bijvoorbeeld België en Spanje dat expliciet hebben gedaan. Daarom dienen wij een motie in om in navolging van de conclusies van mensenrechtenorganisaties uit te spreken dat mensenrechten voor iedereen gelden en dat geen enkel land op de wereld straffeloos een bevolking mag aandoen wat nu de Palestijnse bevolking wordt aangedaan. Daarin mag geen enkel land boven het recht staan, ook Israël niet. Onze vraag is dan ook om ons achter de experts scharen en uit te spreken dat het internationaal recht geldt voor iedereen en het geweld jegens de Palestijnen niet straffeloos mag plaatsvinden.
De VOORZITTER: Ja mevrouw Ahmadi, wat u zei was inderdaad moeilijk in verband te brengen met de begroting en dat is wel het onderwerp. Ik weet dat u een motie hierover heeft ingediend, maar desondanks was dat lastig om met elkaar in verband te brengen. Dat wil ik u graag meegeven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een bijdrage. Het lid HAVELAAR: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde eerst even de administratie doornemen, motie 599, 600, 605 en 606 wil ik intrekken. Voorzitter, in 2042 mag iemand die in 2024 geboren wordt voor het eerst stemmen. In die achttien jaar heeft deze persoon met deze begroting een extra schuld van 8.500 euro opgebouwd en 4.000 euro rente betaald. Onze generatie geeft dus 12.500 euro te veel uit, geld van de volgende generatie. En het CDA denkt dat dat niet zo verstandig is om drie redenen. Ten eerste wordt onze begroting nog afhankelijker van zaken waar veel partijen in deze raad liever minder van willen, zoals auto's en toeristen. Ten tweede gaat geld naar grote nieuwe projecten terwijl belangrijk onderhoud aan kades en bruggen in de toekomst
CONCEPT
31
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
wordt wegbezuinigd. Dat brengt dus toekomstige generaties in dezelfde problemen als die wij een paar jaar geleden hadden. En bovendien moet er dan ook nog een brug in groot onderhoud, er is een theater waar ze alleen met de ckv-pas binnen geweest zijn ook aan groot onderhoud doen. Ten derde brengt de schuldpositie van de gemeente risico's met zich mee die ik graag wil vermijden. De Rekenkamer wijst daar ook op. Geld dat we niet hebben moeten we niet uitgeven. Om die redenen, voorzitter, laat de CDA in een aantal ingediende moties een alternatief zien. En voorzitter, het is geen hele tegenbegroting, dat zal ik volgend jaar doen, maar ze geven wel een aantal richtingen en keuzes aan. We verminderen de uitgaven aan grote projecten omdat simpelweg niet alles kan. Dus nu geen brug over het IJ, nu geen uitbreiding van de NoordZuid-lijn. We investeren wel in verbeteringen in de bestaande stad, bijvoorbeeld in ponten en de oost-westverbinding. En ik roep u dan ook op om anders te gaan denken. Amsterdam is een rijke stad die samen met Rotterdam 95 miljoen krijgt wat andere steden niet krijgen, maar we geven ook simpelweg te veel uit. En de coalitie lijkt alle hobby's of beleidsmaatregelen te financieren met parkeergeld en toeristenbelasting. En tot mijn verbazing komen er vandaag ineens nog meer voorstellen voor nog meer belastingverhogingen, en daar maak ik bezwaar tegen.
Niet alleen inhoudelijk, maar ook omdat het vandaag komt. Waar zijn de insprekers? Waar zijn de gesprekken? Cruiseschepen hebben al contracten gesloten voor volgend jaar. Ik vind het zeer onzorgvuldig en kwalijk. En bovendien blijft het mij verbazen dat de coalitie de neoliberale beginselen over vraag, aanbod en prijs net zo geestdriftig lijkt te hanteren als dat ze hem bestrijdt in andere debatten. (Het lid ASRUF: Dank u wel, voorzitter. Want ik zou even wat dieper in willen gaan op het voorstel van het CDA als het gaat om de brug over het IJ. Als ik het goed begrijp wil het CDA dat opvangen door meer ponten in te zetten. Maar ik denk dat het CDA daar een verkeerde keuze in maakt. Want als we echt willen investeren in de bereikbaarheid van Noord dan is het juist belangrijk om ervoor te zorgen dat die brug er zo snel mogelijk komt. En dit college reserveert 100 miljoen euro daarvoor en gaat ook het gesprek aan met andere betrokken partijen om zo snel mogelijk extra geld op te halen om ervoor te zorgen dat die brug er ook komt. Kan het CDA nader toelichten waarom die brug op de lange termijn juist geen oplossing zou zijn voor de bereikbaarheid van Noord?) Voorzitter, we bespreken nu de begroting voor 2024. Ik heb net gezegd, er worden grote projecten voor de toekomst waaronder het onderhoud van kades en bruggen geschrapt.
Niet alles kan en dat is de reden dat we deze keuze maken. (Het lid ASRUF: Dat vind ik toch een rare redenatie, want je zou juist denken als je vooruitkijkt en ook op tijd investeert, dat je ook op een gegeven moment ook kosten kan besparen. Dus als je het nu niet doet kom je later weer verder in de problemen. Hoe kijkt het CDA daarnaar?) Voorzitter, waar ik naar kijk is dat de schuld, uit mijn hoofd, 425, 430 miljoen per jaar toeneemt. En dat vind ik zorgwekkend. Geld wat je niet hebt moet je niet uitgeven. Er zijn verschillende goede plannen en goede ideeën die we graag zouden willen doen misschien, maar niet alles kan. Zo simpel is het en daarin maken we andere keuzes dan de coalitie. (Het lid ASRUF: Voorzitter, het is echt niet realistisch. De capaciteit van de ponten is nu al niet toereikend. We bouwen door in Noord, er komen steeds meer woningen, dus dat betekent ook steeds meer vervoersbewegingen. Het is juist nodig om te investeren in een duurzame oplossing en dat kan
CONCEPT
32
Jaar
2023
Vergaderdatum 8 nov. 2023
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
door die brug. En ik denk niet dat het vergroten van de capaciteit van de ponten daar een oplossing is voor op de lange termijn.) Voorzitter, en wat je dus ziet is dat daardoor de coalitie op zoveel plekken de kosten moet verhogen. Die keuze maken wij niet. Want wij zeggen het houdt een keer op wat je aan inwoners kunt vragen. Niet omdat mensen het niet willen of kunnen betalen, ook al is dat ook zo, maar omdat je het niet wil vragen. Vanavond bijvoorbeeld zat ik hier in een zaaltje met vertegenwoordigers van kerken. Die zien dat mensen niet meer naar doordeweekse avonden komen vanwege hoge parkeerkosten en lange afstand tot het ov. Dat is een van de redenen dat ik een motie wil indienen vanavond om ook de sociale gevolgen te onderzoeken die het autoluwe beleid van de gemeente met zich meebrengt. (Het lid ASRUF: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor het CDA zeggen dat we het niet willen vragen van de bewoners maar als we kijken naar die begroting die nu voorligt van 2024, dan verhogen we de lasten ook niet op de indexatie na.
Dus ik ben wel even benieuwd naar waaruit blijkt dat wij als coalitie de lasten verhogen.) Voorzitter, een van de voorbeelden noemde ik net al, dat als gewoon Amsterdammers die niet een kwartier kunnen lopen omdat ze naar een activiteit in hun kerk gaan moeten ineens bijvoorbeeld in het centrum in de Noorderkerk 7,50 euro per uur, 24 uur per dag, 7 dagen per week betalen. En zo'n gemeenschap heeft ook een regionale functie. Dus dat is een van de voorbeelden en wij zeggen je moet niet alles willen vragen, ook niet als mensen het willen betalen. En dat is denk ik kritiek die de coalitiepartijen vaak delen als het gaat om dingen die hun uitkomt, dan zeggen ze allemaal nee hoor, liberaal, en hier niet. Ik denk daar anders over. Voorzitter, een ander punt is verspilling tegengaan. Ik dank het college voor het preadvies op de ingediende motie over de voedselverspilling en we wachten het af. Maar we zien ook andere bronnen van verspilling. Wat vindt het college er bijvoorbeeld van dat kannen water en koffie voor het stadskantoor Weesp per se uit de Stopera moeten komen, kannen water. En wist u dat als je een borrel organiseert in het stadskantoor Weesp, dat je dan alleen lauwe bitterballen kunt krijgen want die moeten uit dit pand komen. En in tijden van de Weesperknip overigens zijn ze koud.
Voorzitter, mijn suggestie voor autoluw zou zijn om dat soort autobewegingen voortaan te gaan verminderen. Want dan heb je ook een autoluwe gemeente. Voorzitter, Weesp wordt sowieso al vaak vergeten als het om beleid gaat. Ze worden bijvoorbeeld niet eens genoemd en staan ook niet op de kaartjes van een Nieuw Amsterdams Economisch Peil. Ik kom daar met een amendement nog op terug, maar knullig is het wel. En voorzitter, ze komen wel overal in de lijstjes voor als het gaat om belastingverhoging. Bijvoorbeeld de toeristenbelasting. Die gaat daar niet van 10 naar 12,5 procent, maar van nul naar 12,5 procent. En laat mij, voorzitter, als CDA’er het dan toch maar opnemen voor die paar boeren die we in Amsterdam hebben. In het landelijk gebied van Weesp wonen veel agrariërs die door de stikstofreductie en door de nabijheid van het natuurgebied Naardermeer hun veestapel moeten inkrimpen. Zij hebben Amsterdam nodig om een nieuw verdienmodel te maken, bijvoorbeeld gezellige pipowagens, maar zij prijzen zichzelf met deze toeristenbelasting de markt uit en daar doe ik een motie voor, om hen te helpen hun veestapel in te krimpen. Daar kan de coalitie toch niet tegen zijn, hoop ik. Voorzitter, tenslotte nog een motie over de schone stad. Je stad schoonhouden en daaraan bijdragen is geen elitaire bezigheid, zeg ik nog maar eens, maar een basisbetrokkenheid van alle inwoners.