20231102 commissie FKD - gewijzigde inspreektekst Holland Festival

Inspreektekst gemeenteraad, donderdag 2 november 2023 Graag delen wij namens het Holland Festival twee onderwerpen met u. Allereerst onze visie op en het belang van internationalisering, met betrekking tot de kunsten in Amsterdam (en de rest van Nederland). En ten tweede het ongemak en onze zorg over de beoordelingssystematiek die door de strikte verdeling per discipline niet is toegerust op het beoordelen van een multidisciplinair internationaal podiumkunstenfestival. De internationalisering heeft ertoe geleid dat iedereen en alles is verbonden. Amsterdam, van oudsher een veilige haven voor vrijdenkers, met tolerantie voor vele verschillende religies, leefwerelden en culturen in de stad, is bij uitstek een internationale stad. Het presenteren van voor Nederland minder bekende verhalen, en nieuwe experimentele vormen van podiumkunsten uit de hele wereld is een van de kerntaken van het Holland Festival. ‘Vreemde culturen verbinden’ en ‘het uitwisselen van kunsten en publiek van over de grenzen’ stonden aan de wieg van de oprichting van dit festival in 1947. Juist nu – 77 jaar later -, in tijden van polarisatie en toenemende intolerantie is het belangrijk om internationale kunst te presenteren die leert kijken door de ogen van de ander.

Dat draagt bij aan het creëren van een intercultureel bewustzijn, niet met als doel te integreren of te assimileren, maar juist om te omarmen wat ons onderscheidt, wat ons verschillend maakt. Door jaarlijks in de maand juni een groot aantal internationale artiesten in Amsterdam uit te nodigen, die ieder hun eigen verhaal vertellen en daar ook een divers en breed publiek bij te vinden, verbinden we deze stemmen met die van hier en neemt - hopelijk - het begrip voor elkaar en voor elkaars ‘taal’ toe. Het Holland Festival verbindt werelden en mensen, in voorstellingen maar ook daarbuiten, in ontmoetingen en gesprekken, met masterclasses, educatieprogramma’s en in allerlei andere vormen, waarbij actuele thema’s die hier in de stad spelen, verbonden worden aan diezelfde thema’s op mondiaal niveau. Nederlandse makers komen in aanraking met internationale makers tot wie zij zich kunnen verhouden. Het programma van het Holland Festival reflecteert de tijdgeest en is multidisciplinair: theater, dans, muziek en

muziektheater, opera, musical, cross-overs met beeldende kunst, film en fotografie, alles komt voorbij. Het festival transformeert voortdurend, want het beweegt mee met zijn tijd. De artistieke inhoud is hierbij leidend, maar ook die ontwikkelt zich mee met de tijd: urgent, met brandende thema’s en vormen van podiumkunsten waar diverse publieksgroepen zich aangesproken door voelen. Het Holland Festival voegt sinds 2021 internationale programmering toe aan de nacht, het bevindt zich op openbare plekken, zoals het afgelopen jaar op het plein bij het Gerrit van der Veencollege met Anohni of in Zuid-Oost met Faustin Linyekula in 2019. De gemiddelde leeftijd van onze bezoekers daalt de afgelopen jaren sterk en het afgelopen jaar was 67% van de ruim 80.000 bezoekers voor het eerst bij het Holland Festival. Het Holland Festival is bij uitstek een organisatie met een internationale reputatie, een enorme reikwijdte in binnen- en buitenland en van belang voor de gehele podiumkunsten keten in Nederland. Het wordt als grootste en oudste festival sinds de oprichting in 1947 ondersteund door het Ministerie van OCW en door de gemeente Amsterdam. Wij hebben begrip voor het feit dat de tweedeling tussen de Amsterdam-Bis en het AFK niet optimaal is en dat het voor nieuwkomers altijd mogelijk moet zijn tot het subsidiestelsel toe te treden.

Wij staan echter kritisch ten opzichte van de timing waarop dit gebeurt, ten opzichte van de woordkeuze die wordt gebruikt voor het typeren van een aantal instellingen die wel onder de gemeente blijven vallen, omdat zij ‘van internationaal belang, met een grote reikwijdte in Nederland en door OCW worden ondersteund’. Wat zegt dit dan over andere instellingen met eenzelfde profiel? En we staan kritisch ten opzichte van de beoordelingsmethodiek die niet ingericht is op een instelling als het Holland Festival. Een festival kan niet alleen beoordeeld worden op een discipline, of een aantal voorstellingen, maar zal in samenhang moeten worden beoordeeld. Het festival vormt een coherent geheel van voorstellingen en verdiepende programma’s, van ochtendprogramma’s, tentoonstellingen en talks tot avondvoorstellingen en nachtprogrammering. Vanwege het multidisciplinaire karakter van het festival, past het Holland Festival niet in een eenduidige categorie. De unieke positie van het festival is altijd door

de kunstraad onderkend en er werd een aparte beoordelingscommissie ingesteld met vertegenwoordigers uit alle verschillende disciplines. Er bestaat bij de AFK geen commissie Podiumkunsten of multidisciplinair. Wij moeten nu aanvragen bij de commissie Muziek. Dit is voor ons een grote zorg omdat het veel risico met zich meebrengt. Wij vragen u als leden van de gemeenteraad voor de komende vier jaar om steun in het erkennen van het belang van het internationale profiel en positionering van het Holland Festival voor en in de stad Amsterdam (en Nederland) en vragen de wethouder, om een aparte commissie ‘internationale podiumkunsten’ bij het AFK op te stellen, die in haar beoordeling recht doet aan het multidisciplinaire karakter en de rijke internationale historie van het festival.

Heel graag lichten wij dat persoonlijk toe. Namens het Holland Festival Emily Ansenk, directeur