20230907 commissie MOW conceptverslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water

MOW

Raadscommissieverslag, 7 september 2023

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Donderdag 7 september 2023 van 13.30 tot 17.00 uur en van 19.30 tot 21.40 uur 28 september 2023 Voorzitter: lid Namane Portefeuillehouders: wethouders Van der Horst Commissiegriffier: mw. Ter Braak Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Bilgin (FvD), Bobeldijk (SP), Ernsting (GL), Hendriks (Volt), IJmker (GL), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Moeskops (D66), Noordzij (PvdA), Olivieira (Lijst Kabamba), Van Pijpen (GL), Taşliyurt (D66), De Vos (PvdD), Wijnants (VVD) Afwezige commissieleden: leden Asruf (PvdA), Wijmenga (CDA) en wethouder Scholtes Overige aanwezigen: de heer Türkkol (db Nieuw-West, agendapunt 12) Algemeen 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de eerste commissievergadering na het reces om 13.30 uur en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen Er is bericht van verhindering ontvangen van de leden Asruf (PvdA) en Wijmenga (CDA). Wethouder Scholtes heeft zich vanwege de agenda afgemeld voor de vergadering. Wethouder VAN DER HORST heeft 9 mededelingen. Op 4 juli heeft de wethouder de commissie geïnformeerd over de vertraging die is ontstaan in de aanpassing van de bediening in de Piet Heintunnel. De ombouw in de verkeerscentrale voor de bewaking en de bediening staat nu gepland voor de nacht van 12 op 13 september.

Zomerstorm Poly van 5 juli jl. heeft veel schade aan bomen veroorzaakt, omdat deze in dit jaargetijde topzwaar zijn. Volgens de huidige tellingen zijn 478 bomen gesneuveld. Dit aantal kan nog oplopen. Ook hebben veel bomen kroonschade en afgescheurde takken. De zienswijze van de gemeente Amsterdam op de ontwerpbegroting 2024-2027 van de VRA op het uitvoeringsprogramma mobiliteit moet op 15 september worden ingediend, maar het lukt niet meer om deze in de gemeenteraad te behandelen. Met de VRA is afgesproken om alvast namens het college een zienswijze in te dienen. Als de gemeenteraad anders besluit, kan een nazending volgen. Met de beheergroep De Vrije Geer zijn goede afspraken gemaakt. Op zaterdag 5 augustus jl. is de beheergroep weer aan de slag gegaan. De raad is hierover per e-mail geïnformeerd. In oktober komt er een raadsbrief over de communicatie met betrekking tot betaald parkeren in Nieuw-West en Zuidoost. Op verzoek van de Omgevingsdienst is schriftelijk aan Rijkswaterstaat gecommuniceerd wat de vigerende wetgeving met betrekking tot bomen is en dat voor de 154 bomen die Rijkswaterstaat heeft gekapt een kapvergunning vereist was. De sanctie die

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

is opgelegd is om anderhalve boom op een te compenseren. Het contact tussen de Omgevingsdienst en Rijkswaterstaat verloopt inmiddels goed. In de raadsvergadering van 20 juli jl. heeft de wethouder toegezegd om mondeling terug te komen op de stand van zaken van motie 69 inzake onderzoekschade vanwege klimaatverandering. Dit onderzoek loopt en wordt uitgevoerd door Deltares. Voor eind 2023 worden de resultaten gedeeld. Een tweede vraag was of de KNMI klimaatscenario's 2023 worden meegenomen in de volgende update van het dashboard klimaatadaptatie. Dit lukt helaas niet, omdat de scenario’s in oktober 2023 worden gepubliceerd en deze bevatten geen informatie die een-op-een kan worden overgenomen. Wel zal kort na het bekend worden van de scenario’s een eerste duiding worden gegeven voor eind 2023. Dan wordt ook aangegeven hoe en wanneer de scenario’s worden uitgewerkt in het dashboard. Naar aanleiding van de toezegging boomkap bij park Oeverlanden ten behoeve van de aanpassing gasinfrastructuur is gevraagd of het definitieve besluit over de aanvraag van een Omgevingsvergunning aan de raad kan worden voorgelegd. Dit is niet gebruikelijk en het betreft een stadsdeelbevoegdheid. Het db Nieuw-West heeft zich hierover uitgesproken. Het aantal bomen dat moet worden gekapt, is teruggebracht tot 35. Na de werkzaamheden worden deze herplant.

De scholen zijn aangeschreven om mee te doen aan een schoolstraat. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER deelt mee dat er een avonddeel zal zijn. Agendapunt 3 wordt gehamerd. Het voorstel is om agendapunten 4 en 5 gevoegd te behandelden, evenals agendapunten 7, 8 en 9. TKN-14 kan worden betrokken bij agendapunt 13. Lid WIJNANTS verzoekt om gevoegde behandeling van de agendapunten 6 en 11. De VOORZITTER constateert dat de commissie met alle voorstellen instemt. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water d.d. 6 juli 2023 Het verslag wordt vastgesteld. 1.e. Termijnagenda, per portefeuille Lid KOYUNCU komt in de rondvraag terug op de termijnagenda. Hij heeft op 3 juli jl. schriftelijke vragen ingediend over parkeervergunningen en verzoekt om beantwoording hiervan. Wethouder VAN DER HORST komt hierop terug. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft de volgende verzoeken ontvangen voor behandeling op 28 september. TKN-3 door lid Van Renssen (GL); TKN-4 door lid Van Pijpen (GL); TKN-6 door lid De Vos (PvdD). Lid BOBELDIJK verzoekt aanvullend om TKN-12 te agenderen. Hij mist het stadsdeeladvies bij TKN-7, Mobiliteitsplan zuidflank.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

De VOORZITTER zegt dat dit wordt uitgezocht. [Na het inspreekmoment deelt zij mee dat het advies van de stadsdeelcommissie en de reactie van het college beschikbaar zijn, maar niet zijn toegevoegd aan het dossier. Deze zullen alsnog toegevoegd worden en het mobiliteitsplan zal de volgende keer terugkomen op de TKN-lijst.] Wethouder VAN DER HORST constateert dat de informatie bij TKN-1 niet helemaal juist is. Zij wil dit terugtrekken en opnieuw indienen met de juiste informatie. Lid VAN PIJPEN vraagt welke informatie niet klopt. Wethouder VAN DER HORST komt hier bij het agendapunt op terug. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich 10 insprekers aangemeld. Ook is er door iemand ingesproken via een videopname waarvan een link is toegevoegd aan de stukken. Mevrouw Van Steekelenburg spreekt in op persoonlijke titel over particuliere bestelauto’s die in de mobiliteitsplannen als bedrijfsauto’s worden gezien. Mevrouw STEEKELENBURG heeft bericht ontvangen dat haar bestelauto per 1 januari 2025 de uitstootvrije zone niet meer in mag. In 2022 is zij van diesel overgestapt naar een tweedehands benzine bestelauto. Een elektrische auto kan zij niet betalen, maar vanwege haar gezondheid heeft zij wel een auto nodig.

Rijksoverheid denkt nog na over mogelijke ontheffing van particuliere bestelauto’s, maar het lijkt de inspreekster sowieso aanvechtbaar om particuliere bestelauto’s mee te nemen in de maatregelen voor bedrijfsauto’s. Deze auto’s maken niet meer vervoersbewegingen dan particuliere personenauto’s, zijn niet vervuilender en horen thuis bij de plannen voor particuliere auto’s. Er zijn vele autobezitters die een om uiteenlopende redenen in een bestelauto rijden, bijvoorbeeld om een rolstoel, rollator of fiets meenemen of om makkelijker boodschappen te doen. Lid WIJNANTS meent dat de uitstootvrije zone geldt voor bestelauto’s die op benzine of diesel rijden vanaf 2025. Hij vraagt wat voor type auto mevrouw Steekelenburg heeft, zodat hij een en ander kan uitzoeken om hier later in de vergadering op terug te komen. Mevrouw STEEKELENBURG zegt dat het om een kleine oude combo Opel gaat. Haar argument is dat zij de auto als particulier rijdt. Lid KREUGER vraagt wat het gevolg zou zijn als de inspreekster niet meer met haar auto mag rijden.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

Mevrouw STEEKELENBURG is in dat geval afhankelijk van het ov. Dit is heel onvriendelijk voor mensen met een handicap. Het gaat haar eigenlijk om het principe dat er een fout in het systeem zit. Zij heeft geen bedrijfsauto. --De heer Wessels spreekt in namens Stichting IJbaan Amsterdam over agendapunt 6, haalbaarheidsonderzoek Kabelbaan en aanpassen te onderzoeken tracé naar Softwareweg – Minervahaven – Hemknoop. De heer WESSELS wil zijn spreektijd benutten om duidelijk te maken dat de Kabelbaan over het IJ is uitgegroeid tot iets wat meer is dan een simpele oeververbinding tussen de beide oevers van het IJ. Deze is inmiddels een verbinding tussen het noordelijke en het zuidelijke deel van Havenstad geworden. Deze verbinding is op korte termijn heel belangrijk, omdat bereikbaarheid de gebiedsontwikkeling van Havenstad aanzienlijk bevordert. Hij maakt van de gelegenheid gebruik om iedereen die de stichting de afgelopen acht jaar heeft gesteund te bedanken, zoals het Havenbedrijf, het team van Havenstad en de gemeenteraad. --De heer Heijn spreekt in namens SVUVA over agendapunt 7, Actieplan Scone Lucht Amsterdam 2022. De heer HEIJN memoreert dat hij 2010, samen met collega’s, regelmatig heeft ingesproken bij de commissie Verkeer en Luchtkwaliteit. Dit heeft onder andere geresulteerd in een stimulering voor elektrisch varen.

De doelstelling was oorspronkelijk om in 2020 honderd procent elektrisch te varen, maar dit is uitgesteld tot 2025 en een uitzondering is dat de oude rondvaart met diesel mag blijven varen als de oude vergunning tot 2026 loopt. Een pleidooi is om het centrum in 2025 honderd procent elektrisch af te laten meren. Afmeren met een fossiele brandstofboot zou buiten het centrum moeten gebeuren en in jachthavens om ruimte te creëren. Een pleidooi is om de Wegenwacht-oplaadboot niet te verbieden die elektrische boten snel helpt. Het zou particulieren aan de grachten toegestaan moeten worden om vijf jaar tijdelijk een laagpunt aan te laten leggen op voorwaarde dat ook een punt beschikbaar wordt gesteld voor bewoners uit andere stadsdelen die niet voldoende capaciteit hebben om terug te keren. --De heer L. Rutten spreekt in namens het Koninklijk Watersportverbond over agendapunt 8, Uitvoeringsagenda Uitstootvrije Mobiliteit Amsterdam 2023-2026. De heer RUTTEN wijst erop dat het punt door een aantal commissieleden is geagendeerd op verzoek van de watersportsector. Via e-mail is de commissie op de hoogte gebracht van de ideeën. De watersportsector is betrokken bij de evaluatie die is opgesteld door de gemeente. De algemene conclusie is dat uitsluitend emissieloos varen in het centrumgebied in 2025 niet haalbaar en betaalbaar is.

Daarom heeft de sector bij de gemeente gepleit voor uitzonderingen en ontheffingen voor alle Amsterdamse jachthavens en ligplaatshouders. In de nieuwe Uitvoeringsagenda wordt hieraan met betrekking tot de overgangsregeling slechts beperkt tegemoet gekomen. Deze nieuwe regeling sluit een grote groep watersporters van 4700 ligplaatshouders en vaartuigen uit. Zij mogen varen als zij een binnenhavengeldvignet aanschaffen, maar dit zou betekenen dat zij dubbele kosten moeten dragen. Een verzoek is om de overgangsregeling aan te passen en de Watersportbond is graag bereid om hierin mee te denken. ---

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

Mevrouw Krijger spreekt in namens HISWARECRON over agendapunten 8, Uitvoeringsagenda Uitstootvrije Mobiliteit Amsterdam 2023-2026 Mevrouw KRIJGER stelt dat de overgangsregeling niet geldt voor iedere bootbezitter met een ligplaats in Amsterdam. De gemeente maakt onderscheid tussen watersporters die een ligplaats huren bij de gemeente en degenen die een ligplaats huren in een jachthaven. Die leidt tot ongelijkheid, omdat de gemeente haar eigen huurders voortrekt. Het aanschaffen van een wit vignet om aan te mogen leggen in het centrumgebied is voor de meeste mensen niet nodig, omdat zij een doorvaarvignet hebben. Zij worden hiermee op hoge kosten gejaagd. Een dringend verzoek is om de overgangsregeling aan te passen. Lid KREUGER vraagt hoe invulling gegeven zou kunnen worden aan de coulanceregeling. Mevrouw KRIJGER zegt dat er op dit moment eigenlijk alleen een rood vignet en een doorvaarvignet zijn. Het witte vignet wordt niet gebruikt. Mensen met een doorvaarvignet met een ligplaats in Amsterdam zouden onder de overgangsregeling moeten vallen. --De heer S. Rutten spreekt in namens Woonboot Vereniging Amsterdam over agendapunt 8, Uitvoeringsagenda Uitstootvrije Mobiliteit Amsterdam 2023-2026 De heer RUTTEN denkt dat elektrisch varen en de uitstootvrije zone pleziervaart de overlast door recreatie sterk zouden kunnen verminderen.

Elektrische vaartuigen varen immers minder hard en pleziervaartuigen buiten Amsterdam zullen geen capaciteit genoeg hebben om in Amsterdam te varen. Pleziervaartuigen met een verbrandingsmotor gelegen buiten Amsterdam hebben doorgaans geen duur BHG-vignet en komen niet in aanmerking voor het overgangsrecht. Ook dit zal leiden tot minder vaarbewegingen en minder overlast. Degenen die dit (duurdere) vignet wel aanschaffen, dragen vervolgens bij aan de kosten voor de noodzakelijke handhaving op het water. Een belangrijk aandachtspunt is duidelijke en tijdige communicatie over het noodzakelijke BHG-vignet om gebruik te kunnen maken van het overgangsrecht. Er is gebleken dat velen hiervan niet op de hoogte zijn. Omdat iedereen moet kunnen genieten van recreëren op het water, is een verzoek om kritisch te kijken naar de prijs van het witte BHG-vignet in 2024. De heer Rutten is benieuwd hoeveel boetes zijn uitgedeeld in 2022 voor overlast op het water, zowel door recreanten als door professionele rondvaart. --De heer Kerstens spreekt in namens Fietsersbond over agendapunt 10, Toetsteam Openbare Ruimte & Mobiliteit. De heer KERSTENS stelt dat de nieuwe constructie van het toetsteam niet goed werkt.

De Fietsersbond was eerder structureel en intensief betrokken en wordt nu gemarginaliseerd in het proces waardoor de taak als vertegenwoordiger van de fietsers in Amsterdam niet meer goed kan worden uitgevoerd. Ook wordt de Fietsersbond niet of nauwelijks betrokken in het voortraject van inrichtingsplannen. Gevreesd wordt dat een en ander zal leiden tot concrete verslechtering van de fietsers op straat. De conclusie van het rapport van de evaluatie is ook dat de constructie van het toetsteam nog niet goed loopt. Om partijen beter te betrekken wordt geadviseerd om de Fietsersbond en andere externe partijen veel duidelijkere en uitgebreidere informatie te verstrekken over de plannen die worden besproken in het toetsteam en deze informatie zou uiterlijk twee weken voor de vergadering gedeeld moeten worden. Projectteams zouden verplicht moeten worden om bij alle projecten op hoofd- en plusnet fiets in een vroeg stadium advies aan de Fietsersbond te vragen.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

Lid IJMKER vraagt wat de gevolgen zijn voor de fietsinfrastructuur in Amsterdam als de Fietsersbond onvoldoende wordt betrokken. De heer KERSTENS noemt als voorbeeld de herinrichting van de Spuistraat als fietsstraat. Hetzelfde dreigt te gebeuren op de Plantage Middenlaan. --De heer Glaser spreekt in namens Verkeerswerkgroep Stop Sluipverkeer Nieuw Sloten over agendapunt 12, de raadsinformatiebrief afdoening moties en vervolgproces project Sloterweg-West. De heer GLASER heeft drie opmerkingen en een vraag voor de commissie naar aanleiding van de raadsbrief. De 40 km. in Nieuw-Sloten leidt tot onveilige situatie door auto’s die sneller willen rijden. De Laan Van Vlaanderen en de Anderlechtlaan zijn wijkontsluitingswegen. Er zijn vier basisscholen in de wijk en op drie plaatsen liggen vrijliggende fietspaden naar de scholen toe waar zeer snel wordt gereden. In de inspraak hebben honderden mensen voor afsluiting gepleit en het verzoek is om de afsluiting door te voeren. Lid ERNSTING heeft ook veel berichten ontvangen van mensen die afsluiting een goed idee zouden vinden. Kan de heer Glaser een reactie geven op de twee moties van D66 en de PvdA in relatie tot wat er nu gebeurt? De heer GLASER zegt dat de werkgroep meent dat de uitbreiding van parkeervergunningen ingewikkeld is en de grens is altijd weer arbitrair. De tweede motie gaat over de venstertijden voor winkeliers.

90% van de klandizie komt vanuit de wijk en ’s avonds zijn de winkels niet open. Bovendien blijft het winkelcentrum met optie 2A bereikbaar. --De heer Bremmer spreekt in namens Dorpsraad Sloten Oud Osdorp over agendapunt 12, de raadsinformatiebrief afdoening moties en vervolgproces project Sloterweg-West. De heer BREMMER woont aan de Sloterweg. Het is symbolisch dat het onderwerp voor vandaag staat geagendeerd, omdat deze week de scholen weer zijn begonnen. Hij is blij dat wordt gekozen voor voorstel 2A waarmee de situatie veiliger wordt gemaakt. Over de venstertijden in de knip van de Laan Van Vlaanderen is volgens hem nog niet goed nagedacht. Dit is geen goed idee, omdat de venstertijden nauwelijks iets veranderen aan de bereikbaarheid van de winkels op het Belgiëplein en de situatie op de Laan Van Vlaanderen wordt voordat de venstertijden ingaan, een stuk onveiliger. Het maakt de uitvoering bovendien complexer. --De heer Kleyn spreekt in namens Werkgroep Sloten over agendapunt 12, de raadsinformatiebrief afdoening moties en vervolgproces project Sloterweg-West. De heer KLEYN is vier jaar geleden door de gemeente gevraagd om namens de Dorpsraad Sloten deel uit te maken van de begeleidingscommissie voor de verkeersproblemen in Sloten.

Sinds de negentiger jaren woont hij aan de Sloterweg en hij kan nu eindelijk weer lopen en fietsen door Sloten, tenminste tot aan de Anderlechtlaan. Al

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

in 1987 heeft de dienst Ruimtelijke Ordening gewaarschuwd dat de huidige Anderlechtlaan afgesloten zou moeten blijven na aanleg van de nieuwe woonwijk om massaal sluipverkeer van en naar de A4 te voorkomen. In 2022 is voor variant 2A gekozen en tegen 11 vanwege veronderstelde omzetderving op het Belgiëplein. Er is onderzocht dat na invoering van 2A slechts 1,5% van de snelst per auto bereikbare woonadressen hierdoor worden geraakt. Bij variant 11 neemt de intensiteit sterk toe met een factor 2 tot 3. Venstertijden impliceren een nog ernstiger pervers effect door op de A4 te kiezen voor een shortcut voor het nog net aflopen van de venstertijd of over het hoofdnet. Lid BILGIN vraagt of de heer Kleyn meent dat het hoofdnet voldoende doorstroming biedt. De heer KLEYN maakt zich al jaren druk over een betere doorstroming van het hoofdnet. Het omgekeerde is echter gebeurd door extra belemmeringen op te werpen. 2.c. Actualiteiten De leden Wijnants (VVD), Burgers (VVD), Alberts (SP) en Bobeldijk (SP) hebben voor deze vergadering een actualiteit ingediend inzake (ICT-)problemen bij Waternet. De VOORZITTER concludeert dat de commissie geen bezwaar heeft tegen behandeling. Op 5 september heeft een brief van wethouder Van der Horst over dit onderwerp in de dagmail gestaan. Deze is toegevoegd aan de actualiteit.

Commissie – eerste termijn Lid WIJNANTS begrijpt dat Waternet en het Waterschap een eigen democratisch gelegitimeerde toezichthouder en instantie heeft, maar wijst erop dat Amsterdam ook een grote rol in Waternet heeft - 60% van de begroting van Waternet komt van de gemeente Amsterdam - en de chaos die nu gaande is, heeft directe gevolgen voor Amsterdammers. Waternet is door de reserves heen, er moet dit jaar 100 miljoen euro worden geleend en de jaarrekening wordt niet goedgekeurd. Nog erger is dat het onderhoud niet op orde is. Het is mooi dat prioriteit wordt gegeven aan het inventariseren van de assets, maar het zou beter zijn als eerst wordt begonnen met het onderhoud van de assets. Het verbeterplan voor de ICT is goed geïmplementeerd, maar nog steeds heeft 4% van de klanten van Waternet nog een achterstand op het drinkwatertarief. Waaruit blijkt dat de drinkwatertarieven goed worden berekend en wat zit er achter de 730 onterechte aanmaningen aan Amsterdammers? De vraag is hoe de wethouder haar rol in Waternet ziet en volgens lid Wijnants is het belangrijk dat er meer toezicht wordt gehouden. Wellicht moet Waternet ook onder de risicovolle projectenregeling van de gemeente vallen. Lid IJMKER mist een analyse van hoe de huidige situatie is bereikt. Lid WIJNANTS denkt dat een analyse bij het Waterschap vandaan moet komen.

Vandaag wil hij het hebben over de gevolgen voor Amsterdam. Lid IJMKER meent dat de problemen zijn ontstaan in de bestuursperiode van het Waterschap voor 2019, een periode waar de VVD bestuurder was en verantwoordelijk was voor onder andere financiën en ICT. Zij denkt dat ook de gemeenteraad scherp had moeten zijn op Waternet. Lid WIJNANTS erkent dit laatste dat ook geldt voor andere projecten en pilots. Lid IJMKER wijst erop dat op verzoek van de CDA volgende week een bezoek wordt gebracht aan Waternet. In februari jl. is besproken hoe wordt omgegaan met het

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

governancetraject van Waternet. VVD heeft in dit debat geen bijdragen geleverd en zij denkt dat het voeren van het debat de weg voorwaarts is om er met elkaar uit te komen. Lid WIJNANTS bevestigt dit. Lid BOBELDIJK stelt dat het eigenlijk al jaren niet goed gaat met de facturering van Waternet. Er zijn vaker dubbele facturen uitgestuurd en de SP heeft eerder al een zwartboek gemaakt van zaken die niet goed lopen. Waternet is niet de primaire verantwoordelijkheid van de gemeente, maar de waterschapsbelasting wordt wel door de Amsterdammers betaald. Hoe kijkt de wethouder hier tegenaan in haar rol als vertegenwoordiging van de Amsterdammers en op welke manier denkt zij hier de regie op te voeren? Lid NOORDZIJ denkt dat het probleem ligt bij verantwoordelijkheid, aansturing en controle. Hij is benieuwd hoe het met de nieuwe governance staat. Lid HENDRIKS is benieuwd of volgende jaren nog meer stijgingen van de waterschapsbelasting verwacht moeten worden en wat kan worden gedaan om ervoor te zorgen dat deze zich niet voordoen. In het geval dit niet lukt, wat zijn de maatregelen om de pijn voor de Amsterdammers te verzachten? Waternet is ooit opgezet als innovatief experiment. De voordelen van het beheer in één bedrijf blijven uit.

Wordt de doelstelling bereikt met het samenvoegen van de verschillende bedrijven en zo niet, wat wordt in dat geval ondernomen? Lid IJMKER dankt de indieners voor de bespreking en de wethouder voor de brief van deze week. Zij is positief over het verbeterplan dat voorligt. De problemen die nu spelen, lijken een kwestie van uitvoering. Waternet is te lang gezien als slechts een uitvoeringsorganisatie op afstand waardoor het bestuur te weinig zicht had op wat er gebeurde in de organisatie en er ook verwarring is ontstaan over wie waarover gaat. Daarom is het belangrijk dat er nu stappen worden gezet naar de herijking van Waternet en zij is benieuwd naar een update hierover. Lid IJmker ziet uit naar het werkbezoek van volgende week waarbij kennis wordt gemaakt met het algemeen bestuur van het Waterschap. Wat wordt op korte termijn ondernomen om ervoor te zorgen dat Amsterdammers die het financieel moeilijk hebben, niet in de problemen komen door de onjuiste facturering en de interne situatie? Lid KREUGER vraagt hoe GL de onjuiste facturatie zou willen oplossen. Lid IJMKER verwijst naar de brief van de wethouder waarin staat dat er een verbeterplan is. Lid KREUGER vraagt wat GL hiervan vindt. Lid IJMKER stelt dat er op korte termijn voor gezorgd moet worden dat mensen niet in de problemen komen en volgens haar is het verbeterplan dat voorligt hiervoor voldoende.

Lid BOBELDIJK vraagt of GL net als de SP het beeld heeft dat de kans dat de situatie zich herhaalt groot is. Inmiddels is deze kwestie zo vaak besproken dat bij de SP het vertrouwen inmiddels weg is. Lid IJMKER antwoordt dat GL ook stelt dat het belangrijk is om het vertrouwen te herstellen, omdat het gesprek zich anders zal blijven herhalen. Het is een kwestie van uitvoering en dit moet zo spoedig mogelijk gebeuren en volgens haar zit de wethouder er bovenop. Lid TAŞLIYURT wijst erop dat de drinkwatertarieven alleen al dit jaar met 22% zijn gestegen en ook de waterschapsbelasting zal volgend jaar waarschijnlijk met 35% stijgen. Tegelijkertijd realiseert hij zich dat alle waterschappen te maken hebben met fikse

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

kostenstijgingen. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen de drinkwatertak en de tak voor het innen van de waterschapsbelasting. De ACM adviseert aan ILT om toezicht te houden op de tarieven voor het drinkwaterbedrijf. Klopt dit volgens de wethouder en hoe gaat het bij de afdelingen waar het ILT-toezicht er vanaf is gehaald? De provincie is verantwoordelijk voor de toezichtstaken op de bedrijfsvoering van het Waterschap. De nieuwe NV Drinkwater krijgt waarschijnlijk een RvT. Hoe zit het met het toezicht op alle onderdelen en verantwoordelijkheden van Waternet en het Waterschap? College Wethouder VAN DER HORST memoreert dat Waternet toen zij aantrad onder verscherpt toezicht was gesteld. De ILT heeft op een gegeven moment geconcludeerd dat het verscherpt toezicht er vanaf gehaald kon worden, omdat alles wat een risico vormde voor de cybersecurity op orde was. Vervolgens houdt de ILT nu regulier toezicht op de cybersecurity en ICT rondom drinkwater. Wat betreft uitvoering worden nog altijd zaken op orde gebracht hoewel ook al veel zaken zijn aangepakt. Bij het inhalen van achterstanden en bij het optimaliseren van de processen wordt alles in kaart gebracht. Omdat het op dit moment om grotere voorraden gaat ten opzichte van de reguliere processen komen er wat complexere zaken aan de orde en gaan sommige zaken handmatig.

Omdat de menselijke factor hierin een rol speelt, gaat er af en toe iets fout. Hoewel dit betreurenswaardig is, is het niet helemaal uit te sluiten. Als er een fout wordt ontdekt, wordt direct contact opgenomen om zaken uit te leggen en worden betalingsregelingen aangeboden waar nodig. AVG en Amsterdam zitten samen in Waternet en in het stichtingsbestuur waarmee er een gezamenlijke verantwoordelijkheid geldt. Dit betekent dat binnen het bestuur wordt besproken hoe het met de facturatie, ICT en de problemen gaat. Lid BOBELDIJK wijst erop dat de problemen met de facturatie al drie jaar spelen. Daarom is de vraag wanneer de regie wordt gepakt en de problemen worden opgelost. Wethouder VAN DER HORST heeft geprobeerd duidelijk te maken dat er al veel is gebeurd, maar dat de problemen nog niet allemaal zijn opgelost en dat nog veel moet worden gedaan. Bij de drinkwaterfacturatie is er overigens inmiddels een jaar lang niets fout gegaan. De prognose is dat de inhaalslag binnen een paar jaar is gemaakt en dat er vanaf dat moment een regulier proces komt. Lid BOBELDIJK vraagt of de wethouder drie jaar ook niet veel te lang vindt voor het op orde krijgen van het proces. Volgens hem vond de dubbele facturatie hooguit een jaar geleden plaats. Wethouder VAN DER HORST herhaalt dat het met betrekking tot drinkwater al een jaar goed gaat.

Wel is iets misgegaan met de waterschapsbelasting en dat is heel vervelend. Vanuit het stichtingsbestuur wordt hier hard op gestuurd. De verwachting is dat wat betreft drinkwater over een jaar een grote inhaalslag is gemaakt. Op dat moment zijn hopelijk de middelen ook wat meer op orde en is aan iedereen die dat nodig heeft een betalingsmogelijkheid aangeboden. Iedere verkeerde facturatie duurt vanzelfsprekend te lang. Lid BOBELDIJK heeft het gevoel dat de drie jaar wordt gebagatelliseerd. Wethouder VAN DER HORST merkt dat drinkwater en waterschapsbelasting allemaal op een hoop worden gegooid. De gemeente is primair verantwoordelijk voor het drinkwater en hier is al een jaar niets misgegaan. Zij wijst erop dat er al veel stappen zijn gezet en er moet voor gewaakt worden dat de organisatie niet naar binnen keert door alle negatieve berichtgeving en de transparantie blijft betrachten dat alles wat fout gaat in de openheid wordt opgelost.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

Lid KREUGER heeft zelf al sinds 2021 niets betaald voor drinkwater. Ondanks het doorgeven van standen heeft hij geen reactie ontvangen. Hieruit blijkt dat het nog steeds niet op orde is. Wethouder VAN DER HORST stelt dat dit een ander probleem is waarvan zij eerder heeft gezegd dat hier nog achterstanden zijn, de zogenaamd ‘slapers’. Verkeerde, foutieve of dubbele facturen zijn niet meer voorgekomen. Inmiddels is duidelijk dat er steeds meer grip komt op het achterhalen van de niet betalende adressen. Het is niet honderd procent zeker dat iedereen kan worden achterhaald. Lid WIJNANTS zegt dat de gemeenteraad ook achter de organisatie van Waternet staat. Het gaat echter wel om forse bedragen voor Amsterdammers. Zelf moest hij bijvoorbeeld € 250 achterstallig tarief betalen. Hij wil niet de indruk wekken dat de raad er bovenop blijft duwen, hij denkt dat iedereen hetzelfde doel heeft. Wethouder VAN DER HORST waardeert deze woorden van de heer Wijnants. Scherp en kritisch zijn, maar tegelijkertijd wel de intentie hebben om het gezamenlijk op te lossen. Lid BOBELDIJK meent dat het verscherpt toezicht dat er nu vanaf is alleen over de cybersecurity ging terwijl zijn vragen de facturering betroffen. Wethouder VAN DER HORST wil aan het eind van het jaar terugkomen bij de raad om verslag te doen over welke keuzes voorliggen wat betreft governance.

Lid NOORDZIJ herinnert zich dat in februari een stuk is voorgelegd met drie vormen van governance waarvan een vorm is uitgekozen om verder te onderzoeken. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dat uiteindelijk met een voorkeursscenario is verder gegaan. Wat er gaandeweg is tegengekomen, wordt ook uitgewerkt en met deze uitwerking hoopt zij voor het eind van het jaar, uiterlijk in het eerste kwartaal 2024, terug te komen bij de raad. Lid IJMKER heeft de indruk dat zaken een beetje achterlopen wat betreft de governance. Zij verzoekt de wethouder bij de update een geactualiseerd tijdspad mee te geven over de afronding van het traject. Wethouder VAN DER HORST zegt dit toe. Zij zal ook de vragen van de heer Hendriks meenemen over de beoogde synergie ten opzichte van het niet hebben van de samenwerking. Lid NOORDZIJ herhaalt zijn vraag over de Raad van Toezicht. Wethouder VAN DER HORST stelt voor om deze en soortgelijke vragen te betrekken bij het toegezegde stukken aan het eind van het jaar. Lid HENDRIKS verzoekt wat betreft de synergie uitgebreid in te gaan op zaken als schuldenlast en drinkwaterprijzen en flink de diepte in te gaan bij het onderzoek en hij hoopt dat de samenwerking blijvend wordt geëvalueerd. Wethouder VAN DER HORST wil ook dit betrekken bij de governance-zaken en wellicht kunnen zaken die hierover in het verleden al zijn onderzocht bij betrokken worden.

Commissie – tweede termijn Lid BOBELDIJK is blij met de toezegging van de wethouder dat zij terugkomt met een rapportage. Bij voorkeur lukt dit in het vierde kwartaal.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

Hij verzoekt om ook om de mogelijkheden van een meldpunt voor bewoners te onderzoeken. Lid NOORDZIJ memoreert dat in een brief van februari 2023 stond dat eind 2023 definitieve besluitvorming over de organisatie zou plaatsvinden. Wordt er ingegaan op de verschillende vormen van de organisatiestructuur of wordt echt een besluit genomen? Wethouder VAN DER HORST antwoordt op de laatste vraag dat dit afhankelijk is van het traject. Lid NOORDZIJ begrijpt dat nu wordt bekeken voor welke organisatiestructuur wordt gekozen en aan het eind van het jaar wordt beoordeeld of er voldoende duidelijkheid is om een besluit te nemen. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dit. Op de vraag van de heer Bobeldijk komt zij later terug. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en zij schorst de vergadering voor een korte pauze. 2.d. Rondvraag Lid HENDRIKS memoreert dat de visie voor groen in de Groenvisie zou worden uitgewerkt in een Uitvoeringagenda en deze zou in 2021 worden gepubliceerd. Hij heeft deze echter niet kunnen vinden en vraagt of het klopt dat deze er niet is en zo ja, of deze dan zo spoedig mogelijk alsnog kan worden gerealiseerd. Wethouder VAN DER HORST verwacht het plan eind van dit jaar. Lid MOESKOPS is benieuwd hoeveel gebruik er tot nu toe is gemaakt van het gratis ov voor Amsterdamse kinderen.

Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat op dit moment 14.000 kinderen gebruik hebben gemaakt van deze mogelijkheid. Aangezien het nog steeds mogelijk is, komen er wellicht nog meer aanmeldingen. Lid WIJNANTS refereert aan de inspraak over de bestelauto die privé wordt gereden. Het blijkt dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen een privé bestelauto en een die zakelijk wordt gereden. Hij vraagt zich af of hier geen uitzondering voor moet worden gemaakt. Wethouder VAN DER HORST vindt dit ook een dilemma. Volgens een landelijke regel kunnen er geen uitzonderingen worden gemaakt. Zij wijst erop dat er wel overgangsregelingen bestaan. Een voorstel is om hier verder onderzoek naar te doen om te bekijken of er nog mogelijkheden zijn. Lid WIJNANTS zal samen met lid Kreuger schriftelijke vragen indienen over het onderwerp. Bespreekpunten Water (excl. Varen) 3. Geheim (Uitbreiding van langzame zandfilters op drinkwaterproductielocatie Weesperkarspel ) Nr. VN2023-017854

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

Agendapunt 3 wordt gehamerd. Openbare Ruimte en Groen 4. Stand van zaken programma bomen Nr. VN2023-017115 5. Ongevraagd advies stadsdeelcommissie West getiteld 'Start met BOMENBORD en publicatie ID nummer' Nr. VN2023-017116 Agendapunten 4 en 5 worden gevoegd behandeld. Commissie – eerste termijn Lid VAN PIJPEN stelt dat door de klimaatcrisis enerzijds zich meer stormen zullen voordoen en anderzijds vraagt dit om meer bomen voor de ecologische waarde. Het algemene beeld dat uit de voortgangsbrief blijkt, is positief. Er worden achterstanden ingelopen, er worden meer bomen geplant dan er zijn gekapt en er vindt een continue zoektocht plaats naar verbeteren. In Boomzorg stond een artikel over de aanbesteding van Amsterdam waarin veel van wat door GL is gevraagd, terugkwam. Graag hoort zij nog wat meer over de aanbesteding, eventueel schriftelijk. De Iepenziekte wordt onder controle beschouwd, maar steekt toch af en toe nog de kop op. Waarom worden de iepen niet gevaccineerd? De stormbomen worden in de herplant en in de telling meegenomen en de vraag is of dit structureel blijft gebeuren. Herplant op dezelfde locatie is niet altijd mogelijk vanwege gebrek aan goede groeiomstandigheden. Hierdoor kunnen op bepaalde locaties te weinig bomen staan waardoor hittestress toeneemt. De vraag is of hier niet naar oplossingen boven de grond gekeken kan worden.

Met betrekking tot communicatie rond kap en herplant wordt in de brief de QR-code toegelicht. Een verzoek is om ervoor te zorgen dat deze goed zichtbaar en vindbaar is. Mevrouw Van Pijpen is benieuwd naar de resultaten. Ook communicatie ingeval van noodkap is belangrijk en een vraag is hoe het zit met het raadsadres over de noodkap van de wilg in Zuid. Voor GL is altijd het doel geweest om Amsterdamse bomen in Amsterdam te behouden voor zo hoogwaardig mogelijk gebruik. Of de houtveiling hiervoor de beste manier is, is niet duidelijk. Eerder is gevraagd naar een onderbouwing voor de investering voor deze houtveiling vanuit groot onderhoud groen. Naar aanleiding hiervan wordt gesteld dat een groot deel van de te vellen stammen afkomstig zijn van het vervangingsprogramma Boomveiligheid en uit het Amsterdamse Bos. Verkoop van dood hout is geen onderhoud van groen. Het doel van de veiling is eigenlijk verschoven naar het leveren van hout voor eigen projecten en de vraag is of de grote investering in dat geval nodig was en wat de positie van de kleine Amsterdamse houtbewerkers is die een belangrijke rol zouden hebben bij de veiling. Lid WIJNANTS heeft enerzijds gehoord dat het vaccineren van iepen heel duur is, anderzijds doet een gemeente als Utrecht dit elk jaar.

Zou hier geen geld voor vrijgemaakt moeten worden? Lid VAN PIJPEN stelt voor om deze aanvullende vragen door te spelen aan de wethouder. Lid DE VOS is enthousiast over de aandacht voor lege boomspiegels en dat meldingen van bewoners worden meegenomen in de planning. Betekent het meenemen van de bomen in de herplantopgave ook dat er structureel meer geld is voor deze opgave? Aangezien het hergebruik van hout voor stedelijke projecten steeds groter wordt, zal het aandeel hout om te veilen afnemen. Leidt dit er niet toe dat wat overblijft een

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

snipperveiling voor de biomassacentrale is waarmee de houtveiling haar doel voorbij is geschoten? PvdD heeft een initiatiefvoorstel ingediend “Aankondiging bij bomenkap”. De verwachting was dat deze voor vandaag zou zijn geagendeerd. Wanneer wordt de bestuurlijke reactie verwacht? Lid VAN PIJPEN wijst erop dat vanuit de stadsdelen soortgelijke voorstellen liggen om dit te doen. Zij vraagt of het initiatiefvoorstel hier niet in meegenomen kan worden. Lid DE VOS heeft inderdaad gezien dat de pilot loopt en ze sluiten zeker op elkaar aan. Hij wacht de reactie van het college even af. Lid NOORDZIJ stelt dat in de houtveiling is geïnvesteerd met geld van het groot onderhoud groen. De verwachting was dat het geld terugverdiend zou worden, wat nog niet is gelukt. Het is niet duidelijk wat het benoemde verlies betekent voor mogelijke projecten die met budget van groot onderhoud groen gefinancierd zouden worden. In de brief ontbreekt een onderdeel over onderhoud. Meer bomen zullen waarschijnlijk gevolgen hebben voor het onderhoud. Tot slot is hij benieuwd hoe de planters van bomen betrokken blijven bij het verdere verloop van de boom. Lid TAŞLIYURT leest dat er het afgelopen jaar meer dan 800 bomen bij zijn gekomen en dit zijn er meer dan er zijn verwijderd. De afgelopen jaren waren de gemiddelde kosten van aanplant ongeveer € 3.500 per boom.

Vanaf komend jaar wordt rekening gehouden met een forse stijging tot circa € 4000-€ 4500. Kan de wethouder deze kostenstijging toelichten en kunnen deze kosten op enige manier worden gedrukt? Het resultaten van het technisch onderzoek naar de bomen wordt dit kwartaal verwacht. D66 bespreekt dit graag verder als het wordt geagendeerd op 18 oktober. Vorige jaar zijn 770 iepen verwijderd en het laatste jaar neem het aantal zieke iepen weer wat toe, wellicht door de warmere zomers en de iepenspinkevers. Het is belangrijk om dit te blijven monitoren. Lid BILGIN is blij dat er aandacht is voor de Iepenziekte. Eerder heeft hij hier al aandacht voor gevraagd op de locatie Plesmanlaan. De iepen die na de kap worden geplant zijn resistent, maar er zijn er nog heel veel die dit niet zijn. Ook hij pleit voor het vaccineren van deze exemplaren zoals ook andere gemeenten doen. Wethouder VAN DER HORST gaat op een eerder verzoek van mevrouw Van Pijpen in op een contraexpertise voor de noodzaak van kap. Particuliere bomen voor door particulier in te huren experts geïnspecteerd. De kapaanvraag met de bevindingen worden door de boomtechnisch adviseur van de gemeente beoordeeld. De boomtechnisch adviseur van de gemeente legt het kapadvies voor aan het db van het stadsdeel. Bij een positief advies wordt er een herplantverplichting toegevoegd.

Omwonenden kunnen bezwaar maken en op eigen kosten een contraexpertise doen. Op verzoek van lid Bobeldijk is gekeken naar de administratie van de vergunningaanvraag per stadsdeel. De stadsdelen houden registratie bij van te kappen en te herplanten bomen en deze administratie blijkt niet geheel waterdicht, omdat de fysieke herplant dit niet mogelijk maakt. Wel wordt steekproefsgewijs handhaving ingezet op de herplant. Op dit moment vindt een proef plaats om bewijs aan te leveren. In de toekomst zal de digitale registratie verder uitgebreid kunnen worden. De verwachting van het aantal bomen dat sneuvelt als gevolg van stormen per jaar was 300 en de heer De Vos heeft gevraagd of dit aantal nog realistisch is. Nu is gebleken dat het aantal hoger is, is dit niet het geval. In het uitvoeringsplan en in het instandhoudingsplan wordt rekening gehouden met jaarlijks een groter aantal. Bij een gelijkblijvend budget zal dit consequenties hebben voor andere onderdelen van het groenonderhoud. Lid BOBELDIJK vraagt of de wethouder de raad op de hoogte wil houden van de ontwikkeling van de administratie.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

Wethouder VAN DER HORST stelt voor om dit middels de rapportage te doen. Op het moment dat tussentijds iets belangrijks te melden valt, zal dit apart worden gedaan. Lid DE VOS begrijpt dat rekening wordt gehouden met het verlies van meer bomen per jaar als gevolg van stormen, maar dat hier geen budget tegenover staat. Ten koste van welke groentaken zou dit kunnen gaan? Wethouder VAN DER HORST zegt dat dit van al het andere groen af kan gaan. Er wordt geprobeerd om het met zo min mogelijk impact te doen, maar er zullen wel keuzes gemaakt moeten worden. Over de aanbesteding zal de commissie schriftelijk nader worden geïnformeerd. Als herplant op de oorspronkelijke locatie niet lukt, is het vaak wel mogelijk om dit heel dichtbij te realiseren. Oplossingen met bomen in plantenbakken hebben niet de voorkeur, omdat qua hittestress en klimaatadaptatie dit niet het grootste effect heeft maar wel duurder is in beheer en onderhoud. Er wordt eerder gekeken naar bomen die minder groot worden. Lid VAN PIJPEN vindt het belangrijk dat het realiseren van bomen op de specifieke plek niet mogelijk is waardoor hier sprake is van meer verstening ten opzichte van de eerdere situatie. Wellicht is het mogelijk om een groenvak te creëren met bijvoorbeeld minder diepwortelend groen. Wethouder VAN DER HORST herhaalt dat vaak in de buurt wordt herplant.

Op dit moment kan geen harde toezegging worden gedaan dat het op een andere manier kan worden gerealiseerd omdat het over geld gaat. Als wordt gekozen voor herplant en vergroenen, gaat het ergens anders van groen af. Er loopt inderdaad een pilot om beter te communiceren over bomen in een slechte conditie. Deze pilot wordt afgewacht om vervolgens te reageren op het initiatiefvoorstel van de PvdD. Met vaccineren is geëxperimenteerd, maar de ervaringen zijn tot nu toe nog niet heel positief geweest, omdat veel van de bomen alsnog ziek zijn geworden en er is ook nog niet veel onderzoek bekend dat aantoont dat deze methode werkt. Een voorstel is om te bekijken hoe het in andere steden werkt. Zodra blijkt dat het hier effectief is, kan dit worden overgenomen. Lid BILGIN weet dat de universiteit van Wageningen onderzoek heeft gedaan. Bij de gevaccineerde bomen blijkt niet meer dan 0,1% besmet is geraakt. Wethouder VAN DER HORST zegt dat de bomen in Amsterdam toch ziek zijn geworden ondanks vaccinatie. Er is weinig onafhankelijk onderzoek dat uitwijst dat het werkt. Het kost geld dat ten koste gaat van andere bestrijding van Iepenziekte. Heel lang lag het percentage Iepenziekte op 0,5% en op dit moment ligt dit percentage op 0,72%, maar zit dit nog steeds onder het landelijke gemiddelde. Lid VAN PIJPEN heeft haar vraag “waarom wordt niet gevaccineerd” puur informatief gesteld.

Het doel is om de grote bomen te behouden. De huidige bestrijding kost ook veel geld. Zij hoort graag hoeveel het vaccineren kost, wat de ervaring van andere steden is en welk wetenschappelijk bewijs er is. Wethouder VAN DER HORST staat open voor dingen die werken. Zij zegt graag toe om de commissie nader te informeren. Lid DE VOS vraagt of voorgaande informatie van de wethouder betekent dat per jaar 0,5% van alle Iepen in de stad ziek worden. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dit.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

De investering voor de houtveiling wordt vanuit groot onderhoud groen gedaan en een groot deel van de te veilen stammen komt uit het vervangingsprogramma boomveiligheid uit het Amsterdamse Bos. Voordat de houtwerf werd opgericht, werd het hout door de aannemer afgevoerd en meegenomen terwijl het nu wordt behouden voor de stad. Groot onderhoud bomen bestaat uit inspecties en vervanging van bomen in de openbare ruimte. De investering voor de werf is primair voortgekomen uit de wens tot circulariteit. De verwachting is nog steeds dat de opbrengsten weer terug geïnvesteerd kunnen worden. Lid DE VOS vraagt of de boomstammen uit de stad geschikt worden gemaakt voor gemeentelijke werken. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dit. De lege boompunten worden in kaart gebracht. Vanzelfsprekend wordt een boom geplant en worden vervolgens continu checks gedaan, het leven van de boom wordt een leven lang gecontroleerd. Het dagelijks onderhoud voor stadswerken is 34 miljoen euro, het groot onderhoud voor de asset Groen is 23 miljoen euro waarvan 13 miljoen euro voor bomen en overige voor parkbeplanting, ziekten en plagen. De kosten voor herplant zijn hoger geworden. Het drukken van de kosten is een continu proces, maar alles is gewoon duurder geworden. Lid NOORDZIJ vraagt of de wethouder een toekomstschets kan geven van het beheer van de kosten in de toekomst.

Wethouder VAN DER HORST kan niet in de toekomst kijken wat betreft de ontwikkeling. De afgelopen jaren hebben grote inflaties laten zien en het wordt de komende jaren heel spanend of er voldoende mensen zullen zijn. In het plantseizoen 2024-2025 wordt de eerste nieuwe herplant gedaan en de verwachting is dat het jaar erop alles weer is herplant naar aanleiding van de laatste storm. De treurwilg aan de Stadionkade is in 2021 geïnspecteerd met de opdracht de bomen in 2022 te snoeien. In tegenstelling tot eerdere berichten is uit nader onderzoek gebleken dat de opdracht tot snoei wel is gegeven, maar dat deze helaas niet is uitgevoerd. Dit komt zelden voor, maar is in dit geval zeer te betreuren. Het is de inzet van het college om noodkap te voorkomen door tijdig te snoeien. Commissie – tweede termijn Lid VAN PIJPEN heeft nog geen reactie ontvangen op haar verzoek om niet alleen een klein QR-bord te plaatsen. Met betrekking tot de houtveiling vraag zij zich af of de interne Amsterdamse projecten aan onderhoud Groen betalen. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dat er een duidelijk zichtbaar bord moet zijn en zij meent dat dit in de pilot wordt uitgezocht. Op de andere opmerking komt zij later terug. De VOORZITTER concludeert dat het agendapunt voldoende is besproken.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 6. Kennisnemen van de stand van zaken haalbaarheidsonderzoek Kabelbaan en aanpassen te onderzoeken tracé naar Softwareweg – Minervahaven - Hemknoop Nr. VN202 11. Uitkomst onderzoeken naar effecten uitstel vaste oeververbinding op bereikbaarheid Amsterdam Noord motie 433 accent betreffende scenario's Sprong over het IJ en motie 114.33 betreffende zorgvuldige participatie aanlandplekken bruggen Nr. VN2023-017119 Agendapunten 6 en 11 worden gevoegd behandeld. Lid WIJNANTS voorspelt dat de financiering voor de brug alleen maar moeilijker zal worden vanwege de ontwikkelingen in Den Haag. Lid ERNSTING wijst erop dat de VVD met een representant in de Tweede Kamer maximaal invloed zou kunnen uitoefenen. Lid WIJNANTS weet zeker dat dit met de VVD wel in goede handen zal zijn. Lid ERNSTING stelt dat de inzet van de VVD landelijk voornamelijk is geconcentreerd op asfalt voor auto's. In Den Haag moet een switch worden gemaakt naar ov en fietsen als oplossing voor binnenstedelijke mobiliteitsproblemen. Lid WIJNANTS zegt dat de uitdagingen voor Nederland vaak anders zijn dan die voor Amsterdam. Het momentum gaat op dit moment veel meer richting regiobelangen en Nederland als geheel. Het afgelopen kabinet heeft volgens hem nog een vrij sterke focus gehad op de randstad.

Hij is benieuwd hoe ervoor wordt gezorgd dat de positie van Amsterdam versterkt wordt in aanloop naar een volgend kabinet. Het college wordt hierbij opgeroepen om meer mee te bewegen in plaats van alleen maar tegen te duwen. Lid ERNSTING is blij dat VVD erkent dat Den Haag best belangrijk is voor Amsterdam. Hij hoopt dat de heer Wijnants zijn invloed landelijk maximaal zal uitoefening. Lid WIJNANTS vertegenwoordigt een Amsterdams belang en hij vindt dat investeringen in de Sprong over het IJ en de brug naar Noord hard nodig zijn. Tegelijkertijd constateert hij dat Amsterdam veel dingen doet die tegenwerken door soms een narcistische houding aan te nemen richting Den Haag en zichzelf hiermee in de voet schiet. Lid DE VOS denkt dat er geen geld voor Amsterdam beschikbaar is gesteld door het Rijk, omdat Amsterdam al heel veel budget uit Den Haag heeft ontvangen voor infrastructurele projecten, bijvoorbeeld voor de metro naar Schiphol. Lid WIJNANTS zegt dat de investering voor de metro net als de brug over het IJ ook nodig is. Dit zijn volgens hem allebei wezenlijke projecten. Een conclusie moet zijn dat de Oostbrug geen ov kan dragen. Dit is jammer, omdat het een nuttige investering zou zijn voor de toekomstbestendigheid van de stad. Nog dit jaar zou er samen met de Vervoerregio een verkenning worden uitgevoerd naar de financiering van beide bruggen.

Komt deze verkenning nog dit jaar? Hoe staat het met de kabelbaan? Er is een vraag ontvangen over het kabelbaantracé met betrekking tot scheepswerf Damen. Met het tracé kunnen bepaalde schepen niet meer op de helling worden gelegd. Hoe ziet de wethouder dit?

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

Lid BOBELDIJK licht toe dat een van de redenen waarom de westkant lastig is, de verplaatsing van de Passengers Terminal (PTA) is. Hij vraagt zich af of de cruiseschepen voorgaan op de brug die nodig is aan de westkant. Lid DE VOS wil eigenlijk terug naar de vraag waarom er een kabelbaan moet komen. Nu al steken 70.000 forenzen dagelijks over met de pont en in 2030 zal dit aantal met 70% zijn gegroeid tot 120.000. De brief stelt dat uit onderzoek blijkt dat de kabelbaan 1% tot 4% van het aantal reizigers kan vervoeren dat nu gebruik maakt van de veren als er geen bruggen worden gebouwd. Dit is een bizar laag percentage. Een schets uit 1857 laat zien waar een brug over het IJ staat ingetekend, anno 2023 is deze er nog altijd niet. Wel komt er een 100 m. hoge panoramabaan en een metrolijn naar Schiphol. Het is onrealistisch om te veronderstellen dat dit geen aanzuigende werking zal hebben op toeristen. Een verzoek is om voor het nieuwe tracé in kaart te brengen hoeveel forensen en toeristen gebruik zullen maken van de kabelbaan. Hoe wordt ervoor gezorgd dat de forensen niet tussen de toeristen in de wacht staan voor een ritje naar de overkant? Wordt de PTA inderdaad verplaatst en zo ja, heeft deze dan nog invloed op het besluit om met de kabelbaan verder te gaan? Een van de belangrijkste redenen is de hoogte van de kabelbaan zodat de cruiseschepen er onderdoor kunnen.

Lid WIJNANTS vraagt of hij goed begrijpt dat de heer De Vos liever een brug dan een kabelbaan heeft. Lid DE VOS bevestigt dit. Het komt hem vreemd voor dat wel wordt gesproken over een kabelbaan en niet over een brug. Lid WIJNANTS werpt tegen dat de wethouder inzet op zowel de brug als op de eventueel privaat gefinancierde - kabelbaan. Lid DE VOS hoort zeggen dat het college zich inspant voor de brug en de kabelbaan. Hij vreest echter dat er straks sprake is van een situatie dat de kabelbaan al boven het IJ zweeft en dat de brug er nog altijd niet is. De kabelbaan fungeert dan als reden om de brug uit te stellen. Lid NOORDZIJ vraagt of er al een duidelijk plan van aanpak is om de rest van het geld binnen te halen en of er al een concrete planning is voor de bestemming van de eerste 10 miljoen euro. Lid KREUGER is benieuwd of de heer Noordzij geld wil ophalen in Den Haag of dat in Amsterdam kan worden bekeken of er nog ergens geld is. Lid NOORDZIJ denkt dat op veel manieren moet worden bekeken hoe er geld voor de brug kan komen en daarom vraagt hij om een plan van aanpak. Lid KREUGER vraagt of de PvdA ziet dat het politieke momentum niet naar een kant valt. Lid NOORDZIJ constateert dat er steeds meer oog is voor de regio en hij denkt dat dit terecht is, omdat dit aspect te lang is verwaarloosd.

Tegelijkertijd is het ook heel belangrijk dat de brug er komt en daarom ziet PvdA graag een plan van aanpak. Lid KREUGER vraagt of PvdA het vanuit die visie niet heel redelijk vindt om de brug gewoon zelf te betalen. Lid NOORDZIJ denkt dat goed moet worden gekeken naar de financieringsmogelijkheden. Hij hoopt dat het Rijk naast de regio ook wil inzetten op fietsverkeer.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

Lid BOBELDIJK vraagt of volgens PvdA ook meer prioriteit moet worden gegeven aan de Westbrug. Woningbouw hangt hiermee samen en volgens de stukken kan de veerpont het straks niet meer aan. Lid NOORDZIJ wil juist een plan van aanpak, zodat er meer duidelijkheid komt en er stappen genomen kunnen worden. Lid BOBELDIJK vindt een plan van aanpak iets anders dat ergens prioriteit aan geven. Lid NOORDZIJ erkent dit, maar zou dit geen goed plan van aanpak vinden. Lid WIJNANTS vraagt welke verantwoordelijkheid de heer Noordzij neemt als PvdA/GL de grootste wordt om ervoor te zorgen dat Amsterdam geld krijgt. Lid NOORDZIJ valt in voor collega Asruf, maar hij weet zeker dat deze zich ervoor zou inzetten dat dit landelijk wordt geagendeerd. Lid ERNSTING stelt dat het aantal inwoners in Noord naar verwachting exponentieel zal stijgen. Door de toenemende druk is het van belang dat de Sprong over het IJ wordt gemaakt. Uiteindelijk hoopt hij dat het college het belang van beide bruggen inziet. Opgeteld gaat het om 1 miljard euro en omdat het ook gaat om een enorme woningbouwopgave heeft het Rijk hier ook een rol in. De Westbrug staat pas gepland voor 2040 en gezien de woningaantallen is dit zorgelijk. Lid KREUGER vraagt wat de heer Ernsting doet in de begroting om het geld voor de brug veilig te stellen. Lid ERNSTING geeft de signalen af zoals zojuist door hem benoemd.

Verder wordt de begroting voorbereid door het college en niet door hem. Bij de voorgaande begroting heeft GL een motie ingediend waar de heer Kreuger ook voor heeft gestemd. Lid KREUGER zegt dat in de begroting met geld kan worden geschoven. Is de heer Ernsting bereid om te onderzoeken waar honderd miljoen euro vandaan gehaald kan worden voor de bouw van de Oostbrug? Lid ERNSTING is altijd bereid om in unanimiteit te bekijken naar wat o(n)mogelijk is. Lid DE VOS vraagt of de heer Ernsting kennis heeft genomen van het feit dat 1 tot 3 procent van het veervervoer door de kabelbaan zal worden vervangen. Lid ERNSTING vindt dat alle onderdelen van de Sprong over het IJ van belang zijn. De kabelbaan is een privaat initiatief zonder gemeentegeld en concurreert hiermee niet met de investeringen van de Sprong over het IJ besluit. De kabelbaan moet worden gezien als een mogelijke ov-verbinding die mogelijk iets kan toevoegen van de Hemknoop naar Noord. Lid BOBELDIJK vraagt of het voor GL verschil maakt of het om een commerciële of een publieke verbinding gaat. Lid ERNSTING meent dat het de bedoeling is dat het toegankelijk is met OVpay. In Nederland is het ov voor 80% in publieke handen. Hij is hier niet op tegen. Lid DE VOS vraagt of de heer Ernsting vindt dat de mogelijkheid om het IJ te bereiken in particuliere handen moet komen.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

Lid ERNSTING is altijd voorstander om zo veel mogelijk in publieke handen te behouden, maar als er een lijn bij kan komen dankzij een particulier initiatief, is hij hier niet op voorhand tegen. Dit neemt niet weg dat de brug er wel moet komen. Lid WIJNANTS vraagt waarom Amsterdam het niet zelf zou kunnen dragen. Als jaarlijks 100 miljoen euro apart wordt gezet, is dit in 2040 1,7 miljard euro. Lid ERNSTING stelt dat kapitaallasten worden gereserveerd. Als 100 miljoen euro aan kapitaallasten wordt opgeteld, worden de investeringsplafonds fors overschreden evenals de schuldenlast. Lid WIJNANTS zegt dat Amsterdam zou kunnen besluiten om voor een aantal jaar een aantal investeringen te reserveren voor een brug over het IJ. Het is een langetermijncommitment die kan worden gedaan als de gemeente het belangrijk genoeg vindt. Lid ERNSTING vat samen dat dit uiteindelijk betekent dat alle andere investeringen in dat geval geschrapt moeten worden. Lid KOYUNCU wijst erop dat een private partij winst wil maken. Als gaandeweg blijkt dat het steeds meer een toeristische attractie wordt, zal GL dan waarschuwen dat dit niet de bedoeling is? Lid ERNSTING ziet de Softwareweg niet als een toeristische bestemming. In de stad zijn meer hoge plekken. Lid KOYUNCU heeft gevraagd hoe GL reageert als dit wel blijkt te gebeuren. Lid ERNSTING wijst erop dat in de metro ook toeristen zitten.

Lid DE VOS merkt op dat de Softwareweg op een steenworpafstand van de NDSM is en dit gebied moet een bruisende kern worden. Vanzelfsprekend zal dit een toeristische trekpleister worden. Hij dacht dat het de bedoeling was om de toeristen te spreiden. Lid ERNSTING vindt dit een heel ander punt. Eerder werd gevraagd of de kabelbaan zelf een toeristische attractie is en hij gelooft niet dat dit het geval is. Het NDSM zal zeker publiek trekken en deze heeft dan ook verbindingen nodig. Lid BOBELDIJK vraagt wat GL ervan vindt dat de Westbrug moet wachten op de verplaatsing van de PTA wat betekent dat vervuilende cruiseschepen voor gaan. Lid ERNSTING memoreert dat bij de voorjaarsnota een motie is aangenomen om alle cruiseschepen uit de stad te weren. Hij wacht op de beantwoording hiervan. Lid KREUGER begrijpt uit de voorgaande bijdragen dat het college de begroting helemaal zelf bepaalt. In dat geval is hij benieuwd wat de wethouder zelf doet om binnen het college te lobbyen voor meer geld voor de Oostbrug. Lid MOESKOPS is geïnteresseerd in de maatschappelijke impact van de Sprong over het IJ. Zij denkt dat de businesscase naar de landelijke en regionale partners veel sterker is geworden. Nog belangrijker op dit moment is wat er gebeurt tot de Sprong. Zorgelijk is het idee om de ponten naar NSDM niet op te schalen, omdat meer ponten tot meer passagiers zouden leiden.

Tussen Sporenburg en Zeeburgereiland vaart inmiddels ook een pont waarvan eerder is gezegd dat deze indien nodig kan worden opgeschaald. Nu blijkt echter dat de komende zeven jaar de ponten met Rijkswaterstaat niet worden opgeschaald. Op dit moment lijkt dit overigens nog niet nodig te zijn, maar dit soort afspraken met Rijkswaterstaat lijken haar niet opportuun.

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 7 september 2023

MOW

D66 is altijd voorstander geweest van een privaat initiatief voor een kabelbaan. Het nieuwe tracé lijkt beter, omdat het nog meer een ov-functie kan krijgen vanwege de aantakking op het ov-netwerk dat wordt gerealiseerd bij de Hemknoop. De kabelbaan mag echter niet concurreren met de brug en er zou geen publiek geld bij mogen. De VOORZITTER schorst de vergadering voor een korte pauze. College Wethouder VAN DER HORST noemt de houding van dit college richting het Rijk met betrekking tot infrastructurele projecten steeds constructief en er is ook op een fijne manier samengewerkt met het Rijk en de regio. Voor de brug zal Amsterdam haar best moeten doen om het belang van de infrastructuur duidelijk te maken. Woningbouw en verbindingen zullen hierbij helpen. Ook is het een positieve ontwikkeling dat er bij het Rijk wat meer beweging komt in het schuiven tussen auto-fiets-ov. Dit zou kunnen helpen bij een fietsbrug. Lid KREUGER hoort de wethouder zeggen dat het huidige politieke klimaat zorgelijk is. Ziet zij het als zorgelijk dat er wellicht meer aandacht komt voor de regio? Wethouder VAN DER HORST heeft niet gezegd dat het huidige politieke klimaat zorgelijk is. Het gaat met name om de kansen om geld voor infrastructuur voor Amsterdam binnen te halen. Zij hoopt dat het projecten om de inhoud gaat. Als er woningbouw wordt gerealiseerd, is hierbij infrastructuur nodig.