Document · PDF

20230822 PvA opkomstbevordering - Luisteren en Doen, juli 2023

Raadscommissie Algemene Zaken 14 september 2023, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Plan van Aanpak Opkomstbevordering - luisteren en doen, juli 2023Nr. VN2023-0182316.928 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

1 juli 2023

Plan van aanpak opkomstbevordering Luisteren én doen

Gemeente Amsterdam Plan van aanpak opkomstbevordering

1 juli 2023

Voorwoord Samen met de raad hebben we als college besloten ongelijk te investeren in opkomst bevorderende maatregelen voor de aankomende verkiezingen. Om te laten zien dat dit geen loze woorden zijn, moeten we langdurig investeren. Het kost tijd voordat we de vruchten kunnen plukken, daarom vinden wij het belangrijk ons langdurig in te zetten voor het verhogen van de opkomst. We denken met dit aangepaste plan van aanpak een trend in te zetten die op termijn kan leiden tot een verhoging van de opkomst in die wijken waar dat het hardst nodig is. In dit plan van aanpak wordt eerst teruggekeken: wat wordt er al gedaan en welke aanbevelingen hebben de onderzoekers van de UvA ons gegeven. 1 Vervolgens worden er maatregelen op vier thema’s voorgesteld: 1. Democratisch burgerschap 2. Aandacht voor verkiezingen 3. Informatievoorziening verbeteren 4. Extra basismaatregelen Bij alle vier de thema’s wordt een onderscheid gemaakt tussen maatregelen die op korte en op lange termijn kunnen worden ingezet. De maatregelen worden niet alleen maar in het Stadhuis bedacht. Alle maatregelen, maar in het bijzonder de lange termijn maatregelen, worden met de doelgroepen besproken. Op basis van deze gesprekken kunnen maatregelen aangepast, geschrapt of toegevoegd worden.

Dit plan van aanpak Opkomstbevordering is en blijft een levend document dat na elke verkiezingen wordt aangepast op basis van opgedane ervaringen en nieuwe inzichten.

Vermeulen, F., Kaulingfreks, F. & Redan, S. (2023). Lage lokale betrokkenheid en grote ongelijkheid.

Gemeente Amsterdam Plan van aanpak opkomstbevordering

1 juli 2023

Management samenvatting Het onderzoek van de UvA concludeert dat het verschil in opkomstpercentages in de stadsdelen Noord, Nieuw-West en Zuidoost veel lager is dan elders in de stad, en dat dit verschil in de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Lage opkomst met ongelijke vertegenwoordiging kan leiden tot een vicieuze cirkel: de politiek richt zich vooral op mensen die wél stemmen, waardoor de nietstemmers zich steeds minder gehoord voelen en zich afkeren van de politiek. Dit vormt een acute dreiging voor de (lokale) politiek. Daarom stellen we, naast algemene opkomst bevorderende maatregelen, juist maatregelen voor die gericht zijn op de buurten waar de opkomst lager is dan in andere wijken: Noord, Nieuw-West en Zuidoost. Aanpak - Het terugdringen van het verschil in opkomstpercentages tussen de stadsdelen vraagt om ongelijke investering. We werken samen met Masterplannen Nieuw-West en Zuidoost en Aanpak Noord, betrekken gebiedsmakelaars en sociale partners in de wijken. - We gaan in gesprek en luisteren actief naar de doelgroep: niet-stemmers in Nieuw-West, Zuidoost en Noord om samen met hen te komen tot de meest effectieve maatregelen. Ook zoeken we samenwerking met formele en informele netwerkorganisaties in deze wijken. - In het doen en uitvoeren van de experimenten werken we samen met het maatschappelijk middenveld van professionals en organisaties in de wijken.

De effecten van de maatregelen worden gemeten en indien de maatregel effect heeft, zal dit experiment worden doorontwikkeld in andere delen van de stad. Er zal een onafhankelijke commissie worden ingesteld die wordt betrokken bij de totstandkoming campagnes. Het doel is om de politieke neutraliteit van de campagnes te waarborgen en partijpolitieke discussies te voorkomen. Maatregelen Op basis van de aanbevelingen van het rapport van de UvA en aangenomen moties wordt geïnvesteerd in drie specifieke thema’s: democratisch burgerschap, aandacht voor verkiezingen en informatievoorziening. Een overzicht van de maatregelen op basis van de moties staat in de tabel op pagina 21. Thema’s Democratisch burgerschap

Maatregelen  Educatieve programma’s voor middelbare scholen en mbo’s  Actief werven voor verkiezingen onder mbo en hbo

Gemeente Amsterdam Plan van aanpak opkomstbevordering

   

Aandacht voor verkiezingen

    

1 juli 2023

studenten Stagemogelijkheden aanbieden Betrekken van maatschappelijk middenveld Faciliteren van politieke dialogen Het organiseren van burgerschapsonderwijs voor Amsterdammers die geneigd zijn niet te gaan stemmen. Politici laten interviewen door jongeren uit NieuwWest, Noord en Zuidoost Aandacht voor verkiezingsdag bij werkgevers Oefenstembureaus Bijzondere stembureaus Jongeren stembureaus

Informatievoorzie ning verbeteren



Verbeteren van informatievoorziening naar specifieke doelgroepen

Extra basismaatregelen

  

Bijzondere stembureaus Prikkelarme stembureaus Verjaardagskaart voor Amsterdammers op 18e verjaardag Apart verzenden (informatieve) kandidaatslijsten



Gemeente Amsterdam Plan van aanpak opkomstbevordering

1 juli 2023

Inhoud

1 Onderzoek UvA..........................................................................6 1.1 Opdracht onderzoek........................................................................................6 1.2 Samenvatting conclusies................................................................................6 1.3 Aanbevelingen.................................................................................................7 1.4 Debat met de raad..........................................................................................8 2 Wat doen we nu......................................................................10 2.1 Landelijke maatregelen.................................................................................10 2.2 Bestaande maatregelen in Amsterdam........................................................10 2.2.1 Basismaatregelen..............................................................................10 2.2.2 Bestaande maatregelen voor doelgroepen.......................................11 2.2.3 Toegankelijkheid................................................................................11 2.3 Leerpunten vorige verkiezingen....................................................................12 3 Werkwijze...............................................................................14 3.1 Ongelijk

investeren.......................................................................................14 3.2 Luisteren en samen doen..............................................................................14 3.3 Politiek neutraal............................................................................................15 3.3.1 De onafhankelijke commissie............................................................15 4 Nieuwe maatregelen................................................................16 4.1 Democratisch burgerschap...........................................................................16 4.1.1 Korte termijn......................................................................................16 4.1.2 Lange termijn.....................................................................................16 4.2 Aandacht voor verkiezingen..........................................................................18 4.2.1 Korte termijn......................................................................................18 4.2.2 Lange termijn.....................................................................................19 4.3 Informatievoorziening verbeteren.................................................................20 4.4 Extra basismaatregelen................................................................................20 4.4.1 Korte

termijn......................................................................................21 4.4.2 Lange termijn.....................................................................................22 5 Kosten en financiën.................................................................23 Bijlage: overzicht moties............................................................24

1 Onderzoek UvA

1.1 Opdracht onderzoek We zien in Amsterdam al langere tijd een verschil in opkomst per wijk. Naar aanleiding van de opkomst van de Gemeenteraadsverkiezingen in 2022 heeft de raad het college met twee moties opgeroepen om hiermee aan de slag te gaan. Om die moties uit te voeren en inzicht te krijgen in dieper liggende oorzaken van de lage opkomst en de grote opkomstverschillen binnen Amsterdam, heeft de Universiteit van Amsterdam (UvA) onderzoek gedaan. Het daaruit volgende rapport doet aanbevelingen om de opkomst te bevorderen. De onderzoeksvraag luidde: welke motieven en belevingswerelden bevinden zich achter de structurele opkomstverschillen in de stad, tussen verschillende kiezersgroepen en tussen verkiezingen (Gemeenteraad en Tweede Kamer) en welke handelingsperspectieven zijn er om de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen in de toekomst te bevorderen?

1.2 Samenvatting conclusies De conclusies uit het onderzoek ‘Lage lokale betrokkenheid en grote ongelijkheid: Onderzoek naar opkomst bij Amsterdamse Gemeenteraadsverkiezingen’2 waren helder. De lage opkomst van Amsterdam als geheel is geen groot probleem. Het verschil in opkomst tussen Tweede Kamer (75%) en Gemeenteraad (48%) is te verklaren door de populaties van stemmers. Bij lokale verkiezingen is het aantal mensen dat mag stemmen groter dan bij nationale verkiezingen, omdat sommige Amsterdammers zonder de Nederlandse nationaliteit wel stemgerechtigd zijn bij gemeenteraadsverkiezingen (als ze minimaal 5 jaar in Nederland wonen of als ze uit een ander EU-land komen). De opkomst onder deze groepen (naar schatting meer dan 10% van de Amsterdamse stemgerechtigden bij Gemeenteraadverkiezingen) is zeer laag. Daarnaast zien we bij lokale verkiezingen dat een deel van de kiesgerechtigden de gemeenteraadsverkiezingen minder belangrijk vinden dan nationale verkiezingen. Er is minder interesse en ook minder (media) aandacht voor 2

Vermeulen, F., Kaulingfreks, F. & Redan, S. (2023). Lage lokale betrokkenheid en grote ongelijkheid.

gemeenteraadsverkiezingen. De historisch lage opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen past in het patroon van de afgelopen 30 jaar. Sinds 1990 ligt de opkomst iets hoger dan 50% en af en toe komt er een verkiezingsopkomst onder de 50% voor. Maar een groter probleem dan de lagere opkomst is het verschil in opkomstpercentages tussen verschillende buurten in de stad en tussen verschillende groepen kiezers. De opkomst in de stadsdelen Noord, Nieuw-West en vooral Zuidoost is al jaren veel lager dan elders in de stad. Dit verschil is de afgelopen decennia steeds groter geworden. Een lagere opkomst betekent dat minder mensen politiek vertegenwoordigd zijn. De stem van Amsterdammers uit die stadsdelen, en in het bijzonder voor Amsterdammers met specifieke demografische kenmerken (leeftijd, opleidingsniveau en migratieachtergrond), klinkt minder goed door in de gemeenteraad. Specifieke groepen (jongeren, praktisch opgeleiden en Amsterdammers met een migratieachtergrond) verliezen hun vertrouwen in de (Amsterdamse) politiek, gaan niet of nauwelijks stemmen en zijn daarmee onvoldoende vertegenwoordigd.

1.3 Aanbevelingen De onderzoekers geven aan dat een doelgroepenbenadering essentieel is. Zij stellen: "Als je iets wilt doen aan de participatieve ongelijkheid in de stad dan heb je een ongelijke investering nodig in het betrekken van achtergestelde groepen. Stimuleer hierbij langetermijndenken en breek met de koortsachtige focus van politieke partijen op de korte termijn. Inhoudelijke aandacht voor grotere maatschappelijke vraagstukken die langdurig spelen in de stad maakt de verkiezingen voor bewoners relevanter en kan hen helpen om de benodigde kennis op te doen om hun eigen standpunt te kunnen bepalen.” Zij suggereren vijf concrete stappen: - De relatie tussen politiek, bestuur en kiezers verbeteren: ‘laat als lokale politicus je gezicht vaker zien en luister écht naar bewoners en maak als lokale politicus je beloftes concreet en kom ze na’ - Stap 2: Betere inhoudelijke informatie voor kiezers: ’er is behoefte onder een grote groep niet-stemmen (Nederlandstalige en nietNederlandstalig) aan meer inhoudelijke informatie over de Amsterdamse politiek op een laagdrempelige en toegankelijke manier’. - Stap 3: Inzet op politieke interesse: ‘faciliteer het gesprek in de stad: organiseer debatten en dialoog en laat politici daarbij aanschuiven’

Stap 4: Middelen en tijd voor een structurele aanpak: ‘voor een structurele aanpak is tijd nodig. Een traject voor opkomstbevordering moet niet met haast opgezet worden’. Stap 5: Taakverdeling bij een structurele aanpak: maak gebruik van het bestaande maatschappelijk middenveld: het maatschappelijk middenveld van professionals en organisaties speelt bij de uitvoering een structurele aanpak een cruciale rol […] Blijf als gemeente investeren in zelforganisaties en sleutelfiguren, die hebben toegang tot de doelgroep’.

1.4 Debat met de raad Op 19 januari jl. is in de commissie Algemene Zaken een constructieve discussie gevoerd over opkomstbevordering bij verkiezingen. Daar is geconcludeerd dat er extra stappen nodig zijn om de opkomst bij verkiezingen te vergroten en dat het UvA-rapport hier concrete handvaten voor biedt. Er bleek steun in de raad voor het voeren van een doelgroepenbeleid bij opkomstbevordering. Voor het definiëren van de doelgroepen zullen de in het UvA rapport geselecteerde groepen worden aangehouden: - Jongeren tussen de 16 en 29 jaar, in het bijzonder ‘first time voters’ (met name uit stadsdelen Nieuw-West, Noord en Zuidoost) - Amsterdammers met een Turkse, Marokkaanse, Caraïbische migratieachtergrond (met name uit stadsdelen Nieuw-West, Noord en Zuidoost) - Praktisch opgeleiden (een focusgroep met (V)MBO leerlingen en een focusgroep met oudere praktisch opgeleide Amsterdammers) - Amsterdammers zonder de Nederlandse nationaliteit maar met stemrecht op lokaal niveau (jonge studenten van de UvA/VU en een groep oudere professionals). Ook bleek er steun voor het voeren van een politiek neutrale, maar wel inhoudelijke campagne.

Onderwerpen voor een dergelijke campagne moeten voldoen aan de volgende criteria: - De inhoud is politiek neutraal en voor iedereen gelijk - De campagne is er voor iedereen ongeacht opleidingsniveau en afkomst, met de focus op ondervertegenwoordigde groepen (jongeren, ouderen, burgers met een migratieachtergrond, lager opgeleiden, lagere inkomensgroepen, laaggeletterden en mensen met een licht verstandelijke beperking) - Het bereikt iedereen door gebruik van begrijpelijke taal voor iedereen. - De campagne is aanvullend op de landelijke campagne. Daarnaast zullen de onderwerpen ook door een onafhankelijke toetsingscommissie getoetst worden.

2 Wat doen we nu

2.1 Landelijke maatregelen Niet alleen Amsterdam wil dat meer mensen gaan stemmen. Ook de landelijke overheid doet haar best om de opkomst te bevorderen. De maatregelen die het Rijk neemt hebben ook invloed op de opkomst in Amsterdam. Voor elke verkiezing wordt een landelijke campagne opgezet. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties lanceerde bij de afgelopen verkiezingen van maart 2023 bijvoorbeeld de landelijke campagne ‘Elke Stem Telt’. Naast deze campagnes ontwikkelt het ministerie communicatiemiddelen voor gemeenten, zoals infographics en afbeeldingen voor sociale media. Ook andere bestuurslagen ontwikkelen vaak campagnes. Bij de verkiezingen van maart2023 voerden de Waterschappen (Amstel Gooi en Vecht, hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en hoogheemraadschap van Rijnland) bijvoorbeeld een gezamenlijke campagne ‘Hoe zie jij de toekomst de water?’. Hierbij werd gebruik gemaakt van social media en abri’s. De Provinciale Staten voeren de campagne ‘Kies Maar’ en zetten o.a. radiospots , abri’s en advertenties in huis-aan-huisbladen in.

2.2 Bestaande maatregelen in Amsterdam 2.2.1 Basismaatregelen Amsterdam voert elk jaar een aantal simpele maatregelen uit om de opkomst te bevorderen: - Stempas: dit bewijs om te mogen stemmen wordt per post bezorgd en vergezeld van een folder waarin de lezer wordt geïnformeerd hoe te stemmen. Een vervangende stempas kan eenvoudig worden aangevraagd. - Identiteitsbewijs: Amsterdammers zonder paspoort of ID worden aangeschreven. Een identiteitsbewijs is immers nodig om te kunnen stemmen. Het aanschrijven van bewoners in Amsterdam die geen (geldig) identiteitsbewijs hebben gebeurt op reguliere basis.

Communicatie: elk jaar worden alle gemeentelijke media ingezet om te informeren over het stemmen en het stemproces, door o.a. abri’s en mupi’s op straat, filmpjes, online nieuwsbrief, Amsterdam-krant en krantenadvertenties. Ook verschijnt een paar weken voor de verkiezingen een Verkiezingskrant. Deze wordt bijgevoegd in de huisaan-huis bladen en in de Stadsloketten gelegd. Verzorgingshuizen: stempassen worden centraal opgestuurd naar de verzorgingshuizen. Hieraan voorafgaand wordt in een begeleidende brief aandacht gevraagd voor verspreiding van de stempassen. Veiligheid: de stembureaus worden op een veilige manier ingericht en hier wordt wanneer nodig over gecommuniceerd. Tijdens Corona ging dat bijvoorbeeld over voldoende ruimte, looprichtingen en kuchschermen. Bij de komende verkiezingen (juni 2024) is er naar verwachting geen noodzaak tot het nemen van extra veiligheidsmaatregelen.

2.2.2 Bestaande maatregelen voor doelgroepen Bij de afgelopen verkiezingen van maart 2023 is er al een aantal kleine acties uitgevoerd die gericht waren op de doelgroepen die minder snel geneigd zijn om te stemmen: - Wijkgerichte actie: in wijken waar minder mensen stemmen is extra aandacht gegeven aan de verkiezingen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het plaatsen van meer trotters (niet beplakbare verkiezingsborden) en aan uitingen op AFAS en de Amsterdamse Poort. - Actie via sleutelfiguren: er is een persoonlijke brief van de burgemeester gestuurd aan sleutelpersonen in Amsterdam, zoals geestelijk leiders, straatcoaches, leraren en grote werkgevers, etc. Daarin worden zij gevraagd om bij hun achterban het belang van stemmen onder de aandacht te brengen. - Jongeren: we hebben al een aantal jaar speciale aandacht voor jongeren tussen de 18 en 25 waarbij de nadruk ligt op jongeren die voor het eerst mogen stemmen (first time voters). De campagne ‘Stem voor je toekomst’ is in 2021 ontwikkeld en is voortgezet met als doel herkenning te creëren. De campagne is op verschillende plekken in de stad te zien of te horen, zoals op straat, in metrostations, op sociale media en WhatsApp en op de radio. Bij de verkiezingen in maart 2023 is waar mogelijk extra media ingezet in Noord, Nieuw-West en Zuidoost.

2.2.3 Toegankelijkheid Ook voor Amsterdammers met een beperking willen we het zo makkelijk mogelijk maken om te stemmen. Voor hen nemen we al jaren maatregelen om stemmen te vergemakkelijken:

Fysieke toegankelijkheid: Alle stembureaus worden bezocht om te controleren of ze goed toegankelijk zijn, ook voor mensen met een beperking. Het blijft een uitdaging om ervoor te zorgen dat echt alle locaties toegankelijk zijn. Op dit moment kunnen mensen die gebruik maken van een rolstoel bij 97% van de locaties goed terecht. Soms (bij 20% van de stemlocaties) is daar wel hulp bij nodig. Helaas zijn 3% van de locaties (13 locaties) op dit moment niet rolstoeltoegankelijk. Tijdens de coronaperiode konden sommige stemlocaties, zoals scholen en verpleegtehuizen, niet gebruikt worden in verband met de veiligheid. Vanaf 2023 kunnen scholen en verpleeghuizen wel weer gebruikt worden als stemlocatie, waardoor er meer toegankelijke plekken zijn om te stemmen. Alle Amsterdammers die mogen stemmen worden ingelicht over welke locaties wel en niet toegankelijk zijn. Elk jaar wordt de toegankelijkheid van de verkiezingen geëvalueerd en waar mogelijk verbeterd. Blinden en slechtzienden: we hebben overleg met belangengroepen om de verkiezingen ook voor blinden en slechtzienden toegankelijk te maken. Bij de verkiezingen is er in ieder stadsdeel een stembureau (het Stadsloket) met een stem-mal voor blinden. Amsterdam onderscheidt zich hiermee van andere steden waar de mallen in mindere mate beschikbaar zijn.

Natuurlijk kunnen blinden en slechtzienden er ook voor kiezen om - eventueel met hulp – te stemmen op één van de andere locaties. Doven en slechthorenden: Stichting Welzijn Doven Amsterdam aan de Stadhouderskade is al vele jaren een stemlocatie. Dit stembureau wordt speciaal ingericht om het dove en slechthorende Amsterdammers zo makkelijk mogelijk te maken om te gaan stemmen. Er is onder andere een gebarentolk aanwezig. Dove en slechthorende Amsterdammers kunnen natuurlijk ook stemmen op een van de andere stemlocaties, en wanneer gewenst met hulp van een stembureaulid. Laaggeletterden: Tot slot is er een flyer speciaal ontwikkeld voor laaggeletterden. Hierin staat helder, ook met plaatjes, aangegeven hoe je kan stemmen.

Om de toegankelijkheid bij verkiezingen te verbeteren en te evalueren is er een aantal keer per jaar vanuit de gemeente overleg met cliëntenbelang Amsterdam.

2.3 Leerpunten vorige verkiezingen We maken al langer gebruik van verschillende manieren om de opkomst onder Amsterdammer te vergroten. Elk jaar worden deze maatregelen opnieuw geëvalueerd. Uit de recente verkiezingen van maart 2023 hebben wij nieuwe lessen geleerd.

Uit effectmetingen van de trotters met een verkiezingsboodschap blijkt dat het vaak noemen van de datum van de verkiezingen positief werkt. We blijven daarom de oproep doen om op de verkiezingsdag te gaan stemmen. Bij volgende verkiezingen zullen we de borden na de verkiezing eerder verwijderen. Hierdoor vervalt het bericht ‘Bedankt voor uw stem’, maar besparen we geld dat we kunnen gebruiken voor effectievere maatregelen. We behouden de mogelijkheid tot het plaatsen van billboards zoals die in Zuidoost bij AFAS en Amsterdamse Poort, om de verkiezingen extra onder de aandacht te brengen. Ook zullen we doorgaan met het verspreiden van extra posters op scholen en sportlocaties. De opkomst bij de verkiezingen van maart 2023 was lager dan bij de verkiezingen van vier jaar geleden. Dit betekent dat de genomen maatregelen om de opkomst te bevorderen niet het gewenste resultaat hebben gehad. Dit was niet onverwacht, maar geeft wel aan dat we moeten blijven zoeken naar manieren om de opkomst te verhogen.

3 Werkwijze

3.1 Ongelijk investeren Algemene maatregelen om de opkomst over de gehele stad te bevorderen worden met name opgepikt door groepen Amsterdammers die sneller geneigd zijn te stemmen (ouderen, theoretisch opgeleide en Amsterdammers zonder migratieachtergrond). Uit het onderzoek van de UvA blijkt dat het verminderen van de participatieve ongelijkheid vraagt om ongelijke investering in het betrekken van ondervertegenwoordigde kiezersgroepen. Deze doelgroep woont voor een groot deel in de stadsdelen Nieuw-West, Zuidoost en Noord. Juist in de wijken waar Amsterdammers minder stemmen ligt een opgave om te werken aan het herstel van vertrouwen. We investeren dus ongelijk om daarmee te werken aan gelijke vertegenwoordiging van Amsterdammers in de politiek.

3.2 Luisteren en samen doen We bedenken de opkomst bevorderende maatregelen niet alleen. Een brede groep Amsterdammers wordt betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van de plannen. De eerste stap daarin was de discussie met de raad begin 2023. Hierin zijn veel ideeën naar voren gebracht die hun plek gevonden hebben in dit plan. Maar het belangrijkste is om in gesprek te gaan met de Amsterdammers waar dit plan over gaat. Dit zijn de mensen die niet gaan stemmen en voor een groot deel in de stadsdelen Nieuw-West, Zuidoost en Noord wonen. Het rapport van de UvA gaf hier al een goede aanzet toe. Naast hun motieven om niet te gaan stemmen, willen we in gesprek gaan over welke acties wij kunnen nemen zodat zij juist wel gaan stemmen. Welke maatregelen slaan aan, volgens de Amsterdammers zelf? In het bedenken en vormgeven van de plannen werken we samen met de doelgroepen en netwerkorganisaties in Nieuw-West, Zuidoost en Noord. Dit doen we door te beginnen met een projectgroep met de Masterplannen Nieuw-West en Zuidoost en Aanpak Noord. Ook de onderzoekers van de UvA maken deel uit van de projectgroep. Daarnaast betrekken we formele en informele netwerkorganisaties en gebiedsmakelaars om in contact te komen met de doelgroepen.

Zoals genoemd worden de voorgestelde maatregelen getoetst bij de doelgroep en netwerkorganisaties in de buurt. Door de plannen te bespreken en feedback te verzamelen, komen wij tot maatregelen die beter passen bij de behoeften van de doelgroep. Dit draagt bij aan de uiteindelijke effectiviteit van de maatregelen. Het is daardoor belangrijk om te beseffen dat het proces van opkomstbevordering een cyclisch proces is. De maatregelen worden steeds aangepast op basis van verkregen inzichten en ervaringen uit de praktijk.

3.3 Politiek neutraal Opkomst bevorderende campagnes worden al snel politiek. Maatschappelijke thema’s hebben een politieke lading omdat deze een associatie kunnen hebben met bepaalde partijen. Maar zoals ook uit het advies van de UvA blijkt, is het niet mogelijk om mensen te stimuleren te gaan stemmen zonder aan te geven welke maatschappelijke thema’s je kan beïnvloeden met je stem. Inhoudelijke aandacht voor maatschappelijke vraagstukken is dus noodzakelijk. 3 Om de neutraliteit in de selectie van de thema’s te waarborgen wordt er een onafhankelijke commissie in het leven geroepen. Deze commissie heeft als taak om te beoordelen welke politieke thema’s besproken mogen worden. Het doel van de commissie is om een goede campagne te garanderen en partijpolitieke discussies te voorkomen.

3.3.1 De onafhankelijke commissie De onafhankelijke commissie denkt vanaf het begin af aan mee over de thema’s die worden behandeld in campagnes. De leden die zitting nemen in de commissie worden later definitief bepaald, maar de commissie zal in ieder geval bestaan uit een aantal ambtenaren en een paar experts van buiten. We denken aan: - De clusterdirecteur Sociaal - De clusterdirecteur Gebiedsgericht Werken en Stadsbeheer - De directeur dienstverlening - Twee experts van buiten (in ieder geval één van de auteurs van de UvA). De commissie komt in verkiezingsjaren minstens tweemaal bijeen. Vooraf om de voorgestelde campagne goed te keuren en waar nodig bij te stellen. En achteraf om de campagne te beoordelen op politieke neutraliteit en effectiviteit.

Vermeulen, F., Kaulingfreks, F. & Redan, S. (2022). Lage lokale betrokkenheid en grote ongelijkheid. 41.

4 Nieuwe maatregelen

Op basis van de aanbevelingen van het rapport van de UvA en de aangenomen moties richten we onze nieuwe maatregelen op drie specifieke thema’s: democratisch burgerschap, aandacht voor verkiezingen en informatievoorziening. Binnen deze thema's worden korte en lange termijn maatregelen voorgesteld. De korte termijn maatregelen worden uitgevoerd bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2023. Deze maatregelen worden nu op korte termijn opgezet en kunnen daarom niet getoetst worden bij de doelgroep. De lange termijn maatregelen worden wel getoetst bij de doelgroepen om te checken of ze effect zullen hebben.

4.1 Democratisch burgerschap Uit het onderzoek van de UvA blijkt dat de lage opkomst deels voortkomt uit de afstand tussen de politiek en de leefwereld van stemmers. In aansluiting op motie 078.23 over democratisch burgerschap, investeert het college structureel en langdurig om democratisch burgerschap te bevorderen bij groepen Amsterdammers die geneigd zijn niet te stemmen. We werken hierbij samen met informele en formele netwerkorganisaties.

4.1.1 Korte termijn -

Actief werven voor verkiezingen onder mbo’s en hbo’s: We gaan werven onder studenten van hogescholen en middelbaar beroepsonderwijs om te werken als stembureaulid, als teller bij de centrale stemopneming of een andere functie tijdens de verkiezingen. Deze maatregel sluit aan bij motie 079.23 (gemeentelijk campagnemateriaal op scholen).

4.1.2 Lange termijn -

Educatieve programma’s voor middelbare scholen en mbo’s: We verkennen samen met voorlichtingscentrum ProDemos hoe we educatieve programma’s aan kunnen bieden. Daarnaast gaan we samenwerken met de afdeling Onderwijs om de programma’s op scholen in te voeren. De onderwijsmodules zijn enerzijds gericht op het uitleggen van het politieke systeem. Anderzijds worden leerlingen gestimuleerd om

hun eigen mening te vormen en met elkaar in debat te gaan. Het doel hiervan is de politieke interesse bij leerlingen te wekken. Hiervoor worden ook oefenstembureaus opgezet om leerlingen te laten ervaren hoe stemmen echt in zijn werk gaat. Deze maatregel sluit aan bij motie 079.23 (gemeentelijk campagnemateriaal op scholen). In overeenstemming met motie 080.23 (Amsterdammers op bezoek op het stadhuis) wordt een programma afgesloten met een bezoek aan het stadhuis. Een bezoek aan het stadhuis heeft namelijk het meest effect op de opkomst als leerlingen de achtergrond van politieke systeem begrijpen. Stage mogelijkheden: vanaf 2025 versterken 7 stagiaires van het ROC Amsterdam het team Verkiezingen tijdens de verkiezingsperiodes. Gezien de vaststaande stageperiodes, lenen alleen verkiezingen in maart zich voor een passende stage. Deze maatregel sluit aan bij motie 079.23 (gemeentelijk campagnemateriaal op scholen). Maatschappelijk middenveld betrekken: Uit onderzoek blijkt dat ondanks de lage opkomst in de stadsdelen Nieuw-West, Zuidoost en Noord - het gemeenschapsgevoel sterk aanwezig is en er veel formele en informele netwerkorganisaties aanwezig zijn. Om structureel de opkomst te bevorderen gaan we gebruik maken van deze organisaties (het aanwezige maatschappelijke middenveld). Via deze organisaties kunnen we de doelgroepen bereiken.

Faciliteren van politieke dialogen in Nieuw-West, Noord en Zuidoost: Een aanbeveling uit het onderzoek van de UvA is structureel aandacht te vestigen op de grotere maatschappelijke vraagstukken in de stad. Welke structurele aanpak het meest passend gaan we verkennen. Dit vraagt uitdrukkelijk om benadering van de doelgroep en samenwerking met sociale partners in de wijken. We zijn hierover in gesprek met zowel collega’s bij de stadsdelen als universitair docent van de UvA (Floris Vermeulen, onderzoek UvA). In deze bijeenkomsten ligt de nadruk op het zoeken van aansluiting bij de Masterplannen in NieuwWest en Zuidoost en Aanpak Noord en contact te leggen met de doelgroepen. Deze maatregel sluit aan bij motie 078.23 (bevorderen democratisch burgerschap). Het organiseren van burgerschapsonderwijs voor Amsterdammers die geneigd zijn niet te stemmen: Op scholen en mbo’s wordt burgerschapsonderwijs gegeven. Wij gaan de mogelijkheid verkennen om ook burgerschapsonderwijs aan te bieden aan Amsterdammers met een migratieachtergrond en praktisch opgeleiden. Een onderdeel van het burgerschapsonderwijs zijn oefenstembureaus zodat mensen de stemprocedure leren kennen. Wij verkennen met welke plaatselijke instanties, vakbonden, beroepsopleidingen of gemeenschapscentra we kunnen samenwerken om deze groepen te bereiken. Concreet benaderen we het Instituut voor de Nederlandse Taal

(INTT) om nieuwkomers die momenteel inburgeren te stimuleren te gaan stemmen.

4.2 Aandacht voor verkiezingen Veel Amsterdammers hebben het gevoel dat met hun behoeften minder rekening wordt gehouden en voelen zich daardoor niet gezien door (lokale) politici.4. Vanuit de gemeente gaan we meer aandacht schenken aan verkiezingen in de wijken Nieuw-West, Noord en Zuidoost rondom de verkiezingstijd.

4.2.1 Korte termijn -

Aandacht voor verkiezingsdag bij werkgevers: Uit het onderzoek van de UvA blijkt dat het belangrijk is ervoor te zorgen dat mensen niet vergeten dat het verkiezingsdag is.5 In overeenstemming met motie 081.23 (in gesprek gaan met Amsterdamse werkgevers over opkomstbevordering) willen we Amsterdamse werkgevers aanmoedigen om de verkiezingen het onder de aandacht brengen van hun medewerkers. Wij gaan in gesprek met de afdeling Economische Zaken om werkgevers te betrekken en samen met hen te onderzoeken hoe werknemers gemotiveerd kunnen worden om te gaan stemmen. Om zoveel mogelijk resultaat te behalen bekijken we per stadsdeel wat de omstandigheden zijn. Zo zijn de werkgevers in Nieuw-West niet verenigd en vraagt dit om een andere aanpak. In de gesprekken met werkgevers vragen we ook of stemmen voor, na of tijdens werktijd problemen oplevert en hoe werkgevers hier meer ruimte voor kunnen maken, in navolging van motie 081.23. Opgemerkt moet worden dat er op dit punt landelijke wetgeving in de maak is. In september dit jaar wordt het wetsvoorstel vervroegd stemmen in de Tweede Kamer besproken.6 Indien dit voorstel wordt aangenomen betekent dit dat ook gedurende de twee dagen voorafgaand aan de verkiezingsdag kan worden gestemd. Hierdoor nemen de mogelijkheden toe voor mensen om hun stem uit te brengen.

Ook binnen de eigen gemeentelijke organisatie zal voor elke verkiezingen aandacht worden besteed aan het belang en nut van stemmen.

Vermeulen, F., Kaulingfreks, F. & Redan, S. (2022). Lage lokale betrokkenheid en grote ongelijkheid. 31. 5 Dit is in aanvulling op de trotters uit de basismaatregelen. In het eerste doek wordt gewezen op de dag dat men kan gaan stemmen. 6 https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/wetsvoorstellen/detail? cfg=wetsvoorsteldetails&qry=wetsvoorstel%3A36047#activity-2022A09870

Oefenstembureaus: In meerdere andere gemeenten zoals in Arnhem7 is geëxperimenteerd met oefenstembureaus. Voorafgaand aan de verkiezingen in 2023 gaan wij op openbare plekken zoals scholen, buurthuizen of bibliotheken in Nieuw-West, Zuidoost en Noord oefenstembureaus opzetten. De oefenstembureaus kunnen de drempel verlagen voor kiezersgroepen die niet weten hoe het stemproces verloopt en hen helpen zich zelfverzekerd te voelen bij het uitbrengen van hun stem. Op de stembureaus zijn vrijwilligers beschikbaar om begeleiding en ondersteuning te bieden. Het vergroot de politieke participatie en draagt bij aan een inclusiever verkiezingsproces. Oefenstembureaus worden onderdeel van educatieve programma’s en burgerschapsonderwijs. We onderzoeken de mogelijkheden om deze oefenstembureaus te realiseren voor de verkiezingen november 2023. Bijzondere stembureaus: Voor de verkiezingen in 2023 bekijken we of we bijzondere stembureaus kunnen inrichten om extra kiezers aan te trekken in de wijken waar de opkomst laag is. Zo bekijken we of we de Westermoskee en de Johan Cruijff ArenA kunnen gebruiken om specifiek jongeren naar de stembus te trekken. Er wordt nader onderzocht welke speciale stembureaus effect hebben op het verlagen van de participatieve ongelijkheid. Samenwerking met Stichting Cultuur Jongeren Paspoort (CJP): Stichting CJP heeft een groot bereik onder jongeren.

Naast het gebruik van de locatie van het CJP als jongerenstembureau, zijn wij met de Stichting CJP in gesprek over hoe we jongeren kunnen betrekken bij de verkiezingen. We zoeken hierin aansluiting met de al lopende jongerencampagne. Jongerenprojecten “Stemmen voor de Toekomst” in samenwerking met Tolhuistuin. Stemmen voor de toekomst is een educatieprogramma op middelbare scholen in Amsterdam. Het heeft als doel om het gesprek over politiek en maatschappij op school te stimuleren voor een doelgroep voor wie politiek een “ver-van-jebedshow” is.

4.2.2 Lange termijn -

Politici laten interviewen door jongeren (uit Nieuw-West, Noord en Zuidoost): Om de verkiezingen bij jongeren onder de aandacht te brengen is het belangrijk jongeren zelf het woord te geven. Daarom willen we politici door jongeren laten interviewen. In de interviews vragen jongeren de politici wat zij voor hen kunnen betekenen in hun wijken. “Waarom zouden jongeren in deze wijk [Nieuw-West, Noord of Zuidoost] moeten gaan stemmen?” De interviews stimuleren de politieke

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/statushouders-mogenoefenstemmen-in-arnhem-je-moet-een-bolletje-inkleuren~b64d1ace/

interesse van jongeren en koppelen politiek aan hun dagelijkse realiteit. Om dit idee vorm te geven werken we samen met de afdeling communicatie en onderzoeken we momenteel wat de mogelijkheden zijn. Ook benaderen we AT5 om hier een rol in te spelen. Jongeren stembureaus: In de Schilderswijk in Den Haag heeft de gemeente in maart 2023 drie stembureaus ingericht speciaal voor jongeren. Jongeren hebben deze stembureaus zelf ingericht en bemand. De ervaring in Den Haag wordt zomer 2023 gedeeld. Als het experiment positief wordt geëvalueerd kunnen we dit in Amsterdam overnemen.

4.3 Informatievoorziening verbeteren Uit het onderzoek van de UvA blijkt dat informatievoorziening een belangrijke rol speelt in de keuze wel of niet te gaan stemmen. Een grote groep nietstemmers heeft behoefte aan meer informatie. De vorm waarop die informatie verstrekt dient te worden, verschilt per groep. Om de meest effectieve communicatiekanalen te ontdekken betrekken we zowel communicatie experts als de doelgroep zelf. Dit kan onder meer het gebruik van lokale kranten, radio, sociale media, websites of posters in de wijk omvatten. In de communicatie wordt het taalgebruik aangepast op de doelgroepen. -

Verbeteren van informatievoorziening naar specifieke doelgroepen: Het onderzoek van de UvA stelt dat er behoefte is aan digitale informatievoorziening, met name naar jongeren maar ook voor andere moeilijk bereikbare doelgroepen. Hier gaan wij extra aandacht aan besteden. In het algemeen geldt dat persoonlijk contact en maatwerk boven onpersoonlijk contact en massacommunicatie gaan en dat inwoners het beste via hun eigen sociale netwerk bereikt kunnen worden. Dit vraagt, zoals veel van de andere voorgestelde maatregelen, wederom om het betrekken van de doelgroep. Wij zullen bij het benaderen van jongeren in ieder geval meer gebruik maken van onlinekanalen. Uit onderzoek blijkt namelijk dat jongeren voornamelijk via social media geïnformeerd worden over verkiezingen.8

4.4 Extra basismaatregelen In de vorige paragrafen 4.1 t/m 4.3 worden maatregelen genoemd die betrekking hebben op de wijken die een relatief laag opkomstpercentage hebben. Daarnaast stellen we de volgende maatregelen. Deze maatregelen zijn

Vermeulen, F., Kaulingfreks, F. & Redan, S. (2023). Lage lokale betrokkenheid en grote ongelijkheid. 28-29.

gericht op doelgroepen die minder geneigd zijn te stemmen, maar niet specifiek in de stadsdelen Nieuw-West, Zuidoost of Noord wonen.

4.4.1 Korte termijn -

Bijzondere stemlocaties: Bij Europese en Tweede Kamerverkiezingen kan in heel Amsterdam worden gestemd (in tegenstelling tot verkiezingen voor stadsdeelcommissies of waterschappen, waar de stad is opgedeeld). Hierdoor ontstaan mogelijkheden voor bijzondere stembureaus om zoveel mogelijk extra kiezers aan te trekken. Deze staan los van de bijzondere locaties uit paragraaf 2.2.2. die specifiek gericht zijn op bewoners uit Zuidoost, Noord en Nieuw-West. We denken bijvoorbeeld aan: fietsstembureaus (zoals in 2021 bij de RAI) en speciale locaties (A’dam Lookout (2017) of een nachtelijke opening in bijvoorbeeld het Tolhuistuin. Hier zal bij de aankomende Europese verkiezingen mee worden geëxperimenteerd. Verjaardagskaart voor Amsterdammers op 18e verjaardag: Door raadslid Boomsma is meermaals aandacht gevraagd om Amsterdammers die 18 worden te attenderen op hun burgerrechten en –plichten. Destijds is het idee voor een boekje gesuggereerd. Een boekje sluit niet aan bij de interesses van jongeren en is relatief duur om te maken. We gaan jongeren die 18 worden een verjaardagskaart sturen om hen te attenderen op hun verworven rechten en plichten en te wijzen op het belang van stemmen. In de gemeente Vlaardingen is daar onlangs mee gestart.9 Daarnaast zullen we in het vervolg alle jongeren voor elke verkiezingen persoonlijk een kaart sturen waarin ze gewezen worden op deze verkiezingen.

Uit onderzoek bleek namelijk dat de kaart die bij de Provinciale Statenverkiezingen aan New Time Voters gestuurd is goed werd ontvangen. Dat stimuleert ons om dit soort communicatie verder te ontwikkelen. Apart verzenden (informatieve) kandidaatlijsten: De lijsten van kandidaten die zich verkiesbaar stellen werden tot dit jaar in de Verkiezingskrant opgenomen. In veel andere gemeenten worden deze lijsten per post aan kiezers toegezonden. Kiezers kunnen zich dan, ruim voorafgaand aan de verkiezingen, oriënteren op hun keuze. Wij zullen de kandidatenlijsten nu ook per post sturen naar de huisadressen. Hiermee krijgt de kiezer ook op deze manier informatie over de verkiezingen. Dit is een aanvulling op de Verkiezingskrant die een meer algemeen karakter heeft en meegestuurd wordt met huis-aan-huis weekbladen.

https://www.schiedamsnieuws.nl/vlaardingen-alle-gaat-18-jarigenverjaardagskaart-sturen/

4.4.2 Lange termijn -

Prikkelarme stembureaus: In andere gemeenten is geëxperimenteerd met Prikkelarme stembureaus. Deze zijn prikkelarm zijn ingericht, onder andere door grotere stemhokjes, meer stilte en extra medewerkers voor ondersteuning. We overwegen in Amsterdam te experimenteren met prikkelarme stembureaus. Uit overleg met belangenvertegenwoordigers blijkt dat aan het nut van deze stembureaus getwijfeld wordt omdat de weg naar het stembureau niet prikkelarm is en vaak langer is dan het stembureau in de straat. Toch lijkt er een behoefte te bestaan. Daarom gaan we verder in gesprek en nemen we hierover later een besluit. Verbeteren van informatievoorziening voor nietNederlandstalige stemmers: Bij de komende verkiezingen (Europees Parlement, 2024) stemmen ook niet-Nederlandstalige stemgerechtigden. Het is belangrijk dat zij kennis hebben van de verkiezingen. Uit onderzoek blijkt dat niet-Nederlandse kiesgerechtigden vooral behoefte hebben aan inhoudelijke partijpolitieke informatie. Daarnaast zal de gemeente kiesgerechtigden voorzien van praktische informatie omtrent de verkiezingen door de informatie zowel in het Nederlands als Engels op de website te publiceren.

4.4.3

5 Kosten en financiën

Opkomstbevordering is al vele jaren een belangrijk onderwerp. Daarom is er in de huidige begroting een structureel bedrag van €100.000 opgenomen voor opkomstbevordering. Hiermee financieren o.a. de jongerencampagne en de trotters. Dit plan van aanpak gaat echter uit van een geheel ander niveau van opkomstbevordering. Daarvoor zijn extra middelen essentieel:

Extra algemene maatregelen Extra maatregelen specifieke groepen korte termijn Extra maatregelen specifieke groepen lange termijn Totaal

2024 100.000

2025 100.000

100.000

200.000

300.000

400.000

Het college bekijkt of er bij de begroting twee jaar incidenteel geld vrijgemaakt kan worden om de maatregelen in te zetten. Als het college en de raad tevreden zijn met de voortgang van het plan van aanpak kan er in 2025 worden besloten om structureel geld vrij te maken voor dit onderwerp.

Bijlage: overzicht moties

Motie Motie 70 van de leden Bons, Heinhuis, Rooderkerk en Yemane inzake de toegankelijkheid van verkiezingen. (TA2023000167)

Motie 78 van de leden Yemane, Ernsting, Broersen, Khan, Rooderkerk, Bons en Heinhuis inzake bevorderen democratisch burgerschap. (TA2023-000168)

Hoe wordt er uitvoering aan gegeven?  De verkiezingen voor de Provinciale Staten en waterschappen zijn geëvalueerd. De extra middelen van het Rijk voor het verbeteren van de toegankelijkheid zijn uitgegeven aan realiseren van invalidenparkeerplaatsen in de buurt van stembureaus, stemmallen voor blinden en slechtzienden, de aanschaf drempelhulpen en de huur en inrichting van toegankelijke commerciële locaties.  Om de toegankelijkheid bij verkiezingen structureel te verbeteren en te evalueren is er een aantal keer per jaar vanuit de gemeente overleg met cliëntenbelang Amsterdam. Concrete acties op korte termijn die in het Plan van aanpak genoemd worden zijn het ontwikkelen van educatieve programma’s voor middelbare scholen en mbo’s, het actief werven voor verkiezingen onder mbo’s en hbo’s en het aanbieden van stagemogelijkheden aanbieden. En voor de lange termijn wordt, vanuit het Plan van aanpak geïnvesteerd in het betrekken van het maatschappelijk middenveld, het faciliteren van politieke dialogen in NieuwWest, Noord en Zuidoost en het organiseren van burgerschapsonderwijs voor Amsterdammers die geneigd zijn niet te stemmen. Om bovengenoemde korte en lange termijn maatregelen te realiseren benaderen we de doelgroep en zoeken structurele samenwerking met sociale partners in de wijken.

Over hoe we dit aanpakken zijn we in overleg met collega’s bij de stadsdelen en universitair docent van de UvA (Floris Vermeulen, onderzoek UvA). In deze bijeenkomsten ligt de nadruk op het zoeken van aansluiting bij de Masterplannen in NieuwWest en Zuidoost en Aanpak Noord en contact te leggen met de doelgroepen.

Motie 79 van de leden Rooderkerk, Schmit, Heinhuis, Yemane, Martens, Khan en Bons inzake gemeentelijk campagnemateriaal op scholen (TA2023-000169)

Motie 80 van de leden Heinhuis, Rooderkerk, Broersen, Khan, Yemane, Bons en Nanninga inzake Amsterdammers op bezoek op het stadhuis. (TA2023000170)

Samen met doelgroepen en sociale partners onderzoeken we welke maatregelen de meeste impact hebben.  We verkennen samen met voorlichtingscentrum ProDemos hoe we educatieve programma’s aan middelbaren scholen en mbo’s aan kunnen bieden. Daarnaast gaan we samenwerken met de afdeling Onderwijs om de programma’s in de scholen uit te rollen. De onderwijsmodules zijn enerzijds gericht op het uitleggen van het politieke systeem. Anderzijds worden leerlingen gestimuleerd om hun eigen mening te vormen en met elkaar in debat te treden.  We zetten in op werving onder studenten van hogescholen en middelbaar beroepsonderwijs om te werken als stembureaulid, als teller bij de centrale stemopneming of een andere functie tijdens de verkiezingen.  We zijn in gesprek met het ROC Amsterdam. Het ziet er naar uit dat 7 stagiaires van het ROC van Amsterdam vanaf 2025 het team verkiezingen in de verkiezingsperiodes gaan versterken.  Wij willen de mogelijkheid verkennen om burgerschapsonderwijs aan te bieden ook voor Amsterdammers met een migratieachtergrond en praktisch opgeleiden. We verkennen met welke plaatselijke instanties, vakbonden, beroepsopleidingen of gemeenschapscentra we kunnen samenwerken om deze groepen te bereiken. Concreet benaderen we het Instituut voor de Nederlandse Taal (INTT) om nieuwkomers die momenteel inburgeren te stimuleren te gaan stemmen.

Het in de uitwerking van motie 79 genoemde educatieve programma voor middelbare scholen en mbo’s van Pro Demos wordt afgesloten met een bezoek aan het stadhuis. Het bezoek is het meest effectief om de opkomst te bevorderen wanneer men de context van het (lokale) politieke systeem begrijpt. Daarom werken we vooralsnog niet met een gewogen loting van alle Amsterdammers. De scholen in Nieuw-West, Zuidoost en Noord worden als eerst benaderd

Motie 81 van de leden Heinhuis, Rooderkerk, Broersen, Khan, Martens, Yemane, Bons en Nanninga inzake in gesprek met Amsterdamse werkgevers over opkomstbevordering. (TA2023-000171)

Toezegging AZ Amsterdammers bij hun 18e verjaardag te wijzen op hun burgerplichten en rechten. (TA2023-000317)

voor deze educatieve programma’s.  Wij gaan in gesprek met de afdeling Economische Zaken om werkgevers te betrekken en samen met hen te onderzoeken hoe werknemers gemotiveerd kunnen worden om te gaan stemmen. Om zoveel mogelijk resultaat te behalen moeten we per stadsdeel bekijken wat de omstandigheden zijn. Zo zijn de werkgevers in Nieuw-West niet verenigd en vraagt dit om een andere aanpak.  De brief aan sleutelfiguren in de stad waarin zij, uit naam van de burgemeester, gevraagd worden het belang van stemmen onder de aandacht van hun achterban te brengen, wordt ook aan grote werkgevers gestuurd.  In september 2023 wordt het wetsvoorstel vervroegd stemmen in de Tweede Kamer besproken. Indien dit voorstel wordt aangenomen betekent dit dat ook gedurende de twee dagen voorafgaand aan de verkiezingsdag kan worden gestemd. Hierdoor nemen de mogelijkheden toe voor mensen om hun stem uit te brengen. Voordat we actie ondernemen, willen we de uitkomst van dit debat afwachten.  Ook binnen de eigen gemeentelijke organisatie zal voor elke verkiezingen aandacht worden besteed aan het belang en nut van stemmen. We gaan jongeren die 18 worden een verjaardagskaart sturen om hen attenderen op hun verworven rechten en plichten en te wijzen op het belang van stemmen.

Daarnaast zullen we in het vervolg alle jongeren persoonlijk voor elke verkiezingen een kaart sturen waarin ze gewezen worden op deze verkiezingen. Uit onderzoek bleek dat de kaart met aparte enveloppe die we dit jaar aan New Time Voters gestuurd hebben, goed ontvangen is. Dat stimuleert ons om deze wijze van communicatie verder te ontwikkelen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13119739/2