20230720 verslag gemeenteraad ochtend en middag

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dit is dus precies het probleem hoe een bepaald abstract idee elk gezond verstand uitschakelt. We kunnen beginnen over ongelijkheid. Maar het punt is, er is gewoon een leraar die een woning krijgt. Daar gaat het nu om. De VOORZITTER: Gaat u verder. U gaat niet verder, u bent klaar. Dus dan heb ik mevrouw Yemane staan die graag het woord wil. En ik maak even van de gelegenheid gebruik om aan te geven dat dit debat niet tussen de broodjes instaat, want de broodjes zijn pas vanaf 12.00 uur gereed. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Yemane. Het lid YEMANE: Dank u wel. Dan zal ik mijn tijd nemen. Voorzitter, ik wil de wethouder, de ambtenaren, bedanken voor hun harde werk omtrent de Lerarenagenda en zeker ook het lid Rooderkerk voor haar initiatiefvoorstel. En aan het lid Alberts, fijn dat we het even hebben over schaamte. Daar mag inderdaad wat vaker over nagedacht worden hier in deze Raad. De VVD die zich nu zorgen maakt over woningen voor leraren, je bent toch echt tien jaar te laat. Werken met een taskforce, inzetten op zijinstroom en – persoonlijk mijn favoriet – statushouders voor de klas. Allemaal mooie maatregelen vanuit de Lerarenagenda, waarbij het speciaal onderwijs prioriteren ontzettend belangrijk is, omdat daar nog steeds de tekorten het hoogst zijn. En voorzitter, dit is hard nodig.

Want het lerarentekort staat voor GroenLinks gelijk aan de toenemende ongelijkheid. Op dit moment is het namelijk zo dat scholen in Nieuw-West kampen met een tekort van 22 procent tegenover een tekort van 9 procent in het centrum. De percentages zijn het hoogst in Nieuw-West, in Zuidoost. Juist op scholen waar leerlingen al met allerlei andere vlakken met kansongelijkheid te maken hebben. Leerlingen die door deze nijpende tekorten minder goed voorbereid zijn op het vervolgonderwijs en de arbeidsmarkt. Ik sprak daarover met commissielid Lukman vanuit Zuidoost en zij gaf aan dat in Zuidoost veel interessante rolmodellen met liefde voor kinderen wonen, die we graag ook in het onderwijs zouden willen zien in Zuidoost. Ze zijn alleen nog niet bevoegd als leerkracht of onderwijsassistent. Wij willen daarom de stap naar werk en opleiding in het onderwijs voor hen makkelijker en aantrekkelijker maken. En daarom dien ik een motie in, om extra te werven en enthousiasmeren voor de opleidingen in Amsterdam Zuidoost, Nieuw-West en in Noord. En daarbij ook nog goed te kijken om eventuele drempels weg te nemen. Het blijft hierbij belangrijk dat wij juist in deze stadsdelen, op de scholen waar de meeste tekorten zijn, dat de doelstellingen voor basisonderwijs worden gehandhaafd. En dat we de voortgang meten in studieresultaten, om toenemende ongelijkheid tegen te gaan.

En voorzitter, graag benadruk ik nogmaals het belang van de informele organisaties, die zich dagelijks inzetten om voor de leerlingen de beste potentie uit zichzelf te halen. Ik denk daarbij aan stichtingen zoals Studiezalen, Stichting SPE en Life Skills. Ik vraag daarbij ook aan de wethouder, hoe nemen wij deze belangrijke organisaties mee in de strijd tegen de lerarentekorten en dus ook de strijd tegen de toenemende kansenongelijkheid? Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan heb ik nu staan dat de heer Van Schijndel graag het woord wil. Gaat uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u, voorzitter. Wat algemene punten. Vroeger was de leraar – de onderwijzer, moet je zeggen – een van de notabelen van het dorp, samen met de notaris en de burgemeester en de dominee. Daar was de onderwijzer. En daar was grote waardering voor, en zeker vanuit de sociaaldemocratische traditie 19

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

van verheffing des volks. Dat stond in hoog aanzien. Maar de tijden zijn veranderd. En tegenwoordig is het dus zo, vanwege – wat je kan zeggen – de kapitalistische mentaliteit, dat geld heel belangrijk is. Dan is er dus een sociale daling geweest. Dat is dus zo. En ik denk dat er een volksdaling eigenlijk is geweest. Want lasDe VOORZITTER: Ogenblik, meneer Van Schijndel. Ik zou graag iets meer stilte in de zaal willen hebben. Gaat uw gang. Het lid VAN SCHIJNDEL: Ik las onlangs ergens, de OECD heeft de PISAscores. Daarin wordt dus op een aantal vakken vergeleken wat het niveau is van kinderen in het onderwijs. En dat als het gaat om geschiedenis en staatsinrichting, Nederland ongeveer op gelijke voet staat met Malawi. Malawi is een klein land in het in Midden-Afrika. Het is echt heel slecht. De kwaliteit van het onderwijs is gewoon gedaald. Voorzitter, de rijkeren die redden zich altijd wel. Altijd. Met extra bijles, you name it. Maar dat is heel slecht voor de kwaliteit van het debat in Nederland, zou ik menen. En het is ook slecht voor het opborrelen van creativiteit en innovatie vanuit de samenleving. Er is een zekere verdomming gaande. Dan, praktisch gesproken- We komen straks even in het debat over klimaat daarop terug. Dan even heel praktisch over de voorrang. Als iedereen voorrang heeft, is er eigenlijk geen voorrang meer.

Dus ik zou willen voorstellen inderdaad dus in die maatschappelijke beroepen dan, de eerste voorrang zou moeten zijn voor de leraren. Dat zou op korte termijn geregeld moeten worden. Dan, de tweede voorrang, de politie, de jonge aspirant politieagenten in opleiding. Dat is heel belangrijk. Dan is er de groep van zorgmedewerkers. Dat is een heel grote groep, een heel grote groep. Die zou ik dan op de derde plaats voorrang willen geven. En dan zien we verder wel wat er te doen valt om dus de nieuwbouw te versnellen en ook dus de voorrang daarin toe te passen op deze manier. Dus dan komen we op het hele terrein van bouwen en wonen. Daar kan ik hier verder niet over uitweiden. Maar ik denk dat we dus heel praktisch moeten kijken naar leraren, politieagenten en eventueel zorgmedewerkers voorrang te geven. Dank u, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan zijn we nu aan het eind gekomen van alle sprekers. En dan geef ik nu graag het woord aan wethouder Moorman voor de beantwoording. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman. Wethouder MOORMAN: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, er zijn van die momenten dat ik echt heel erg mis dat ik geen raadslid meer ben. En dat was zo’n moment. Want wat een heerlijk debatje vond hier plaats. Ik zag daar ook allemaal heel veel lichtpunten in.

Eén heel groot lichtpunt is dat eigenlijk iedereen zegt: het lerarentekort is een ongelooflijk urgent probleem en ook echt wel een bedreiging van onze samenleving. En ik vind het ook niet zo gek dat de Amsterdamse gemeenteraad de eerste is die dat zegt, want we zijn ook als eerste begonnen met dat hier adresseren. Wij waren de eerste stad die het überhaupt in kaart ging brengen. Het is eigenlijk ongelooflijk, we hebben in dit land geen inzicht in hoeveel leraren er op welke school rondlopen. Dus we weten bij elke school precies hoeveel leerlingen, maar wij administreren in dit land niet hoeveel bevoegde leraren er per school zijn. Ik heb vaak gevraagd aan de minister waarom die dat niet wilde weten. Het antwoord is mij nog steeds niet duidelijk. Maar goed, in Amsterdam vond ik dat onbestaanbaar. Dus we zijn al een aantal jaar geleden om dat inderdaad te onderzoeken. Vervolgens zijn de andere grote steden gevolgd. Wij weten het nu van de G5. En elke keer als we de cijfers zien, dan schrikken we ons een ongeluk. En ik ben blij dat u ook echt aangeeft, dit is echt een van de allergrootste problemen en daar zal ook fundamenteel iets aan moet 20

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

veranderen. Meneer Boomsma noemde dat woord en dat ben ik ongelooflijk met hem eens. Dat heeft inderdaad te maken met de waardering van het beroep. Het heeft ook zeker te maken met in welke stad, in welk land wil je nou leven? Ik bedoel, een stad, een land zonder goede leraren voor de klas, heeft gewoon geen toekomst. En ik denk dat dat hier heel erg duidelijk door iedereen wordt gevoeld. En daar zie ik dus ook heel veel verbinding. Al zou je denk ik als buitenstaander kijkend naar dit debat misschien niet het idee hebben dat er veel verbinding is. Maar de waarde die daaronder ligt is wel degelijk gelijk. Tegelijkertijd beseft ik me ook dat tijdens het debat er soms verschillende waarden zijn. Dat mag. We hebben een politiek debat met elkaar. Er wordt dan door mevrouw Nanninga gesteld dat het een hele ideologische manier is hiernaar te kijken. Ik vind gelijkheid niet per definitie iets wat ik zou associëren met een heel activistisch ideologisch standpunt. Gelijkheid is over het algemeen iets waar de meeste mensen in geloven. Daarnaast wil ik toch ook wel een kanttekening zetten bij het daartegenover zetten van pragmatisme, alsof dat zonder enige ideologie is. Want waar mevrouw Nanninga voor pleit, is het recht van de sterkste. En dat vind ik zeer ideologisch gedreven, voorzitter. De VOORZITTER: En dat leidt tot een interruptie van mevrouw Nanninga. Gaat uw gang.

(Het lid NANNINGA: Dank, voorzitter. Een beetje een uitgelokt interruptie natuurlijk. Want het is weer zo’n flauw trucje om iets te beweren wat ik helemaal niet heb gezegd. Alsof het nastreven van gelijkheid, van gelijkwaardigheid, alsof dat iets is wat ik of mijn partij niet zou voorstaan. Dus dan wil ik toch mijn kostbare spreektijd weer verspillen aan iets wat mij weer in de mond wordt gelegd, dat ik dan weer moet corrigeren. Hoe is het recht van de sterkste als burgers, de civil society, zelf hun handen ineenslaan om een probleem op te lossen?) Wethouder MOORMAN: Voorzitter, ik weet niet hoe dat in uw vriendenkring zit, maar ik ken een hoop mensen in deze stad die geen bevriende ouders hebben die een huis hebben gekocht voor een kind, wat nog een jaartje of twee jaartjes leegstaat en dat kunnen verhuren aan een leraar. Ik ken ook heel veel mensen die überhaupt het geld niet hebben om een huis te kopen. En ik zie in de stad dat dat zich vaak clustert rond bepaalde scholen. Dus waar zie je nou dat de kansen het grootst zijn? Dat zijn vaak op die scholen waar kinderen veel meekrijgen van thuis, sterke sociaaleconomische positie. En juist op die scholen zien wij vaak ook meer leraren. Het is zeer ongelijk verdeeld. Terwijl op de scholen waar kinderen minder meekrijgen van thuis, het vaak veel lastiger is om een leraar te vinden.

En als wij nu toestaan dat ouders zelf voor leraren, zonder overigens toestemming van het schoolbestuur of de schooldirectie, huizen gaan kopen, dan weten we precies hoe die ongelijkheid nog verder zal verdiepen. En dat vind ik inderdaad ingewikkeld. Daarom heb ik gister al gezegd in het mondelinge vragenuurtje: als wij een collectief probleem zien, dan moeten wij als overheid er altijd voor waken dat het individueel wordt opgelost. Ik begrijp deze ouders best, want ze willen gewoon een leraar voor de klas. En dat is op zich iets wat je ook echt wel mag verwachten in een samenleving. En het is pijnlijk dat dat er niet is. Maar waar wij als overheid voor moeten waken, is dat ongelijkheid zich verder verdiept. En als u dat ideologie vindt, dan moet u dat zelf vinden. Maar dan zeg ik u terug: uw ideologie is recht van de sterkste. De VOORZITTER: Niet mijn ideologie, maar de ideologie van mevrouw Nanninga. Mevrouw Nanninga, tweede interruptie. 21

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid NANNINGA: Is het dan ook recht van de sterkste als, ik een set kleren koop voor een dakloze of als ik iemand een maaltijd geef of als ik iemand in huis neem, een onderdak bied? Is dat dan ook recht vanWant dat is een maatschappelijk groot probleem waar ik dan als individu, omdat ik een kop koffie kan missen of een set kleren of een plekje op mijn bank heb, dat is ook een voorrecht misschien, is dat dan ook recht van de sterkste?) Nee, zeker niet nee. Dat is solidariteit. En ik ben een enorm grote voorstander van solidariteit. En dat is ook precies de reden waarom dat wij bij het servicecentrum hebben staan dat iedereen die graag een huis wil verhuren aan een leraar, zich heel graag moet aanmelden. Dus ik zou ook heel graag deze ouder, die heel graag zijn woning, die uiteindelijk voor eigen kind beschikbaar wordt gesteld, maar tijdelijk verhuurd kan worden, willen vragen om zich aan te melden bij het servicecentrum. En dan gaan wij heel eerlijk kijken bij welke school op dit moment het probleem het grootst is, zoals we dan collectief met elkaar hebben afgesproken, en zal die woning naar die leraar gaan. In plaats van wat- U maakt in uw redenatie één grote, hoe zal ik dat netjes zeggen, denkfout. U zegt- Ik vond het toch wat onaardig. Maar het is inderdaad een denkfout. Want u zegt: er komt dan een leraar bij. En dat is niet waar. Er gaat een leraar ergens anders weg.

En zo gaat ongelijke verdeling zich nog verder verdiepen. De VOORZITTER: Interruptie van mevrouw Nanninga. Gaat uw gang. (Het lid NANNINGA: Het is toch volstrekt een denkfout, voorzitter, dat iemand zijn eigen woning centraal moet aanleveren en dat iemand anders dan beslist wat ermee gebeurt? Ik heb iemand in mijn huis gehad, negen maanden lang. Nou you better ask dat ik niet even het COA opbel en zeg: ik heb een plek voor iemand. Nee, ik wil echt zelf precies weten wie dat is, aan wie ik dat gun, wie er bij ons past in ons huisje van 70 vierkante meter, waar je echt op elkaars lip zit. Dat is mijn huis. Ik wil best daar iemand mee van dienst zijn. Maar dat bepaal ik dan toch zelf? Het is toch een ideologische denkfout om te denken dat jij een woning hebt en dat je dat maar for the greater good, bij de gratie Gods mag afstaan, als je gewoon zelf bereid bent bij te dragen aan het oplossen van een maatschappelijk probleem? We gaan hier niet uitkomen, voorzitter. Daar maak ik me geen illusie over. Maar om nou te zeggen dat dat het recht van de sterkste is, ik noem het eigendomsrecht. En als je dat benut om daar een maatschappelijk probleem mee te verlichten, alleen maar hulde daarvoor. Heeft niets met sterkste te maken. Naargeestig wereldbeeld.) Voorzitter, ik denk inderdaad dat mevrouw Nanninga hier niet uitkomt en dat wij inderdaad een volstrekt ander wensbeeld nastreven.

Maar ik denk vooral, wij moetenAls overheid zijn wij toch ook altijd een beetje de spelverdeler, om te voorkomen dat ongelijkheid ontstaat. En overigens, dat staat gewoon- Dat is niet alleen maar een ideologisch principe. Sociale grondrechten staan gewoon in de Grondwet. Daar heeft u het wel over, mevrouw Nanninga. Want in de Grondwet staat dat iedereen recht heeft op onderwijs, iedereen recht heeft op een dak boven zijn hoofd en iedereen recht heeft op bestaanszekerheid. En wat u hier veronderstelt – en u doet dat heel mooi voorkomen, of voorzitter, excuus, mevrouw Nanninga doet dit heel mooi voorkomen maar wat zou eigenlijk bepleit hier, voorzitter, is dat mensen voor hun eigen kind zorgen dat er een leraar voor de klas is, zodat anderen achter het net vissen. En inderdaad, op het moment dat ik dat zie en dat ik daarmee zie dat de sociale grondrechten van sommigen van onze burgers ernstig worden geschaad en iedereen alleen nog maar voor zichzelf gaat, vind ik het noodzakelijk dat er een overheid is die de 22

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

rechtvaardigheid, de eerlijkheid en de gelijkheid inderdaad in de gaten houdt en ook ingrijpt waar nodig. En nogmaals wil ik u zeggen dat ik het zeer waardeer dat u negen maanden een vluchteling in huis heeft genomen. En nee, ik vind het zeker niet dat iedereen zich moet aanmelden bij de gemeente. Dat was een andere minister die dat bepleitte. Maar van uw buurman. Maar ik heb vooral gezegd, als mensen dit graag willen doen, dan kunnen ze zich melden – niet moeten, kunnen – en ik zou fantastisch vinden, want solidariteit is mooi goed, dan kunnen ze zich melden bij het servicecentrum. En ik hoop vooral dat veel mensen dat doen, want ik ben het heel erg eens met de heer Boomsma dat juist burgerinitiatief, juist initiatief van onze mensen in de stad, juist de sterkste schouders enorm kan helpen bij het oplossen – en dan zeg ik nogmaals – van een collectief probleem. De VOORZITTER: Mevrouw Rooderkerk, gaat uw gang. (Het lid ROODERKERK: Ik ben blij dat de wethouder net wat nuancering aanbrengt in wat ze daarvoor zei. Want het verbaasde mij inderdaad dat er werd gezegd dat particulieren die een woning willen aanbieden zich bij de gemeente moeten melden en dat dan de gemeente daarvoor de matching zou doen. Dat is terug naar de verhuurvergunning die er vroeger was en volgens mij moeten we dat niet willen.

Maar als ze zich dan melden bij de gemeente – want nu zegt de wethouder, het moet niet, maar het mag – dan moet wel die matching op orde zijn. En het grote probleem is nou juist dat op onze website staat: we gaan 50 tot 100 woningen per jaar voor sociaal en 50 tot 100 woningen per jaar voor middenhuur, dus 200 woningen voor leraren bestemmen. Die willen we voor leraren geven. Maar uiteindelijk zijn het er 40 geworden in de afgelopen jaren. Dus dan gaat daar toch iets mis?) Wethouder MOORMAN: Het zijn niet 50 tot 100 voor leraren, het zijn 50 tot 100 voor maatschappelijke beroepen. Dus dat is het. En wij hebben in de verdeling van de onderwijzers, de agenten en de zorgmedewerkers – en de heer Van Schijndel zei dat net ook al terecht – zie je natuurlijk dat er heel veel meer zorgmedewerkers zijn. En dat is ook precies de reden waarom wij nu hebben gezegd en een verordeningaanpassing hebben gemaakt, dat het aandeel leraren, al is het in de totaal misschien een wat kleiner aandeel, maar dat toch het aandeel leraren binnen die verdeling hoger moet worden. En dat is waarom het van 40 naar 60 gaat. (Het lid ROODERKERK: En dan staan er alsnog 98 leraren op dit moment op de wachtlijst. Van die 98 leraren geven de leraren ook nog eens aan dat de woning die zij vervolgens krijgen aangeboden, niet past bij de woning die zij zoeken. Dus er gaat wat mis in de matching vanuit de gemeente.

En dat is ontzettend zonde, want zelfs die 40 worden niet gehaald per jaar. Dus dan is toch vooral belangrijk dat de gemeente gaat zorgen dat leraren ook echt die woning krijgen? En wat gaat de wethouder daar dan aan doen?) Voorzitter, dit is inderdaad een heel groot probleem. Dat komt omdat als een leraar bijvoorbeeld in de stad wil blijven, maar wel aan gezinsvorming is begonnen, wat natuurlijk heel prachtig is en dat zal u zeker ook onderschrijven, dat een woning dan misschien niet meer past, maar dat wij ook gewoon een tekort hebben aan gezinswoningen, zeker in het sociale of het middensegment. Dus dit is- En daarin wil ik echt wel mevrouw Alberts enorm gelijk geven. We hebben hier een lerarentekort, maar we hebben het hier ook heel erg over een heel groot probleem op de woningmarkt. Volkshuisvesting. Er zijn in de afgelopen paar jaar – en dat is heel snel gegaan en sommige mensen zeggen, het zal toch wel meevallen, als je het allemaal maar een beetje vrijlaat, dan gaat het helemaal niet meteen mis – er zijn 20.000 23

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

woningen uit het sociale huursegment verdwenen. Dat is hier het probleem. En dat is waar we het voortdurend over hebben. En daarom hebben we ongelooflijk veel schaarste. Die schaarse die zien wij terug bij onze maatschappelijke beroepen. En daardoor wordt onze stad een steeds onleefbaardere stad, omdat we niet eens een goede zorgmedewerker hebben, geen politieagent en geen leraar voor de klas. En dat begint allemaal bij het feit dat er gewoon te weinig woningen zijn, omdat er gewoon hele grote fouten zijn gemaakt. Omdat er een liberaal beleid is gevoerd en sociale huurwoningen als broodjes over de toonbank gingen. En wij zijn met elkaar nu een debat aan het voeren hoe we in godsnaam nog onze maatschappelijke beroepen in de stad kunnen houden. Maar het probleem zit natuurlijk niet bij het sturen op de maatschappelijke beroepen. Het probleem zit natuurlijk op onze woningmarkt en dat is inderdaad door neoliberaal beleid ongelooflijk kapotgemaakt. (Het lid ROODERKERK: Maar dit vind ik dus te makkelijk, want dan begint de wethouder weer te wijzen naar Den Haag. Maar kijk nou even naar de stad zelf. De 40 woningen die wij dan bestemmen voor leraren, die worden niet gehaald door de matching van de gemeente die niet werkt.

Daarnaast zijn er nog veel meer leraren die wij aan een woning moeten helpen en daarvan zegt de wethouder dan: als particulieren een huis aanbieden, doe dat maar niet, want we moeten zorgen dat we dat allemaal centraal doen. We moeten toch niet gelijkheid stellen boven woningen voor leraren?) Voorzitter, eerlijk gezegd, verwees ik naar het kabinet Rutte II en daar was PvdA zelf onderdeel van. Dus zo eerlijk moet ik ook zijn. Dus ik verwijs niet naar Den Haag. Ik verwijs gewoon naar een hele grote fout uit het verleden die we nu hier aan het hertellen zijn en waardoor we nu de problemen hebben die we vandaag hier hebben. De VOORZITTER: Dan zie ik dat er een interruptie is van de heerWethouder MOORMAN: Maar ik was nog niet aan het antwoord begonnen, voorzitter. Het lijkt mij eerlijk in de richting van mevrouw Rooderkerk als ik ook geen antwoord geef op de vraag. Ik snap wat zij hier aanwijst. En het zijn eigenlijk twee dingen. Dus we zien binnen die 50 tot 100 woningen, dat bijna dan dat percentage is gehaald bij leraren. Maar dat het misschien wel te weinig is en dat is precies waarom we nu die verhoudingen veranderen. Maar daarnaast wijst ze ook op een ander groot probleem en dat erken ik. Namelijk dat matching soms gewoon ingewikkeld is, omdat de woonwensen – en dat is dus wat anders dan de urgentie – maar dat de woonwensWant het gaat hier om woonwensen.

En dat is ook terecht. Leraren willen graag met een bepaalde wens in de stad blijven wonen, maar gewoon soms niet matchen op wat we nou eenmaal in het aanbod hebben. U moet zich realiseren dat het aanbod gewoon heel beperkt is. Vorig jaar hebben maar 22 regulier woningzoekenden een huis gekregen. 22. Dus we hebben aan meer leraren een woning gegeven, dan aan regulier woningzoekenden. Daar hebben we het probleem. Dus ik heb niet geprobeerd het ergens anders op te schuiven, maar dit is gewoon de realiteit. De VOORZITTER: De heer Van Schijndel heeft een interruptie. Maar niet voordat ik heb aangegeven dat een interruptie kort en bondig is. En dat gaat niet om u, meneer Van Schijndel, maar eigenlijk meer uw voorgangers. Er wordt een enorm lang verhaal gemaakt. Nogmaals, een interruptie is kort en bondig. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u, voorzitter. Kort en bondig. In de stad Amsterdam was vijf jaar geleden al – ik heb er toen een artikel overgeschreven in Parool – een woningnood, die kondigde zich al aan. 24

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En toen was het mogelijk dus om Havenstad naar voren te halen. Bewuste politieke keuze hier in de stad om daarvan af te zien. Gewoon het convenant uit te zitten. Dat is de grote fout waar we nu mee zitten. Is de wethouder het daarmee eens?) Voorzitter, ik heb zelf net ook een beetje uitgeweid over een woningdebat, wat ik misschien niet had moeten doen. Maar ik vind Havenstad- Ik wil daar best met u een hele boom over opzetten, maar het lijkt mij niet verstandig om dat in een debat te doen over het lerarentekort. Dat bent u met mij eens, voorzitter? Dan ga ik graag verder. De VOORZITTER: Van Schijndel zegt dat hij nog een andere interruptie heeft. Over dit onderwerp, neem ik aan. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Dus in het huidige tijdgewricht, de enige knop waar de gemeente aan kan draaien, dat is de erfpacht grondprijzen. Want de bouwkosten zijn enorm gestegen, enzovoort. Kan de wethouder dat ook mede in het belang van de leraren en de politieagenten even bepleiten in het college?) Voorzitter, over erfpacht weet ik ook heel veel. Heb ik ook zelf nog ooit een mooi initiatiefvoorstel over geschreven. Maar ook dat lijkt me een beetje buiten de orde van dit debat over het lerarentekort. Voorzitter, ik ga door. En ik heb me laten verleiden, dat erken ik en ik kondigde het al een beetje aan, er zit ook nog een soort politiek dier in mij die ik soms een beetje moet temmen.

Voorzitter, ik ga gewoon naar de moties. Want ik denk dat als ik de moties behandel, dat ik dan vanzelf ook wel bij alle vragen kom die worden gesteld. Dat begint bij de motie 470 – ik doe het gewoon even in volgorde van de nummers – van het lid Rooderkerk. Laat mij daar meteen bij zeggen, voorzitter, ik heb echt hele grote waardering voor de inzet van mevrouw Rooderkerk op dit dossier. We zijn vier jaar geleden begonnen met een Lerarenagenda. Toen lag er eigenlijk nog een soort van open veld. Dus alles wat we konden bedenken – er was toen nog geen voorrangsregeling voor leraren, we hadden geen extra parkeervergunningen voor leraren, we hadden niet in zijinstroomregeling – dus alles wat we bedachten, droeg bij. In de afgelopen vier jaar hebben we alles uit de kast gehaald en werd het vervolgens echt best wel ingewikkeld om nog nieuwe dingen te bedenken wat we zouden kunnen doen. En ik heb dat ook vaak meegegeven aan de commissie. Natuurlijk wil ik meer doen, maar wat moeten we dan doen? En mevrouw Rooderkerk, dat vind ik echt knap, die is er goed over na gaan denken, die is er met veel mensen over gaan praten en die is echt met een aantal initiatieven gekomen waar wij zelf niet op zijn gekomen, zoals bijvoorbeeld die terugkeergarantie. Ik vind dat creatief. Die echt denk ik bijdragen aan deze Lerarenagenda. Dus ik vind dat knap. Ik heb daar waardering voor.

Ik vind dat echt een compliment waard en gelukkig kreeg u die ook nog van uw mederaadsleden. Want dat zie je niet altijd, dat een initiatiefvoorstel ook echt een grote bijdrage levert. Dus dank daarvoor. En dan heeft u nu ook nog een motie die daar dan ook weer aan bijdraagt. Dus u gaat gewoon vrolijk verder en dat is ook heel erg goed. En dat vind ik een goede emotie. U weet dat wij dit niet op kunnen leggen. Dat maakt het ook wel duidelijk. Maar we hebben in Amsterdam sowieso al een aantal jaar geleden met elkaar afgesproken, we gaan niet inhuren boven de 75 euro. Dat is een solidariteitsafspraak tussen schoolbesturen, die zich daar dan allemaal aan moeten houden. Maar het is wel goed als je dat met elkaar afspreekt, wat dan kan je elkaar ook aanspreken. Ik weet – en ik heb u dat ook tijdens commissies gezegd – dat er een van de grote schoolbesturen in het basisonderwijs nu bezig is om inderdaad een stap te nemen van, we gaan geen zzp'ers meer inhuren. Dat is een dappere stap. Want je zal dan af en toe ook gewoon tegen ouders moeten zeggen: sorry, maar we hebben besloten dat we geen zzp'ers inhuren, we lossen het op een andere manier op. Maar 25

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

het steeds maar weer inhuren van zzp'ers, maakt het alleen maar erger wat betreft het lerarentekort. Ik vind het heel goed als u als Raad zo’n beweging, die dapper is en echt niet makkelijk is, ondersteunt. En in dat licht zie ik ook echt deze motie. Die eigenlijk gewoon zegt, als schoolbesturen deze dappere keuze – en hopelijk maken ze met zijn allen die keuze, zodat ze ook niet met elkaar concurrenten zijn – maar laten we degenen die nu de stap durven zetten in ieder geval van harte steunen. En zo zie ik uw motie, dus die wil ik heel erg van harte ondersteunen. Dan kom ik bij motie- Ik sla er een over. Dat is de motie 488 van het lid Runderkamp. Meneer Runderkamp is altijd leuk. Na een jaar zie je zo een beetje hoe de verschillende raadsleden zich ontwikkelen en wat hun focuspunten zijn. Heel duidelijk ook bij u is dat uw focuspunt gezondheid, bewegen, sporten is. En u koppelt het met deze motie aan het lerarentekort, door te zeggen van: hoe kunnen we die dynamische schooldag dan verbinden aan het kleurrijk organiseren? Dat is natuurlijk de hele gedachte ook achter van, hoe breng je dat zo goed met elkaar? Dus ik vind dat heel erg in lijn en in die zin kan ik positief zijn over uw motie 488. Dan motie 490. Ik zal eerlijk zeggen, ik heb daar wat mee geworsteld. Want ik vind eigenlijk dat leraren- Dat is uw motie, mevrouw Yemane.

Omdat ik eigenlijk vind dat wij leraren overal moeten ondersteunen, want we willen zoveel mogelijk leraren. Dus waarom zouden we dat nou alleen maar specifiek in deze stadsdelen doen? Doen we natuurlijk ook niet, want we investeren- Je mag nog even blijven zitten, want ik kom zo tot een maar. Ik neem u mee in mijn gedachtegang. Want in eerste instantie was dat mijn gedachtegang. Maar toen ik er beter naar keek, toen dacht ik, u heeft eigenlijk wel een heel terecht punt. Want we zien ook in ons lerarenbestand dat we misschien soms wat te weinig leraren hebben uit de buurten zelf. En dat is nodig, om ook te zorgen dat mensen ook begrijpen waar kinderen vandaan komen, wat hun achtergrond is. Het is ook belangrijk om die diversiteit te hebben. Dus in dat licht begrijp ik eigenlijk goed wat u hier zegt en wil ik dat ondersteunen. En sowieso helpt het altijd, we moeten zoveel mogelijk leraren natuurlijk inspireren om dit mooie beroep te gaan doen. Dan kom ikDus daar ben ik ook positief over. Dan kom ik nu bij een aantal moties waar ik wat minder positief over ben en datDe VOORZITTER: Maar niet voordat de heer Khan u geïnterrumpeerd heeft. (Het lid KHAN: Voorzitter, ik moest er even goed over nadenken.

Bij motie van mevrouw Rooderkerk, nemen we daarbij niet het risico op de koop dat er dan gaten zullen ontstaan in de lesroosters van scholen?) Wethouder MOORMAN: Op de korte termijn, ja. En op de lange termijn juist. Dus uiteindelijk zie je dat zzp-constructies – en vooral de uitzendbureaus die erachter zitten – heel erg profiteren van het feit dat er schaarste is. Dat zie je natuurlijk altijd. Dat is natuurlijk de economische wet. Daar waar schaarste is, zal er altijd geprofiteerd worden door mensen die daar handig mee omgaan. En dat zie je hier ook. Dus je ziet dat leraren gewoon weg worden gekaapt naar uitzendbureaus. En daar verdienen met name de uitzendbureaus. Voor een leraar kan het soms ook prettig zijn. Je kan op vakantie wanneer je wil, je hoeft niet de oudergesprekken te doen, je kan je wat onttrekken aan het groepsproces. Maar juist dat is weer heel erg slecht voor de kwaliteit van onderwijs. Maar ook juist weer het aanjagen van een groter lerarentekort. Dus je moet wat verder kijken, je moet wat lef hebben. Het zou inderdaad zo kunnen zijn dat af en toe dan een gat even niet vervuld kan worden, maar op de langere termijn zorgt dit echt voor rust en stabiliteit. (Het lid KHAN: Voorzitter, het idee achter de motie daar kan ik me volledig achter scharen. Maar waar mijn zorgen naar uitgaan, is, op korte termijn kunnen er gaten ontstaan.

Kan de wethouder aangeven, want ik heb die inzichten niet, op welke scholen dat vooral zal zijn? Zal 26

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dat zijn op scholen waar al een hoger lerarentekort is? En dan zegt de wethouder: op de lange termijn komt het wel goed. Waaruit blijkt dat?) Dat is een goede vraag, want ik kan het nu niet meteen zo duidelijk laten zien, van dit- Maar je ziet wel dat heel veel leraren weg worden getrokken naar het zzp’erschap en dat dat dus juist ervoor zorgt dat de formatie minder makkelijk tot stand komt. Het is zeker niet zo – maar ik heb ook dat niet direct in cijfers paraat, maar ik ken wel wat recente voorbeelden, ik ken bijvoorbeeld ook een recent voorbeeld van een schoolbestuur waar niet zozeer een tekort was, maar waar heel veel zzp-inhuur was – dus het is niet zo dat het dan juist neerslaat op de scholen waar de tekorten het grootst zijn. Het gaat er wel over- Ook hier weer is het een verdelingsvraagstuk. En ik denk, uiteindelijk zullen we – en dat is ook natuurlijk wat de minister probeerde met, hoe zorg je ervoor dat het grootste deel van je personeelsbestand gewoon in dienst is – we ook echt af moeten van zzp-constructies binnen onderwijs. We kunnen ook met zijn allen prima, in het verleden was het er ook, gewoon een pool maken van inval bij ziekte of bij zwangerschap bijvoorbeeld. Dat hoef je helemaal niet via zzp-constructies te regelen. Dat kan je prima collectief met elkaar regelen. (Het lid KHAN: Ik worstel er nog wel mee. Want nogmaals, het idee vind ik goed.

Maar het is voor mij heel erg moeilijk om te accepteren dat het risico bestaat dat er gaten zullen ontstaan op scholen waar er een groot lerarentekort is, met alle gevolgen van dien voor ouders. Ik maak zelf mee hoe hectisch dat is. Ik heb al eerder gezegd in een eerdere bijdrage dat mijn zoontje te maken heeft met- Het is tot nu toe zijn vijfde docent in een jaar tijd. En dat we nu niet met 100 procent zekerheid kunnen zeggen dat het op lange termijn goed zal kunnen komen. Dus dat maakt het voor mij heel erg moeilijk om deze motie te steunen.) Voorzitter, laat mij dan dit erbij zeggen. Want ik begrijp uw dilemma wel hiermee. Als deze motie wordt aangenomen, dan zal ik het gesprek gaan voeren met de schoolbesturen en daarbij zal ik dan aangeven dat het niet zo mag zijn dat met name de scholen met de grootste tekorten, waar de problemen op kwaliteitsniveau ook al groter zijn, dat die daar dan de grootste hinder van zullen ondervinden. Stelt dat u gerust? Dan was ik bij de moties van mevrouw Nanninga. Dan ga ik in eerste instantie naar de motie 491, dictum Af te zien van enigerlei aanvullende lestaken bovenop het standaard curriculum van leerkrachten zolang het lerarentekort voortduurt. Mevrouw Nanninga weet natuurlijk dat wij niet gaan over het curriculum. Dus uiteindelijk is het curriculum natuurlijk echt de verantwoordelijkheid van de scholen zelf.

Dus wij leggen niks op, wij bieden alleen maar aan. Maar dat wordt wel heel erg gewaardeerd door scholen. Juist ook soms op die plekken waar een leraar misschien even de rapportbesprekingen wil voorbereiden en het op een andere manier ingevuld kan worden. Dus het kan juist heel erg helpen om leraren te ondersteunen. En ik vraag me ook een beetje af wat mevrouw Nanninga dan precies bedoelt met, het stond hier ergens, linkse wensdromen. Het gaat hier om dingen zoals holocausteducatie en oorlog in mijn buurt. U kunt daar dan bij zuchten, maar dat is wel precies waar wij dan geld aan uitgeven. En overigens is dat ook iets wat u steunt. En ik vind dat noodzakelijk, want juist dit behoort tot de basisvaardigheden van Amsterdamse kinderen. Dit behoort bij, hoe groei je op in een stad en ga je om met elkaar? Dus ik snap dat u naar die basisvaardigheden verwijst. Ik snap dat u zegt, lezen en rekenen, daar moet iedereen zich dan op richten. Maar school is echt meer dan alleen maar lezen en rekenen. En is juist ook heel erg essentieel dat je leert met elkaar om te gaan. De VOORZITTER: U sprak mevrouw Nanninga net rechtstreeks aan. Ik stel voor dat we dat doen via de voorzitter. Maar mevrouw Nanninga, u heeft nu een interruptie. Gaat uw gang. 27

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid NANNINGA: Dank u, wethouder. Ik bedoel, voorzitter. Nee, ik word hier echt een beetje moe van. De wethouder heeft het niet nodig, denk ik, om continu weer dingen te suggereren en in de mond te leggen. Ik beklaagde daar net ook al over. Als dat een manier is om een debat te voeren, iemand iets in de mond leggen wat niet is gezegd en ook niet is geïmpliceerd, ik vind dat een beetje laf. Zoals Herman Finkers zou zeggen: dat heeft zo'n jongen toch niet nodig? Dus doe dat gewoon niet en hou het bij de inhoud. Ik zit ook niet te wachten op dergelijke verdachtmakingen als, zou er een probleem zijn met holocausteducatie? Ik zeg gewoon, laten we goed kijken met elkaar naar wat wij vragen van scholen. Want ook vanuit de gemeente worden er wel degelijk programma's en eisen en dingen voorgesteld voor scholen, die niet tot des poedels kern behoren. En daar valt natuurlijk niet onder dingen als holocausteducatie, of wat hier ook al even werd genoemd, burgerschapsonderwijs of tekenles, muziekles. Dat is natuurlijk allemaal die basis. Maar laten we gewoon daar op de motie ook op kijken naar echt het hoogstnoodzakelijke zolang dit lerarentekort voortdoet. En de wethouder weet ook best hoe dat bedoeld is. Het is echt flauw om steeds maar weer te blijven insinueren, in de mond leggen. Hou daar nou gewoon dus mee op.

Ik vind het echt een laf trucje.) Voorzitter, ik weet alle eerlijkheid niet wat mevrouw Nanninga bedoelt. Het enige wat ik hier lees, is, in het voorstel van het college allerlei linkse wensdromen er bij de haren bijgesleept worden om invulling te geven aan het begrip Amsterdammerschap. Ik bedoel, ergens een sticker plakken, dan lijkt mij dit zeker een vorm daarvan. En het enige wat ik heb gezegd, in zo'n programma Amsterdammerschap zitten zaken als holocausteducatie, oorlog in je buurt. Dat zijn allemaal dingen waarvan ik altijd de indruk had dat u dat enorm steunde. Dus dan hoor ik van u graag een specificatie. Want anders bent u juist degene die hier vooral heel veel fuss maakt zonder dat u duidelijk maakt wat u daar precies mee bedoelt. Maar ik zal duidelijk zijn, ik kan hier dus niet positief over zijn, want ik krijg geen duidelijkheid over wat u hier nou precies beoogt en wat u overbodig vindt. Dan, voorzitter, 492 ook van het lid Nanninga. Dit is eigenlijk het debat wat wij net met elkaar hebben gevoerd, voorzitter, waarbij wordt gezegd: doe nou een beetje pragmatisch. Ik vind dat eigenlijk een verkeerde voorstelling van zaken. Dat is niet zozeer pragmatisch. Dat is de weg vinden van diegene die het zich kan veroorloven. En dan blijf ik maar herhalen, een collectief probleem moeten we collectief oplossen.

En ja, het is hartstikke fijn als mensen hun huis willen verhuren aan leraren. En als ze dat willen, dan kunnen ze zich daarvoor melden bij het servicecentrum. Dan, voorzitter, kom ik bij – we moeten het wel in de goede volgorde doen – motie Von Gerhardt. Voorzitter, het debat is er natuurlijk al een beetje ingeslopen. Het debat over de voorrang en wie geef je nou voorrang? Laat mij nou vooral- U heeft gister het natuurlijk over de Amsterdamse verordening gehad, over de volkshuisvesting. Al die groepen die meneer Von Gerhardt noemt, zoals bijvoorbeeld statushouders, dat is natuurlijk gewoon een rijksopdracht. Dus laten we niet hier veronderstellen dat de taakstelling die we vanuit het Rijk krijgen op statushouders, dat dat iets is wat wij zelf daarin willen doen. Overigens kunt u daar ook nog een verschil maken tussen voorrang en urgentie. De urgentie die zit op de statushouders, omdat er gewoon geen huis is en u terecht zegt, we willen toch niet dat mensen twee jaar in een opvangvoorziening zitten? Niet zo goed voor hun inburgering in Nederland. En tegelijkertijd zien we dat er een enorm tekort is en hebben we toch besloten dat er nog voorrang moet komen voor al die andere groepen. wat natuurlijk wel weer ten koste gaat van de regulier woningzoekenden. Als we dat met zijn allen een probleem vinden, dan moeten we vooral de voorraad vergroten. En dan hebben 28

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

we weer een ander gesprek, heb ik in de afgelopen jaren wel gemerkt. Maar ik ben hier dus echt niet positief over. Want ik zou niet weten hoe we dat moeten doen en ook niet ten koste van wie. Want er worden steeds bepaalde groepen genoemd. Maar denkt u bijvoorbeeld ook aan de slachtoffers van huiselijk geweld? Ik hoor u daar bijvoorbeeld ook niet over zeggen van, daar zouden we dan maar moeten stoppen. Of, als u dat wel zegt, dan hebben we volgens mij weer een ander gesprek. Het probleem is dat er een enorme schaarste is en het probleem is dat we binnen die schaarste de juiste keuze moeten maken. Maar laten we alsjeblieft ophouden om daarbij groepen mensen tegenover elkaar te zetten. Want dat brengt ons op geen enkele manier verder. Voorzitter, dan tot slot, een motie waar ik het al met de heer Von Gerhardt over heb gehad tijdens de commissie. Er is ontzettend veel gebeurd op het gebied van parkeren. En dan kijk ik vooral naar uw achterbuurman, de heer Boomsma. Die heeft hier al vanaf het allereerste begin voor gepleit. En succesvol. Heeft dat ook eerder in een onderzoek laten zien, dat echt scholen daar problemen mee hadden. Dat was ook echt wel een eyeopener. Wij hebben toen het servicecentrum gestart, om juist ook die matching steeds goed te doen tussen scholen die parkeervergunningen nodig hebben en ons als gemeente om ze die ook toe te kennen.

Dat gaat nog steeds niet altijd helemaal goed. Er zijn ook- U stuurt het ook weleens aan mij door. En ik krijg nog een keer in de zoveel tijd een schooldirecteur, vaak nieuw, die zegt: ik heb geen parkeervergunning voor mijn leraren. En dan lossen we het altijd op. Want we zijn dit allemaal aan het regelen onder de hardheidsclausule. Dus we hebben eigenlijk met elkaar – dat is best uniek in dit college, want u weet ook de ambities die wij hebben op autoluw, op minder parkeerplaatsen – maar wij vinden dit zo'n urgent probleem, dat we hebben gezegd: hardheidsclausule geldt gewoon voor leraren. En zodra een leraar zou vertrekken omdat er geen parkeerplekvergunning is, dan zorgen we dat we dat regelen. En dat blijft gewoon de komende jaren, zolang dit probleem niet is opgelost, blijft dat staan zoals ook in ons coalitieakkoord zit. Dat is wat anders dan dat elke leraar in Amsterdam een parkeerplek voor zijn deur krijgt, zoals de heer Von Gerhardt heel graag wil. Sterker nog, ik zou mij zomaar kunnen voorstellen, meneer Van Gerhardt, als wij dit gaan doen, dan gaan de leraren die in Amsterdam wonen, pakken hun auto en vertrekken naar een plek buiten de stad om daar misschien les te gaan geven. Misschien is dit een beetje te veel fantasie.

Maar ik zou niet weten hoe wij een lerarentekort oplossen door leraren die in Amsterdam wonen, dus die al een woning hebben gevonden, daar ook nog eens een keer een parkeerplek bij hun huis te geven. Sterker nog, ik durf ook nog wel te zeggen – en u zal het er misschien niet mee eens zijn – maar een leraar die in Amsterdam woont, die kan prima met het OV of met de fiets naar zijn werk. Lijkt mij ook verstandig. De VOORZITTER: Interruptie van de heer Von Gerhardt. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, dit antwoord had ik al van de wethouder verwacht. Daarom heb ik de motie ook iets aangepast. Ik heb een andere motie dan in de commissie. Ik heb namelijk gezegd: je hebt gewoon parkeervergunningen nu bij nieuwbouw. Daar betalen mensen zeker 200, 300 euro per maand voor. Dat is veel geld. En er zijn gewoon leerkrachten met een auto. Daar kunnen we niet omheen. Er zijn leerkrachten met een auto. En mijn motie roept op: ga nou met de verhuurders in gesprek, ga nou kijken of je de afspraken voor kan maken, dat die voor leerkrachten een uitzondering maken dat zij maximaal 100 euro per maand voor de parkeervergunning kunnen betalen. Want daarmee kan je zomaar 1000, 2000 euro per jaar besparen voor die leerkrachten, wat het aantrekkelijker maakt voor hen om in Amsterdam te wonen.) 29

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

R

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Voorzitter, dat zou ik dan weer oneerlijk vinden tegen de leraren die geen auto hebben. Wat ik overigens ook wel stimuleer, als je gewoon in de stad werkt waar je woont. Misschien moeten we gewoon de salarissen van leraren verhogen. Lijkt mij veel beter. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, ik zie niet hoe dit oneerlijk is. Want leerkrachten die geen auto hebben, hoeven niet 3500 euro per jaar te betalen voor een parkeervergunning.) U maakt er sowieso een hyperbool van. 3500 euro per jaar. Dan gaat het alleen maar over nieuwbouw en dan gaat het alleen maar over- Wat we hier aan het doen zijn, is een lerarentekort zo goed mogelijk proberen tegen te gaan. En het liefst ook te keren. En ik weet dat u enorme fan bent van auto's, maar u sleept het er wel een beetje met de haren bij. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, ik heb niet eens een auto. Dus ik ben niet enorm fan van auto’s. Wat ik zie, is deze wethouder het ontzettend belangrijk vindt dat leerkrachten hier goedkoop kunnen wonen. Maar goedkoop wonen zijn niet alleen je huurlasten, dat zijn ook alle andere lasten eromheen. En als jij dan 3500 euro moet betalen om je auto te parkeren, die je gewoon hard nodig hebt, dan kan je niet meer spreken over goedkope woonlasten. Dan is het totaal gewoon heel duur geworden. En daar moeten we iets aan doen.) Voorzitter, volgens mij hebben we erover gezegd wat we erover te zeggen hebben.

Ik weet dat de heer Von Gerhardt gewoon het liefst iedereen een parkeervergunning zou uitdelen, zodat wij een hele autorijke stad blijven. Wij kijken daar anders naar. En dat lost het lerarentekort absoluut niet op. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan zijn we blijkbaar aan het einde van gekomen van de eerste termijn. Zijn er mensen die behoefte hebben aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten. 29. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief participatieverordening VN2023-016030

over

de

routekaart

De VOORZITTER: Dan sluit ik dit punt af en dan gaan we door naar punt 29. Dat is kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de routekaart participatieverordening. En het is de bedoeling dat wethouder Groot Wassink hierbij aanwezig is. Dat is die nog niet. Dus ik neem aan dat die door de gangen rent. Bij dit agendapunt zijn geen moties ingediend. De volgende mensen hebben aangegeven graag het woord te willen voeren: de woordvoerder van DENK, mevrouw Yemane, mevrouw Krom, mevrouw Broersen. Zijn er nog andere mensen die het woord willen voeren? Ik zie dat mevrouw Krom een punt van orde heeft. Het lid KROM: Klopt, voorzitter. Want ik heb als het goed is wel een motie ingediend. De VOORZITTER: Die is nog niet bij mij bekend. Maar we zijn aan het zoeken. Dat is hem niet. Ik geef graag de heer Khan als eerste het woord op dit punt. Maar de heer- We schoren heel even. De VOORZITTER schorst de vergadering voor een minuut. 30

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

R

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER heropent de vergadering. Ik zie dat de heer Groot Wassink in aantocht is. Dus de heer Khan, als u gaat staan, dan kunnen we- Fijn dat u op tijd bent. De heer Khan, u heeft het woord. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN: Dank u, voorzitter. In de commissie hadden we het over het deel buurtplatformrecht van de participatieverordening, dat we dat hier voortzetten. De wethouder gaf eerder aan dat er gesprekken lopen in het kader van de proeftuin en dat we de resultaten binnenkort mogen verwachten. Binnen zes maanden, hoorde ik. Ik wilde even checken of dat zo is. Want ik heb al een sneakpeek gekregen in de resultaten en dat maakt me heel erg enthousiast. Ik vraag me dan af wat de wethouder nog meer verwacht uit de voortzetting van de proeftuin. Want er lopen natuurlijk al twee, drie jaar gesprekken met allerlei buurtorganisaties. En hoe ik het tot nu toe heb gezien, is dat het er wel heel goed uitziet. Dus ik ben benieuwd, wat ligt er nu nog voort in de proeftuin, wat nu nog niet is besproken? Misschien merkt u ook wat ongeduld in mijn toon, maar dat heeft te maken met het enthousiasme en de steun die wij hebben voor het buurtplatformrecht. De actieve buurtbewonersorganisaties hebben lang hun strepen verdiend. Ze zijn klaar voor meer een duidelijke positie, meer mandaat en duurzame financiering.

Wat betreft dat laatste punt, gaf de wethouder eerder aan dat het nog wel een zoektocht zal zijn om te kijken naar, hoe kunnen we dat inbedden in onze financiering? Ik ben benieuwd of daar al een oplossing voor is gevonden, of een weg daarnaartoe. Dank u wel De VOORZITTER: Dank u wel. En dan heb ik inmiddels de moties voor mij en die ga ik even oplezen. En daarna geef ik graag mevrouw Yemane het woord. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Krom inzake een hoofdrol voor initiatiefnemers bij de evaluatie naar de participatieloketten, nr. 498.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Er zorg voor te dragen dat bij de evaluatie van de participatieloketten de initiatiefnemers en inwoners van Amsterdam een hoofdrol vervullen, door: - Proactief initiatiefnemers die een loket bezocht hebben te benaderen om hun ervaringen en bevindingen op te halen; - Hierin ook de trajecten mee te nemen die geen doorgang hebben gevonden; - Leerpunten geformuleerd vanuit de ervaringen van initiatiefnemers in de evaluatie op te nemen.

Motie van het lid participatieplannen, nr. 513.23

Broersen

inzake

Communicatie

opnemen

in

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Om bij de vertaling van het beleid naar de participatieverordening onder Artikel 4 (participatieplan) zowel interne als externe communicatie mee te nemen als eis voor de inhoud van het participatieplan. 31

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van het lid Broersen inzake Doelgroepen opnemen in participatieplannen, nr. 514.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Om bij de vertaling van het beleid naar de participatieverordening onder Artikel 4 (participatieplan) een doelgroepenplan mee te nemen als eis voor de inhoud van het participatieplan.

Motie van het lid Broersen inzake Monitor diversiteit participatie, nr. 515.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

-

Om in het proces rond de vertaling van het beleidskader participatie naar de participatieverordening te onderzoeken of tot een werkbaar instrument kan worden gekomen om relevante kenmerken van deelnemers bij te houden rondom stadsbrede vraagstukken en beleid met participatieniveau meedenken, samenwerken of meebepalen zonder dat dit afbreuk doet aan de laagdrempeligheid van het participatietraject. Om te onderzoeken welke kenmerken relevant zijn. Om hiervan verslag te doen aan de raad.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: En dan geef ik nu graag het woord aan mevrouw Yemane. Gaat uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Yemane.

Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter. Dank aan de wethouder en de ambtenaren voor de concept participatieverordening. En vanuit GroenLinks zijn wij blij dat er uitvoering wordt gegeven aan de motie van onze voormalige collega en Grooten, die verzocht om met bewonersorganisaties het idee van het buurtplatformrecht uit te werken. Voorzitter, buurtplatforms hebben een belangrijke functie in de stad en het werk van de buurtplatforms draagt bij aan een actieve participatie van bewoners. Bewoners die wij zelf niet altijd bereiken. Hun rol in de buurten is van enorm belang. En belangrijk hierbij is dat initiatieven vanuit de buurt de ruimte wordt gegeven en de eigenaarschap ook echt wordt overgedragen aan de buurt. Maar dit belangrijke werk kunnen zij alleen blijven doen met de juiste ondersteuning. En nu komt er inderdaad een evaluatie later dit jaar, maar naar aanleiding van de gesprekken die ik veelvoudig ook met het lid Khan heb gevoerd, horen wij eigenlijk dat zij niet altijd op een duurzame manier hun werk kunnen uitvoeren. En dat komt door onder andere kortdurige subsidieregelingen en toch wel grote administratieve lasten. We kregen een aantal suggesties mee, zoals het lid Khan al aangaf. En ik vroeg me af hoe de wethouder naar deze suggesties kijkt en of deze ook eventueel al kunnen worden meegenomen in de evaluatie.

Het eerste punt is of er kan worden gekeken of buurtplatforms een meer duurzame subsidieregeling of subsidiekader kan worden opgemaakt van tenminste vier jaar, zodat ze niet elk jaar maar opnieuw moeten aanvragen en verantwoorden, waar natuurlijk ontzettend veel tijd in verloren gaat. Het tweede punt gaat over de mogelijkheden om adaptief te werken. Je maakt een projectplan op. Maar goed, soms gebeuren er weleens tussentijds dinge. En dat er ruimte wordt gegeven aan deze organisaties om ook daarop in te springen en ook gelijk te kunnen reageren. Het derde 32

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

punt gaat over of er kan gekeken worden of de administratieve lasten ook verlaagd kunnen worden. Er zijn toch wel heel veel met bonnetjes en het inscannen en allemaal kleine administratieve lasten, die enorme druk geven op de vaak buurtorganisaties die al met veel vrijwilligers werken. En belangrijk hierbij is om met de evaluatie en de verdere uitwerking natuurlijk deze buurtorganisaties ook te blijven betrekken en blijven meenemen. Verder maken de buurtplatforms zich ontzettend veel zorgen over dat ze eventueel terechtkomen in een subsidiegat tussen bijvoorbeeld de uitwerking van artikel 15 in de participatieverordening en ook tussen de evaluatie. En kan de wethouder eventueel toezeggen dat er geen subsidiegat zal ontstaan? Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan is nu het woord aan mevrouw Krom. Gaat uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me aan bij de woorden van GroenLinks, met betrekking tot de buurtplatforms. En ik had bij dit agendapunt een motie in gedachten, waarbij we zouden vragen om één loket waar Amsterdammers terechtkunnen en waarbij ze niet langs allerlei verschillende mensen en loketten hoeven met een goed idee. En dus ook niet hoeven stuk te lopen op de ambtelijke molen, zoals nu bijvoorbeeld gebeurd is bij de roeivereniging in Noord.

Wat de Partij voor de Dieren betreft, moet je goede ideeën uit de stad zoveel als mogelijk faciliteren en het Amsterdammers zo makkelijk mogelijk maken. En dat kun je doen door één aanspreekpunt te hebben die achter de schermen de zaken regelt om samen met jou optrekt. Iemand die dus serieus werk maakt van de ideeën van Amsterdammers. En nu kreeg ik als antwoord terug van de wethouder van: dit hebben we eigenlijk al. Dat zijn de bewonersloketten. Die zitten in de stadsdelen en daar kun je terecht met een goed idee. Dat is natuurlijk hartstikke mooi nieuws. Maar we zijn wel heel benieuwd of dit inderdaad zo precies is gebeurt bij een bewonersloket. Dus kan de wethouder daar misschien wat meer over vertellen? Want worden Amsterdammers inderdaad op deze manier begeleid en ontzorgd? Want we blijven ons dan natuurlijk wel afvragen hoe het kan dat een initiatief als de roeivereniging bijvoorbeeld stukloopt, ondanks alle goede intenties van iedereen, ook van de betrokken ambtenaren. Dus hoe kijkt de wethouder daarnaar? En daarnaast hebben we begrepen dat er een evaluatie aankomt over de bewonersloketten.

Kan de wethouder ons dan misschien vertellen of ook de initiatiefnemers, die met een goed idee naar de loketten toekwamen, of die worden meegenomen in de evaluatie? En bijvoorbeeld ook de roeivereniging, worden zij ook benaderd om te onderzoeken wat er nou precies is misgegaan? En we hebben alvast voor de zekerheid een motie ingediend waarin we hierom vragen. Kortom, wordt er ook geëvalueerd op de initiatieven die ook niet zijn uitgevoerd bijvoorbeeld, of niet goed zijn uitgevoerd. Dus lag het aan het initiatief of speelden er andere zaken? Dus voor ons zijn de ervaringen van de initiatiefnemers eigenlijk net zo belangrijk als die van de gemeentelijke organisatie. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. En dan geef ik nu graag het woord aan mevrouw Broersen. Gaat uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Dank u wel, voorzitter. Zoals we bij de bespreking van de Voorjaarsnota gister al aankaartten, is onze democratie wat ons betreft aan een vernieuwingsslag toe. En goede participatie draagt daaraan bij. Daarom is Volt blij dat 33

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

het participatiebeleid vastgelegd gaat worden in de APV. Zoals de wethouder vaak zegt, er gaat ook heel veel goed. Ook op het gebied van participatie is dat zeker het geval. En Amsterdam loopt in sommige gebieden zelfs op de voorhoede. Toch zit er nog veel ruimte voor verbetering in alle vormen van participatie in Amsterdam. En ondanks dat hier een conceptversie voorligt, die volgens de wethouder eigenlijk niet met de Raad gedeeld had moeten worden, zijn wij ontzettend blij dat wij de mogelijkheid krijgen om te kunnen meedenken met deze conceptversie en richting kunnen geven. Dat creëert wat ons betreft consensus bij de uiteindelijke voordracht. Ik zou willen dat we vaker op deze manier zouden worden meegenomen met het beleid. En wethouder, roep uw collega's alstublieft op om vaker per ongeluk zo'n concertversie op te sturen, want dat vinden wij hartstikke fijn. Want we geven graag een denkrichting mee en daarom dienen we twee moties in voor deze conceptverordening. In het concept staat dat er voor de start van een participatietraject een participatieplan moet worden gemaakt. Daar staan nu al goede punten in, maar we zouden er graag twee punten aan toevoegen. Als eerste zien wij communicatie rond en tijdens participatietrajecten als essentieel voor het slagen daarvan.

Dat staat ook als een van de plichten genoemd, maar we denken dat het goed is dat dit al van tevoren bedacht en vastgelegd wordt. Met deze motie creëren we duidelijkheid vooraf, voor zowel deelnemers, uitvoerders en Amsterdammers. Daarnaast is het voor ons van belang dat er van tevoren wordt nagedacht welke doelgroepen extra aandacht nodig hebben. Om de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting als voorbeeld te nemen, in dit participatietraject was 4 procent van de deelnemers onder de 28 jaar. Voor een woonvisie die gericht is op de hele stad, vind ik deze aanpak en inspraak weinig representatief voor Amsterdam. Daarom willen we met deze motie dat er wordt nagedacht over hoe verschillende doelgroepen bereikt en gemotiveerd kunnen worden, zodat een evenwichtigere afspiegeling van Amsterdammers deelneemt aan een participatietraject. Tot slot, de motie Monitor diversiteit participatie. Zoals eerder gezegd. zijn onder anderen jongeren, praktisch opgeleiden en mensen met een migratieachtergrond ondervertegenwoordigd in participatietrajecten. Het belangrijkste is hierbij dat we beginnen met het bijhouden van deze informatie, zodat we inzichtelijk krijgen welke groepen onder- of oververtegenwoordigd zijn. Dat geeft ons ook de mogelijkheid om eventueel bij te sturen, want we willen natuurlijk allemaal dat het deelnemen aan onze democratie er voor iedereen is.

Helemaal tot slot, sluit ik me graag aan bij de woorden van mijn eerdere collega's van DENK en GroenLinks over de buurtplatforms. We moeten samenwerken aan modernisering van onze democratie. En daarom reken ik op jullie steun. Tot zover. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan geef ik nu graag het woord aan de wethouder voor de beantwoording. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink. Wethouder GROOT WASSINK: Dank, voorzitter. En dank aan de raadsleden voor de opmerkingen en de vragen. En voorzitter, ook eigenlijk met mevrouw Broersen vond ik het wel lollig dat we een concept hadden meegestuurd, want dat leidt ook alleen maar weer tot goede gesprekken. Ik vind dat we dat vaker zouden moeten doen. Verkennende notities, ook eerder met bijvoorbeeld de referendumverordening gedaan. Ik ben daar wel voor. Dat gezegd hebbende, voorzitter, er zijn verschillende opmerkingen gemaakt over het buurtplatformrecht. En zoals u weet, ben ik persoonlijk ook wel erg voor een buurtplatformrecht. Maar we hebben wel afgesproken dat we de proeftuin verlengen. Dus er zijn nog geen definitieve conclusies. We hebben juist met de partijen afgesproken dat we de proeftuin verlengen. En de eerste resultaten verwacht ik in voorjaar ’24, voorzitter. Het lid Yemane had een paar hele specifieke 34

Jaar

2023

Vergaderdatum 20 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

vragen over het buurtplatformrecht, die ik eigenlijk allemaal heel goed begrijp. Want, ja, er is natuurlijk behoefte aan duurzame financiering. Dat zou heel goed een uitkomst kunnen zijn van de proeftuin. Ik verwacht dat zomaar. En tegelijkertijd blijft het natuurlijk wel zo dat de Raad moet besluiten uiteindelijk tot het instellen van een buurtplatformrecht, want daar zitten natuurlijk ook gewoon financiële consequenties aan. Dus ik herken heel goed die duurzaamheid. Ook dat adaptief werken is denk ik een terecht punt. Administratieve lasten is ook iets wat ik herken. Dat is niet alleen bij het buurtplatformrecht, maar veel breder bij initiatieven in de stad. Dus dat zouden best punten kunnen zijn – voordat ik het laatste punt beantwoord, voorzitter, want ik zie dat er een interruptie is – die wij in de verdere totstandkoming, als er inderdaad een buurtplatformrecht komt, lijken dit maar hele legitieme punten om mee te nemen. De VOORZITTER: Dank u wel. En er is inderdaad een interruptie van de heer Khan. Gaat uw gang. (Het lid KHAN: Voorzitter, ik heb ook een andere vraag gesteld. Dat was de verlenging van de proeftuin. Wat probeert- Wat zou de wethouder daaruit willen halen? Want er lopen al twee plus jaar gesprekken.