20230719 verslag gemeenteraad avond

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2023 19 juli 2023 13 september 2023 OPENBARE VERGADERING OP WOENSDAG 19 juli 2023

Avondzitting op woensdag 19 JULI 2023 Voorzitter: Plaatsvervangend voorzitter: lid Abdi, lid Burgers en lid van Renssen Raadsgriffier: J. Houtman Verslaglegging: Notuleerservice Nederland

Voorzitter: lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering Volkshuisvesting 6. Vaststellen van de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting VN2023-015823 gevoegd met 7. Kennisnemen van het rapport Woontevredenheid in de Metropoolregio Amsterdam: De woningmarkt staat op een tweesprong VN2023-017077 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Dank u wel, voorzitter. Goed en betaalbaar wonen in Amsterdam is allang geen vanzelfsprekendheid meer. En aan ons is als gemeente om woningen bij te bouwen, maar ook om alle middelen die we hebben om aan te grijpen, om te reguleren en creatief om te gaan met de bestaande woonruimte in de stad. We zijn ook blij met de eerste zin uit de AAV, van woningmarkt naar volkshuisvesting. Want zo is het, woningen zijn om in te wonen, niet om rijk van te worden en het is aan de overheid om daarop toe te zien. In het kader hiervan dienen wij bij de AAV drie moties in Ten eerste accent motie 447 die moet helpen om misstanden bij verhuur eerder en beter aan te kunnen pakken. Dankzij de Wet goed verhuurderschap wordt dit namelijk mogelijk. Daarvoor is het wel belangrijk dat mensen zich durven melden en dat ze weten hoe dit moet en hoe dit kan. Onze motie roept daarom op tot het starten van een campagne die mensen erop moet wijzen op hun woonrechten en de mogelijkheid om ongewenst verhuurgedrag te melden.

En dan ten tweede, de B&B-verhuur, wat Volt betreft komen er namelijk niet meer B&B’s bij. Woningen zijn, nogmaals, om in te wonen en grote woningen met extra kamers zien we veel liever naar gezinnen gaan in Amsterdam. We zien echter geen direct verband

1

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

tussen de verlaging van de B&B-quotum en het gehoopt positief effect op de woningnood. B&B-houders wonen in deze woning die ze deels verhuren, maar het verliezen van een vergunning gaat dus geen extra woningen opleveren. Hooguit zorgt het voor extra onzekerheid bij huidige verhuurders, die in sommige gevallen afhankelijk zijn van het inkomen door het verhuren. We zullen daarom voor het amendement van het lid Boomsma stemmen. We zien daarentegen wel de waarde in het moeilijker maken of het ontmoedigen van het beginnen van een bed and breakfast, zo voorkomen we dat kleine huishoudens grote woningen opkopen voor verhuur omdat we, nogmaals, willen dat deze gewoon naar gezinnen gaan. Daarom dienen we accentmotie 445 in om te onderzoeken of er aan de bed and breakfast-regels een voorwaarde kan worden toegevoegd dat een woning de eerste vier jaar na aankoop niet als bed and breakfast gebruikt kan worden. Ten derde, een motie over het aanpakken van ongewenst verhuurgedrag. Het college geeft aan geen gebruik te willen maken van de verhuurvergunningen ... De VOORZITTER: Mevrouw Broersen, ik vraag u even om uw mond te houden, want we gaan even schorsen want het beeld doet het niet. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering.

De VOORZITTER: Waar ik net zei, mond houden mevrouw Broersen bedoelde ik natuurlijk, ik onderbreek de vergadering en mevrouw Broersen, u heeft nu weer het woord. Het lid BROERSEN: Dank voorzitter, doet het beeld het inmiddels weer? Super en dank voor even het herpakken van uw woorden. En ten derde een motie over het aanpakken van ongewenst verhuurgedrag. Het college geeft aan geen gebruik te willen maken van de verhuurvergunning en in plaats daarvan vol te willen inzetten op handhaving van onwenselijk verhuurgedrag. Wat dit concreet betekent wordt geïllustreerd met slechts één voorbeeld. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting, ik citeer, wordt er gezegd, zo wordt bijvoorbeeld ingezet op steekproefprojecten die discriminatie en intimidatie moeten tegengaan. En dat is hartstikke goed, maar wat ons betreft is één zo'n voorbeeld wel echt te mager. Als wij nog geen gebruik willen maken van de verhuurvergunning, dan willen we graag weten op wat voor manier er zal worden gehandhaafd op de verplichte voorwaarden benoemd in de Wet goed verhuurderschap, zoals de juiste huurprijs en het hebben van een onderhoudsplan. Ik zou graag aan de wethouder willen vragen wat de totale inzet gaat zijn op het proactief handhaven.

Hoe gaan we dit terugzien? Aanvullend dienen wij daarom motie 474 in die het college verzoekt om duidelijker de totale inzet op het proactief handhaven uiteen te zetten en te onderzoeken hoeveel handhavingscapaciteit nodig zou moeten zijn om huurders beter te beschermen. Een onderwerp wat wij verrassend weinig terugvinden komen in de AAV is woonveiligheid. Helaas gebeurt er eens in de zoveel tijd nog steeds een afschuwelijk ongeluk waarbij iemand door een onveilig raam valt en zwaargewond raakt of overlijdt. In een stad waar veel mensen op de derde, vierde en vijfde verdieping wonen is het ongelooflijk belangrijk dat ramen van dubbelglas zijn en een doorvalbeveiliging hebben. Dit lezen we niet terug in de AAV. Wel lees ik dat het college bewustwordingscampagnes wil starten omtrent veilig wonen. Ik wil de wethouder daarom vragen of in de bewustwordingscampagne onder andere specifiek in kan worden gezet op, sorry … De VOORZITTER schorst de vergadering.

2

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Voorzitter, dank u wel. En de reden dat ik even moest schorsen hiervoor is omdat ik niet had verwacht dat me dit opnieuw zo emotioneel zou maken. Maar ik ben een vriend verloren na een val hier in Amsterdam vorig jaar. En het gebeurt gewoon te vaak. Het gebeurt gewoon te vaak dat er mensen hier vallen van tweedrie-, vierhoog en niet overleven. En dat vind ik zo ontzettend heftig dat ik het belangrijk vind dat hier in Amsterdam gewoon veel meer aandacht aan wordt besteed, dat we hier bewust van zijn dat het kan gebeuren, dat we er bewust van zijn dat we hier veiliger ermee omgaan, maar dat we hier ook goed op in kunnen zetten in een bouwbesluit bijvoorbeeld. Maar dat ik het ook belangrijk vind dat vooral jonge mensen dit kunnen melden, dat ze weten waar ze terecht kunnen, dat ze weten waar ze heen moeten, dat ze het kunnen melden als er geen doorvalbeveiliging is, omdat ze weten dat het gewoon een ontzettend onveilige situatie is. En ja, daar werd ik net even emotioneel van en zou ik graag willen pleiten voor bewustwordingscampagnes omtrent veilig wonen. Ik weet dat daar in de AAV op in wordt gezet en ja alsjeblieft, die doorvalbeveiliging is gewoon zo ontzettend belangrijk. Tot zover.

De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Broersen voor uw betoog en uw verhaal is denk ik heel erg duidelijk geworden. Ik zou nu graag de heer Aslami het woord willen geven. Het lid ASLAMI: Dank voorzitter. Voor ons ligt de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting, het antwoord van Amsterdam op misschien wel een van de grootste uitdagingen van onze tijd, de wooncrisis. De huizenmarkt is uit balans en te lang is wonen gezien als een verdienmodel in plaats van een grondrecht. Voorzitter, D66 maakt zich dan ook ernstige zorgen, zorgen over de toekomst van onze stad. Is er nog wel plek voor jongeren en studenten die nu noodgedwongen thuis zitten? En hoe zit het met ouderen die best wel bereid zijn om passender en ook kleiner te wonen, maar helaas vastlopen in de bureaucratie. We staan hoe dan ook voor een lastige opgave, de gemeente bouwt zelf immers geen huizen. Onze invloed op externe factoren zoals de krappe arbeidsmarkt of gestegen bouwkosten, is zeer beperkt. En daarnaast blijft onze prachtige stad ook onverminderd populair.

Voorzitter, met alle uitdagingen die voor ons liggen rijst ook de vraag hoe we ervoor zorgen dat er betaalbare woningen beschikbaar komen voor alle Amsterdammers, dat Amsterdam niet de stad wordt van uitersten waar plek is, alleen voor arm of rijk maar dat we ook ervoor zorgen dat onze vrije stad toegankelijk blijft voor iedereen, ongeacht je banksaldo en ongeacht waar je wieg heeft gestaan. In Mokum moet iedereen een eerlijke kans krijgen op een dak boven het hoofd. Voorzitter, ik zal in mijn bijdrage allereerst stilstaan bij de doorstroming op de woningmarkt. Wat mij betreft een van de belangrijkste speerpunten uit de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting. Ik zal ook wat zeggen over het middensegment, het belang ervan, maar ook de mogelijkheden ten aanzien van woningruil en woningdelen. Voorzitter, blijven bouwen en verstandig reguleren is essentieel en wat D66 betreft is doorstroom op de woningmarkt ook van fundamenteel belang. Doorstroom brengt namelijk een verhuisketen op gang doordat Amsterdammers verhuizen naar een woning die past in hun situatie, in hun levensfase, en in de woning die zij achterlaten kunnen vervolgens weer andere Amsterdammers terecht die nu te krap wonen. Uit onderzoek van RIGO blijkt dat

3

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

25.000 corporatiewoningen, dat zijn hele grote corporatiewoningen bedoeld voor gezinnen, niet bewoond worden door huishoudens die tot die doelgroep behoren. En dit zijn hele grote corporatiewoningen, nogmaals, waar Amsterdam zo erg naar snakt. De potentie voor doorstromen in Amsterdam is dan ook ongekend. Mijn vraag aan de wethouder is dan ook, is zij bereid met coöperaties concrete afspraken te maken die leiden tot meer ouderenwoningen? Woonvormen zoals geclusterd wonen, maar ook door te kijken of we liften kunnen toevoegen aan complexen die worden gerenoveerd, zodat ouderen passend kunnen wonen in hun eigen buurt en de grote gezinswoningen die vrij worden gespeeld ook voor gezinnen vrijkomen. Voorzitter, als we kijken naar de instrumenten van de gemeente om doorstroom op gang te brengen, zijn ze ernstig toe aan verbetering en versimpeling. De verhuisregelingen Van Groot naar Beter en Van Hoog naar Laag zijn voor veel Amsterdammers niet alleen onbekend, maar wanneer je niet digitaal vaardig bent loop je vast. Veel ouderen ... (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, ik hoor D66 pleiten voor doorstroming van ouderen. Nou, volgens mij is het hartstikke goed.

Maar vervolgens hoor ik D66 een eenzijdige focus hebben op corporatiewoningen, een eenzijdige focus hebben op huurwoningen, terwijl er juist zoveel ouderen in deze stad zijn die in grote koopwoningen wonen, die graag zouden door willen stromen. Die graag kleiner zouden willen wonen, maar dan moeten we ook kleinere ouderenkoopwoningen bouwen. Hoe kijkt D66 daarnaar?) Voorzitter, ik snap ook de eenzijdige blik van mijn collega van de VVD op koopwoningen, dat is natuurlijk het VVD-verhaal. Echter voorzitter, is het natuurlijk ook zo dat mensen die een koopwoning bezitten, dat zij voor wat voor vragen dan ook bij een makelaar terechtkunnen. Het is natuurlijk een hele andere markt, ook een hele andere situatie. Dus ik begrijp ook de vraag niet, Voorzitter. (Het lid VON GERHARDT: Ten eerste, de VVD heeft geen eenzijdig blik. Ik zeg namelijk al jaren dat we zowel middenhuur moeten bouwen als koopwoningen, dat we in alle segmenten moeten bouwen en ik ben wel verbaasd dat D66, een partij die toch wel veel kopers heeft als hun achterban, deze reactie geeft. En waarom? Omdat deze mensen hebben een grote koopgezinswoning en die willen ontzettend graag verhuizen, die willen echt wel meewerken aan de doorstroming. En het enige wat die dan zeggen is, bouw voor ons nou ouderenwoningen waar wij een plekje kunnen vinden.

En dat zijn niet alleen maar corporatiewoningen, dat zijn niet alleen maar middenhuurwoningen, dat zijn ook juist koopwoningen, omdat zij zeggen dan willen we er wel uit. Dus als u echt zo, als D66 echt het zo belangrijk vindt dat we doorstromen, dan vraag ik ook wel om naar uzelf te kijken, D66 om naar hun standpunt te kijken en toch nog een iets beter antwoord te geven over waarom dit nou geen goed idee is?) Zo kennen we de heer Von Gerhardt. Volgens mij voorzitter heb ik nergens gezegd dat dat geen oplossing is. En ik heb ook nergens gezegd dat we niet ouderenwoningen moeten bouwen die voor koop bestemd zijn. Totaal niet. Volgens mij hebben we met elkaar in dit huis ook een woningbouwplan besproken, daar hebben we met elkaar ook doelen afgesteld. Dus ik begrijp ook niet zozeer waarom de heer Von Gerhardt op het moment dat wij het hebben over volkshuisvesting het toch heeft over kopen. Maar goed, nogmaals voorzitter, dat is de VVD. (Het lid VON GERHARDT: Dan ben ik in ieder geval blij dat waar D66 in de verkiezingscampagne nog praat over het meer bouwen van koopwoningen, dat op het moment dat zij een college instappen, totaal al hun principes

4

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

overboord zetten. Dus ik denk dat alle Amsterdammers dat alvast kunnen noteren, dat voor een koopwoning je absoluut niet meer bij D66 hoeft te zijn. Kom ik tot mijn vraag, wij hebben het hier over volkshuisvesting inderdaad en volkshuisvesting bestaat niet alleen maar uit de corporatiewoningen, dat bestaat uit alle 440.000 woningen die wij hebben. En als wij woningen vrij kunnen spelen, de ouderen, gezinswoningen die hard nodig zijn, die de grootste verhuisketens op gang brengen, waarom is D66 daar dan op tegen?) Dank voorzitter, ik vervolg mijn betoog., Voorzitter ik zei al bouwen en verstandig reguleren is essentieel, maar doorstroom natuurlijk ook. En als we kijken naar de instrumenten die we hebben, dan zijn ze ernstig toe aan verbetering en versimpeling. Het potentieel van de verhuisregelingen blijft wat mij betreft dan ook onvoldoende benut, voorzitter. Het zou helpen als het proces van aanmelden wordt vereenvoudigd, dat ouderen niet alleen digitaal maar ook fysiek in de wijk ergens terecht kunnen om bijvoorbeeld hun documenten aan te leveren. Ik zou ook graag aan de wethouder willen vragen of ze wil kijken wat daarvoor mogelijk is in bestaande loketten, bestaande buurthuizen, waar ouderen terecht kunnen voor vragen en ook zorgen ten aanzien van deze regelingen. Ik zal ook op dit punt een motie indienen, voorzitter.

Voorzitter, wat D66 betreft is en blijft de noodzaak van middenhuur onverminderd groot. Ik ben ook blij dat we in dit segment blijven bouwen, zeg ik maar even richting de heer Von Gerhardt, en met de wetgeving uit Den Haag moeten we ook ervoor zorgen dat mensen die op deze woningen zijn aangewezen, ook daar terecht kunnen. Want uiteindelijk is het middensegment ook van belang, voorzitter, voor de doorstroom uit de sociale huursector. Het is dan ook goed om te lezen dat we mensen voorrang geven die een sociale huurwoning achterlaten op het moment dat ze terecht kunnen naar een middenwoning. Verder ben ik ook blij voorzitter, met de toezegging van de wethouder om ook voorrang in het middensegment te laten onderzoeken voor jongeren met een jongerencontract. Volgens mij is dat een zeer belangrijk punt, jongeren vallen nu te vaak tussen wal en schip, zeker ten einde van hun vijfjarige jongerencontract. Ze verdienen dan net iets te veel voor sociale huur en de vrije sector is voor hen onbetaalbaar. Ik hoor dan ook graag van de wethouder wat de uitkomst is op dit punt in de onderhandelingen met de woningbouwcorporaties. (Het lid VON GERHARDT: Die voorrang voor mensen uit sociale huurwoningen, dat klinkt natuurlijk heel sympathiek. Het klinkt als iets goeds, dan gaat gaan die doorstromen naar het middensegment.

Maar het gevaar dat je dan krijgt is dat mensen die nu geen sociale huurwoning hebben, maar die wel aangewezen zijn op het middensegment tussen wal en schip beland. En wat zou D66 tegen deze groep willen zeggen?) Voorzitter, wat D66 betreft is en blijft de noodzaak van middenhuur onverminderd groot, we moeten blijven bouwen maar ook reguleren. (Het lid VON GERHARDT: Dat is een hele mooie uitspraak maar dat geeft natuurlijk geen antwoord op mijn vraag, want mijn vraag is heel concreet. Je hebt straks mensen die geen sociale huurwoning achterlaten, die zijn aangewezen op het middensegment en die door deze regeling tussen wal en schip belanden. En ik wil D66 vragen, wat zou D66 deze tegen groep mensen willen zeggen? Hoe kunnen deze mensen straks nog in Amsterdam wonen?) Voorzitter, daar heb ik eigenlijk één antwoord op. Luister vooral niet naar de VVD, want wat de VVD nu doet is mensen tegen elkaar uitspelen. Groepen tegen elkaar uitspelen en het doen lijken alsof degenen die nu een sociale huurwoning bezitten, dat die de

5

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

schulden moeten dragen voor mensen die nu tussen wal en schip raken. Dat is natuurlijk totaal onwaar. Dus mijn pleidooi is dan ook, voorzitter, we moeten blijven bouwen. Dat is natuurlijk punt één en dat hebben we uitvoerig besproken in het woningbouwplan hier in de raad, maar we moeten ook blijven zorgen dat we reguleren en dat we ook de wetten en regels zo inzetten dat mensen passend wonen daar waar ze horen. (Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, D66 vindt het leuk om de schuld te geven aan de VVD. Maar ik wil D66 wel aan herinneren dat zij al twaalf jaar lang in dit stadsbestuur zitten. Dat zij de wethouder Wonen leveren, dat zij al acht jaar lang of tien jaar lang regeren in Nederland. Dus volgens mij, als je iemand de schuld geeft, zou ik vooral naar uzelf kijken. Maar daarnaast zet ik geen groepen tegen elkaar. Het enige wat ik namelijk zeg is dat met die voorrangsregeling mensen tussen wal en schip belanden, dat je mensen die geen sociale huurwoningen achter kunnen laten straks ook geen kans meer maken op een middensegment en ik geef niet die sociale huurders de schuld. Dat is wat D66 doet. En ik vraag gewoon om een concreet antwoord, wat zegt D66 straks tegen die mensen die geen kans meer maken op sociaal, geen kans maken meer op midden, wat zegt D66 tegen die mensen?) Voorzitter, ik hoor heel veel frustratie en dat verbaast mij.

Het verbaast me vooral voor een partij die, volgens mij eerder in het debat genoemd ene Stef Blok heeft geleverd die letterlijk de hele woningvoorraad aan beleggers heeft uitverkocht en waar we nu nog steeds tot op de dag van vandaag de puinhopen van verzamelen, voorzitter. En ik zal maar niet beginnen over de verhuurdersheffing, de 12.000 sociale huurwoningen die uit de voorraad zijn verdwenen. Voorzitter, the list is long en ik bespaar liever mijn spreektijd op de punten die er wel toe doen, dus ik vervolg mijn betoog. Voorzitter, ik was op mijn punt ten aanzien van woningruil. En als we het hebben over doorstromen en passender wonen, dan moeten we het ook hebben over woningruil. Ik heb meermaals hiervoor aandacht gevraagd in de raad. En wat mij betreft moeten de coöperaties echt maatwerk gaan leveren. Want wat we zien is dat de passendheid-criteria uit de huisvestingsverordening veel te rigide worden toegepast. Het goede nieuws is dat die in diezelfde huisvestingsvordering al een clausule is ingebouwd wat erop toeziet dat maatwerk geleverd kan worden. Dus mijn oproep is dan ook, laten we hier werk van maken. Daarnaast moeten we wat mij betreft, voorzitter, ook kijken naar hoe we woningruil echt toegankelijker kunnen maken.

Vandaag de dag zijn Amsterdammers eigenlijk gewoon voor ruilen van een woning aan hun lot overgeleverd en ze komen letterlijk niet verder dan prikbordadvertenties bij de Albert Heijn, ik kwam er gisteren nog twee tegen, maar ook berichtjes op facebookgroepen en dat is eigenlijk best wel treurig, want dit zijn mensen die gewoon bereid zijn om passender te wonen en mijn vraag is dan op hoe kunnen we ze officieel op een manier een platform bieden zodat ze ook van hun rechten kunnen gebruikmaken, voorzitter? Voorzitter tot slot, mijn laatste punt gaat over woningdelen en de woningcrisis dwingt ons om ook ons maximaal in te zetten voor meer woonplekken in de stad. De raad heeft zich al eerder uitgesproken voor het stimuleren van hospitaverhuur en dat is natuurlijk hartstikke goed, ik ben blij dat de wethouder daarmee aan de slag gaat, maar dat is eigenlijk niet genoeg. Ik zou eigenlijk ook aan de wethouder willen oproepen, op het moment dat we het woningdeelbeleid gaan herzien, laten we dan ook kijken naar hoe we woningdelen voor drie of meer personen kunnen vergemakkelijken. En uiteraard moeten we dat doen met oog voor individuele huurrechten, maar ook voor betaalbaarheid. Ik hoor graag van de wethouder hoe zij hier tegenaan kijkt. Tot zover, voorzitter.

6

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, want ik heb deze vraag ook gesteld aan uw collega's van de coalitie van GroenLinks en Partij van de Arbeid en daar vroeg ik, wat is voor jullie nou nee-tenzij? En zij zeiden heel duidelijk nee-tenzij is voor ons eigenlijk gewoon het liefste nee. En dan vraag ik me af, wat is nee-tenzij voor D66.) Voorzitter, nee-tenzij betekent dat op het moment dat we als gemeente vinden dat dat nee is, dat dat een nee is. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, ik heb nu gehoord wat nee is. Maar ik heb nog niet gehoord wat tenzij is en ik vroeg duidelijk niet naar nee, maar ik vroeg naar nee-tenzij. Dus als we het aan de heer Aslami vragen, wat is het voor de heer Aslami, en dan wil ik ook niet een wollig antwoord, dan wil ik gewoon een concreet antwoord, wat is voor de heer Aslami neetenzij?) De heer Aslami kan zich best voorstellen, voorzitter, dat als we in een wijk waar, laten we zeggen hypothetisch 99 procent sociale huurwoonvoorraad bestaat, dat we daar zeggen goh, misschien als we hier een bovenverdiepingwoning verkopen, dat we dan daar drie voor bouwen. Nou, why not? (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, want daarmee concludeer ik dat D66 opnieuw volledig is gedraaid met wat in hun verkiezingsprogramma staat.

Want in hun verkiezingsprogramma staat dat zij zijn voor de verkoop van sociale huurwoningen aan de zittende bewoners, of aan mensen die een sociale huurwoning achterlaten. En daarmee neemt D66 opnieuw afstand van een ontzettend verstandig idee en kan ik niet anders concluderen dat D66 die in dit college zit de kiezers in de steek heeft gelaten en dat je voor een koopwoning niet meer terecht kan bij D66, maar als je dat echt wil gewoon terug moet naar de VVD.) Voorzitter, ik reageer toch hierop, want dit is natuurlijk hilariteit. Ik zal twee dingen zeggen. Eén is, ik ben blij dat de heer Von Gerhardt onze verkiezingspunten verstandige punten vindt. Dus wat dat betreft staat het lidmaatschap van D66 voor iedereen open, ook voor de heer Von Gerhardt. Het tweede punt wat ik wil zeggen, voorzitter, is dat ik natuurlijk nooit heb gezegd dat mensen die het vermogen hebben en in sociale huurwoning wonen, hun recht willen gebruiken om de woning te kopen, dat dat natuurlijk hun toekomt. Het is natuurlijk al een bestaand instrument dat wordt ingezet, daar wordt ook gebruik van gemaakt. Dus ja, de heer Von Gerhardt probeert alles in mijn schoenen te schuiven, maar dat lukt niet helemaal. Dank, voorzitter. (Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, want ik begrijp nu dat D66 dus wel voorstander is van de verkoop aan zittende bewoners.

Klopt dat?) Voorzitter, ik dacht dat één interruptie de laatste interruptie was en op een ander punt. Maar desalniettemin is het antwoord, ja. De VOORZITTER: Dan is nu de heer Von Gerhardt voor een bijdrage. Gaat uw gang. De microfoon staat daar. Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, het aandeel middeninkomens in Amsterdam is geslonken naar een luttele zeventien procent. Ik herhaal, nog maar zeventien procent van de Amsterdammers heeft een middeninkomen. En ik ben dan ook wel blij dat het stadsbestuur eindelijk erkent in hun Aanpak Volkshuisvesting dat Amsterdam in toenemende mate bestaat uit woningen in het sociale segment of in het dure huur- of koopsegment. En ik ben ook blij dat ze eindelijk zeggen, er zijn duidelijk twee toppen te zien bij zowel de laagste inkomens als de hoogste inkomens. Want eindelijk erkent dit

7

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

stadsbestuur wat de VVD al jaren zegt, nog bij woorden van Erik van der Burg, Marianne Poot, maar ook mevrouw Martens heeft constant gehamerd op het feit dat deze stad steeds meer een stad wordt voor arm en rijk. En ik ging dan ook met veel interesse de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting lezen, want ik dacht dit is het moment dat we echt op gaan komen voor het middensegment. Maar ik kwam snel van een koude kermis thuis. Want hoewel ze eindelijk het ideaal zien, dat eindelijk inzien dat het middensegment wordt uitgehold in deze stad, zijn de maatregelen die worden genomen niks meer dan links wensdenken op papier die in de praktijk tot niks anders gaat brengen dan een verdere tweedeling in de deze samenleving en dat doet mij pijn. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, ik hoor dat de heer Von Gerhardt goed heeft gekeken naar de samenstelling van de Amsterdamse bevolking en dan neem ik aan dat de heer Von Gerhardt ook weet welk aandeel van de mensen een lager inkomen heeft en dus in aanmerking zou moeten kunnen komen voor een sociale huurwoning. Weet de heer Von Gerhardt dat?) Zeker, om precies zijn is het 48,5 procent en hebben wij op dit moment 49,5 procent van de woningen die toebehoren of kunnen horen aan de laagste inkomens. Dus volgens mij is dat een perfecte match. (Het lid HEINHUIS: Ja, leefden we maar in die perfecte wereld. Zo ziet wereld er helaas niet uit.

Want ik denk dat de heer Von Gerhardt ook weet dat de wachtlijsten voor sociale huurwoningen al jarenlang meer dan tien jaar zijn, soms wel tientallen jaren zijn en dat er ongelooflijk veel mensen zijn die geen woning kunnen vinden in deze stad die passend is bij hun inkomen. Waarom is de heer Von Gerhardt dan toch zo kritisch op het extra inzetten op sociale huur?) Voorzitter, zoals ik al zei. Deze stad bestaat uit 50 procent, wat behoort tot de sociale voorraad. En als we kijken naar Nederland, dan is ongeveer Nederland 30 procent van de inkomens hoort daarbij. En om antwoord te geven op uw vraag, op dit moment zijn ongeveer 20 procent van de sociale huurwoningen, kunnen we vrijspelen als we in gaan zetten op doorstroming. En als we echt goed ingaan zetten op doorstroming, kunnen we ervoor zorgen dat die hele wachtrij in één keer is weggewerkt. Maar dat gebeurt niet en daarom is de enige oplossing om echt tot doorstroom te komen en ik zal straks ook een paar argumenten noemen waarom en hoe we dat gaan doen. (Het lid HEINHUIS: Dat inzetten op doorstroom, volgens mij is iedereen het daarmee eens en dat staat ook in die Aanpak, dus dat lijkt me eigenlijk niet zozeer een probleem.

Maar wat ik wel een probleem vind is dat de VVD blijft ontkennen dat de realiteit is dat er een gigantische wachtlijst is voor sociale huurwoningen, dat een gigantisch aandeel van onze stad daar aanspraak op moet maken en dat het echte probleem natuurlijk niet zit in het feit dat die middenwoningen er niet zijn, het echte probleem zit erin dat inderdaad Nederland een land is geworden voor arm en rijk. Daar heeft u helemaal gelijk in. Dat is alleen niet aan dit stadsbestuur aan te rekenen, maar dat is landelijk aan te rekenen, dat er landelijk jarenlang beleid is gevoerd wat ongelijkheid in de hand heeft gewerkt.) Voorzitter, dan wil ik mevrouw Heinhuis graag op de feiten wijzen. Namelijk 60 procent van de Nederlanders behoort tot het middensegment en maar 17 procent in Amsterdam behoort tot het middensegment. Dus volgens mij is het niet het rijk aan te wijzen, maar dit Amsterdamse stadsbestuur met hun linkse wensdenken. Voorzitter, ik ga een aantal punten noemen waar ik mijn zorgen over heb. En het eerste is namelijk het punt over doorstroming en de sociale huurwoning. Ik had er net al een klein interruptiedebatje over. Het klinkt sympathiek, die regeling, alleen het zorgt ervoor

8

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dat mensen die nu geen sociale huurwoning hebben of net iets te veel verdienen voor een sociale huurwoning, straks ook geen kans meer maken op een middensegmentwoning en daarmee zijn aangewezen op een vrijesectorwoning. En dat zijn dus juist de politieagenten, het zijn juist de docenten, het zijn juist de zorgmedewerkers die hierdoor tussen wal en schip belanden en dat zijn juist de groepen waar wij als stad voor op willen komen. Dus ik snap het idee van dit college, maar ik zou ze toch echt op het hart willen drukken om niet deze fout te maken van een papieren werkelijkheid, maar echt te kijken wat het in de praktijk gaat betekenen en daarom deze regel niet te gaan doorvoeren. (Het lid VAN RENSSEN: Voorzitter, ik moet zeggen dat ik met verbazing zit te luisteren naar het gegoochel van cijfers van de heer Von Gerhardt. Ik vroeg me af of hij het onderzoek Wonen in Amsterdam kent.) Zeker, daar komen de cijfers ook vandaan en de cijfers staan ook gewoon in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting. (Het lid VAN RENSSEN: Voorzitter, als de heer Von Gerhardt het goed gelezen heeft, dan weet hij waarschijnlijk ook dat sinds 2021, dus dat is nog vrij recent, dat er eigenlijk voor het eerst sinds jaren meer mensen zijn die behoefte hebben aan een sociale huurwoning dan dat er aanbod is.

En dat er daartegenover staat dat er veel meer dure koopwoningen zijn en huurwoningen dan dat er aanbod is. Dus eigenlijk wonen veel te veel mensen duur. Is de heer Von Gerhardt dat met me eens?) Wat ik vooral zie is dat 70 procent van de Amsterdammers het liefst een koopwoning willen. Wat ik vooral zie, is dat de grootste mismatch zit in het middensegment. Dat is wat ik zie. En daar zouden we ons een keer op moeten focussen. (Het lid VAN RENSSEN: Ja, dat lijkt me dus een uitstekend plan, voorzitter, om ons daarop te focussen. Sowieso is het niet zo dat 70 procent van de mensen een koopwoning wil, 70 procent van de mensen zou misschien in een ideale wereld een betaalbare koopwoning willen, maar daarvoor moet je niet bij de VVD zijn, want die beginnen bij zes ton. Maar de vraag die ik wil stellen is, wat kunnen we doen voor het betaalbare middeldure segment? Volgens mij moeten we gewoon het gereguleerde middeldure segment uitbreiden. Dus is de VVD met mij van mening dat de Wet Betaalbare verhuur moet doorgaan, ongeacht de val van het kabinet? En vindt de VVD ook dat we moeten uitbreiden tot 200 WWS-punten, namelijk dus tot 1250 euro en dat we dan pas echt een gereguleerd middensegment hebben?) Dat lijkt mij een uitstekende vraag om aan het Tweede Kamerlid Wonen te stellen van de VVD, dat is Peter de Groot. Dus dan weet u waar u aan toe bent.

Voorzitter, het tweede punt, het niet verkopen van woningen. De VVD lijkt het nou een uitstekend idee om sociale huurwoningen te verkopen aan de zittende bewoners. En wij doen een voorstel om dat automatisch aan te bieden na vijf jaar en dat is namelijk een klassieke win-win-winsituatie. Niet alleen kan degene die het huis koopt, kan iets opbouwen. In plaats van huur te betalen heb je je eigen woning waar je iets op kan bouwen. Het zorgt er ook voor dat de corporaties meer woningen kunnen bouwen en meer woningen kunnen verduurzamen, oftewel een klassieke win-win-winsituatie en ik kan me eigenlijk niet voorstellen dat iemand daartegen is. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, niet heel lang geleden was ik op het Entrepotdok en daar dreigde een aantal woningen te worden verkocht aan de zittende bewoners. En misschien is de heer Von Gerhardt daar ook geweest, misschien heeft hij ook met die bewoners gesproken. Want om precies te zijn kon niemand die daar woonde die woning vervolgens betalen

9

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

omdat de mensen die in een sociale huurwoning wonen, daar vaak ook met een reden wonen en die hebben dus niet zo'n grote portemonnee dat ze dan die woning die dan op een gegeven moment in de vrije sector valt op die koopmarkt kunnen betalen. Dus dit voorstel van de VVD is natuurlijk volstrekt onrealistisch.) Voorzitter, ik heb nooit gezegd dat iedereen die woning moet kopen. Ik heb gezegd iedereen moet de aanbieding krijgen om die woning te kopen. En als je hem dan kan kopen dan is dat fijn voor die mensen, fijn voor het extra bouwen van woningen en fijn voor het verduurzamen van de hele sociale voorraad. Dus volgens mij kan je daar niet op tegen zijn. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, volgens mij kan ik daar heel goed op tegen zijn. Want behalve dat het onrealistisch is, is het ook absoluut onmenselijk. Want de verkochte woning krijg je nooit meer terug. En zoals we net al uitwisselden, is er in deze stad een gigantische behoefte aan sociale huurwoningen. We hebben al gigantische tekorten en de heer Von Gerhardt staat hier echt met droge ogen te beweren dat het een goed idee zou zijn om, terwijl we die gigantische tekorten hebben, na vijf jaar elke sociale huurwoning dan te laten verkopen. Dat is toch een absurd idee wat volstrekt onwenselijk is?) Nee, dat is een heel goed idee, want met dat geld dat het oplevert, kunnen we meer sociale huurwoningen bouwen.

Ik herhaal meer sociale huurwoningen bouwen. (Het lid VAN RENSSEN: Voorzitter, volgens mij is de VVD toch met iedereen anders eens dat sociale huurwoningen echt belangrijk een taak vervullen in deze stad en dat je ook, bijvoorbeeld mensen in een bepaalde fases van je leven dat het fijn is dat je terecht kunt in het sociale huursegment.) Zeker. (Het lid VAN RENSSEN: Voorzitter, ik begrijp dan echt niet waarom de VVD hier nu, we hebben het over 2023, dan nog eigenlijk pleit voor totale uitverkoop van de sociale voorraad en nu eigenlijk de hele volkshuisvesting op de helling wil zetten door alle woningen in de verkoop te zetten en dan zeggen, ja maar dan is het wel verduurzaamd. Alleen hebben we dan geen enkele sociale huurwoning meer.) Voorzitter, dat zijn de woorden van mevrouw Van Renssen. Mijn woorden zijn dat iedereen na vijf jaar het aanbod krijgt om zijn eigen sociale huurwoning te kopen zodat we daarmee extra sociale huurwoningen kunnen bouwen. (Het lid ALBERTS: Ja, ik wil ook even meedoen. Dat snapt u natuurlijk wel, want daar vraagt hij natuurlijk om. Ik denk ja, kan ik het niet laten liggen. Om te beginnen is het natuurlijk volkomen terecht wat mevrouw Heinhuis zegt, en ik kan me herinneren dat het al dertig jaar geleden gebeurde dat mensen de woning te koop aangeboden kregen, maar dat de mensen die daar woonden dat gewoon niet konden betalen.

Dat is in ieder geval één, dus dat is die droom kun je gewoon wegstrepen. Die gaat niet door. Maar mijn vraag is, als je nou verkocht hebt dan gaat zo’n woning de markt op en zet u er dan ook een zelfwoonplicht op? Of vindt u het dan prima, zoals de hele woningmarkt opereert, namelijk dat je elke nieuwe koper jouw volgende huis laat betalen door een enorme hoeveelheid geld op een woning te gooien qua koopprijs.) Voorzitter, voor mij zit er gewoon een anti-speculatiebeding op dat soort woningen en daar zijn maar gewoon voorstander van.

10

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid ALBERTS: Gewoon een anti-speculatiebeding, dat is in feite maar voor de eerste koop en daarna, na vijf jaar mag je hem gewoon op de markt gooien. En dan gebeurt er weer precies waar we nu al die tijd al last van hebben. Ziet u dat niet?) Nee. (Het lid ALBERTS: En dan toch, want al dat doorverkopen van die woningen dat werkt door in de WOZ-waarde en in de huurverhogingen. Had u dat ook door?) Voorzitter, die woning is gekocht dus het heeft geen huurverhoging, want het is een koopwoning geworden. (Het lid ALBERTS: Dat is niet het antwoord op mijn vraag.) De VOORZITTER: Nee, maar dat is aan hem. En ik zag dat mevrouw Heinhuis nu een interruptie heeft. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, het wordt natuurlijk als je het over wonen hebt al gauw een ideologisch debat en dat is dit ook geworden. Ik hoorde de heer Von Gerhardt net ook zeggen, je moet toch het recht hebben om je eigen woning te kopen. En misschien ten overvloede, maar in Nederland is het niet een recht om een woning te kopen, het is wel het recht op wonen, dat staat in de grondwet en daar moeten we met zijn allen voor zorgen.

En ziet de heer Von Gerhardt dan niet dat we veel meer hebben aan collectieve afspraken, dat we gezamenlijk zorgen voor volkshuisvesting waar het belang van de samenleving vooropstaat en niet het belang van het individu?) Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, ik ben het deels met mevrouw Heinhuis eens. Ik denk namelijk dat je heel goed moet luisteren naar wat de behoefte is van wat mensen willen, wat de behoefte is van Amsterdammers. En ik zie dat die behoeftes zit in het middensegment en in het koopsegment. (Het lid HEINHUIS: Ik snap dat u dat ziet en ik snap dat uw achterban, dat dat misschien interessant is voor uw achterban. Maar u kent ook de cijfers en u leest ook uw stukken, dus u ziet dan toch ook dat de collectieve behoefte in deze stad echt aan iets anders is, namelijk aan meer sociale huurwoningen. En daar fors investeren, precies datgene waar nu op in wordt gezet.

En ik kan het toch niet helemaal rijmen, ik geloof dat de heer Von Gerhardt inderdaad ook dat algemeen belang wil dienen en dat snap ik dan toch niet helemaal als hij die cijfers kent, waarom hij dan toch steeds blijft pleiten voor dat individuele belang van die enkeling die het geluk heeft om een woning te kunnen kopen, in tegenstelling tot het belang van velen, namelijk al die mensen die al jaren wachten op een sociale huurwoning.) Voorzitter, volgens mij is het geen of-of, ik denk dat namelijk door te investeren in meer koopwoningen door sociale huurwoningen te verkopen aan de zittende bewoners we uiteindelijk ook de sociale voorraad kunnen vergroten doordat corporaties meer slagkracht krijgen. Dus u schetst een tegenstelling en ik zal zeggen, laten we het hand in hand doen. (Het lid KABAMBA: Voorzitter, wanneer mensen hun huis wel kunnen kopen hebben ze waarschijnlijk voldoende geld om dat te doen. Dus dan heb je het over delen in de stad waar mensen dat kunnen doen. Dus dan heb je het over het verdwijnen van sociale huurwoningen in onder andere het centrum en Zuid en daarna het kopen en het bouwen aan de rand van de stad, waar het probleem zich verhuist. Voorzitter, mijn vraag is, is de

11

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

heer Von Gerhardt bekend met right to buy en hoe Londen een plek is geworden waar mensen amper sociaal kunnen leven door right to buy?) Voorzitter, volgens mij hebben wij gewoon de afspraak om 40-40- 20 te bouwen. Is de VVD geen voorstander van, maar dat bouwen we dus in de hele stad. Dus er komen ook in de hele stad sociale huurwoningen bij. (Het lid KABAMBA: En in een deel van de stad kan je nooit meer wonen, sociaal en betaalbaar wonen. Betaalbaar wonen is wat een normale Amsterdammer wil, betaalbaar kunnen wonen, overal in de stad. Begrijpt mijnheer Von Gerhardt dat dat niet overal in de stad mogelijk is als sociale huurwoningen verdwijnen overal waar mensen die opkopen?) Voorzitter, ik zie dat wij overal in de stad sociale huurwoningen hebben. Ik zie dat wij overal in de stad nog steeds sociale huurwoningen bouwen. En ik zie ook dat corporaties en huizenbezitters of mensen in sociale huurwoningen die hun eigen woning kunnen kopen, daarop gebaat zijn, daarop vooruitgaan en dat dat de stad helpt in het totaalaantal sociale huurwoningen dat we altijd hebben en volgens mij moeten we dat met zijn allen omarmen. (Het lid ASLAMI: Voorzitter, volgens mij hebben we het hier heel lang over een proefballon van de VVD. Ik heb eigenlijk twee vragen, voorzitter.

Eerste vraag aan de heer Von Gerhardt is, kan hij mij vertellen hoeveel sociale huur, mensen die in een sociale huur wonen nu hun woning hebben gekocht waarin ze wonen?) Voorzitter, nee want die cijfers zijn niet bekend. Ik weet ook niet hoeveel er op dit moment aangeboden worden. Dus ik denk dat het goed is om te onderzoeken en ik denk dat we uiteindelijk tot een resultaat komen dat heel veel mensen dat wel willen en kunnen. (Het lid ASLAMI: Voorzitter, laat ik me weerhouden van commentaar op de antwoorden van de heer Von Gerhardt. Maar volgens mij heeft collega Heinhuis net een goed voorbeeld genoemd waaruit blijkt dat er eigenlijk, ik zal de heer Von Gerhardt helpen, nul sociale huurders bereid zijn of überhaupt in staat zijn om een woning te kopen. Maar laat ik ook de heer Von Gerhardt meegeven dat de regeling om je huis te kunnen kopen, dat dat al een bestaande regeling is. Dus de vraag aan de VVD is, wat doet de VVD, hoe helpt de VVD de het middensegment waar u voor pleit, hoe helpt de VVD ze? Want dit is gewoon een proefballon, een bestaande regeling waar nul gebruik van wordt gemaakt.) Voorzitter, het is geen bestaande regeling. Er zijn inderdaad mogelijkheden dat je het kan kopen, maar het is niet dat het automatisch na vijf jaar wordt aangeboden.

Dat is af en toe dat als een corporatie wil verkopen, dat het dan eerst gaat naar sociale huurders die een sociale huurwoning achterlaten, dat is wat nu bestaat. Alleen dit college wil nee-tenzij, dus ze kunnen niet meer verkopen. Dus dan kan het niet meer. En ik concludeer ook dat als mijnheer Aslami dit zo’n ontzettend stom idee vindt, dat hij dat dan had moeten zeggen tijdens het verkiezingsprogramma schrijven van D66. Want daar staat het gewoon met koeienletters in. Dus ik ben eigenlijk wel verbaasd. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, in mijn verkiezingsprogramma stond het in ieder geval niet. En ik denk dat dat ook terecht is, want het voorbeeld wat de heer Von Gerhardt aanhaalt, dat hebben we natuurlijk bij onze buren in het Verenigd Koninkrijk ook gezien. Dat heeft Margaret Thatcher daar ingevoerd en dat heeft desastreuze effecten gehad. En ik snap ook eigenlijk niet dat de heer Von Gerhardt in een tijd waarin we allemaal zien hoe hoog de bouwkosten zijn, hoe moeilijk het is om bouwprojecten te realiseren, dit nog durft voor te stellen. Het is toch geen realistisch voorstel als je weet hoe duur het is om nu te bouwen, dan kan je toch nooit die woningen

12

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

terugkopen en die woningen die je dus nu verkoopt dan krijg je nooit meer hetzelfde bezit voor terug. Nog los van het argument van mevrouw Kabamba, wat ook heel terecht is. Dat je het ook niet terugkrijgt in juist die wijken waar je het wil. Omdat wij in ieder geval staan voor een gemengde stad waar iedereen overal kan wonen.) Voorzitter, ik denk dat het belangrijkste is dat we ervoor zorgen dat iedereen hier een huis heeft. Ik denk dat dat het belangrijkste is. En of dat nou één op één wordt teruggebouwd, dat is voor mij niet belangrijk. Wat wel belangrijk is, is dat als je één sociale huurwoning verkoopt, dat je er wel één of twee voor terug kan bouwen. Volgens mij is dat een klassieke win-win-winsituatie en kunnen we dat alleen maar met zijn allen omarmen. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, dat kunnen we dus niet want het is niet waar wat de heer Von Gerhardt nu zegt. Bovendien als je een woning verkoopt, dan heb je daar ook geen huuropbrengsten meer van. Dat betekent dat die corporatie steeds minder inkomsten hebben en dat het steeds moeilijker wordt om bijvoorbeeld ook de noodzakelijke investeringen in duurzaamheidambities te doen of om energiearmoede tegen te gaan.

Dus de rekensom die de heer voor Gerhardt hier schetst, die klopt gewoonweg niet en dat is niet alleen duidelijk als we gewoon naar Amsterdam kijken, maar we hebben het ook nog op zeer grote schaal compleet mis zien gaan in het Verenigd Koninkrijk. En ik snap toch echt niet waar de heer Von Gerhardt vandaan haalt dat dit dan nog steeds een serieus alternatief zou zijn voor de manier waarop we op dit moment met sociale huur in Amsterdam omgaan.) Voorzitter, ik zie ook gewoon dat de grote wens van de corporaties is. Sterker nog, dat de corporaties zeggen wij moeten dit doen, wij hebben dit nodig om aan jullie bouwambities te voldoen, om aan jullie duurzaamheidsambities te voldoen. En dan kunnen we dat wel negeren, maar uiteindelijk kunnen zij dan niet meer bouwen en verduurzamen en daar moeten we ons op focussen en volgens mij moeten we dat in gang houden. (Het lid ASLAMI: Voorzitter, heel kort twee dingen. Eén, ik snap de obsessie van de heer Von Gerhardt richting D66, dus ik snap ook dat hij heel graag onze verkiezingsprogramma’s leest, maar dat staat er niet in. Dat is punt één. Ten tweede, ik ben wel benieuwd, want de heer Von Gerhardt haalt aan waarom de coöperaties moeten verkopen, maar ik zou toch ook de heer Von Gerhardt willen wijzen naar de verhuurdersheffing, wat ertoe heeft geleid dat de coöperaties zijn waar ze nu zijn.

En dat is natuurlijk iets wat de partij van de heer Von Gerhardt zelf heeft ingevoerd. Dus graag een reflectie daarop.) Ik geloof dat een PvdA-minister dat heeft ingevoerd, maar dat terzijde. En volgens mij is die ook afgeschaft, dus hebben we daar ook helemaal geen last meer van. Voorzitter, dan als laatste punt, nee, een-na-laatste punt even kort. Veel ouderen in een koophuis zouden graag willen doorstromen, zodat gezinnen in gezinswoningen die vrijkomen, volgens mij moeten we daarop inzetten, heb ik ook de motie voor gediend. En als laatste die B&B's, de VVD betreurt het dat het quota wordt verlaagd, volgens mij hebben deze mensen nu behoefte aan rust. Is het ook totaal niet nodig, het telt niet mee in de inperking van het aantal toeristen hier en daarom roep ik echt de wethouder op, probeer eerst een beetje rust te creëren om ervoor te zorgen dat deze mensen gewoon hun ding kunnen blijven doen. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel voor uw bijdrage. Dan heb ik nu staan dat mevrouw Bons het woord wil voeren. Gaat uw gang.

13

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid BONS: Dank u wel, voorzitter. Ik wil beginnen door te zeggen dat ik hier met een overvloed aan emoties sta. Het is een delicate combinatie van vastberadenheid, nostalgie en ook enige teleurstelling en verdriet. Het mag bekend zijn dat onze partij BIJ1 immer op de voorgrond is getreden in de strijd voor radicale gelijkwaardigheid. Het aanvechten van racisme en discriminatie zijn strijdtonelen waar we ons dapper voor hebben opgeworpen, waar wij de handschoen voor hebben opgenomen. Neem bijvoorbeeld onze motie woondiscriminatie bij de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting. Binnen BIJ1 hebben we de plicht om institutioneel racisme aan te kaarten, zelfs binnen het beleid dat wij zelf steunen. We durven de conversatie aan te gaan over onderwerpen die anderen liever uit de weg gaan, wat blijkt uit onze aanhoudende agendering. Het nieuws zal velen van u al bereikt hebben, twee Amsterdamse gemeenteraadsleden van BIJ1 hebben besloten zich af te splitsen. Dit betekent dat ik waarschijnlijk voor de laatste keer hier sta in deze hoedanigheid. Voor nu blijf ik nog de fractievoorzitter van BIJ1 tot 20 augustus en ben ik bereikbaar voor u allen. Maar zelfs op dit moment, zelfs vandaag staan ik en BIJ1 hier om het vertrouwen dat aan ons is gegeven door de Amsterdammers te eren. Ongeveer een jaar geleden stapte ik deze raad binnen als vervanger vanwege ziekte.

Ik wist dat het een uitdagende taak zou zijn, zoals we allemaal weten. Maar aangespoord door mijn liefde voor Amsterdam nam ik deze eervolle taak op me. Ik herinner me de woorden van Janet Mock, ik ben hier om verandering te eisen en ik ben hier om ervoor te zorgen dat jonge meisjes die opgroeien zoals ik, weten dat ze gehoord en gezien worden. Als transvrouw van kleur heb ik ook te maken gehad met dagelijkse porties transhaat en racisme, online bedreigingen en fysieke bedreigingen in de publieke ruimte. In de woorden van Pray Tell uit de baanbrekende serie Pose, we gaan dit leven niet overleven, we gaan floreren. Dit is exact hoe ik BIJ1 en onze strijd voor gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid zie. We zijn hier niet alleen om te overleven, maar om te bloeien. Ik heb altijd getracht te werken vanuit een intersectioneel en ideologisch politiek perspectief, altijd waakzaam voor hoe onderdrukking zich op verschillende manieren kan manifesteren. Mijn doel was om beleid te creëren en te steunen dat voornamelijk de meest gemarginaliseerde mensen zou helpen. Ze zouden het meeste voordeel moeten hebben van onze inspanningen, maar laten we niet vergeten dat het niet alleen om mij gaat of om ons gaat. Ik vertegenwoordig iets groters, BIJ1 vertegenwoordigt iets groters.

BIJ1 kwam in deze raad in 2017 door de moed en het harde werk van Sylvana Simons, door de moed en het harde werk van vrijwilligers en door het vertrouwen van Amsterdammers die een nieuwe politiek zagen. Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen had de Bijlmer, ons stadsdeel Zuidoost, een hogere opkomst dan in voorgaande jaren. We hebben mensen die al jaren niet meer hadden gestemd of die hadden gezworen nooit meer te stemmen toch weten te bereiken. BIJ1 werd de grootste of tweede grootste partij in wijken van de Bijlmer, drie zetels. De kiezer koos BIJ1. Daarom doet het me verdriet dat dit vertrouwen nu op de proef wordt gesteld. Dat we dit niet hebben kunnen voorkomen, want democratie is een teer iets, we moeten het koesteren. Onze fractie heeft getracht een ongelooflijk diverse groep mensen een thuis te bieden. Samen bijeen met gelijke invloed is en was ons motto. We hebben altijd geloofd in bottom up- benadering in plaats van top down. Er was geen hiërarchie, geen autoritaire knellende structuren, alle beslissingen over de politieke lijn, de moties die we indienden en al het outreachwerk dat wij als fractie hebben gedaan, kwamen voort uit de gezamenlijke wens om bijeen te zijn. Maar het moet gezegd worden, BIJ1 blijft strijdbaar. Onze partij is geboren uit een gedeelde droom voor een samenleving, gebaseerd op gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid en solidariteit.

Die missie is relevanter en meer nodig dan ooit. Ondanks de tegenslagen zullen we hier allen sterker uitkomen.

14

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

In november komen er nieuwe Tweede Kamerverkiezingen, de kiezer krijgt dan opnieuw de kans om zijn stem te laten horen en BIJ1 zal hetzelfde doen, kleur bekennen. Wat hebben wij bereikt met BIJ1? We hebben de klimaatcrisis en klimaatracisme op de agenda gezet in onze stad. We hebben extra ondersteuning geboden aan alleenstaande ouders, we hebben genderneutrale toiletten geïntroduceerd in openbare gebouwen. We hebben voorkomen dat jongeren dakloos worden na het overlijden van een familielid. We hebben het beboeten van dak- en thuislozen stopgezet en we hebben ons ingezet tegen onderadvisering op scholen door de thuissituatie geen rol meer te laten spelen bij schooladviezen. En ook op het gebied van volkshuisvesting hebben we onze stempel gedrukt. En laten we de excuses niet vergeten voor het slavernijverleden door Rutte en de Nederlandse staat door de koning die voor het eerst werden uitgesproken in Amsterdam. Zonder BIJ1 hadden deze er dit jaar tijdens Keti Koti niet geweest. Dat is waar wij voor staan. Ik wil graag afsluiten met een bedankje. Ik wil alle Amsterdammers bedanken die ons het vertrouwen hebben gegeven, ik wil de partijen bedanken waarmee we hebben samengewerkt, linkse partijen waarmee ik heb gestreden voor een socialer en inclusiever Amsterdam. De griffie, het college en de burgemeester, ik dank u allen.

En tot slot wil ik onze leden, mijn team en alle vrijwilligers, zonder jullie inzet was dit alles niet mogelijk. Ik zal u niet vergeten, ik hoop dat u ons niet vergeet en ik hoop dat we elkaar snel weer zien. We hebben Amsterdam en we hebben elkaar nodig, want we kunnen het niet alleen. En dat is waar we voor staan, dat is onze boodschap, dat is onze strijd. Ik ga nu een nieuwe fase in mijn leven in maar het verhaal van BIJ1 is niet voorbij. Ik ben ervan overtuigd dat BIJ1 nog een lang en vruchtbaar leven te wachten staat. Bedankt voor het luisteren, dank u wel. De VOORZITTER: Dank wel. Dan is nu het woord aan mevrouw Bakker. Gaat uw gang Het lid BAKKER: Dank u wel, voorzitter. Mijn fractie is blij dat er een coalitie is met de overtuiging dat wonen een recht is en geen verdienmodel en dat één woning kopen dus ook genoeg is en dat er veel ruimte moet blijven voor sociale huur en mensen met bijzondere woonbehoeftes. Wij hebben nog wel zorgen over de verkoop van sociale huurwoningen. Ik vroeg het net ook al even eerder op de avond in een interruptie. Er komt een nee-tenzij-principe en wij zouden het liefst helemaal niet willen dat sociale huurwoningen worden verkocht. Dus ik wil de wethouder nog vragen of ze ons kan overtuigen waarom dit nou een beter idee is dan helemaal een streep zetten door toekomstige verkoop.

Ik hou het kort want er komt nog een klimaatdebat en een CO 2-debat dus ik wil eindigen met dat het geen geheim is voor de raad dat mijn partij de huidige bouwambitie niet steunt. De Partij voor de Dieren heeft dat al vanaf het begin gezegd, 7.500 woningen gaan knellen met het halen van maatschappelijke voorzieningen, groen, sport en daarvoor zijn we ook uitgebreid gewaarschuwd in allerlei coalitievormingsdocumenten, hele pakketten zijn er naar de raad toegestuurd aan het begin van deze periode. Terwijl we juist een complete stad willen. En dat wordt ook uitgesproken door iedereen met voldoende scholen, huisartsen, kinderopvang, noem het maar. Maar dat gaat niet lukken op deze manier. En ook mobiliteit gaat te maken krijgen met grote knelpunten, we zien het nu al de druk op de openbare ruimte wordt groter, terwijl we nu al allerlei tekorten hebben voor het beheer. En dat is dus wensdenken, dat alles kan, en volbouwen en alle voorzieningen op peil houden, terwijl we een leefbare stad willen. Net als dat het ook wensdenken is dat er helemaal geen woningtekort meer zal zijn in 2040. Dat is ook een doel dat wordt gesteld. Misschien dat dat inderdaad zo zal zijn als de hele stad onleefbaar is geworden door het volbouwen of als de boel onder water komt

15

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

te staan, dat weten we niet. Dan lijkt het mij logisch dat de vraag afneemt om hier te willen wonen. Maar in alle andere gevallen lijkt het ons een onrealistisch doel te denken dat niemand hier meer wil wonen in 2040. En zoals voor elke andere stad geldt zijn er dus grenzen aan de groei en die zijn wat de Partij voor de Dieren betreft echt in zicht en dat verander je niet door het verantwoorde groei te gaan noemen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan geef ik nu graag het woord aan de wethouder voor de beantwoording. Wethouder PELS: Voorzitter dank en wat ontzettend fijn dat we nu de Amsterdamse Aanpak eindelijk ook hier in de raad mogen bespreken na al dat werk wat we erin hebben gestoken. Dus ik kan in ieder geval alvast dit podium gebruik om alle Amsterdammers die mee hebben gedacht van harte te bedanken. Dat was een mooi jaar waarin ontzettend veel ideeën zijn opgehaald. Maar ook al onze ambtenaren, waar gelukkig een groot deel van aanwezig is, die keihard hebben gewerkt om het te schrijven, om alle feedback te verwerken, dan nog weer te herschrijven, al die gesprekken te voeren, al die moties te preadviseren. Wij hebben volgens mij ontzettend veel geluk met de mensen die voor ons bij, wij noemen het dan volkshuisvesting maar de afdeling heet Wonen, die bij Wonen werken. En ik wil ook graag complimenten maken naar de raad.

We hebben volgens mij in ons commissiedebat een heel constructief gesprek gehad over een van de grootste crises waar onze stad voor staat en dat laat volgens mij ook zien waar we met elkaar voor staan en hoe we dat aan willen gaan. Dat we dat willen doen op een basis van samenwerking en het uitwisselen van goede ideeën, in plaats van vooral bijvoorbeeld vliegen afvangen. Dat had ook gekund. En extra complimenten, voorzitter, vandaag voor mevrouw Broersen want ik denk namelijk dat een echte politicus haar eigen verhaal ook meeneemt en dan emoties niet probeert te verstoppen omdat je dat zo ervaart of omdat het je echt wat doet, maar juist laat zien. Want ik denk dat dat de politiek is die we nu ook nodig hebben, niet dat een politicus een soort slick woordvoeringslijntje is, maar gewoon een mens en dat je dat mag laten zien. Dus alle hulde dat u ook daarna gewoon nog zo goed uw betoog heeft afgemaakt. Ik denk, voorzitter, dat het met de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting een nieuwe start is waarin we zeggen we zien nu nog meer dan eerder dat de markt en het marktdenken onze volkshuisvesting, onze manier van wonen langzaam kapot heeft gemaakt en dat we zeggen dat moet nu stoppen. We gaan naast de mensen staan die het hardst geraakt zijn door dat totale blinde staren op die woningmarkt en dat het allemaal maar om geld zou moeten draaien.

En voorzitter, daar moeten we af en toe ook gedurfde maatregelen nemen die misschien niet altijd even populair zijn of in de pers lekker uitgepakt worden op een bepaalde manier. En ik denk, voorzitter, dat dat totaal niet uit moet maken voor wat wij doen uiteindelijk als stadsbestuur, dat we niet bang moeten zijn om ook maatregelen te nemen die onpopulair zijn als je weet dat je uiteindelijk daar de mensen die het minst gehoord worden en het meest kwetsbaar zijn mee kan helpen en dat we weer toe kunnen naar dat iedereen, maakt niet uit welk inkomen je hebt, een betaalbaar, een veilig, een goed geïsoleerd dak boven het hoofd heeft en dat we weggaan van dat huizen alleen nog maar gezien worden als een investering en wonen als een markt maar, voorzitter, zoals velen al hebben gezegd, dat wonen gewoon weer een recht is en niet een kopzorg zoals voor veel mensen nu, maar juist een plek om thuis te komen en rust te vinden. Dus met dat in het achterhoofd, voorzitter, hebben we deze Aanpak geschreven en ben ik ook heel erg blij met alle ideeën die vanuit de raad zijn gekomen. Ik zou eerst even stil willen staan bij een aantal vragen die gesteld zijn en daarna gaan we de administratie doen en ook alle moties met elkaar bespreken. En als eerste over

16

Jaar

2023

Vergaderdatum 19 juli 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

de verkoop van sociale huurwoningen, daar is veel aandacht voor geweest in dit debat en dat vind ik erg want het is volgens mij een van de grootste thema's die nu op dit moment in de stad leven. Maar ook een van de grootste thema's voor het komend halfjaar omdat we toewerken naar nieuwe samenwerkingsafspraken met de woningbouwcorporaties. En ik denk dat nee-tenzij, dat zie je ook in dit debat, ruimte geeft voor interpretatie en ik heb wel eerder natuurlijk mijn interpretatie daarvan gegeven, maar dat herhaal ik met liefde, want ik heb daar een vrij strikte uitleg van. Dus dat nee-tenzij dat kent straks in mijn ogen een aantal uitzonderingsgronden die ook echt een bijdrage moeten leveren. En daar werd net ook naar gevraagd, wanneer is het dan wel oké om een sociale huurwoning te verkopen. Daar vroeg mevrouw Bakker naar en ik zie eigenlijk vooral twee redenen. Eén is omdat het iets bijdraagt aan een buurt, bijvoorbeeld inbreng vanuit Nieuw-West was, wij hebben een aantal plekken, een aantal wijken waar er zoveel sociale huur is, waar mensen eigenlijk heel graag willen doorstromen en de kans willen maken om een woning te kopen. Dat zijn ook plekken waarvan de corporatie bijvoorbeeld zegt, ik wil graag sloop-nieuwbouw toepassen en dan ook koopwoningen toevoegen.

Nou dat lijkt me geen probleem als ze op die manier, ook middels die verkoop en ook weer het beschikbaar maken van koopwoningen, als we zo de buurt beter maken. Dan doen we het ook met een volkshuisvestelijk argument zorgen we dat die buurten goed gemengd worden. En een tweede is als we zien dat een corporatie bijvoorbeeld nog een enkele woning in het bezit heeft, binnen een VvE bijvoorbeeld, en dat het ontzettend hoge kosten met zich meebrengt om die nog goed te kunnen beheren. Moeten we ook gelijk goed opletten, want als dat zou betekenen dat er overal in een stadsdeel een enkele woning binnen een VvE van een corporatie nog is en die worden allemaal verkocht, dan heeft dat een groot effect op het stadsdeel, dus daar moeten we goed op letten. Maar op het moment dat we zien dat een enkele woning in bezit houden tot hoge onderhoudskosten leidt die niet meer in verhouding staan tot de maatschappelijke opgave die de corporaties ook hebben, dan zou dat ook een reden kunnen zijn om de woning te verkopen. Maar weet in ieder geval dat ik daar een vrij strikte uitleg aan geef en ik denk dat het resultaat op het Entrepotdok daar ook een eerste uiting van is hoe we daarnaar kijken als college. (Het lid ALBERTS: Voorzitter.