20230718 - Raadsinformatiebrief herijking deelnemingen.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 18 juli 2023 Deelnemingen Alexander Scholtes Team Deelnemingen, deelnemingen@amsterdam.nl

Onderwerp

Plan van aanpak herijking deelnemingen

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het plan van aanpak herijking deelnemingen. Het college wil deze herijking, conform het deelnemingenbeleid, elke vier jaar uitvoeren. Hoofddoel van de herijking is bekijken wat het publieke belang is van de deelneming en of het aandeelhouderschap nog steeds de beste manier is om dit publieke belang te borgen. Het formuleren van het publieke belang is aan het bestuur en kan per collegeperiode verschillen. Wanneer het beleidskader strikt wordt gevolgd, is de uitkomst van de herijking of een deelneming moeten worden behouden of afgestoten. Ervaring leert dat een herijking juist ook een kans biedt tot optimalisatie van het beheer van de deelneming, bijvoorbeeld door het verbeteren van de governance. In het huidige tijdsbestek wil het college daar graag nog iets aan toevoegen. De stad heeft te maken met grote strategische uitdagingen. De vraag is welke rol de bestaande deelnemingen kunnen spelen in de transities die wij op het gebied van klimaat, energie, ruimte en kansengelijkheid zullen doormaken.

Stapsgewijs Tijdens deze herijking wordt gekeken naar: – Wat is het gemeentelijke publieke belang en is een deelneming nog steeds de beste manier om dit publieke belang te behartigen? – Zijn de doelstellingen van de deelneming in lijn met het coalitieakkoord? – Hoe zijn de financiën van de deelneming geregeld? Zijn er (financiële) risico’s te herkennen? – Is de ‘governance’ van de deelneming op orde? De herijking richt zich in eerste instantie op een weging van de individuele deelnemingen. Naar aanleiding van de aanbevelingen van het rapport van de commissie Winter wordt hierop een uitzondering gemaakt voor nieuwe deelnemingen. Bij net opgerichte en verzelfstandigde deelnemingen (minder dan 5 jaar oud) is het wenselijk om te wachten met het onderzoeken van het publiek belang totdat de deelneming zich solide heeft ontwikkeld.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 juli 2023 Pagina 2 van 3

Gedeelde verantwoordelijkheid Een deelneming dient een publiek belang. Daarom is nauwe afstemming met de vakwethouders en programma’s met de bijbehorende directies essentieel om dit belang goed te behartigen. In samenspraak met de deelnemingen en de vakwethouders bekijken we of de deelnemingen intussen een breder publiek belang dienen dan bij de oprichting. Ook stellen we de vraag, welke investeringen in de nabije toekomst gedaan moeten worden en in het verlengde daarvan: Zijn sommige deelnemingen interessant voor andere strategische partners om in te stappen? Indien er geen publiek belang meer geborgd wordt met een deelneming, ligt verkoop in de rede. In principe is elke deelneming te verkopen. Overigens zal verkoop in veel gevallen niet tot winst leiden. Hierbij is eveneens van belang, dat bij veel deelnemingen een statutaire blokkeringsregeling geldt. Vaak hebben de medeaandeelhouder(s) het eerste recht tot koop. Ook is bij veel mutaties de instemming van de andere aandeelhouders nodig. In de periode 2015-2018 is een aantal deelnemingen intensief onderzocht op verkoopmogelijkheden. Dit heeft slechts in een gering aantal gevallen tot verkoop geleid. Verbreding Zoals hierboven genoemd nemen we bij de herijking per deelneming mee in welke verhouding de deelneming staat ten opzichte van de maatschappelijke en duurzaamheidsopgaves van de stad.

Sommige deelnemingen kunnen misschien nieuwe publieke belangen op zich nemen. Volgens de ‘Nota Beleidskader verbonden partijen’ beoordeelt de gemeente of het geïnvesteerde vermogen in de deelnemingen (nog steeds) het beste bijdraagt aan het beoogde publieke belang. In dat licht kijken we ook naar de gehele portefeuille: in hoeverre komt de huidige samenstelling van de deelnemingenportefeuille tegemoet aan de strategische vragen van de stad? Zijn er kansen het instrument ‘deelneming’ in te zetten op plekken waar de markt faalt en een publieke taak overduidelijk in het gedrang komt? De herijking biedt de kans mogelijke ‘blinde vlekken’ in de portefeuille te signaleren. Vervolgstappen, zoals het aflopen van het denkkader oprichting nieuwe deelnemingen, vallen buiten de scope van de herijking. Relatie raadsenquête AEB In het debat over de AEB-raadsenquête heeft uw raad een aantal moties aangenomen die nog niet zijn afgehandeld en bij deze herijking zullen worden betrokken.

- Motie 850 van de leden Vink, Türkkol en Kuiper over de herijking deelnemingen verzoekt het college alleen een deelneming aan te houden als er sprake is van een expliciet publiek belang en van marktfalen; - Motie 866 van de leden Nadif, Boutkan, Flentge en Kiliç over het meer aandacht creëren voor een integrale toets op de bedrijfsvoering bij signalen van falende bedrijfsprocessen bij deelnemingen en andere verbonden partijen; - Motie 867 van de leden Nadif, Flentge, Boutkan, Vink en Kiliç over het rapporteren aan de raad wanneer er beslissingen genomen worden door deelnemingen die in strijd zijn met het publieke belang; - Motie 871 van de leden Boutkan en Nadif over een bezinningsclausule bij een eventuele verkoop van deelnemingen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 juli 2023 Pagina 3 van 3

De herijking zal worden uitgevoerd in het derde en vierde kwartaal van 2023. Het is mijn intentie het eindverslag in januari 2024 naar uw raad te sturen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes, Wethouder Deelnemingen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl