20230605 Regioraadsbrief toezegging raadsinformatie Vervoerplan 2024 GVB

Postbus 626 1000 AP Amsterdam

Jodenbreestraat 25 1011 NH Amsterdam

Regioraad

T 020 527 37 00 E info@vervoerregio.nl W www.vervoerregio.nl

KvK: 34374879000 IBAN: NL46BNGH0285168274 BIC: BNGHNL2G

Datum

6 juni 2023

Onderwerp

Toezegging m.b.t. raadsinformatie vervoerplan 2024 GVB

Pieter van Rijs p.vanrijs@vervoerregio.nl

Bijlagen

n.v.t.

Uw kenmerk Ons kenmerk

Inlichtingen

Geachte leden van de Regioraad, Het DB heeft tijdens de vergadering van 9 mei 2023 aan u toegzegd om zoveel mogelijk informatie op basis waarvan het Vervoerplan met u te delen. In deze brief schetsen wij de laatste ontwikkelingen rondom het Vervoerplan 2024 van GVB: de financiële problemen zijn door de gezamenlijke inzet minder groot dan voorzien, daar tegenover staat dat het tekort aan personeel langer aanhoudt dan verwacht. Ook het reisgedrag zien we veranderen, zo wordt meer thuisgewerkt en mijden forensen de spits. Door deze ontwikkelingen is het geconsulteerde vervoerplan 2024 van tafel. Financiële ontwikkelingen: financiële problemen minder groot dan eerder ingeschat Dankzij de inzet van Gemeente Amsterdam, Vervoerregio en GVB gezamenlijk, is het financiële probleem voor 2024 minder groot dan eerder verwacht. Zoals in de Regioraad van 9 mei met u is gedeeld, heeft de Vervoerregio een budget van maximaal €20 miljoen vrijgemaakt. Dit kan ingezet worden indien er toch sprake zou zijn van verliezen. Daarnaast heeft de Gemeente Amsterdam € 7,5 miljoen vrijgemaakt voor 2024 om financiële tegenvallers op te vangen. Dit geld is expliciet bedoeld voor het voorkomen van de majeure netwerkwijzigingen in het ter consultatie aangeboden Vervoerplan 2024. Het GVB zet zich in om de tekorten zoveel mogelijk te beperken. Zo legt GVB extra druk op kostenverlaging (o.a.

inhuur stop indirect personeel, energiebesparende maatregelen). Ook neemt GVB maatregelen om de reizigersomzet te vergroten (denk aan acties en campagnes op terugdringen van het aantal niet-betalende reizigers en introductie OV Pay om het betaalgemak te vergroten). Dit heeft de afgelopen maanden geleid tot een, naar verwachting, positiever financieel resultaat voor 2023 en 2024. Wel zijn er nog steeds onzekerheden voor 2024, zo lopen de CAO onderhandelingen nog en bestaan er andere (materieel)kostenindexeringen. Wel is duidelijk dat dankzij de ingezette sturing en reizigersgroei 2024 financieel gunstiger uitvalt dan eerder verwacht.

Ons kenmerk

2023/17521/IdB

Pagina

2 van 3

Vervoerregio onderzoekt samen met GVB hoe met deze financiële vooruitzichten een robuust, betrouwbaar en betaalbaar netwerk kan worden ingezet voor 2024. Hierbij worden een aantal aspecten meegenomen, zoals veranderd reizigersgedrag waardoor netwerkwijzigingen nodig zijn om in te spelen op de veranderende vervoervraag. Daarnaast dient rekening gehouden te worden met de ‘maakbaarheidseisen’ van de vervoerder als gevolg van de beschikbaarheid van personeel en de 30km/u-maatregelen in Amsterdam waarvoor extra personeel nodig is. Tekort aan personeel houdt langer aan dan eerder werd voorzien Net zoals bij alle andere vervoerders in de ov-markt kent GVB een personeelstekort, zoals ook uiteen is gezet in de brief aan de Regioraad van 7 maart. In de hele ov-sector is dit een gevolg van een enorme krapte op de arbeidsmarkt en een hoog ziekteverzuim en is personeel in de flexibele schil in coronatijd, toen het reizigersaanbod gering was, gaan werken buiten de ov-sector. De vergrijzing in het personeelsbestand en de regeling voor vervroegd pensioen zorgt ervoor dat de uitstroom hoog is. Het terugdringen van het verzuim en het werven van nieuw personeel is daarom prioriteit voor GVB. GVB onderneemt op verschillende acties om het ziekteverzuim te laten dalen, uitstroom te laten dalen en de instroom te vergroten.

Bijvoorbeeld door het terughalen van (vroeg)gepensioneerden en door aan werknemers met een tijdelijk contract eerder een vast contract aan te bieden. Daarnaast wordt meer loopbaanperspectief geboden, wordt er onderzoek gedaan naar de oorzaken van langdurig verzuim. Het hoge ziekteverzuim en personeelstekort leiden er toe dat de Vervoerregio ontheffingen heeft verleend aan GVB in 2023 om tijdelijke frequentieverlagingen door te voeren op drie verschillende tramlijnen. Inmiddels zijn de frequentieverminderingen voor lijn 13 niet meer nodig. Voor lijn 14 en lijn 19 loopt tot op heden nog een ontheffing. GVB geeft aan dat de personeelskrapte nog aanhoudt en ook in 2024 effect heeft op de ‘maakbaarheid’ van plannen. In het Vervoerplan voor het tweede deel in 2023 (periode van 3 september t/m 19 december) blijft het netwerk in stand, gelijk aan de dienstregeling in het voorjaar van 2023. Dit is echter exclusief de additionele ontheffingen voor de frequentieverlagingen van de tramlijnen, en mogelijk in het najaar de buslijnen. Gezien het personeelstekort bij GVB is het de verwachting dat ook in het najaar ontheffingen aangevraagd moeten worden. Inspelen op de veranderende vervoervraag Het ov-netwerk bevat in normale omstandigheden altijd netwerkwijzigingen, zodat het blijft aansluiten bij de behoeften van reizigers.

Gezien de uitzonderlijke situatie tijdens de COVID-jaren is dit de afgelopen drie jaar niet gedaan. Inmiddels begint het nieuwe reisgedrag een patroon te vormen. We zien dat met name de forensen anders reizen dan voor corona. Zo wordt er meer vanuit huis gewerkt en wordt de spits vaker gemeden. Daarentegen moeten scholieren gewoon weer naar school en zijn de toeristen ook weer terug in de stad. Dit heeft effecten op de verschillende modaliteiten in verschillende delen van de stad. Zo zien we momenteel de drukte op tramlijnen in de binnenstad toenemen en ook op metrolijn 52. Voor 2024 en met de blik op de (consistentie naar de) inbesteding vanaf 2025 is het voor de Vervoerregio van belang in te spelen op de reisbehoeften van de reiziger en de ‘maakbaarheid’ van het aanbod door de vervoerder. Netwerkwijzigingen zijn nodig om in te spelen op de veranderende vervoervraag. Het DB zet zich in om het aantal netwerkwijzigingen tot het minimaal noodzakelijke te beperken. Daar waar wijzigingen wel nodig zijn wordt gekeken of aanvullende maatregelen nodig zijn om te toegankelijkheid van het ov te blijven garanderen.

Ons kenmerk

2023/17521/IdB

Pagina

3 van 3

Proces om te komen tot Vervoerplan 2024 Deze ontwikkelingen, samen met de impact van de beleidsontwikkelingen in de concessiegemeenten en de zorgen die vanuit de consultatieronde naar boven zijn gekomen, vormen de basis van het gesprek dat Amsterdam, GVB en Vervoerregio met elkaar voeren. Het onderwerp wordt geagendeerd voor de Regioraad op 11 juli. Dan bespreken we de laatste ontwikkelingen met u. De vaststelling van het Vervoerplan 2024 staat gepland in het 3e kwartaal van dit jaar.

Hoogachtend, Melanie van der Horst Voorzitter van het Dagelijks Bestuur

Dit document is digitaal ondertekend en bevat daarom geen zichtbare handtekening. Zie akte van ondertekening.