20230510 verslag Gemeenteraad middag

Als je duurdere woningen bouwt kan je ook meer woningen bouwen. Dus dat is hoe wij tot 12.000 komen, zeg ik tegen D66. Daar dienen wij dus ook moties voor in, die tekenen we mee met de VVD en het CDA. En er was nog even één dingetje en dat gaat over iets wat in de commissie is besproken. Toen werd er door mijn collega Van Berkel gevraagd, wat is nou een betaalbare koopwoning? En toen zei de wethouder, dat is tot de Nationale Hypotheek Garantie, dus ergens rond de vier ton. Dat kan natuurlijk zo zijn, maar ook hier is sprake van krimpflatie, want die woningen die staan wel te koop, maar daar heb je het over 42 vierkante meter. Dat zijn al die projecten die niet van de grond komen. Want ja wie koopt er nou voor vier ton 42 vierkante meter? Dus als we het hebben over een betaalbaar huis moeten we het niet hebben over tot een bepaald geldbedrag, we moeten het hebben over een vierkantemeterprijs, want je zit al voor die 42 vierkante meter over de 10.000 euro per vierkante meter. Dus, kan de wethouder daar met een definitie komen wat hij betaalbaar vindt per vierkante meter? Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het wethouder Van Dantzig.

CONCEPT

58

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Wethouder VAN DANTZIG: Voorzitter, bedankt. Een fascinerend betoog wel van collega Kreuger wat even blijft hangen, want ik werd eerst behoorlijk het rechtse kamp ingetrokken door de heer Kreuger om vervolgens een warm pleidooi te hebben voor socialistische limiteringen van vierkantemeterprijzen. Het kan allemaal verkeren in één bijdrage. Maar daar heeft het college, moet ik heel eerlijk zeggen, net geen maatstaf voor. Voorzitter, het Woningbouwplan wat hier voorligt, dat heb ik in de commissie ook gezegd, is een product om de wooncrisis met de markt op te lossen. Maar ook echt een product wat de markt naar onze hand moet zetten, maar wel in samenwerking met de markt. We kunnen nu eenmaal de marktpartijen, corporaties, ontwikkelaars, pensioenfondsen niet verloochenen in deze hele wooncrisis. Zij leveren uiteindelijk de productie voor onze woningbouw. Dat moet op onze voorwaarden, waarbij we wel gezegd hebben, wij moeten natuurlijk goed kijken naar de voorwaarden zodat het ook gerealiseerd kan worden. Het moet zo betaalbaar mogelijk, het moet zo duurzaam mogelijk, het moet een fijn huis zijn voor de mensen die er gaan wonen. En voorzitter, mensen zijn vrij verschillend en dus ook hun woonwensen en ik denk eerlijk gezegd niet dat je dit kan vatten in of een vaste vierkantemeterprijs of überhaupt een vast aantal vierkante meters.

Ik was in Elzenhagen, een wooncomplex van Ymere openen, ik mocht daar even in een woning kijken. Een keurige keuken, woonkamer, slaapkamer, nog een extra kamer, een badkamer, de wasmachine kon erin, een goede gang, nog een heel goed buitenbalkon op de hoek; ik meen zelfs dat het op het zuiden was. Het voelde echt riant en ik vroeg, voorzitter, hoeveel vierkante meter is dit nou? Want dat staat er dan niet bij. Het was 55 vierkante meter. Dit was een alleenstaande man, maar die had nog wel ruimte voor wat gezinsuitbreiding. Dus ik denk over die discussie, en daar ben ik ook niet positief over de motie, ik meen dat het 211 is, voorzitter, van de SP over die 60 vierkante meter, tot het platslaan van vierkante meters. Waar ik het wel zeer mee eens ben is dat het een fijne woonomgeving moet zijn, een plek waar je elkaar ook kan opzoeken. Wist u dat er heel veel jongeren eenzaam zijn? Een weet u hoe dat komt? Omdat het steeds kleinere kamertjes zijn geworden waar echt weinig voorzieningen worden gedeeld. Ouderen zeggen heel vaak, wij zouden juist heel graag voorzieningen delen. Ik heb laatst de eerste wooncorporatie geopend, moet sommige hier zeer aanspreken, de Warren, daar was geen keuken te vinden waar je zelf kon koken volgens mij. Dus laten we ook eerlijk zijn dat de wereld verandert en hoe je met elkaar omgaat ook verandert.

En eerlijk gezegd, mijn schoonfamilie die wat meer uit de hippe kraakbeweging kwam, die deelde ook alles, wel vrij veel alles. Dus ik wil wel vaststellen dat juist die gedeelde voorzieningen, misschien een kookplaatje in je eigen huis en een grote keuken, dat dat echt wel de toekomst is waarbij we altijd fijne woningen moet bouwen. En ik wil nog wel wat verder gaan, want ik heb ook de ontwikkelstrategie aangekondigd, ook een fijne stad met een bibliotheek en een sportveld. Dat gaat natuurlijk om meer dan wonen alleen, als we alleen maar huizen neer zouden zetten, voorzitter, dan hebben we een dode stad. En een stad zonder gezinnen, voorzitter, daar hebben we ook allemaal niks aan, want dan had mijn gezin hier ook niet meer gewoond. In het coalitieakkoord staat een actieplan Gezinsvriendelijke Stad aangekondigd. Dat was toen waarschijnlijk een briljant idee van de coalitie. En ik wil u toezeggen dat ik de volgende collegevergadering in het college aanhangig zal maken hoe we aan deze oproep uit het coalitieakkoord uitvoering gaan geven en waar we dat kunnen betrekken. En daarmee ben ik negatief over een motie woningen voor gezinnen van het CDA, want dat die roept op tot een beleidskader, dat nog voor 1 november van voldoende grote woningen en voorzieningen.

Ik denk waar u naar op zoek bent is de uitwerking van dit woningbouwplan, dat gaan we doen zodat we gebiedsgericht gaan kijken wat woninggroottes zijn. Maar volgens mij willen we allemaal, wat is nou een fijne stad voor gezinnen? Volgens mij moeten wij met elkaar even nadenken, wat is daarvoor nodig, wat

CONCEPT

59

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

voor voorzieningenniveau past daarbij? Maar dat heeft vaak ook met veiligheid en sport te maken, met allerhande dingen, schoonheid ,hoor ik van de burgemeester. Dat is misschien een mooi bruggetje, voorzitter, want mijnheer Boomsma, ik weet dat u soms wat sceptisch bent over hoe ik naar de schoonheid kijk. Maar daarom hebben we de taken een klein beetje verdeeld in het college, dat de burgemeester mij dan, u houdt mij scherp en de burgemeester houdt mij ook scherp en die zegt altijd een fijne stad is een mooie stad. En dat ben ik zeer met u eens. Maar waar u nou volgens mij op inzet, zegt als we gewoon goed gaan bouwen, wat volgens mij ook altijd een lijn was van u, collega, hoe zorgen we niet om die fantastische stad verliezen? Of erger nog, dat wij over twintig jaar hier ergens in een nieuwbouwwijk een kop koffie drinken om bij te praten en denken wat is het eigenlijk allemaal lelijk geworden. Toch? Dat willen we niet. Nou denk ik, voorzitter, ik ben in zoverre positief over uw motie, ik moet er wel bij zeggen hij is enigszins overbodig omdat er twee andere plekken zijn waar dit al belegd is en er is natuurlijk al de Omgevingsvisie, maar ook het kwaliteitskader waaraan het CRK toetst. Ik stel u voor dat we die kaders nog een keer naar de commissie sturen, dat we daar het gesprek met elkaar aankunnen.

Zijn er nou nog aanpassingen nodig die we bij de uitwerking van het Woningbouwplan meenemen. Zodat we ook even een keer een echte discussie kunnen hebben over stedenbouwkundige schoonheid. Dat is toch bijna een aanbod wat niet is af te slaan, voorzitter. Dus in zoverre ben ik er positief over, maar dan met die uitvoering. Voorzitter, verder heb ik opgeschreven dat het CDA een mooie opsomming gaf, maar dat is wel echt het debat recenseren en iets wat ik gewoon met de beste wil van de wereld niet meer kan lezen, sorry. Voorzitter, het CDA vroeg verder de transparantie over de grondprijzen. Ik ben zelf ook veelvuldig in gesprek met marktpartijen en heb ik de laatste keer afgesproken ook met een selecte groep ontwikkelaars nog eens een heel goed gesprek te voeren over de grondprijs. Kijk, de grondprijzen, ja wij verdienen er ons geld mee waarmee we kunnen investeren in de stad, ook sociale wensen kunnen realiseren. Maar het moet marktconform zijn. Dus als wij het gevoel hebben dat we ernaast zitten, dan proberen we dat aan te passen. Het ingewikkelde bij die grondprijs, het is natuurlijk marktgevoelige informatie, van beide kanten niet helemaal openbaar, ik kan het publiceren, maar hier zo transparant mogelijk, dat gesprek gaan we doen. Niettemin voorzitter, zei het CDA dat we de cijfers van vorig jaar gaan halen, die kans lijkt niet groot.

Laat ik hier dan maar de echte winstwaarschuwing geven. Alle signalen zien ernaar uit dat het komend jaar op het gebied van de woningbouw een bloedbad wordt. Het ziet er gewoon naar uit dat wij echt bijzonder weinig woningen gaan realiseren. We zitten er bovenop, we proberen alles erdoorheen te slepen, het college kijkt ook bij elk punt wat kunnen we nou wel of niet nog voor elkaar krijgen zonder afbreuk te doen aan ons volkshuisvestelijke principe, zonder de hele inboedel gratis weggeven of alleen maar dure woningen te bouwen of veel kleine. Dus het moet wel kloppen. Ik hoorde de heer Aslami mij ook een verzoek doen, bij de woningbouwrapportage nou eens aan te geven, welke van die beslissingen heeft het college sowieso genomen, dat krijgt u altijd, maar ook op welke gronden zijn er dingen niet genomen? Dat ga ik even voor u in kaart brengen, het zal misschien soms vertrouwelijk moeten, maar ik snap dat wel want u wil natuurlijk weten wanneer kiest het college nou ergens wel voor, dat krijgt u vaak langs, maar wanneer ook niet. Ja, en wilt u daar misschien een andere afwegingen maken? Dat lijkt me een hele goede reden.

Dan voorzitter, ga ik over naar, want ik had moties van het CDA gedaan, dan ga ik over naar GroenLinks en we hebben hier, grappig genoeg voorzitter, niet één motie cum suis, maar meerdere moties op hetzelfde onderwerp waar ik eigenlijk allemaal positief over ben. Dat is namelijk de motie over panel woningzoekenden en de motie Woningraad. Ik heb u in de commissie al gezegd, ja we moeten woningzoekenden en ook mensen die hier

CONCEPT

60

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

wonen hier echt bij betrekken, want een stad bouwen we natuurlijk niet voor de aantallen en we bouwen het ook niet omdat het, ik kan u vertellen zo leuk is het nou ook weer niet om elk bouwproject te openen, maar ook niet om een bouwproject te openen. Ondanks dat het soms best geestig is, laat ik dat er ook bij zeggen. We doen het omdat we een fijne stad willen maken voor die woningzoekenden. We bouwen die woningen ook om een bijdrage te leveren aan de wooncrisis. Want ja, we willen de doorstroming op gang brengen, maar dat lijkt echt nog wel wat ingewikkelder dan gewoon woningen toevoegen. Dus ik ben over beide moties, de Woningraad en het panel woningzoekenden erg positief, maar ik ga wel dit even bij elkaar voegen en dan zelf een voorstel doen waar ik beide moties doorheen heb geweven. Ik denk dat u snapt waarom dat mijn pragmatische antwoord is en ik weet u te vinden als ik daarover vragen heb. Dan voorzitter, complimenten aan de heer Minderhoud, volgens mij een fantastisch betoog en ook om nog even goed aan te geven dat de wooncrisis, als je het alleen maar over percentages en afmetingen hebt het ook wel een enorme papieren bureaucratische crisis lijkt te worden. En het gaat natuurlijk gewoon over betaalbare voordeuren voor mensen en een fijne plek om te zijn. Ik snap dat zeer, ik zie dat ook echt als steun voor de beweging die het college heeft ingezet.

U heeft verder ingediend de motie actieve grondpolitiek. Nou voorzitter, daar ben ik zeer voor. Ik moet wel zeggen, ten dele doen we dit al, want als zich een goede kans voordoet, dan zouden we dat altijd willen. U weet dat er ook nog wel een aantal stukken, één zeer prominent stuk stad, het Marineterrein waar wij echt nog in gesprek moeten met het Rijksvastgoedbedrijf. Ik ben er positief over, ik zie het ook als aansporing geen kansen onbenut te laten. Waar ik wel bij moet zeggen dat ik ook met mijn fijne collega de wethouder Financiën af en toe wel moet zorgen dat het past. Maar ik bedoel, ik ken u als een verantwoordelijk politicus dus dat zult u ook begrijpen. Maar ik zie het echt als een ondersteuning van beleid, ik ben blij dat u dat zo indient. Dan voorzitter, maar dit ligt aan mijn eigen ordening, de motie Verbeter de acties van het Vereveningsfonds. Ik ben toch wel geneigd, voorzitter, mevrouw Van Renssen in de richting van de heer Boomsma een klein beetje te verdedigen. Want volgens mij staat hier niet dat mevrouw Van Renssen op zoek is naar een lelijke stad bouwen. Mevrouw Van Renssen zegt, zou het nou niet eens goed zijn om te kijken wat we nou nog allemaal een eisen hebben en of ons dat extra geld in het Vereveningsfonds kost. En sommige van die eisen, zoals bijvoorbeeld het behoud van naoorlogse monumenten, zal niet direct impact hebben op het Vereveningsfonds.

Heel soms wel hoor, maar ik zou het onderzoek ook wel iets breder willen trekken, hoe kunnen we zowel van het Vereveningsfonds gewoon geld verdienen als gewoon meer tempo maken? De parkeerkelders en inpandige fietsparkeren, dat kost wel geld. Ik moet daar wel bij zeggen, we hebben in Amsterdam de regel dat als er geen parkeergarage bijzit krijg je ook geen parkeervergunning, dus dat is nog best een keuze die je met deelmobiliteit zou kunnen maken. De fietsen komen dan wel gewoon op straat te staan. Daar hebben wij namelijk nog geen goede middelen voor. Dan voorzitter heeft GroenLinks samen met Partij van de Arbeid een motie voor … (Het lid VAN RENSSEN: Voorzitter, dank u wel? Nee, ik ben uiteraard blij met de uitleg zoals de heer Van Dantzig die ook geeft aan de motie die is ingediend. Wat ik bedoel met name is bijvoorbeeld bij een bouwplan in Nieuw-West, bij de Ottho Heldringstraat, daar staat een oud, volgens mij, radiogebouw en daarvan, om dat te behouden wordt er bijna 3 of 4 miljoen, kost dat uit de grondexploitatie. En doordat dat behouden wordt, kan er minder sociaal worden gebouwd en kan er minder groen worden gebouwd. Dus dat bedoel ik eigenlijk met goed kijken naar het behouden van naoorlogse gemeentelijke monumenten.)

CONCEPT

61

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Voorzitter, ik ben het daarmee eens. Ik moet zeggen in mijn voormalige rol als wethouder Monumenten en Erfgoed wil ik toch een keer benadrukken dat monumenten ook echt waarde hebben voor de stad. Ik denk dat we daar zorgvuldig mee om moet gaan. Maar ik snap ook wel uw oproep, wat zeker in de tuinsteden, wat vind je nou echt zo belangrijk om te behouden? En wat vind je dat je kan vernieuwen? Want het klopt als je minder aan behoud doet, dan kan je in ieder geval meer toevoegen, kan je het groener maken, is er meer ruimte, kan het soms ook meer opleveren. En ik durf zelf ook wel de stelling aan dat toen Van Eesteren in al zijn briljantie de tuinsteden aanlegde, dat hij zelf ook niet dacht dat moet er bijna honderd jaar later nog exact hetzelfde uitzien. Het moet allemaal in de geest van een goed stedenbouwkundig plan, daar moeten we zorgvuldig mee omgaan. Maar mijn ervaring met stedenbouwers, en ik durf zomaar te zeggen dat het in de historie ook zo was, is een fijne stad bouwen. En mensen veranderen, hun leefomgeving verandert, dus ook goed om te kijken hoe erg wil je dit behouden? En al was het maar omdat het soms voor duurzaamheid ook gewoon niet te doen is, het verduurzamen. En ik geloof dat er in ieder geval geen inwoner is die in de schimmel zit, maar denkt het is wel een monument. Toch? Ik denk dat dat gewoon, die emotie niet bestaat.

Dus ik ga dat samen met mijn gewaardeerde collega van Volkshuisvesting en Duurzaamheid goed voor u oppakken. De andere motie over uitbreiden rapportages zal ook een coproductie worden met mijn collega van Volkshuisvesting. U vraagt namelijk om meer inzicht. Ik moet daar wel bij zeggen, heel veel meer en gedetailleerd inzicht, wij voelen ons gecommitteerd dat aan u aan te leveren maar willen wel vragen om een klein beetje geduld en mededogen met de ambtelijke organisatie. Volgens mij begrijpen we wat we van elkaar willen, gaan dat ook een kaart brengen. Maar u vraagt veel en gedetailleerd, dus we moeten even zoeken wat we daarin exact kunnen leveren. Maar ik ben daarover positief en ga er alles aan doen zo dicht mogelijk bij uw motieverzoek te komen. (Het lid MINDERHOUD: Ja, nog even een verhelderende interruptie, zou ik zeggen hoor. Kijk het gaat niet per se om meer, maar vooral om beter inzicht en overzichtelijker inzicht. Dus het gaat, dat staat ook expliciet in de motie, om juist niet meer onderzoeken te gaan doen, om niet meer tijd daaraan te besteden, maar juist te kijken van wat ligt er nu? Hoe kunnen we dat op zo'n manier presenteren dat we er op gebiedsniveau wat meer aan hebben? Dus dat wilde ik nog even verduidelijken.) Voorzitter, heel goed. Ik deed ook een klein beetje aan verwachtingsmanagement.

We hebben helder gezegd, ga nou niet allemaal allerhande onderzoeken doen, maar zorg dat alle informatie die er is gepresenteerd wordt, dat u er als raadslid ook daadwerkelijk wat mee kan. Ik realiseer me, voorzitter, toen ik in de stoel van de heer Minderhoud zat, wat de speurtocht dat af en toe is. We gaan echt ons best doen. Maar ik moet gewoon, het wordt wel even puzzelen hoe we dat doen en misschien zegt u de eerste keer wel dat het nog niet helemaal perfect is. Laten we dat dan gewoon met elkaar bespreken, want we streven naar perfectie. Dan voorzitter, BIJ1 had bij mij een motie ingediend, de motie terugkeergarantie. Dat gaat over het terugkeren van maatschappelijke instellingen en organisaties. Ik moet deze motie ontraden omdat het ook met het Didam-arrest niet mogelijk is dingen één op één … Is deze terugtrokken? Oké. Mag ik, zal ik u dan terwijl u hem heeft teruggetrokken toch een toezegging doen? Want dat was ik namelijk van plan. Ik vond het een, dan vergeten we de motie even, ik wilde u vooral wat toezeggen. Het ging namelijk, het nadenken over bedrijvigheid, stadsverzorgende bedrijven, maatschappelijke instellingen, huisartsen, et cetera, heel, heel, heel belangrijk.

En ik ga u ook, ik ben samen met de wethouder EZ in gesprek hoe kunnen we nou, zeker in Noord, maar ook in Zuidoost en andere delen kijken of, en het kan niet alle bedrijvigheid, het kan niet alle maatschappelijke

CONCEPT

62

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

instellingen en het kan niet elke huisarts, maar zorgen dat die zoveel mogelijk terug kunnen komen. Dus ik zie uw niet-ingediende motie als een aansporing van een zoektocht waar we toch al mee bezig zijn. Ik zeg u toe dat we daar ook die maatschappelijke instellingen echt nauw bij gaan betrekken. Dan voorzitter, zijn we bij het blokje meer of minder koopwoningen. Voorzitter, ik moet zeggen dat ik de VVD ken als wel een tekstvaste partij, want ik denk dat elk gesprek wat wij gevoerd hebben hierover, heeft u gepleit voor meer koopwoningen. En ik heb aan de ene kant, voorzitter, het gevoel dat ik de heer Von Gerhardt erg tegemoet ben gekomen, want juist in dat middensegment kan er een hoop bij. Maar u doet ook iets wat ik niet helemaal heb kunnen plaatsen, want aan de ene kant pleit u voor meer vrijemarktsegment, u heeft altijd, zolang ik de VVD ken was het altijd meer markt, en tegelijkertijd wil u het vrijesectorsegment dan weer met regels gaan omkleden. Waar je denkt aan het enige stukje wat je aan marktwerking hebt op de woningmarkt nog verder wil inperken. Aan de ene kant zouden we kunnen zeggen dat is een plus, want ook de VVD ziet dat marktwerking niet geheel meer werkt in het woondossier. Tegelijkertijd is dit denk ik echt iets waar je niet te veel regels op moet leggen.

Of er een woning verkocht of verhuurd wordt, dat is echt iets wat we in dat stuk aan de markt moeten overlaten. Al was het maar dat op dit moment koopwoningen eigenlijk niet worden afgezet. Alle ontwikkelaars zeggen tegen mij, nieuwbouwkoopwoningen echt ingewikkeld. Kunt u het omzetten naar eeuwigdurende middenhuur? Mogen we van die koopwoningen toch verhuurwoningen bouwen? En ik zeg, weet u bij dit soort dingen, als het maar doorgaat en als het nog betaalbaarder kan ook. Dus ik wil dat niet doen en ik vind in het middensegment meer dan 25 procent koopwoningen wel heel ingewikkeld. We hebben daar natuurlijk geen prijsreguleringsmechanismen, dus dat zou nu kunnen dat het betaalbaar is, maar wie garandeert ons dat het over tien jaar nog is? Dus we hebben hier vooral gedacht uit volkshuisvestelijke argumenten. Ik neem dan altijd Amstel 3, 80 procent huurwoningen, 20 procent koop, dat is gewoon voor die buurt niet zo goed. Dus laten we daar nou iets meer eigenaarschap invoeren in het middensegment. Maar ik zou daar niet de schuif zover open willen zetten als de VVD doet. Dus daar ben ik helaas ook negatief over. En dan heb ik, voorzitter, volgens mij alle moties gehad. (Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, want ik hoor de wethouders zeggen 80-20, dat 80 procent, 20 procent koop, dat vind ik in een wijk als het Amstelkwartier niet goed.

Nu zeg ik met mijn motie, zorg er nou voor dat dat minimaal 25 is, dus 5 procent meer dan iets wat volgens de wethouder niet goed is. En toch wordt hij ontraden. Ik vraag me af, kan de wethouder dat uitleggen.) Voorzitter, uw motie roept op die 25 procent in het middensegment wat dan 40 procent is, verder los te laten. Technisch gezien is dat 10 procent, een kwart van 40 procent. Maar ik zeg alleen, daar alleen maar huurwoningen, dat is gewoon niet goed. Dus we hebben daar meer ruimte in gemaakt. In dat vrije segment kunnen overigens ook, kan de ontwikkelaar ervoor kiezen huurwoningen te doen, omdat we dat echt de vrijemarktwerking laten. Maar we doen dat voor meer eigenaars, we vonden zelf 25 procent van dat middensegment, dus een kwart van die 40 procent, echt ruim voldoende. Ik bespeur ook niet een hele brede meerderheid in de gemeenteraad hiervoor. Maar als u een meerderheid bij elkaar weet te puzzelen, dan gaan we het natuurlijk uitvoeren. (Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, want ik had het over mijn andere motie, die gaat over zorg er nou voor dat bij nieuwbouwwijken minimaal 25 procent uit koopwoningen bestaat, juist voor de reden dat we niet de nieuwbouwwijken willen met alleen maar huurwoningen.)

CONCEPT

63

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Voorzitter, volgens mij haalt u twee van uw eigen moties door elkaar. Want u heeft een motie loslaten maximaal percentage koop binnen middensegment. Dat heb ik u gezegd, daar heb ik gezegd dat is 25 procent en u wilt een motie minimaal 25 procent koopwoningen. Maar daarvan wilt u eerst 40-40-20 … ‘…’ (Buiten microfoon) Wethouder VAN DANTZIG: We gaan even tekstexegese, voorzitter. Het Woningbouwplan 2022-2028 aan te passen dat bij alle nieuwbouwprojecten sociale koop binnen het middensegment wordt toegestaan zonder maximum. Daarvan heb ik gezegd, dat vind ik echt te ver gaan. Bovendien is dit nog geen marktcontraire sociale koop. Dus dat gaat gewoon op gebieden waar het wat meer in de buitenwijk is, zal het wat kleiner worden. Maar ik denk van lokaal eigenaarschap is ons percentage beter. Daar ben ik dus negatief over. Het andere is, bij nieuwbouwwijken op gebiedsniveau staat het streven dat minimaal 25 procent van de woningen koopwoningen zijn. Daarmee wilt u ten dele 40-40-20 loslaten, zegt u ook we willen denk ik nog verder sturen in dat vrije segment. Daar zijn wij niet voor, wij zijn ook niet voor een koopwoningennorrm. We zullen per gebied kijken, gebiedsgericht, en als er dan binnen het middensegment en binnen de vrije sector meer vraag is naar koopwoningen, dan zullen we dat meenemen, waarbij we altijd zeggen die 20 procent vrij segment is in principe vrij. Tot zover.

(Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. Nog over het grapje in het begin. Ik heb niet opgeroepen om vierkantemeterprijzen te legitimeren. De vraag was, wat vindt de wethouder een betaalbare vierkantemeterprijs? Aangezien hij zelf verwees in de commissie naar de NHG-grens. Maar ja, als je dan een woning krijgt van 40 vierkante meter of 50 vierkante meter voor vier ton, valt die weliswaar onder de NHG, zou die betaalbaar zijn volgens de definitie, maar dat is natuurlijk niet betaalbaar.) Ja voorzitter. Volgens mij is de NHG-grens waar wij nu mee rekenen, ik weet dat die verhoogd is. Maar wij houden ons vast aan die 355.000 euro. Mind you, dat is voor een middeninkomen echt nog wel fors verdienen. Het is echt niet zo dat je dat makkelijk neerlegt, voor een alleenstaande moet je gewoon echt een heel serieus salaris hebben. Is meestal maal vier of maal vijf, maar nu is de rente ook nog heel hoog. Weet u wat ik ingewikkeld vind? Dat ligt heel erg aan wat je nodig hebt en ook heel erg aan hoe het eruitziet. Hoe het floorplan is. Architecten zijn tegenwoordig veel meer bezig met woningen waar je met minimale ruimte veel fijnere woningen hebt. Dus ik vind zo'n vierkantemeterprijs wat redelijk is, dat is heel gebiedsspecifiek. We hebben natuurlijk wel gezegd, geen sociale woningen onder de 40 vierkante meter. Ik denk dat dat voor volwassenen goed is.

Voor jongeren kan dat weer anders, wellicht dat wat innovatieve woonconcepten zullen voorstellen waar dat ook weer anders kan. Hoe bereken je dan de vierkantemeterprijs? Als je een fijn huis hebt, maar je hebt een fantastisch dakterras, je hebt een enorme woonkeuken die je deelt, dan is het ook ingewikkeld. Ik vind dat gewoon niet zo'n goede maatstaf, eerlijk gezegd. (Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. Maar zou het dan misschien niet wenselijk zijn dat we in ieder geval voor de sociale koop, die er wel in dit plan zit, dat we de grens wat oprekken naar de nieuwe NHG-grens. Dan komen we al boven de 4 ton uit en dan kunnen mensen wat meer ruimte krijgen. Want voor die 325.000 euro of 324 is het geloof ik, heb je natuurlijk geen ruimte.) Ja voorzitter, het is de grens die wij hebben opgenomen, is in ieder geval 355.000, want dat is nu ook de grens waar het rijk mee rekent voor betaalbare koop. Dus we hebben

CONCEPT

64

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

dat synchroon op elkaar ... Weet u, wat u voorstelt is, als we nou gewoon de definitie voor sociale koopwoningen verhogen, dan kunnen meer mensen dat kopen. Mensen krijgen dan niet meer geld. Als wij nu de sociale huurgrens op 3.500 per maand leggen, dan hebben we alleen nog maar sociale woningen in Amsterdam. Maar daarmee is wooncrisis niet opgelost natuurlijk. Dus dat lijkt me niet de juiste volgorde. De VOORZITTER: Dank u wel. Daarmee is dit onderwerp voldoende besproken. Althans laat ik eerst even rondkijken voordat ik dat zelf concludeer. Heeft u behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten 18. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de verdeling van de 1800 woningen voor het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen in 2023 VN2023-010295 De VOORZITTER: Kunnen we door naar het volgende onderwerp, want ik wil toch nog eventjes een onderwerp proberen te bespreken voor de avondpauze. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Ahmadi en Van der Veen inzake langdurig inzetten voor het bestrijden van stigmatisering van statushouders, nr. 179.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Om langdurige inzet tegen deze vorm van stigmatisering en demonisering van een kwetsbare doelgroep, door zich hiertegen uit te blijven spreken en indien nodig hieromtrent campagne te voeren.

Motie van het lid Nanninga inzake Statushouders uit Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen halen, nr. 210.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Statushouders uit het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen te halen.

Motie van het lid Boomsma inzake het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen in 2023 zicht op ontwikkeling over lange termijn, nr. 216.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

De raad inzicht te bieden in de ontwikkeling van kwetsbare groepen t/m 2030 met daarbij verschillende mogelijke scenario’s, en aan te geven wat gemeente, Rijk en Metropoolregio voor de verschillende groepen kunnen doen om het tekort te verminderen.

Motie van het lid Von Gerhardt inzake woningdelen onder statushouders bij geschikte woning, nr. 217.23

CONCEPT

65

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Alleenstaande statushouders bij het toewijzen van een sociale huurwoning deze te laten delen met andere alleenstaande statushouders als de woning daarvoor geschikt is.

Motie van het lid Von Gerhardt inzake geen urgentieverklaring meer na tijdelijk huurcontract van vijf jaar of langer voor statushouders, nr. 218.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Statushouders geen urgentieverklaring meer te geven nadat zij een eerdere (sociale) huurwoning toegewezen hebben gekregen met een tijdelijk huurcontract wat vijf jaar of langer duurde.

Motie van het lid Von Gerhardt inzake binding met Amsterdam hetzelfde voor jongeren als voor kwetsbaren, nr. 219.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

De definitie voor binding met de stad Amsterdam voor een urgentieverklaring, zoals opgenomen in de Huisvestingverordening Amsterdam 2020, gelijk te trekken met die voor Amsterdamse jongeren, te weten: in een periode van tien jaar minimaal zes jaar onafgebroken ingeschreven staan in de gemeente Amsterdam.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Dan hebben zich de volgende sprekers gemeld, de leden Boomsma, Heinhuis, Von Gerhardt, Alberts. Kan ik daar anderen aan toevoegen? Nanninga, Van der Veen, Ahmadi. Dan ben ik er en dan is het woord als eerste aan de heer Boomsma. En u weet dat u krap in uw tijd zit? Het lid BOOMSMA: Ja, dank voorzitter. We hebben de plicht, juridisch en moreel, om kwetsbare mensen voorrang te geven en op te vangen voor huisvesting, maar er zijn veel minder beschikbare woningen dan we nodig hebben. De afgelopen jaren is herhaaldelijk daartoe, de definities zijn aangepast van wie daar nu onder vallen, onder die categorieën. En iemand die drie jaar geleden bijvoorbeeld nog onder de regeling viel, die valt daar nu niet meer onder. Ik denk dat het goed is om meer vooruit te kijken en proberen dit voor te zijn, dus daar een iets langer termijnperspectief te nemen. Namelijk een motie om collega's te vragen, om het college te vragen om de raad meer inzicht te bieden in de ontwikkeling van die kwetsbare groepen tot en met 2030 en dan aan te geven welke groep, wat we kunnen doen en wat verschillende partijen kunnen doen, ook de Metropoolregio en vanuit het rijk, om dat tekort te verminderen. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan is het woord aan mevrouw Heinhuis. En dan maak ik even gebruik van de gelegenheid.

Er was een verkeerde titel gegeven aan motie 219 en dat is motie van het lid Von Gerhardt, langere binding met Amsterdam voor urgentieverklaring. Dan is het woord aan mevrouw Heinhuis.

CONCEPT

66

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

Het lid HEINHUIS: Dank u wel, voorzitter en ik kan me eigenlijk grotendeels aansluiten bij de woorden van de vorige spreker. Het is uiteraard onze verplichting, zeker als hoofdstad, als grootste stad in Nederland, om huisvesting te bieden aan kwetsbare groepen. En het is ongeloof pijnlijk dat dat steeds niet lukt. We hebben dat natuurlijk vaker besproken, ook in de commissie uitgebreid besproken, maar dat er in 2030 de verwachting is dat er 10.000 woningen te kort zijn voor deze kwetsbare groepen is natuurlijk verschrikkelijk. Ik ben blij dat er onverminderd inzet is vanuit het college ook om daar wat aan te doen. En ik kijk ook uit naar de verdere inhoudelijke bespreking die we zullen doen bij de Aanpak Volkshuisvesting, waarbij ik ook hoop dat we met elkaar van gedachten kunnen wisselen hoe we dit beter kunnen gaan doen, wat we kunnen veranderen en verbeteren, zodat juist die heel kwetsbare mensen in onze stad woonruimte ook kunnen vinden. Dat was het voor zover, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, mijn collega's zeiden het al, we hebben elk jaar ongeveer twee keer zoveel urgenten als woningen die we beschikbaar hebben. We stevenen af inderdaad op een tekort of een achterstand van 10.000 in 2030.

En dat betekent eigenlijk dat je urgentie dan niet zoveel meer waard is, als je nog 10.000 mensen voor je hebt die op een woning wachten. En dat betekent dat we moeilijke keuzes zouden moeten maken. Moeilijke keuzes om ervoor te zorgen dat degenen die het het hardst nodig hebben zo snel mogelijk die woning krijgt. En dat betekent ook dat we keuzes moeten maken die misschien niet leuk zijn, maar wel noodzakelijk omdat we anders tegen iedereen zeggen, fijn dat je een urgentieverklaring hebt, maar je hebt er niks aan, want je krijgt pas over twee of drie of vier jaar een woning. De VVD neemt haar verantwoordelijkheid en doet een aantal voorstellen om ervoor te zorgen dat het aantal urgentieverklaringen omlaag gaat, zodat degene die het het hardst nodig heeft daar aanspraak op maakt. En het eerste voorstel is om statushouders die al vijf jaar lang een woning hebben gehad op een tijdelijk wooncontract, niet meer opnieuw een hun urgentieverklaring te geven, maar deze gewoon via het normale systeem een sociale huurwoning te laten zoeken. Juist ook omdat we nu dat puntenstelsel hebben aangepast waardoor de woonduur niet alleen meer belangrijk is, maar ook hoe actief je aan het zoeken bent. Dus wij zien deze groep dan niet meer als urgenten. Dan de tweede motie gaat over woningdelen onder statushouders.

Wij zien het als een oplossing om niet elke statushouder een eigen woning te geven, maar ook op een moment dat alleenstaanden samen, net als studenten eigenlijk of jongeren, die moeten ook nu in Amsterdam samenwonen omdat ze een huis niet kunnen betalen in hun eentje, we kunnen ook statushouders samen in een huis zetten. En als laatste, en dat dat is een moeilijke, maar wij denken wel dat deze nodig is, wij willen de binding voor kwetsbaren hetzelfde maken als we nu bij jongeren hanteren. Dus niet meer die vier jaar, maar naar zes jaar in de afgelopen tien jaar in Amsterdam hebben gewoond, omdat wij denken dat we op deze manier de mensen met de meeste binding voor de stad toch de urgentie kunnen geven die nodig is. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, het zijn natuurlijk verschillende groepen kwetsbare mensen in onze stad. We lezen ook in deze brief dat juist de groep van statushouders steeds groter wordt. En ik vraag me eigenlijk af, waarom richt de VVD in haar voorstellen om zogenaamd iets te doen aan de urgenten zich vooral op die groep statushouders.) Voorzitter, als mevrouw Heinhuis naar mijn laatste voorstel had geluisterd, gaat dat juist niet over statushouders, maar juist over die andere groepen. Dus wij kijken echt naar

CONCEPT

67

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

alle groepen wat we het best kunnen doen. En het zijn moeilijke keuzes, we zien bij statushouders een aantal oplossingen, maar ook bijvoorbeeld met de binding met de stad een oplossing. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, twee van de drie voorstellen gingen over statushouders, ik moet toch eerlijk zeggen dat ik het echt problematisch vind. We hebben het hier over heel kwetsbare mensen en volgens mij heeft helemaal niemand er wat aan als politici kwetsbare mensen tegenover elkaar gaan zetten bij dit soort problemen. Volgens mij moeten we er zijn voor alle Amsterdammers, voor alle kwetsbare Amsterdammers en helpt het totaal niet om met dit soort frames te werken dat statushouders misschien wel minder kwetsbaar zouden zijn. Volgens mij is dat ook niet aan politici om dat te oordelen.) Voorzitter, wat mij vooral opvalt is dat de Partij van de Arbeid met geen voorstellen komt en dat we uiteindelijk in 2030 10.000 urgentieverklaringen hebben, maar geen woningen. En we moeten keuzes maken. En die keuzes zijn moeilijk, maar de VVD durft ze te maken. En het enige wat de Partij van de Arbeid doet is het vooruitschuiven, blijven wachten en de wachtrij alleen maar op laten lopen.

(Het lid HEINHUIS: Voorzitter, en dan misschien nog gewoon, om toch maar in herhaling vallen, wat er ook in de commissies vaker is gewisseld en wat de VVD natuurlijk vaker doet, die pakken dan een klein stukje uit het volkshuisvestingsprobleem en gaan daar dan de nadruk op leggen. Maar we hebben in Amsterdam, en breder in het land, en dat vind ik juist heel goed, een aanpak volkshuisvesting. En de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting wordt binnenkort besproken en dan gaan we dat juist integraal behandelen, want we kunnen de woningcrisis en de volkshuisvestelijke uitdagingen waarvoor we staan, die kunnen we niet opknippen in problemen. Dat ene huis kan namelijk voor meerdere mensen een oplossing zijn voor het probleem waar ze in zitten. En ik vind het juist daarom belangrijk, en mijn partij vindt het belangrijk, om dat ook integraal te behandelen. Dat hebben we natuurlijk vaker met elkaar over gehad en ik doe dat ook graag bij de aanpak volkshuisvesting, maar niet vandaag.

En ik vind de manier waarop de VVD hier toch een bepaalde groep kwetsbare mensen er uitlicht, ik vind dat gewoon kwalijk.) Voorzitter, en ik vind het kwalijk dat we op dit moment al weten dat we dit jaar 3.500 urgentieverklaringen hebben, maar maar 1.800 woningen en dat de Partij van de Arbeid geen keuzes maakt en dat we misschien straks tegen die moeder die in een gevaarlijke situatie met haar kinderen thuis woont moeten zeggen, sorry maar u moet nog wat langer in dit huis blijven zitten omdat er voor u geen plek is. En wij maken die keuzes wel en die keuzes zijn moeilijk, maar zijn wel noodzakelijk om te maken om de mensen die het het hardst nodig hebben echt die plek te geven en met urgentie een nieuwe woning. (Het lid AHMADI: Ik vind het heel bijzonder dat het lid Von Gerhardt net zei dat de VVD vindt dat er bijgebouwd moet worden naar de behoefte van Amsterdammers en dan nu verklaart dat we dan maar minder urgentieverklaring moeten afgeven, omdat meer urgentie nodig is voor de Amsterdammers waar u zogenaamd voor wilt bouwen. Dus, via de voorzitter, was die uitspraak net dan gewoon voor de bühne, of staan jullie daar wel achter?) Voorzitter, dat je een huis nodig hebt, dat weet iedereen. En wat we moeten bouwen, dat is ook belangrijk. Maar urgentie, wie wij urgent vinden en hoe we daarmee omgaan, is een politieke keuze. Het is onze keuze om te bepalen hoeveel mensen een

CONCEPT

68

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

urgentieverklaring krijgen en op dit moment zeggen wij, we hebben 1.800 woningen en 3.500 mensen die we jaarlijks een urgentieverklaring geven. Dat strookt niet met elkaar. Ik zie van BIJ1 ook geen voorstellen om dan het aantal urgentiewoningen te verhogen. Maar de VVD maakt keuzes en die keuzes maken we omdat ze moeilijk zijn, maar wel nodig. Maar we kunnen niet zeggen, we doen het een en het ander, dat rijmt niet met elkaar maar we gaan gewoon zo door. (Het lid AHMADI: Volgens mij tonen de cijfers aan dat er inderdaad veel meer sociale huurwoningen nodig zijn en zijn er heel veel partijen in deze zal die zich daar ook voor inzetten. En de VVD is een grote blokkade, zowel landelijk als hier, om meer sociaal bij te bouwen. Dus ik vraag me echt af welke voorstellen mist de VVD dan? Want die worden heel vaak gedaan, zelfs vandaag werd er nog ingezet om de sloop van sociale huur tegen te gaan. Dus als de VVD inderdaad voorstander is van, om te bouwen voor de behoefte van de stad, betekent dat dan dat er genoeg sociale huurwoningen bijgebouwd moet worden voor iedereen die een urgentiestatus heeft en nu te kort komt?) Voorzitter, er worden al meer dan voldoende sociale huurwoningen bijgebouwd. (Het lid ASLAMI: Dat ben ik niet. Ja. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wat mij opvalt is dat de VVD hier eigenlijk een heel cosmetisch verhaal loopt te houden over oplossingen.

Maar eigenlijk doet u geen oplossingen. Wat u doet is theoretisch mensen de urgentie ontnemen en u denkt dat u daarmee problemen oplost. Dus mijn vraag is, wat is concreet uw oplossing?) Mijn oplossing is, mensen met een urgentieverklaring naar beneden helpen zodat de mensen die het het hardst nodig hebben die woning krijgen. En voorzitter, ik kan hier nog wel iets verder op gaan, er zijn eigenlijk maar twee oplossingen. Of we kiezen er als stad voor om 5.000 woningen per jaar met urgentie aan mensen te geven, maar dat betekent dat geen enkele andere Amsterdammer nog een sociale huurwoning krijgt. Of we halen het aantal mensen met urgentie naar beneden. Een andere oplossing is er niet. (Het lid ASLAMI: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, natuurlijk kunnen we mensen met urgentie niet naar beneden halen, want dat is niet hoe het werkt. Mensen hebben urgentie omdat zij daar recht toe hebben. Dus dat geen oplossing. Maar laat ik de heer Von Gerhardt helpen. Wat we natuurlijk wel kunnen doen en wat wel degelijk een oplossing is, is zorgen dat we bijvoorbeeld meer flexwoningen bouwen waar ook mensen met urgentie naartoe kunnen. Bent u het daar met mij eens? En ziet u dat als een oplossing?) Ja. Voorzitter: het lid Burgers (Het lid KABAMBA: Ik wilde alleen reageren op de opmerking dat er voldoende sociale huurwoningen worden gebouwd.

We weten allemaal in deze zaal dat we problemen hebben met mensen, onder andere die op de lijst staan om een woning te krijgen met de urgentie, omdat er te weinig sociale huurwoningen zijn. Bent u het daarmee eens?) Het lid VON GERHARDT: Nee. (Het lid KABAMBA: Dan bent u het niet eens met de realiteit en de waarheid en dan ben ik nu uitgesproken. Want wij staan hier natuurlijk voor

CONCEPT

69

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

de mensen die het het hardst nodig hebben en dat is toch echt wel de mensen die de sociale huurwoningen nodig hebben.) De VOORZITTER: De heer Von Gerhardt, gaat u door met uw betoog? U was klaar. Nog een interruptie van mevrouw Heinhuis. (Het lid HEINHUIS: Ja voorzitter, want het is natuurlijk best een gekke situatie, wat de heer Von Gerhardt nu hier inderdaad een soort papieren werkelijkheid probeert te creëren. Die mensen waar u het over heeft, die hebben dan nog steeds een woning nodig, er is dan nog steeds een woningcrisis en er is nog steeds een gigantisch tekort aan woningen. Dus wat u hier voorstelt is absoluut voor niemand een oplossing. Laat dat duidelijk zijn. En ten tweede ben ik toch benieuwd, niet lang geleden stond u in De Telegraaf met een heel groot artikel waarin u schande sprak over het feit dat Amsterdam achterloopt op de taakstelling wat betreft het huisvesten van statushouders. Ik denk dat we dat breed delen, dat vinden we allemaal heel ernstig. Maar u leek het toen zich enorm aan te trekken. Wat is er eigenlijk veranderd tussen het stuk in De Telegraaf en hoe u het verhaal nu hier houdt vandaag?) De VOORZITTER: Een interruptie is kort en kent geen inleiding. De heer Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, er is niks veranderd.

Mijn partij vindt dat die voorrang er niet moet zijn, maar hier de gemeenteraad vindt dat wel en dit college vindt dat wel. En als u dat vindt, dan moet u dat ook gaan uitvoeren. U kunt niet zeggen, ik vind dit, maar ik doe het niet. Dat werkt niet. Je moet wel de daad bij woorden voegen. (Het lid HEINHUIS: Het spijt me zeer, maar uw partij zit landelijk toch nog steeds in de regering en die taakstelling komt toch vanuit de landelijke overheid?) Ja dat klopt, maar de VVD is nog steeds niet de enige partij in het land. We hebben een coalitie en wij hebben het helaas niet alleen voor het zeggen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Aangezien de tijd die ons resteert, zie ik nu af van het woord. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nanninga. Het lid NANNINGA: Dank u wel, voorzitter. Ja, goed betoog wel eigenlijk van de VVD, dat was leuk. Ja voorzitter, ik ga het kort houden. Er moeten inderdaad in deze schaarste keuzes gemaakt worden. We kunnen wel alles aan iedereen beloven, maar als je niet kunt geven wat je belooft, dan houdt het ergens op. En wij van JA21 beschouwen statushouders niet als een kwetsbare groep, het zijn gewoon mensen met een verblijfstatus zoals u en ik. Die hebben geen mishandeling thuis, een scheiding, een ziekte of een handicap.

Dat zijn gewoon zelfredzame Nederlanders, tenminste zo wordt mij altijd verteld, sterker nog, dat het allemaal artsen en chirurgen zijn. Dus wij zien geen enkele reden daar urgentie voor af te geven.

CONCEPT

70

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

We dienen dan ook een motie in met het verzoek de statushouders uit de kwetsbaregroepenregel te halen en zodoende wat meer ruimte te bieden aan mensen die wel degelijk in een kwetsbare of gevaarlijke positie zitten. Tot zover, voorzitter, dank u wel. Voorzitter: burgemeester Halsema De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Veen. Het lid VAN DER VEEN: Voorzitter, dank u wel. Afgelopen winter bezocht ik enkele inloophuizen waar Amsterdammers die dakloos zijn overdag een onderkomen vinden. En waar ze op straat, maar ook in gesprekken hier, net zoals net een beetje, regelmatig onbegrip en wantrouwen ontmoeten, worden ze op deze plekken weer eens mens. Ze krijgen er een naam, vinden er warmte en worden er gezien. We noemen ze, ook in het programma dat nu voorligt, kwetsbare personen. Het gaat over mensen die te maken hebben met psychische problemen of mensen die een status hebben omdat ze op de vlucht waren voor oorlog en geweld en, net als u en ik, hier met recht wonen. Voorzitter, ik ken weinig mensen met zoveel doorzettingsvermogen en humor als hen. We kunnen veel leren van de enorme veerkracht van deze Amsterdammers die op hun pad veel ontberingen hebben ontmoet.

In de commissie zei JA21 bij de behandeling van dit punt, en ik quote, en ik zou mevrouw Nanninga van net ook weer kunnen quoten, wat is nou precies kwetsbaar aan mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld? Rondom deze zin werd een vrij lelijk betoog opgebouwd met als enige doel eigenlijk om groepen Amsterdammers tegenover elkaar te zetten. Zij die hier geboren zijn en een groep Amsterdammers wiens wieg ergens anders stond. En ik dacht, je zal dit debat toch volgen, wat denk je dan eigenlijk wel niet? Voorzitter, ik schaamde me de ogen uit kop. Mede daarom dient GroenLinks samen met BIJ1 ook een motie in om ons tegen dit soort vormen van stigmatisering te blijven uitspreken. Want deze mensen zijn net als wij allemaal Amsterdammers en GroenLinks vindt dat zij ook allemaal recht hebben op een eigen woning. Dat is overigens geen uniek standpunt of zo, want het staat ook gewoon in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Dat we in een rechts land leven waar de maat soms wel erg makkelijk wordt genomen met de rechten van sommige groepen mensen, is helaas een feit. En dat we voortdurend schaarste aan het verdelen zijn, is ook een gegeven. Moet er meer gebeuren? Absoluut.

Maar met bijvoorbeeld de onlangs gepresenteerde Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting, de aanstaande herijking van de aanpak dakloosheid en ook het programma wat nu voorligt doen we veel om ervoor te zorgen dat mensen, hoe kwetsbaar ze ook zijn, een eigen plek vinden in Amsterdam. (Het lid NANNINGA: Dank voorzitter. Ik hoorde de heer Van der Veen zeggen dat we in een rechts land leven, was het maar zo’n feest. Maar dat was mijn vraag niet. Mijn vraag is natuurlijk dat de keuzes die we maken tussen groepen, wie er in die kwetsbare aanpak zitten, dat doen we allemaal. Alleen GroenLinks legt die keuze op een andere plek dan wij. Dus ik zou ook kunnen zeggen dat u van GroenLinks groepen tegen elkaar uitspeelt, omdat bijvoorbeeld studenten niet onder deze groep vallen. Keuzes maken is toch wat anders dan mensen tegen elkaar uitspelen. Is de heer Van der Veen dat met mij eens?) Voorzitter, wij geloven dat statushouders een kwetsbare groep zijn. Deze mensen zijn op de vlucht voor oorlog en geweld naar Nederland gekomen en één op de tien sociale

CONCEPT

71

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

huurwoningen gaat uiteindelijk ook naar statushouders. Dat is uiteindelijk helemaal niet zo heel erg veel. (Het lid NANNINGA: Ja, dat was mijn vraag niet helemaal. En de orde of dat dat veel is of terecht, daar denken wij natuurlijk anders over, dat zal duidelijk zijn. Maar het feit blijft natuurlijk dat je altijd, als je een bepaalde afgrenzing maakt in wie in aanmerking komt voor een kwetsbare aanpak, leidt het automatisch altijd tot het uitsluiten en dus tegenover elkaar zetten van groepen. Dus ik vind het een beetje een rare kwalificatie voor iets wat GroenLinks zelf natuurlijk ook doet. Die trekken ook ergens een grens. Wat ons betreft niet scherp genoeg, maar ze doen het wel.) Ik hoorde niet per se een vraag. Maar statushouders zijn wat ons betreft ook gewoon kwetsbare Amsterdammers. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Het is ondenkbaar dat hier in Nederland, het op drie-na-rijkste land in Europa, ernstig leed teweeggebracht wordt tijdens de asielprocedure. Dat mensen, vrouwen, kinderen, mannen gedwongen op straat slapen, ernstig getraumatiseerd raken en vaak ook hun wil verliezen om te leven. Nederlanders zijn gemiddeld de rijkste mensen van Europa. Maar vaak als ik dit debat volg over het huisvesten van kwetsbare groepen, dan denk ik dat ik moreel gezien in het armste land op aarde woon.

Er zijn te veel politici die zich continu verzetten tegen duurzame huisvesting en daarnaast toch mensen voor de leeuwen willen gooien om op schaamtelijke wijze nationalistische stemmen te vergaren. Het is diep triest dat we in Amsterdam zo hard moeten knokken om mensen te huisvesten die in hoge nood verkeren, terwijl de landelijke politiek opzettelijk wanbeleid voert om Nederland zogenaamd onaantrekkelijk te maken om als land asiel in aan te vragen en daarmee het leven van mensen die hier naartoe komen op zoek naar veiligheid ernstig schaadt. (Het lid NANNINGA: Dank, voorzitter. Is mevrouw Ahmadi van BIJ1 op de hoogte van het feit dat met een toelatingsprocedure van 85 procent van de asielaanvragen Nederland absoluut koploper, en daarmee ook enorme magneet is in het hele asielgebeuren?) Nee. (Het lid NANNINGA: Dan weet u dat nu. Een andere vraag voorzitter, als u mij toestaat.) De VOORZITTER: Ja, ga uw gang.

(Het lid NANNINGA: Wat vindt mevrouw Ahmadi van het feit dat mensen die al jaren op straat leven in Amsterdam, even ongeacht hun nationaliteiten of afkomst, vaak geen onderdak krijgen omdat zij als zelfredzaam worden beoordeeld, terwijl statushouders die in vormen van opvang leven dan wel in dat voorrangsprogramma terechtkomen en onze daklozen die we al hebben niet, onder mom van zelfredzaamheid? Acht mevrouw Ahmadi namens BIJ1 statushouders niet zelfredzaam of niet bij de pinken? Of wat is daar precies het probleem daarmee, ten opzichte van daklozen die wel met een beroep op zelfredzaamheid aan hun lot worden overgelaten?) Ja voorzitter, ik heb het idee dat mevrouw Nanninga ervan overtuigd is dat ik dit beleid heb gecreëerd en dat ik deze keuze heb gemaakt, maar dat heb ik niet gedaan. Ik

CONCEPT

72

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

vind inderdaad dat daklozen net zoveel recht hebben op onderdak en op opvang als ieder ander, maar ik denk niet dat dat gekoppeld is aan iets wat met statushouders te maken heeft, dat dit over twee losse groepen gaat en dat dit beleid is wat ik niet heb gecreëerd. (Het lid NANNINGA: Laat het duidelijk zijn, ik wil ook dat iedereen een huis kan krijgen, vanzelfsprekend. Maar we staan hier nu om te praten over dat label kwetsbaar en ook BIJ1 moet daar keuzes in maken. Dus ik snap dat u het beleid, dat mevrouw Ahmadi het beleid niet heeft gemaakt. Maar, als het aan mij ligt, dan krijgt iedereen een woning, maar die zijn er niet. Dat is een realiteit waarin ook mevrouw Ahmadi opereert. Dus hoezo zijn daklozen die letterlijk onder een brug slapen te zelfredzaam voor een woning en statushouders die in een vorm van opvang zitten, krijgen wel voorrang? Wat wil BIJ1 daar dan aan gaan doen?) Ja, ik heb dit ook tijdens de commissie gezegd, maar het hele argument dat statushouders niet kwetsbaar zijn is gewoon uit de lucht gegrepen. Want ik heb toen ook gevraagd, waar baseert JA21 dit op? Noem een onderzoek of presenteer de feiten, maar die waren er niet. Dus ik denk dat dit gewoon iets is wat JA21 vindt en waar ik het niet mee eens ben. De VOORZITTER: Dank u wel. Was u aan het eind van uw betoog? Het lid AHMADI: Nee. De VOORZITTER: Gaat u door. Het lid AHMADI: Ik ga verder.

Het is al lang en breed bewezen dat mensen vluchten vanwege levensgevaar. Als je leven op het spel staat heb je geen tijd om onderzoek te doen naar het asielbeleid van het land waar je veiligheid denkt te vinden. Het zorgt alleen voor mensonterend leed en daarbovenop wordt in het geval van statushouders ook nog eens de schuld van de wooncrisis in hun schoenen geschoven. Ik vind het dan ook belangrijk om te zien dat onze wethouder zich daartegen uitspreekt. Dat maakt me trots en het is ook keihard nodig. De komende maanden dreigt de asielcrisis te verergeren, dus het einde is ook nog lang niet in zicht. Ik dien dan ook een motie in, samen met het lid Van der Veen, om dit blijvend te doen en waar nodig het uit te breiden. Dan een volgend punt. Het is inmiddels bekend dat ter bevordering van integratie en het welzijn van nieuwkomers het van belang is dat zij een sociaal netwerk opbouwen die bestaat zowel uit Amsterdammers als uit mensen met eenzelfde soort achtergrond. Het doet mensen goed om ergens mee bezig te kunnen zijn, om een dagbesteding te hebben, om vrijwilligerswerk te doen in de tijd dat iemand net gevestigd is in Amsterdam. Stichting Boost en Vrijwilligerscentrale Amsterdam kunnen nieuwkomers helpen deelnemen aan activiteiten en een sociaal netwerk opbouwen. Ze worden in staat gesteld om vrijwilligerswerk te doen en zich onderdeel te voelen van Amsterdam.

Dit zijn twee hele belangrijke organisaties die nieuwkomers helpen landen in Amsterdam en, nog belangrijker, zich welkom laten voelen. Ze zetten zich in om mensen te helpen op eigen tempo een leven op te bouwen en het lijkt mij dan ook van grote waarde dat nieuwkomers bekend worden met de organisaties die hun integratie kunnen bevorderen en ze dan helpen aan taallessen, dagbesteding en een sociaal netwerk. Ik wil de wethouder dan ook vragen of zij bereid is om kennis te maken met deze organisaties en dan te kijken op welke wijze nieuwkomers die hier een woning toegewezen krijgen in Amsterdam, of op deze en eventueel andere organisaties gewezen kunnen worden voor het vervolg van hun leven hier. Dank u wel.

CONCEPT

73

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

De VOORZITTER: Dank u wel. Andere sprekers hebben zich volgens mij niet gemeld. Dan is het woord aan de wethouder. Wethouder PELS: Voorzitter, dank. Volgens mij is het goed om even bij het begin te beginnen. Want keuzes die gemaakt zijn, vooral door partijen die al in ieder geval tien jaar de regering bepalen, hebben ervoor gezorgd dat we nu in een diepe, diepe wooncrisis zitten. En ik vind het verschrikkelijk elke keer weer, net als in de commissie, om te horen dat die wooncrisis vervolgens in de schoenen wordt geschoven van een groep kwetsbare Amsterdammers die gewoon keihard onze hulp nodig hebben. En die partij is in mijn ogen niet alleen verantwoordelijk voor de wooncrisis, maar ook de asielcrisis waarin we zitten, waardoor we juist nu ook als stad geconfronteerd worden met een grote groep mensen die we moeten huisvesten omdat eerder zo vreselijk bezuinigd is op asiel en migratie en het beleid wat we daarop hadden. En daarom wil ik ook de VVD herinneren aan het feit dat vooral rijksbeleid ervoor zorgt dat we hier aan de slag moeten met zo'n grote groep. En dat is ook daarom, de moties die u indient, motie 217 en 218, zijn onuitvoerbaar. Dus die moet ik ontraden omdat uw eigen regering van ons vraagt statushouders duurzaam te huisvesten.

Dus u kunt zelf naar uw partij gaan, dan hoop ik dat u, wat u net zei in uw eigen woorden, ook hierin niet slaagt, want ik vind dat wij als stad statushouders gewoon duurzaam moeten huisvesten. Goed, voorzitter, als we kijken naar het programma, dan is er schaarste en dat dwingt ons tot echt hele moeilijke keuzes. En daarom zeggen we in de AVV ook, deze mensen, deze groep kwetsbare bewoners, die moeten we centraal stellen. Dus ik begrijp ook heel goed de vraag vanuit het CDA om daar meer inzicht in te krijgen, want ook ik wil toewerken naar een oplossing. We zagen vorig jaar natuurlijk, vond ik een vreselijk uitkomst van dat onderzoek, 10.000 woningen te kort in 2030, onze opdracht om dat op te lossen. Dat probeer ik te doen met de AAV, zullen we onderweg ook vast lessen uit moeten trekken, maar ik begrijp heel goed dat u zegt, daar moeten we eens een strategisch gesprek met elkaar over voeren, daar hebben we inzicht voor nodig. Dus daarom wil ik ook graag uw motie, nummer 216, positief adviseren. Dan kijk ik even naar de andere moties, voorzitter, dat gaat over motie 210. U kunt zich voorstellen op basis van mijn betoog zojuist dat ik die negatief preadviseer. We hebben ook nog motie 219, dat ging over het hanteren van een andere termijn. Dat we ook zouden moeten te verlengen naar zes jaar.

Het is nu zo dat de andere G4-steden twee jaar hanteren voor de vestiging in de eigen stad, om in aanmerking te komen voor een urgentie, dan zouden wij heel erg sterk afwijken. Maar niet alleen daarom raad ik u het af. Maar toen ik sprak met ons team Urgentie die dagelijks echt ontzettend ingewikkelde keuzes moeten maken, zeiden ze ook, vooral als wij afwijzen op binding zien we die mensen gewoon weer terugkomen, maar dan via een ander hulpverleningstraject, wat vele malen duurder is voor de stad want dan zijn die mensen weer één of twee jaar verder, is de problematiek nog veel dieper geworden. Dus ook om die inhoudelijke reden wil ik die motie afraden. En dan voorzitter, eigenlijk ben ik misschien al met de uitvoering begonnen, wil ik graag motie 179 positief preadviseren, wij zullen ons elke keer uitspreken. Het raakt mij ook persoonlijk als er zo over mensen wordt gesproken. Elke keer zullen we ons uitspreken als dat gebeurt en statushouders op deze manier de wooncrisis de schoenen in wordt geschoven. En juist ook de positieve kant benadrukken van een mooie toevoeging van al deze mensen aan onze stad en hoe wij als Amsterdam, want ook al is het moeilijk, daar ben ik ontzettend trots op, hoe wij zo'n groot hart kunnen hebben als stad en die mensen een plekje kunnen geven. En ik ga dan ook graag in gesprek met de genoemde organisaties.

CONCEPT

74

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen

R

(Het lid NANNINGA: Dank, voorzitter. Kan de wethouder aangeven wie hier in deze zaal nu op dit moment de schuld voor de wooncrisis heeft gegeven aan statushouders of aan welke andere groep dan ook? Kan de wethouder daar een citaat van geven, van iemand die dat heeft gezegd?) Voorzitter, ik denk niet een citaat want ik schrijf niet letterlijk mee. Maar ik kreeg dat gevoel van de inbreng zowel van de VVD als van JA21 dat vooral de beperkingen werden gelegd in hoe wij kijken naar statushouders, bijvoorbeeld als we kijken naar de motie van JA21, die vraagt om statushouders uit de kwetsbare groepen te halen. In mijn ogen totaal onterecht. Deze mensen zijn kwetsbaar, hebben een enorme geschiedenis, deze mensen moeten we helpen. En volgens mij doet u dat, sorry voorzitter, omdat u zelf aangeeft er is extreme schaarste en die schaarste is ontstaan door de wooncrisis. (Het lid NANNINGA: Kortom, er heeft dus helemaal niemand gezegd dat de wooncrisis de schuld is van statushouders.

En ik constateer ook, maar wat bedoelt de wethouder misschien anders, dat JA21 veel meer gelooft in de kracht van statushouders dan GroenLinks, of het college in dit geval.) Voorzitter, wij geloven als college heel sterk in de eigen kracht van statushouders, maar dat betekent niet dat je niet even geholpen moet worden bij de start, als je zoiets mee hebt gemaakt waardoor je uiteindelijk een statushouder in Amsterdam wordt. En u vertaalt zelfredzaamheid als iets dat we dan iemand maar alleen moeten laten en volgens mij moeten we ervoor zorgen dat we de mensen zo helpen, iedereen in onze stad, dat je uiteindelijk zelfredzaam kan worden. Maar dat zijn ze nog niet. De VOORZITTER: Mevrouw Nanninga, laatste keer. Niet? Dan mevrouw Ahmadi. (Het lid AHMADI: Voorzitter, ik vraag me af als de wethouder dit stuk hoort, klinkt het dan alsof de schuld inderdaad in de schoenen van statushouders wordt geschoven? Een eigen huis, een eigen plek onder de zon, Nederlandser kan niet, zou je zeggen. Maar betaalbaar wonen klinkt in deze wooncrisis haast als een utopie. Er zijn te weinig betaalbare woningen, koopwoningen zijn voor velen onbetaalbaar geworden, huren rijzen de pan uit.