20230510 verslag Gemeenteraad avond

En tot slot, verder heb je vaak een stage nodig om je studie af te ronden, maar door de tekorten op de arbeidsmarkt zijn er vaak onvoldoende begeleiders en dat kan dus voor deze studenten leiden tot studievertraging. Daarom heb ik ook met GroenLinks en D66 in de vorige raad daar een motie op ingediend om dat te voorkomen. En een onopvallend gegeven is dat we juist deze mbo-studenten nodig hebben om de maatschappelijke opgaves op wonen, duurzaamheid, onderwijs en zorg te realiseren. In feite kunnen we dus niet zonder onze mbo'ers. En tegelijkertijd is de verwachting dat er minder mbo-studenten zullen zijn. En wat betreft de PvdA moeten we de aantrekkelijkheid, maar vooral de waardering van het mbo verhogen. Benieuwd naar de visie van de wethouder daarop, op de verwachte daling van de mbo-studenten, ook in het licht van de maatschappelijke opgaves die we moeten realiseren. Tot zover mijn bijdrage. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Ja, dank wel voorzitter. Wat we natuurlijk zien in dit rapport is dat we enerzijds stijgende vacatures zien in sectoren, in de bouw, in de zorg, in het onderwijs en dat we enorm veel vakmensen nodig hebben. En anderzijds zien we dat de instroom van mbo-studenten juist aan het dalen is.

Maar wat ik daaraan wil toevoegen is dat ik denk dat we nog heel erg veel kunnen werken aan de maatschappelijke waardering van deze vakmensen. Want ik ben ervan overtuigd dat als wij werken aan de maatschappelijke waardering van deze vakmensen, dat jongeren ook veel eerder zich vrij zullen voelen en zich aangemoedigd zullen voelen om een mbo-opleiding te gaan volgen, of met een mboopleiding ook echt een vak uit te voeren, om schilder te worden, kok of jongerenwerker. Maar wat we ook zien, dat is dat jongeren nog te vaak ontmoedigd worden om een mbo-opleiding te gaan af te maken omdat ze denken dat een hbo-opleiding of een woopleiding meer waarde zou hebben, terwijl die jonge vakmensen een enorme passie kunnen hebben om een vakman of vakvrouw te kunnen worden. En collega Koyuncu zei het gisteravond nog tegen mij, Erik er zijn schilders die rijden nu een Ferrari. En wat ik daaraan toe wil voegen, ik zie ook mbo'ers die fantastisch de sterren van een restaurant koken of jongerenwerkers die een prachtige een buurthuis vervullen. Dat zijn vakmensen die onze waardering echt dik verdienen. Ik denk dat als wij die waardering geven, dat die vakmensen ook rolmodellen zijn voor jongeren om een mbo-opleiding te gaan volgen.

En voorzitter, daarom dien ik vandaag met collega's de motie in ‘Kies de Amsterdamse Vaktopper van het jaar’, zodat we elk jaar een Vaktopper van het jaar kiezen en daarmee onze waardering laten zien voor die vakmensen in Amsterdam. En ik zou ook

18

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

een beroep willen doen op de collega's hier in de raad, dat als u een jongere spreekt die een vakopleiding wil volgen, moedig hem aan. Als dat je passie is, moet je dat vooral doen. Maar met de collegepartijen dien ik ook hier de motie in en ik vraag uw steun om de verkiezing Amsterdamse Vaktopper van het jaar te organiseren, samen met het bedrijfsleven en samen met maatschappelijke instellingen, zodat we jaarlijks die belangrijke vakmensen in het zonnetje zetten. En dan ben ik ervan overtuigd dat jonge mensen die gaan kijken naar hun loopbaan, zich vrij zullen voelen en ambitieus en gemotiveerd zullen zijn om ook een mbo-opleiding te gaan volgen en daarna als vakman of vakvrouw aan de slag te gaan. Want ik ben ervan overtuigd dat er in Amsterdam nog veel meer potentiële Vaktoppers zijn. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Andere sprekers hebben zich niet gemeld. Dan is daarmee het woord aan de wethouder. Wethouder MBARKI: Dank u wel, voorzitter en ook dank aan de raadsleden voor het agenderen van dit stuk, waar we het eerder in de commissie ook al over hebben gehad. En ik zal naast het preadviseren van de moties die ingediend zijn natuurlijk ook reageren op een aantal vragen die gesteld zijn. Om te beginnen begin ik met de vraag maar ook de motie van het lid Bentoumya, aangaande de gendersensitiviteit en die begon ook heel mooi met, iedereen kan worden wat hij wil.

Nou dat is dus niet het geval, jammer genoeg. Want we zien toch in de stad heel veel kansenongelijkheid en daar begint eigenlijk het niet kunnen worden wat je wil. Dat heeft ook te maken met de kwaliteit van het onderwijs. Vandaag komt nog een rapport naar buiten van de inspectie dat er jaarlijks, jaarlijks voegt het Nederlands onderwijs 6.000 laaggeletterden toe aan de groep die er al is. Daar begint dus eigenlijk al die kansenongelijkheid waar we ontzettend mee te maken hebben en waar we inderdaad hier in Amsterdam ook met de nieuwe MBO-Agenda hopelijk ook stappen in gaan maken. En daar zullen we 31 mei samen ook over in gesprek gaan. Maar voor nu, de motie die u indient doet ook een oproep om, laten we nou eens kijken hoe we ook, via die gendersensitiviteit, ook die gender gap die je soms ook ziet ontstaan binnen bepaalde opleidingen tegengaan. U gaf als voorbeeld de jongens die voor de techniek kiezen, maar we zien aan de andere kant ook meisjes voor de zorg kiezen, waar je ook zo hoopt dat jongens ook voor die opleiding kiezen. Dus we hebben daarin echt wel stappen te maken. Het college onderschrijft daarom ook het belang van genderdiversiteit en gendersensitiviteit en het tegengaan van die stereotypering in zowel de technische maar ook in overige sectoren. En hier willen we als college ook een bijdrage aan leveren.

Op dit moment doen dat met name voor de technische sector door de samenwerking op te zoeken met organisaties als STO en de VHTO en we staan er heel positief tegenover om dit te gaan inventariseren en er vervolgens ook gaande het proces van de MBO-Agenda dit aan u voor te leggen en dan te kijken wat we als college en als raad gezamenlijk kunnen doen om dit nog verder onder de aandacht te brengen. Dus deze motie die omarm ik. Dan had ik niet direct een motie maar wel een aantal vragen van de heer Belkasmi en die gingen onder andere over hoe zorgen we ervoor dat we in tijden van krapte op de arbeidsmarkt, we toch er ook voor blijven zorgen dat studenten de juiste opleiding krijgen. Dat is eigenlijk wil de essentie. Dat is eigenlijk ook mijn antwoord op de heer Schmit, want dat gaat daar natuurlijk ook over, dat het heel belangrijk is dat we de komende jaren ervoor gaan zorgen dat het mbo meer de waardering krijgt en ook gezien wordt. Maar tegelijk moeten we ook uitkijken dat we juist vanwege de krapte die er nu heerst het mbo niet gaan zien als een soort van opleidingenfabriek, want uiteindelijk is het de bedoeling dat mbostudenten wendbaar worden op de arbeidsmarkt. Dat betekent dus ook dat ze de juiste opleiding krijgen. Dus naast dat je een Vaktopper wordt, dat je je werk goed kan uitoefenen,

19

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

is het ook heel belangrijk dat als je op een gegeven moment iets anders wil, dat dat ook kan. En dan helpt het niet als we zien dat vandaag de dag 6.000 studenten worden toegevoegd die laaggeletterd zijn. Dat maakt namelijk de volgende stap op de arbeidsmarkt best wel ingewikkeld. Dus in dat licht wil ik tegen de heer Belkasmi zeggen, volgens mij hebben wij nu trajecten in de stad waarbij je bijvoorbeeld ziet dat leren heel erg goed gaat, maar dan niet per se vanuit het schoolbankje. Ik heb ook ooit een student gehad die tegen mij zei, meester ik ben echt gemaakt om te leren, maar niet voor op school. En volgens mij moeten we ook kijken hoe we dat soort studenten kunnen helpen. Dat doen we via de BBLopleidingen, er zijn ook genoeg trajecten waarbij er ook begeleiding op de werkvloer plaatsvindt, maar ook les op de werkvloer. Ik denk dat dat nog meer onder de aandacht kan worden gebracht van studenten. Maar ik denk ook dat we samen met de roc's moeten gaan kijken hoe we dit nog meer gaan faciliteren. Want uiteindelijk is dat denk ik een hele belangrijke. Dat doen we natuurlijk ook via de publiek-private samenwerkingen waarbij we de studenten ook de mogelijkheid bieden om naast school, of bij school, soms binnen hetzelfde gebouw, niet alleen maar theoretische kennis op te doen, maar ook praktisch aan de slag te gaan.

Dus dit is een thema wat we gaan bespreken bij de MBO-Agenda, waar we ook echt ideeën hebben als college. En daar kom ik graag dan ook bij u op terug. Uw volgende vraag is eigenlijk ook de vraag die de heer Schmit stelde, hoe gaan we nou om met de tekorten? Maar tegelijkertijd zien we natuurlijk ook de daling van mbostudenten. Dat heeft een aantal oorzaken, demografisch, maar we zien ook een andere oorzaak, dat is namelijk toch ook de opwaartse druk. Het begint dan natuurlijk vrij vroeg, je ziet dat toch ouders soms ook worstelen met een vmbo-advies, dus het moet toch allemaal havo, vwo worden en ik zie dat het mbo vaak niet als een goed alternatief wordt gezien. Nou, dat is zaak om dat de komende jaren, dat gaan we natuurlijk ook doen met de waardering die we uitspreken voor het mbo, maar met name ook de kwaliteitsverbetering die ook nodig is. Want als onderwijs goed is, dan spreekt het ook voor zichzelf. Dat is natuurlijk ook iets wat heel erg belangrijk is. En tegelijkertijd, heb ik net ook al aangegeven, ik hoop ook echt, het is wel iets waarvoor we moeten waken, dat het mbo meer is dan alleen maar een fabriek waar we vakmensen gaan opleiden. We creëren daar ook gewoon de nieuwe burgers van morgen.

Dus het gaat ook over het socialiseren van studenten, zodat ze goede burgers worden, goede vakmensen, maar ook sterk genoeg en wendbaar genoeg zijn om een volgende stap te kunnen maken in hun carrière. En dan kom ik bij de laatste motie, ik heb het antwoord al gegeven, volgens mij is het heel goed om inderdaad ook Vaktoppers te erkennen, omdat dat namelijk ook helpt bij het verder waarderen van het mbo. En ik kan zeggen op deze motie dat wij als college de verkiezingen die CrossOver Nederland jaarlijks organiseert voor technisch vakmensen een mooi voorbeeld vinden. En wij gaan ook kijken hoe we dit nog beter onder de aandacht kunnen brengen, ook in het Amsterdamse, en deze motie, die gaat daarbij helpen. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER: Dan gaan wij door met agendapunt 20. Mevrouw Nanninga, een opmerking van de orde neem ik aan. Het lid NANNINGA: Dank u, als dat mag van de orde. Ik constateer dat het negen uur is en dat we nu pas aan de geplande avondagenda beginnen. En ik wil toch zo zoetjes

20

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

aan eens gaan kijken of we niet gewoon morgen de boel moeten afmaken. Want ik zie nog één uitgebreid, drie medium en vijf korte punten, het is negen uur, ik zie hem niet lukken. Maar ik weet hoe de rest daarover denkt. Ik zou er voorstander van zijn om één uur verder te gaan. De VOORZITTER: U bent alert en ik hoor ook wat u zegt. Wij zullen in ieder geval vanavond moeten stemmen over agendapunt 3. Agendapunt 29 is ertussen uitgevallen. Ja, maar die stond ook als kort aangemeld, dus daar boeken we helaas niet zo heel veel tijdwinst mee. Dus ik denk dat u wel gelijk heeft dat we geleidelijk rekening moeten gaan houden met de morgenmiddag. Ik stel voor dat wij na 20 en 21, wat samen wordt behandeld, een definitieve beslissing nemen over morgen. Maar het lijkt me goed daar alvast rekening mee te houden, waarbij u ook in ieder geval de tijd van tien uur om te stemmen aan moet houden om te stemmen over agendapunt 3. 20. Kennisnemen van raadsinformatiebrief passagiersvaartuigen VN2023-010288

Uitvoeringsplan

ligplaatsen

21. Kennisnemen van raadsinformatiebrieven over efficiencynorm en vonnis kort geding rechter VN2023-010524 De VOORZITTER: Dan gaan wij door met een agendapunt 20 en 21 die gevoegd behandeld worden. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Bobeldijk en Boomsma inzake de uitvoering ligplaatsen passagiersvaartuigen (evaluatie effecten en mogelijke verdringing), nr. 191.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Zo snel mogelijk te komen met een evaluatie van de effecten van de huidige nota’s varen; Daarbij specifiek stil te staan bij het de groei van open sloepen en mogelijke verdringing van klassieke rondvaartboten en salonboten; Hierbij ook stil te staan bij alcoholoverlast bijvoorbeeld veroorzaakt door ‘all you can drink boten’ en mogelijke maatregelen hiertegen; Tot die tijd een pauzeknop te hanteren en dus geen onomkeerbare besluiten te nemen.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: De volgende leden hebben het woord gevraagd, Bobeldijk, Boomsma, Noordzij, mevrouw Moeskops komt erbij. En zijn er nog anderen? ‘…’ (Buiten microfoon) De VOORZITTER: Ik zet hem er voor de zekerheid bij. Dan is het woord aan de heer Bobeldijk.

21

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid BOBELDIJK: Voorzitter, de gemeente heeft de ligplaatsen voor de rondvaartboten toegewezen, of in ieder geval proces daartoe bepaald, en de rechter heeft daar, voorzieningenrechter moet ik zeggen, heeft daar een streep door gezet en dat vinden we zorgwekkend. Zeker als we nog kijken naar het totaaloverzicht aan aantal besluiten wat rond het varen juridisch niet houdbaar bleek. We zitten op 21 procent, dan kan ik zeggen dat is toch bijna 80 procent wat het wel heeft gehaald. Dat is toch hartstikke mooi? Alleen ik vind één op de vijf procedures niet halen bij de rechter best zorgwekkend. En daarbij moet ik ook nog zeggen dat er een aantal andere signalen zijn geweest over hoe de nota's Varen zich op dit moment lijken te ontwikkelen, namelijk dat de klassieke rondvaartboten dreigen te worden verdrukt door onder andere de open sloepen, soms met een all-you-can-drinkconcept, wat niet per definitie, of zeer waarschijnlijk helemaal niet bijdraagt aan de leefbaarheid in de wijk. En wij vragen om nu niet nieuwe besluiten te nemen die niet teruggedraaid kunnen worden, maar dat we nu de pauzeknop in gaan drukken en dat we gaan evalueren en dan met name op deze punten ook terug te gaan komen op de evaluatie. En daar hebben wij dus ook inderdaad een motie voor ingediend. We zijn benieuwd. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Boomsma. En u heeft nog 42 seconden.

Het lid BOOMSMA: Dank, mevrouw de voorzitter en welkom nieuwe wethouder bij deze slepende, het eindeloos voortslepende dossier van de nota Varen, ook wel nota falen genoemd. Dank ook voor de nieuwe brief, dat geeft ook een iets betere weergave van het recente vonnis en goed dat nu ook wordt gedaan waar wij om hebben gevraagd, die noodknop indrukken, of dat heet nu een pauzeknop, dus geen onherstelbare stappen zetten, ook niet voor het vergunningenbeleid. Wij maken ons ook zorgen over de snelle toename van de open sloepen, daarom ook met de SP een motie daarover en met name ook die all-you-can-drinkconcepten die erbij horen. Daarnaast hebben we de vraag hoe we omgaan met de opzeggingen. Want die klok blijft voor ondernemers ondertussen wel doortikken, tot 1 juli 2024, want dat gaat gewoon door. Dus dat lijkt mij ook niet eerlijk want als je dan verder gaat praten over hoe nu verder terwijl het eigenlijk al door de rechter van tafel is geveegd, dan moet je ook dat mes van de keel halen, als het ware. Dus ik wil de wethouder vragen om eigenlijk die opzeggingen in te trekken of in ieder geval die tijd extra te gunnen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ: Dank u wel, voorzitter. Ik wil de wethouder bedanken inderdaad voor de brief die we gister hebben ontvangen en met de actie die daarin ondernomen wordt.

En ik begrijp ook de behoefte om nu geen onomkeerbare besluiten te nemen met de uitgifte van de exploitatievergunningen en het uitstel van de verdelingsprocedure van de ligplaatsenvergunningen en de pauze bij het op- en afstapbeleid. Voor de PvdA staat altijd centraal dat we de overlast op het water beperken, maar ook dat er duidelijkheid is voor de rederijen. En dat gaat onder andere natuurlijk over het maximumaantal exploitatievergunningen en duidelijkheid over de afmeerplaatsen. Ik heb wel nog een vraag over de gevolgen van de genomen maatregelen die nu genomen worden op het gebied van overlast. Welke gevolgen heeft het uitstel van de verdeling van de ligplaatsen en de afmeerplaatsen op de overlast op het water? En ik kijk

22

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ook uit naar de uitkomsten van de nieuwe gesprekken en de nieuwe onderzoeken die er genomen worden, zodat we snel weer voortvarend samen met de rederijen aan de slag kunnen gaan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Moeskops. Het lid MOESKOPS: Ik mag nog. Dank u wel, voorzitter. Vanuit de D66-fractie zijn wij blij met de brief die de wethouder gister heeft gestuurd. Dit zorgt voor rust op het rondvaartdossier en ook dat er geen onomkeerbare beslissingen worden genomen op korte termijn. Met de nieuwe vergunningenronde voor de boeg, dit dossier heeft zoveel woordgrappen, en de recente uitspraak in het kort geding op het op- een afstapbeleid steunen wij de wethouder om nu de pauzeknop in te drukken. We hebben positieve signalen ontvangen van de reders op de brief en willen dan ook een compliment uitdelen aan de wethouder, die hiermee voortvarend van start gaat en ook gelijk met de reders in gesprek is gegaan. Vraag aan onze wethouder nog wel, we vragen ons wel af op wat voor termijn we stappen kunnen verwachten. Kan de wethouder al voor het zomerreces een brief toezeggen waarin het beleid en uitgangspunten staan uitgewerkt met betrekking tot het op- en afstapbeleid en de eventuele nieuwe vergunningsronde in het licht van de uitspraken, het vergunningsstelsel en de gesprekken met de reders? Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan is daarmee het woord aan de wethouder.

Wethouder SCHOLTES: Dank u, voorzitter. Gezien de beperkte spreektijd van het college zal ik de uitdaging om de beste woordgrappen over varen te maken laten gaan vanavond. Bij deze. Dank voor de reactie op de brief. Ik ga snel even de partijen af. Ik begon me af te vragen of de SP inderdaad de brief van gisteren wel had gelezen, want u vroeg geen nieuwe besluiten en de kern van de brief is geen onomkeerbare besluiten. Sterker nog, de pauzeknop indrukken als het gaat over op- en afstapbeleid voor de exclusieve bestaande afmeerplaatsen en ook uitstellen van de verdelingsprocedure voor ligplaatsvergunningen. En daarom vond ik de motie in die zin ook overbodig, maar ik kom even terug op de open sloepen zo meteen. En u gaf aan dat de voorzieningenrechter over ligplaatsen had gesproken, dat is volgens mij niet het geval, dat is over de exclusieve afmeerplaatsen, niet over de ligplaatsen. Dan kom ik op het tweede onderdeel van uw motie, die gaat over de open sloepen. Hiervoor was ik stadsdeelvoorzitter Aanpak Binnenstad en daar, die overlastgevende ontwikkeling van die open sloep met all-you-can-drinkbeleid, dat was daar ook wel echt een doorn in het oog.

U weet, er is al eerder volgens mij een brief naar u toe gegaan dat het lastig was om aanknopingspunten te vinden in de verordening Binnenwater of de regeling op het binnenwater om dat te gaan verbieden, maar ik wil u best toezeggen dat ik ook samen met de burgemeester en wethouder Mbarki en het stadsdeel Centrum wil kijken wat we daar toch aan kunnen doen. Want het is zeker ook op de Wallen een ongewenste overlastgevende ontwikkeling. Richting de Partij van de Arbeid, u vroeg naar de gevolgen … (Het lid BOBELDIJK: Ja, en om de interruptie te beginnen met een antwoord, ja ik had het gelezen dat de pauzeknop… Ik moet wel zeggen, dat kwam ook een vrij laat. Ik heb daar behoorlijk op moeten aandringen dat eindelijk dat juridische overzicht er ook was. Maar dat terzijde. Wat in de motie ook zit is überhaupt de sloepenconcepten en de overlast die het

23

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

geeft. Want het is niet alleen all you can drink, maar er zijn ook vaak geen toiletvoorzieningen aan boord. Dus op het moment dat zo’n boot na een uur varen all you can drink de passagiers eruit uitstappen, dan geeft het ook allemaal effecten. Dus daarom vragen we expliciet, en dat is aanvullend, om ook dat element te evalueren, het verdrukken van …. We hebben natuurlijk straks nog de nieuwe uitgifteronde voor 2026 en daarin willen we leren van de eerste uitgifteronde die natuurlijk al is geweest in 2021 en daarin hebben we ook gezien inderdaad dat sloepen oververtegenwoordigd zijn in het segment midden en klein, in de andere segmenten groot en historische, in bepaalde grootten middel en klein is dat probleem er niet, en in die evaluatie en de lessen die we willen trekken uit de uitgifteronde zullen we ook kijken precies naar dit aspect. Dus dat zit ook al in de planning. En u kunt de verbetervoorstellen verwachten in de tweede helft van 2023.

(Het lid BOBELDIJK: Om te kijken of ik hem goed versta, zegt de wethouder nu eigenlijk dat hij één op één de motie overneemt? Want dat hoor ik volgens mij.) Nee, de wethouder zegt dat uw motie overbodig is, aangezien alles wat u vraagt al in de planning zit, namelijk geen omkeerbare stappen, het leren van de lessen van de eerste uitgifteronde, ook ten aanzien van de oververtegenwoordiging van sloepen in het segment middel en klein en ten aanzien van all you can drink specifiek heb ik een toezegging gedaan, dat we daar toch nog eens naar gaan kijken. En even als ik heel specifiek ben, u vraagt eigenlijk naar een evaluatie van alles en dat kunnen we eigenlijk nog helemaal niet doen, want een evaluatie van alles kunnen we pas doen nadat de eerste uitgifteronde daadwerkelijk is ingegaan in mei 2024, want dan weten we ook daadwerkelijk tot welke boten die uitgifteronde heeft geleid. Richting de Partij van de Arbeid, u vroeg naar de gevolgen van het indrukken van de pauzeknop voor de overlast. Het betekent volgens mij dat die ongeveer hetzelfde blijft. Maar het is natuurlijk wel zo, ook in het kader van de Visie Bezoekerseconomie en de Aanpak Binnenstad dat er een pilot komt op de Oudezijds Voorburgwal, om daar de openbare afmeerplaatsen en het gebruik daarvan te beperken vanwege de overlast en de enorme drukte daar op de Wallen. Dus dat is zeker een belangrijk aandachtspunt.

En tot slot D66, ik kan voor de zomer zeker, kom ik met een brief met een stand van zaken en hoop ik zover mogelijk te zijn. Ik ga natuurlijk de komende tijd veel in overleg, ook met de reders. Ik heb mijn eerste bestuurlijk overleg met hen gehad. Ik wil ook met verschillende groepen apart dat gesprek voeren, ook met de salonboot, want ik hoor ook daar wat de SP en het CDA zeggen. En dan hoop ik snel met meer duidelijkheid te komen. De VOORZITTER: Dank u wel. Geeft dat aanleiding tot een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten. 22. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief Gezond Leven Makkelijker Maken VN2023-010481 23. Kennisnemen van het rapport en factsheet Betaalbaarheid gezonde voeding VN2023-010524

24

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Dan ga ik door met agendapunt 22 en 23 die ook gevoegd worden behandeld. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Van Pijpen inzake ervaringskennis benutten als werkprincipe toevoegen in het programma Gezond Leven Makkelijker Maken, nr. 185.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

-

Om in het programma ‘Gezond Leven Makkelijker Maken’ als vierde werkprincipe op te nemen: We werken in elke fase van het programma met Amsterdammers met ervaringskennis en geven hen een zichtbare rol in beleid, beslissingen, uitvoering en vervolgstappen. We spreken derhalve nooit ‘over’ maar altijd ‘met’ Amsterdammers met ervaringskennis. In rapportages over de uitvoering van het programma verslag te doen van de wijze waarop alle vier de werkprincipes worden toegepast.

Motie van de leden Runderkamp, Broersen en Wehkamp inzake uitbreiden pilot Dynamische Schooldag, nr. 214.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

De pilot ‘Dynamische Schooldag’ uit te rollen naar scholen in de rest van Amsterdam, in eerste instantie scholen in de stadsdelen waar de ‘beweegparticipatie’ het laagste is (Nieuw-West, Noord en Zuidoost).

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Het woord is gevraagd door de leden Van Pijpen, Runderkamp en Hoogtanders. Moet ik daar nog anderen aan toevoegen? Is niet het geval, dan is het woord aan mevrouw Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, er is een gezondheidskloof, mensen met een lager inkomen leven korter en van dat kortere leven zijn ook nog eens meer jaren in slechte gezondheid. En deze gezondheidskloof moet echt geslecht worden. En de oorzaken van deze kloof liggen in de systematische slechtere gezondheidsvoorwaarden voor mensen met een laag inkomen. In het onderzoek over voedsel wordt dat ook bevestigd. De beschikbaarheid en de financiële onmogelijkheden zijn bepalend voor keuzes, niet het gebrek aan kennis, maar gebrek aan mogelijkheden. In de commissie heb ik ook mede naar aanleiding daarvan ook gesproken over de supermarktsafari's waar voormalig wethouder Rijxman regelmatig met enthousiasme over sprak en die zich eigenlijk richt op het aanpassen van mensen aan de voedselomgeving in plaats van andersom. En dat kan wat ons betreft niet de bedoeling zijn. En ik hoor ook graag hoe de wethouder, de huidige wethouder, daar ook naar kijkt.

En ook de gemeente zelf draagt eigenlijk bij aan de gezondheidskloof, want, en dat blijkt ook uit het de aanpak Gezond Leven Makkelijker Maken en is het ook goed dat we dat aan gaan pakken En daarin wordt veel aandacht besteed aan het denk- en doen vermogen, maar er is meer en namelijk dat veel wordt bedacht en besloten door mensen die zelf aan de goede kant van de gezondheidskloof staan en dat we in deze aanpak wel samen met

25

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

mensen om wie het gaat programma's en activiteiten kritisch tegen het licht worden gehouden, is dan ook heel goed. Maar dat moet meer zijn dan focusgroepen of een marketingtechniek, ervaringskennis moet overal op elk niveau in het programma tot zijn recht komen en daarom willen wij ook dat het als werkprincipe wordt toegevoegd en daarom dien ik bij deze die motie in. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Runderkamp. Het lid RUNDERKAMP: Dank, voorzitter. Het is de ambitie dat Amsterdammers in goede gezondheid kunnen opgroeien, leven en ouder worden in Amsterdam en in de praktijk, mevrouw Van Pijpen zei het zojuist ook al, is dat niet altijd het geval, want we hebben te maken met een gezondheidskloof. Dat Amsterdammers met een hoger inkomen gemiddeld vijftien jaar langer in goede gezondheid leven dan Amsterdammers met een lager inkomen niet te accepteren en daardoor is het college ook gekomen met het programma Gezond Leven Makkelijker Maken en zet het college zich ervoor in om de gezondheidsverschillen te verkleinen. En in dat kader van het programma gaat het college ook op zoek naar goede initiatieven om die gezondheidsverschillen te verkleinen en die initiatieven vervolgens ondersteunen. En een van die goede initiatieven die momenteel al bestaat, is de pilot de Dynamische Schooldag.

Want in Amsterdam is het ook nog eens zo dat de schoolgaande kinderen te weinig bewegen, 60 procent van de kinderen in Amsterdam komt niet aan de norm van 60 minuten per dag bewegen en in Amsterdam Nieuw-West is het zelfs 75 procent. De pilot de Dynamische Schooldag is op zestien scholen in Amsterdam NieuwWest ingericht om de schooldag in te richten dat de kinderen meer kunnen bewegen en op die manier een gezondere dag hebben. En dit gaat niet ten koste van hun aandacht voor taal en rekenen. Sterker nog, uit onderzoek blijkt dat kinderen daardoor geconcentreerder zijn en dat het een positief effect heeft op hun schoolprestaties. Nu gunt de PvdA alle kinderen in Amsterdam een gezonde schooldag en daarom pleit onze fractie ervoor om de Amsterdamse scholen aan te moedigen en te faciliteren om deze pilot verder uit te bouwen. En daartoe dien ik ook een motie in samen met mijn collega's van D66 en Volt om de pilot Dynamische Schooldag verder uit de rollen naar andere Amsterdamse scholen, te beginnen in de stadsdelen waar er op dit moment het minst wordt bewogen, relatief gezien in Amsterdam Nieuw-West, Noord en Zuidoost. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hoogtanders. Het lid HOOGTANDERS: Dank u, voorzitter. Het is geen vraag voor mijn fractie of gezond eten bijdraagt aan een gezond leven en de hogere levensverwachting.

Het is ook geen vraag of er een samenhang is tussen armoede en ongezonde voeding, maar het is voor mijn fractie wel een vraag voor welk probleem het programma dat in de brief wordt aangekondigd nu een oplossing biedt. Als het om gezond leven en gezonde voeding gaat doet de gemeente Amsterdam al veel om kinderen gezond te laten opgroeien. En dat wordt ook in de brief aangehaald. Gezond ontbijten en lunches op school, educatie en voorlichting over gezonde voeding en niet te vergeten de Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht van wethouder Van der Burg een evidence-based-aanpak die tot 2033 doorloopt en inmiddels naar ik begreep ook al prijzen heeft gewonnen. Als het om de aanpak van armoede gaat, dan ligt het antwoord hierop wat mijn fractie betreft vooral in Den Haag. We moeten zorgen dat het inkomen omhoog gaat en dat de armoedeval verkleind wordt, zodat de stap naar werk ook gaat lonen. En gezonde

26

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

producten goedkoper maken en ongezonde producten duurder door belastingen aan te passen is in elk geval onderdeel van het landelijk coalitieakkoord. Lokaal kunnen wij dit beleid ondersteunen door meer mensen structureel perspectief te bieden op een hoger inkomen door in te zetten om mensen zoveel mogelijk aan het werk te helpen. Dat kost wel meer tijd en inspanning, maar loont op termijn voor iedereen, en door onze armoederegelingen simpeler en toegankelijker te maken. Kortom, mijn vraag aan de wethouder is, één, ga door met de Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht voor kinderen. Twee, ga met de wethouder Werk in gesprek hoe meer mensen door werk uit armoede structureel kunnen komen. Drie, begin morgen met het simpeler maken van taalgebruik en doe dat samen met de wethouder Armoede en Schulden en neem dan ook in één keer die armoederegelingen mee. En vier, stop met dit programma, want dat voegt niks toe. Ik heb geen motie, maar een toezegging van de wethouder op al deze vier punten zou ook voldoende zijn. De VOORZITTER: Dank u wel. Andere sprekers hebben zich niet gemeld. Dan is het woord aan de wethouder. Wethouder SCHOLTES: Dank u wel, voorzitter. Laat ik misschien meteen beginnen met het lid Hoogtanders over dat dit programma overbodig zou zijn en haar oproep, werk aan het simpeler maken van taalgebruik.

Juist het doel van het hele programma is om bestaand aanbod dichterbij mensen te brengen, begrijpelijk de mensen te maken, toegankelijker te maken. Dus dat is precies denk ik het doel van het programma en ik hoop dat ik daarmee u toch heb overtuigd van het nut van dit programma. Dan ga ik naar de motie van het lid … (Het lid HOOGTANDERS: Wethouder, voorzitter, wethouder er is toch geen programma voor nodig om simpele taal toe te passen. Dat kan morgen toch gewoon gebeuren?) Volgens mij maakt het niet uit of we het een programma noemen of gewoon een actie, het is, met dit programma hebben we mensen die er hard aan werken om dit uit te voeren en dat lijkt mij heel mooi. En hoe we het precies noemen vind ik inderdaad in die zin wat minder interessant. Dan ga ik naar de motie van de leden Runderkamp en Broersen. Ik heb overlegd met collega Mbarki en wij vinden allebei dit een mooie motie, dus geen bezwaar tegen aanname van deze motie. En dan nog ga ik naar het lid Van Pijpen, ik had al een vraag verwacht over de supermarktsafari, hoewel ik heb begrepen dat het woord safari in het Swahili reis betekent en ik daarmee de lading van de term supermarktsafari al stuk sympathieker vind zal ik zelf dit die term nooit gebruiken. Het gaat er natuurlijk om, A de voedselomgeving is belangrijk, daar moeten we aan werken.

U heeft collega Moorman gezien op televisie en in Den Haag, die pleit voor nul procent btw op groente en fruit, zo zijn er meer acties. En acties als de supermarksafari, de laatste keer dat ik die term gebruik, voorzitter, moeten vooral vraaggericht zijn. Dus daar waar mensen behoefte hebben om hier hulp bij te krijgen, lijkt me hartstikke mooi, maar het moet niet aanbodgericht zijn. En dan ga ik naar uw motie, dat lijkt mij een hele mooie motie, mevrouw Van Pijpen. Ik weet wel, ook bij de GGD werken inderdaad mensen met ervaring, dat noemen ze daar, niet mijn term, spreidstand ambtenaren, maar het is inderdaad nu al een van de voorwaarden en doelen uit Gezond Leven Makkelijker Maken om met Amsterdammers te praten, niet over hen. Dus ik ben er positief over om dat ook officieel als vierde werkprincipe toe te voegen.

27

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Dank u wel. Geeft dit aanleiding tot een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten. 24. Kennisnemen van de raadinformatiebrief ter afdoening van de toezegging over heropenen aantal verzorgingshuizen VN2023-010648 De VOORZITTER: Dan ga ik door met agendapunt 24. Hier is geen motie bij ingediend en het woord is gevraagd door de leden Nanninga, Van Pijpen en Runderkamp. Moet ik daar nog, Van Pijpen niet, Runderkamp ook niet. Dan heeft alleen mevrouw Nanninga voor zover ik het nu kan zien het woord. Het woord is aan u. Het lid NANNINGA: Dank u wel, voorzitter. Hier had wel een motie bij ingediend moeten zijn. Dus als mijn fractiebureau zit te kijken, jongens, dien die even in, dat had eigenlijk al gepiept moeten zijn. Ik had wel een motie, excuus daarvoor, ze sturen hem vast nu op. Ja, de toezegging over het heropenen van verzorgingstehuizen, in de commissie OZA heeft mijn fractiegenoot De Jong hier hevig voor gepleit. Ik ga niet het hele verhaal herhalen wat hij al herhaaldelijk daar heeft gehouden, maar even in het kort. We hebben personeelsproblemen in de zorg, het is de wethouder natuurlijk wel bekend, het efficiënt inzetten van het beschikbare personeel is niet alleen kostenbesparend, maar zorgt ook voor dat we minder mensen nodig hebben. Juist om deze redenen zijn verzorgingstehuizen in onze ogen een must voor onze ouderen.

Er is ook een maatschappelijke behoefte aan een plek tussen thuis met zorg en echt een verpleeghuis. En dat is weer echt een trap verder op de ladder, dat is ook landelijk door de JA21-fractie in de Tweede Kamer door Nicki PouwVerweij vaak aangekaart en onderbouwd. We hebben de doorstroming in de woningen, er wordt vaak ook wel gezegd in deze raad dat oudere mensen soms groot wonen of ongeschikt met trappen en et cetera. Die mensen kunnen geen kant op, er is geen geschikt huis voor ze en er moet een tussenoplossing zijn tussen thuis met te weinig thuiszorg die inefficiënt en duur is en een volledig verpleegtehuis waar veel ouderen dan weer net te goed, zeg ik tussen aanhalingstekens, voor zijn. Het geld dat wordt nu gebruikt om gerichte bouw voor seniorenwoningen, daardoor blijft het dus versnipperd en duur en inefficiënt. Centraliseren is wat ons betreft de oplossing. En wij willen dus nogmaals de wethouder vragen hiernaar te kijken en onze motie behelst de gelden voor het bouwen van seniorenwoningen te re-alloceren naar de verzorgingshuizen en we zullen hier ongetwijfeld ook in de Voorjaarsnota daar nog over doorzeuren als we dit nu niet met elkaar kunnen regelen. Dan gaan we daar natuurlijk nog naar kijken. Tot zover, dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan is daarmee meteen het woord aan de wethouder.

Wethouder SCHOLTES: Voorzitter misschien, volgens mij via een motie geld realloceren lijkt me sowieso een ingewikkelde. Dus het lijkt me inderdaad een goede voor de Voorjaarsnota, om die discussie daar te voeren. Maar ik ben het geheel met de fractie van JA21 eens dat we een enorme opgave hebben als het gaat over Amsterdam grijsklaar maken, als ik zo maar mag zeggen, en dat er ook echt behoefte is aan verschillende gradaties van de juiste zorg op de juiste plek. De

28

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

verzorgingshuizen bestaan dan niet meer, maar we hebben gelukkig wel een prachtige Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting, inclusief een Woonzorgvisie waar er ook wordt gewerkt aan dat soort gepaste vormen, zowel in de bestaande voorraad, u kent de Lang Leven Thuisflats, u kent de Woonzorgcirkels, maar ook in de in de nieuwbouw. En daarnaast hebben we ook nog de intentieverklaring geclusterde ouderenwoningen waarin we samenwerken met de woningcorporaties, ontwikkelaars, investeerders, zorgpartijen, om ook daar te werken aan die juiste zorg op de juiste plek. En ook in Amsterdam Vitaal en Gezond is dat een belangrijk onderdeel van de agenda. Dus ik denk, de ambitie delen wij absoluut, als u geld wilt re-alloceren, dat lijkt me inderdaad een discussie voor de Voorjaarsnota en misschien kunnen we hier anders, als u zich zorgen maakt over of er genoeg drive is, dat lijkt me een discussie die we inderdaad de komende tijd samen met elkaar kunnen voeren. De VOORZITTER: Dank u wel. Geeft dat aanleiding tot een tweede termijn? De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Nanninga inzake geld dat nu gebruikt wordt om op senioren gerichte woningen te bouwen te gebruiken voor de heropening verzorgingshuizen, nr. 209.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Het geld dat nu gebruikt wordt om op senioren gerichte woningen te bouwen te gebruiken voor de heropening verzorgingshuizen.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER: Voordat we overgaan naar het volgende onderwerp meld ik u dat wij per ongeluk twee keer een motienummer 206 hebben gegeven, bij agendapunt 16 en bij 17 en daar hebben wij de volgende oplossing voor gevonden. Motie 206 behorende bij agendapunt 17 krijgt nu nummer 221 en dat gaat om motie Boomsma cum suis inzake het woningbouwplan 2022-2028 bouwen voor gezinnen. Dan, ik durf nog niet te voorspellen of we het gaan halen of niet. Dat lijkt mij vooral bij de komende onderwerpen moet blijken. We gaan nog even door. Wel meld ik alvast dat mevrouw Bons heeft aangegeven dat zij morgen niet aanwezig kan zijn en daarom verzoekt om in ieder geval agendapunt 30, de stand van zaken Nationaal Slavernijmuseum vanavond te kunnen bespreken. En ik verzoek u dus of u daarmee in kan stemmen, onafhankelijk het verdere verloop van de avond. Dat betekent dat ik dus voor de stemmingen hoe dan ook zal proberen deze, ik zie niemand bezwaar maken, dus dat kan betekenen dat wij de agenda enigszins omgooien. 25. Kennisnemen van het afdoen van toezeggingen over algoritmen VN2023-011318 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen:

29

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van de leden Garmy, Aslami, Bakker, Belkasmi, Khan, Bons inzake algoritmen toegankelijk maken, nr. 157.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om: -

-

Te onderzoeken hoe het register zo laagdrempelig mogelijk kan worden gecommuniceerd. Te onderzoeken hoe wij ervoor kunnen zorgen dat Amsterdammers bekender worden met het register en bewuster worden van wat voor data wij van hun gebruiken. Daarover met een voorstel te komen en te rapporteren aan de raad.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Als sprekers hebben zich gemeld IJmker, Garmy, Belkasmi. En moet ik daar nog anderen aan toevoegen? Dat is niet het geval. Dan is het woord aan mevrouw IJmker. Mevrouw Nanninga, u heeft een punt van orde? Het lid NANNINGA: Ik trek om de verwarring compleet te maken de motie in bij het vorige punt over de verzorgingstehuizen. Dat is inderdaad beter om dat via de Voorjaarsnota te doen. De VOORZITTER: Dat was motie, zeg ik uit mijn hoofd, 209. De motie-Nanninga, nr. 209.23, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker. Het lid IJMKER: Dank u wel, voorzitter. We hebben het vanavond over het algoritmeregister. Ik heb een lange wens om het daar een keer over te hebben, dus ik ben blij dat dat nu kan en dat we ook eigenlijk twee brieven hebben van de wethouder die gaan over waar we nu staan met het register. Het algoritmeregister heeft Amsterdam in 2020 gelanceerd als eerste gemeente, voor zover ik weet volgens mij in de wereld, samen met Helsinki. Dus ik ben ook heel trots dat we die voortrekkersrol als gemeente Amsterdam daarin spelen en ook een goed voorbeeld geven van hoe we willen omgaan met opkomende technologie. Maar dan, als je die voortrekkersrol speelt moet je natuurlijk wel ook echt wel het goede voorbeeld nemen.

Ik denk dat er wel een risico zit als we dat dan niet helemaal volledig doen. Het register staat namelijk gewoon online, maar is nog zeker niet compleet, tweeënhalf jaar na dato. En ik ben bang dat dat ook wel kan leiden tot schijntransparantie. En ik lees nu in de brief dat de wethouder zich gaat inspannen om dit sneller te gaan vullen, maar er staat in de brief dat in het eerste kwartaal van dit jaar het register gevuld zou zijn tot 30 algoritmen en er staan er vandaag de dag nog tien in. Dus eigenlijk lopen we nu alweer achter met wat de brief zegt. Maar goed, ik heb vertrouwen dat we dit jaar een goede inhaalslag gaan halen, maar ik wil wel de wethouder vragen om daar ook echt vaart mee te maken. En ook om ons op de hoogte te houden van de voortgang hiervan, bijvoorbeeld om over een half jaar een update te geven hoe het er nu mee staat. Dan had ik nog twee aanvullende wensen die eigenlijk al grotendeels worden afgedaan met de meest recente brief. De allereerste is dat transparantie wat GroenLinks

30

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

betreft niet een eindpunt is. Dus je kan het erop zetten, maar de vraag is natuurlijk wel wat voor risico's kleven er nog aan de algoritmes dus vinden we het belangrijk dat er voor elk algoritme verplicht een mensenrechtentoets wordt gedaan. Ik zie dat dat nu ook het plan is van het college en daar ben ik blij mee. En één aanvullende wens was wel nog dat we ook de Commissie Persoonsgegevens Amsterdam hier een rol in gaan geven. En vooral voor algoritmes die een hoog risico met zich meedragen voor bijvoorbeeld discriminatie of het vergroten van ongelijkheid. En dan was mijn tweede wens dat we ook de broncode gaan publiceren, zodat we ons nog meer openstellen, ook voor kritiek van organisaties van buiten. Ik begrijp dat dit lastig is bij derde partijen waar we algoritmes inkopen, maar ik wil toch de wethouder vragen om daar ook maximaal op in te zetten en ben blij met de toezegging uit de commissie dat we dat in ieder geval voor onze eigen algoritmes al gaan doen. Tot zover. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY: Dank, voorzitter. Ik sluit me aan bij veel van de woorden die de vorige spreekster ook heeft gezegd. We zijn ook blij om te zien dat het register steeds meer vorm krijgt. Er mag wat ons betreft ook meer haast bij.

Wij dienen vandaag een motie in om het algoritmeregister nog toegankelijker te maken, om ervoor te zorgen dat Amsterdammers goed op de hoogte zijn van welke algoritmes de gemeente gebruikt in hun dagelijks leven en wat ermee gedaan wordt. Een belangrijke eerste stap in een toegankelijker maken van het algoritmeregister is ervoor zorgen dat het register gemakkelijk te vinden en te begrijpen is. Het register moet toegankelijk zijn via de website van de gemeente en informatie moet worden gepresenteerd op een manier die voor iedereen begrijpelijk is, ongeacht hun niveau van technische kennis. Dit kan bijvoorbeeld worden bereikt door middel van heldere taal, duidelijk visuele voorstellingen, eenvoudige navigatie en interactieve functies op de toekomstige Amsterdam-app. Hiermee zorg je dat iedereen betrokken kan worden. Tenslotte is het belangrijk om ervoor het zorgen dat het algoritmeregister regelmatig wordt bijgewerkt, gecontroleerd en dat mensen de kans krijgen om feedback te geven over de algoritmes. Dit zal ervoor zorgen dat de informatie die beschikbaar is in het register actueel en relevant blijft voor Amsterdammers die daar geïnteresseerd in zijn. Om af te ronden heb ik nog twee vragen. In de brief lees ik dat wij in 2023 meer zicht willen hebben op algoritmes die ingekocht zijn en gaan wij na in hoeverre bestaande contracten aangepast kunnen worden.

Zouden we hier richting het eind van het jaar een schriftelijke update kunnen over ontvangen? En als laatste, er staat in de brief niet hoe we de mensenrechtenscan voor algoritmes gaan toepassen op algoritmen die we in het verleden al hebben ingekocht, algoritmen waar externe partijen medeverantwoordelijk voor zijn. Hoe gaan we ervoor zorgen dat ook bij deze algoritmes een mensenrechtenscan plaatsvindt? Tot zover. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Belkasmi. Het lid BELKASMI: Dank voorzitter. Allereerst de complimenten aan de wethouder voor de korte en bondige antwoorden zonet, heel erg mooi. Voorzitter, algoritmes spelen een grote, steeds grotere rol in onze dagelijkse samenleving. Ze worden ingezet om beslissingen te nemen op allerlei gebieden van werk tot veiligheid en van zorg tot belastingen. Maar algoritmen zijn geen neutrale machines, zoals we soms denken. We hebben allemaal de schokkende gevolgen gezien van het gebruik van algoritmes in de toeslagenaffaire, mensen worden onterecht bestempeld als fraudeur en kregen te maken

31

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

met enorme financiële problemen en persoonlijke trauma's. En dat is onacceptabel en eigenlijk moeten we er alles aan doen om dat ook echt te voorkomen. En daarom moeten we kritisch blijven naar de manier waarop algoritmes worden ontworpen en ingezet. We moeten erop toezien dat ze niet leiden tot discriminatie en vooroordelen, want discriminatie heeft geen plaats in onze stad. Een belangrijke stap in deze richting is het invoeren van een mensenrechtentoets voor algoritmes waar mijn collega IJmker zich hard voor heeft gemaakt en deze toets helpt in het voorkomen van vooroordelen en discriminatie. Maar we moeten scherp blijven, er zijn nog steeds indicatoren die niet worden getest op bias, zoals huishoudgrootte en eenpersoonshuishoudens. Erg benieuwd waarom deze niet worden meegenomen in de biasanalyses, heeft dat er bijvoorbeeld mee te maken dat andere indicatoren verklaarbaarder zijn? En als politici hebben we natuurlijk de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat onze stad en onze samenleving eerlijk en rechtvaardig blijft. En dat betekent dat we moeten blijven kijken naar de impact van technologie en algoritmes op onze burgers. We moeten er alles aan doen om discriminatie en vooroordelen in deze algoritmes te voorkomen. Tot zover mijn bijdrage. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan is het woord aan de wethouder. Wethouder SCHOLTES: Dank u wel, voorzitter.

Dank voor de inbrengen in de raad. Dank ook voor het compliment voor het feit dat we hier toch proberen een voortrekkerspositie in te hebben. Maar u heeft ook gelijk, mevrouw IJmker, dat we nog werk hebben te verzetten als het gaat over het algoritmeregister. We zijn op dit moment bezig met het beschrijven van 22 algoritmen, die gaan we opnemen in het register, waarschijnlijk elf extra per eind mei en elf weer per eind juni, zodat we tegen die tijd op een totaal van 32 algoritmen zitten. En op dit moment staan er tien in. En het klopt inderdaad dat dat even wat tijd heeft gekost. Het is ook zo dat wij, misschien in tegenstelling tot ook andere steden, ook vrij uitgebreid onze algoritmes beschrijven, ook voor verschillende doelgroepen, en dat op een zorgvuldige manier willen doen. Ga ik even naar uw volgende punt over de mensenrechtenscan, daar hebben we denk ik al het een en ander over gezegd inderdaad in de commissie. Ik ben het eens met uw punt ten aanzien van de CPA, de Commissie Persoonsgegevens Amsterdam, om die ook een rol te spelen als het gaat over hoog risico algoritmen, dus die kunnen we inderdaad voorleggen aan deze commissie. Dat is ook gebeurd bij het bijstand-algoritme. Om alle algoritmen door de CPA te laten toetsen, dat is onmogelijk. De CPA komt ongeveer acht keer per jaar bijeen, bestaat ook uit externen die acht keer per jaar een dagdeel bij elkaar komen.

Dus daar is de capaciteit echt ontoereikend voor. Maar voor hoog risico algoritmen kunnen we dat zeker doen. Dan dank ik het lid Garmy cum suis voor de motie, dat lijkt ons een mooie motie, geen bezwaar tegen aanname daarvan en zeker, mijnheer Garmy, kunnen we met een schriftelijk update komen. En misschien kan ik daarin ook uw vraag over de mensenrechtenscan meenemen, want dat heb ik nu even niet paraat, maar daar kom ik nog even op terug. Tot slot het lid Belkasmi over de biasonderzoeken, ik denk dat het een terechte vraag is, een goede suggestie om die ook toe te voegen aan het algoritmeregister. En u had het ook over indicatoren, dat kunnen voor de algoritmen die we zelf ontwikkelen inderdaad doen. Alleen bij algoritmen die we inkopen hangt het er wel vanaf wat voor afspraken we daar hebben kunnen maken met de leveranciers. Maar we kunnen deze eisen wel meenemen in de modelovereenkomst die we nu aan het opstellen zijn.

32

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Dank u wel. Geeft de aanleiding tot een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten. 26. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het gebruik van Chinese camera’s VN2023-011317 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Aslami, Belkasmi, Garmy, Koyuncu en IJmker inzake stop met Chinese surveillanceapparatuur, nr. 172.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

-

1. Om te onderzoeken op welke wijze surveillanceapparatuur van Chinese makelij, waaronder het merk Hikvision en Dahua, niet meer in gebruik wordt genomen; 2. Bij inkoop rekening te houden met de OESO-richtlijnen en de UNGPs totdat er nieuwe IMVO-wetgeving is vastgesteld; 3. De raad te informeren over de mogelijkheden om surveillanceapparatuur van Chinese makelij, waaronder het merk Hikvision en Dahua, in gebruik bij de organisatieonderdelen van de gemeente Amsterdam, te vervangen.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: De leden die zich hebben gemeld zijn Aslami, Koyuncu en IJmker. Moet ik daar nog anderen aan toevoegen? En mevrouw IJmker ziet ervan af. Dan is het woord aan de heer Aslami. Het lid ASLAMI: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik hou het kort. We hebben eerder in de commissie gesproken over Chinese camera's, surveillancecamera's, en wat we zien, voorzitter, is dat dit camera's zijn die niet alleen van Chinese makelij zijn en waar dus nu ook door onze veiligheidsdiensten geconcludeerd is dat China een offensief cyberprogramma heeft tegen Nederland, maar dat dit ook fabrikanten zijn die verantwoordelijk zijn voor het leveren van deze camera's in strafkampen in Xinjang. En ik zal u de gruwelijkheden daar besparen, maar laat ik in ieder geval zeggen dat ons parlement de gebeurtenissen daar heeft aangemerkt als genocide. Dus mijn standpunt is dan ook helder in deze, laten we stoppen met het gebruik van dit soort hardware uit China. Tot zover. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koyuncu. Het lid KOYUNCU: Voorzitter, dank u wel. Afgelopen ramadan was ik door de Oeigoerse gemeenschap uitgenodigd voor een Iftar. Ik heb daar veel verhalen gehoord, hartverscheurende verhalen.

Zo vertelde iemand mij dat hij al drie jaar geen telefonisch contact heeft met zijn familie in Xinjang, want als er vanuit het buitenland wordt gebeld ondervinden de familieleden daar last van. Iemand anders vertelde mij dat er mensen uit zijn familie bij een controlepost zijn meegenomen door de politie en nooit meer zijn teruggekomen. Ik zal u andere verschrikkelijke verhalen besparen. In de regio Xinjang

33

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

vinden iedere dag nog mensenrechtenschendingen plaats en dat wordt onder andere gedaan door gebruik van apparatuur van de omstreden Chinese producenten. Voorzitter, ik kan het niet verteren dat wij hier belastinggeld uitgeven aan dat soort apparatuur dat daarmee winst wordt gemaakt en zo deze bedrijven verder kunnen gaan met het faciliteren van mensenrechtenschendingen aldaar. Hierdoor lopen we dus de kans dat we mensenrechtenschendingen via een omweg mogelijk financieren. Dat mag en kan niet. Om dat te voorkomen is het belangrijk dat de motie die we vandaag indienen ook wordt aangenomen. Ik reken op uw steun. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan is het woord aan de wethouder. Wethouder SCHOLTES: Dank u wel, voorzitter. Dank voor de motie, wij kunnen positief preadviseren over de motie. Dan betekent dat we hem als volgt gaan uitvoeren, we aan onderzoeken of het juridisch mogelijk is om die apparatuur te weren. Ik denk goed om wel daar ook goed afstemming te zoeken met de rijksoverheid en met de VNG en ook de ontwikkeling op het gebied van mvo, maatschappelijk verantwoord op te geven en inkopen daarin mee te nemen. We zullen die mogelijk onderzoeken en daar ook de voor- en nadelen in beeld brengen om die camera’s uit te faseren, zoals we ook al in de commissievergadering hebben besproken. Weet wel, uitfaseren betekent natuurlijk wel ook iets voor de voor de financiën.

Dus dat is ook een overweging die we daarin zullen moeten meenemen. Dus wij zullen waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2024 hier dan nader op terugkomen. De VOORZITTER: Dank u wel. Geeft dat reden tot een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER: Ik leg u even het volgende voor. Wij hebben nog drie onderwerpen te gaan waarbij ook de spreektijd natuurlijk wel aan het teruglopen is bij een aantal partijen. Onze inschatting hier is dat het ons wel zou moeten lukken om voor halfelf te stemmen en wij zouden dan ook willen voorstellen om het wel af te maken vandaag. Ik zie dat er heel overtuigend wordt geknikt, is toch fijn als onze inzet correspondeert met die van u. 28. Kennisnemen van de nulmeting van het kentekenonderzoek van de pilot Weesperstraat en het geactualiseerde plan van aanpak VN2023-011658 De VOORZITTER: Dan gaan wij door met agendapunt 28 en na 28 zal ik even schorsen. En dan zou ik u willen vragen om ook al vast even de stemmingslijsten in orde te gaan maken, in zoverre dat kan. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Koyuncu, Boomsma en Kabamba inzake het uitstellen van de knip op de Weesperstraat, nr. 182.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om:

34

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

-

R

De knip op de Weesperstraat uit te stellen tot er een gezamenlijk plan is gemaakt samen met het bedrijfsleven In dat plan concrete, meetbare doelstellingen zijn geformuleerd en afspraken worden gemaakt over de benodigde data voor evaluatie en verbetering van de pilot; Het team Autoluw te versterken met experts uit het bedrijfsleven, het netwerk Logistiek020, de taxisector en de Amsterdamse kennisinstellingen om gezamenlijk te leren van interventies en toekomstige pilots beter vorm te geven.

Motie van het lid Bobeldijk inzake pilot Weesperstraat in de Zomervakantie, nr. 192.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Bij een eventuele afsluiting van de Weesperstraat altijd eerst een pilot in de zomervakantie te doen, voordat er een pilot buiten de vakantieperiode wordt gehouden.

Motie van het lid Kreuger inzake geen knip en geen pilot op de Weesperstraat, nr. 193.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Af te zien van een knip in de Weesperstraat en dus ook geen pilot te doen.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Het woord is gevraagd door de leden Koyuncu, Wijnants, Ernsting, Asruf, Bobeldijk, Moeskops en Kreuger. En dan geef ik als eerste het woord aan de heer Koyuncu. Het lid KOYUNCU: Voorzitter, we leven in Amsterdam, hoofdstad van Nederland, een universiteitenstad, een stad met kennisinstellingen, een stad met ondernemers die graag willen en durven te innoveren en verder verduurzamen. We hebben vaker knips gehad, recentelijk is nog de Piet Heintunnel voor een enorm lange periode gesloten geweest. Toch weet het college ondanks alle mogelijkheden te presteren om al deze mensen tegen zich te krijgen. Er ligt een ondoordacht plan, wat ons betreft, waarover ondernemers veel te laat zijn geïnformeerd. Het college wil een verrassingspilot doen. Een verrassingspilot die concrete meetbare doelstellingen en de benodigde data voor evaluatie en verbetering mist. Er is veel onduidelijk over de alternatieve routes. Wij vinden het een riskant experiment. Voorzitter, een constructief overleg tussen bedrijven en de gemeente is essentieel voor het succes van de pilot. Daar is nu geen sprake van. Daarom verzoek ik middels een motie samen met collega's Boomsma en Kabamba om de knip Weesperstraat uit te stellen tot er onder andere een gezamenlijk plan is gemaakt, samen met het bedrijfsleven. Dank u wel.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants.

35

Jaar

2023

Vergaderdatum 10 mei 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid WIJNANTS: Dank u wel, mevrouw de voorzitter en ik zou eigenlijk misschien wat onverwacht willen beginnen om de wethouder een oprecht compliment te maken. Want het vereist namelijk toch echt wel wat lef om ondanks alle weerstand toch dit plan door te willen zetten. En ze toont ermee daadkracht. Maar daadkracht kent een aantal keerzijden, dogmatiek, drammerigheid en dwang. En precies dat zijn eigenlijk de punten waar deze wethouder nu toch ernstig gevaar voor dreigt te lopen. Want Franklin Roosevelt heeft ooit gezegd dat het meest angstaanjagende voor een leider kan zijn om voorop te lopen in de troepen en over de schouder te kijken en te zien dat niemand je volgt. En precies dat is het risico wat deze wethouder begint te lopen, dat de stad niet meer volgt, dat er te grote weerstand is tegen haar plan. We hebben het vandaag gezien met het grote protest van de taxi's die zelf de Wibautstraat gingen blokkeren. En we zien meteen de gevolgen daarvan. En ik denk dat de wethouder zich meer bewust moet zijn van het feit dat de openbare ruimte, precies wat de heer Koyuncu denk ook wel terecht zei, ook van ons allemaal is, geen plek is om te experimenteren. Niet aan de slag te gaan met pilots zonder heldere visie, zonder evaluatiekader, zonder begrip op wat je nou eigenlijk precies wil bereiken. En ik maak me daar toch wel enige zorgen over.

Ik heb niet moties ingediend, want dit plan gaat gewoon gebeuren. Er is gewoon een meerderheid voor, het college wil dit doen, nou dus laten we het dan ook maar gewoon gaan doen. Ik vind het geen goed idee. De uitwerking ervan zal ook geen positief resultaat opleveren, maar we gaan het gewoon doen omdat er nou eenmaal een politieke keuze is geweest van dit college om dit te gaan doen. Zonde is het wel, en het zal ook averechts uitpakken voor Amsterdam. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ernsting. Het lid ERNSTING: Voorzitter, al meer dan twintig jaar wordt in deze raad gesproken en bewoners voorgelegd dat de Weesperstraat een leefbare straat zou gaan worden die niet meer alleen maar als een verkeersriool dwars door de stad alle auto's beukt, maar waar mensen zich thuis kunnen gaan voelen. En de Weesperstraat is naast het gekrakeel over de voorgenomen pilot en de knip twee keer in het nieuws geweest, memoreerde ik al in de commissie. Eén keer omdat een bewoner zich gedwongen voelde te verhuizen omdat ze de slechte luchtkwaliteit daar niet meer kon verdragen en één keer omdat er een dodelijk ongeval heeft plaatsgevonden in de afgelopen twee maanden.