20230222_bijlage 2_9 VRM22_459 aanpak binnenstad_Uitvoeringsprogramma 2023.pdf

D A T S N E N N I B AANPAK Uitvoeringsprogramma 2023

i.

Inhoud

2

Ter inleiding

3

Uitvoeringsprogramma 2023

4

1

Functiemenging en diversiteit

11

2

Beheer en handhaving

15

3 Een waardevolle bezoekerseconomie

20

4 Culturele diversiteit en buurtidentiteiten

23

5

27

Wonen

6 Verblijfsruimte en groen in de openbare ruimte

30

3 Totaaloverzicht nieuwe maatregelen 2023

33

AANPAK BINNENSTAD

Inhoud

2 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

i.

Met de Aanpak Binnenstad werken we aan een aantrekkelijke, bruisende en leefbare Amsterdamse binnenstad. Een binnenstad waar bewoners graag wonen, waar ruimte is voor creatief en innovatief ondernemerschap, en waar Amsterdammers graag komen. We gaan daarbij uit van de uitzonderlijke culturele, sociale en cultuurhistorische waarden die onze binnenstad rijk is, en die wereldwijd uniek zijn. Met de start van de Aanpak Binnenstad in 2020 is Amsterdam begonnen aan een langjarig traject, gericht op een fundamentele transformatie van de binnenstad. Een sterk verbeterde leef­ baarheid, een gezonde bezoekerseconomie in balans met de leefomgeving, een breed en toegankelijk woningaanbod, een aangenaam verblijfsklimaat en een prominente rol voor kunst en cultuur staan daarbij centraal. Deze thema’ s zijn onlosmakelijk verbonden. De Aanpak Binnenstad is dan ook een integraal programma, van waaruit de opgaven in de binnenstad in samenhang bezien worden. De visie op de Amsterdamse bezoekerseconomie in 2035, gepresenteerd op 30 november 2022, sluit nauw aan op de Aanpak Binnenstad. De bijbehorende maatregelen bouwen voort op ontwikkelingen die de afgelopen jaren in de binnenstad

in gang zijn gezet. De maatregelen die worden getroffen in het kader van de verordening op toerisme in balans en die betrekking hebben op de binnenstad, zijn voor de volledigheid ook in dit uitvoeringsprogramma Aanpak Binnenstad opgenomen. Tal van partijen zijn hierbij betrokken. In de eerste plaats bewoners en ondernemers in de binnenstad zelf. Maar ook de vele branche-organisaties, kennisinstellingen, georganiseerde collectieven en andere belanghebbenden spelen een belangrijke rol in de uitvoering van de Aanpak Binnenstad. Als gemeente kunnen we het niet alleen. Vele vernieuwende initiatieven ontstaan in de binnenstad. We ondersteunen deze vanuit de Aanpak Binnenstad waar we kunnen.

3

Aangevuld met uitkomsten uit de BinnenstadsEnquête 2022, gesprekken met bewoners en ondernemers en adviezen van de stadsdeelcommissie Centrum is dit programma tot stand gekomen. Het programma bevat een breed pakket aan maatregelen en acties, op alle thema’s van de Aanpak Binnenstad. Veel van deze acties zijn al in 2021 of 2022 gestart, en worden in 2023 gecontinueerd of uitgebreid. Andere maatregelen betreffen langlopende trajecten, zoals herinrichtingen in de openbare ruimte en het locatie-onderzoek naar een nieuw erotisch centrum buiten de binnenstad. De binnenstad staat nooit stil, en daarom bevat dit pakket ook nieuwe acties ten opzichte van voorgaande jaren.

UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Voor u ligt het uitvoeringsprogramma Aanpak Binnenstad voor 2023. Dit uitvoeringsprogramma volgt op de eerdere programma’s voor 2021 en 2022. Eind november 2022 presenteerde het college een visie op de Amsterdamse bezoekerseconomie. Deze visie, en de bijbehorende maatregelen, zijn nauw verbonden met de Aanpak Binnenstad.

AANPAK BINNENSTAD

Ter inleiding

Wij kijken vooruit naar een jaar waarin we samen belangrijke stappen zetten, en waarin de binnenstad beetje bij beetje nóg mooier wordt dan deze nu al is.

Uitgangspunten Aanpak binnenstad

Amsterdammers zijn trots op de binnenstad. Een plek waar gewoond wordt en gewerkt, met prachtige musea, monumenten en cultureel erfgoed, en een rauw Amsterdams randje. De afgelo­ pen jaren echter herkennen veel Amsterdammers de binnen­stad niet meer altijd als hun binnenstad. Een gevoel van vervreemding heeft de overhand genomen. Toeristische druk, en een steeds eenzijdiger economisch aanbod gericht op bezoekers dreigen de binnenstad minder leefbaar en bewoonbaar te maken. En daarmee dreigt de historische binnenstad zijn verbindende functie te verliezen, zoals hoogleraar Zef Hemel in 2019 schreef.

Bij het lanceren van de Aanpak Binnenstad in mei 2020 constateerden wij dat verschillende uitdagingen in de binnen­ stad niet los van elkaar kunnen worden gezien. De druk van bezoekersaantallen heeft effect op de leefbaarheid. Het economische en culturele aanbod speelt een belangrijke rol in het type bezoekers dat Amsterdam trekt. Zonder bewoners kan er geen sprake zijn van een sociale en maatschappelijk functionerende binnenstad. En goed beheer en handhaving zijn weer noodzakelijk voor een prettig woon-, werk- en verblijfsklimaat.

De coronacrisis onderstreepte nog eens wat reeds breed werd gedragen en gevoeld: dat er op sommige plekken in de binnenstad nog maar erg weinig wordt gewoond, dat het steeds eenzijdigere lokale aanbod gericht op bezoekers kwetsbaar is voor dergelijke crises, en dat buurtfuncties steeds verder onder druk staan. Tegelijkertijd bracht de coronacrisis de schoonheid van de binnenstad opnieuw naar voren. Buren konden elkaar weer ontmoeten, en de leefbaarheidscijfers gingen in delen van de binnenstad met sprongen vooruit.

Een integrale benadering is dus noodzakelijk voor welslagen van het programma. Bij voorstellen, acties en maatregelen gaan we altijd uit van het effect op de buurt, de verschillende doelgroepen, de samenhang met gerelateerde vraagstukken, en mogelijke bij-effecten op de korte en lange termijn. De Aanpak Binnenstad is hiermee een voorbeeld van gebiedsgericht werken.

Op basis van vele gesprekken met Amsterdammers, binnenstad­ bewoners, ondernemers, kennisinstellingen en tal van andere betrokken partijen zijn daarom in 2020 de uitgangspunten van de Aanpak Binnenstad geformuleerd. Want oplossingen zijn voorhanden, en liggen veelal in de binnenstad zelf.

We gaan daarbij uit van de uitzonderlijke culturele, sociale en cultuurhistorische waarden die onze binnenstad rijk is. Vrijheid, wederzijds respect, ruimte voor minderheden en individualiteit in een open en vrije gemeenschap hebben Amsterdam door de eeuwen gevormd. Samen met gedurfd, vooruitstrevend en vernieuwend ondernemerschap heeft dit geleid tot Amsterdam als een state of mind, en natuurlijk tot één van de prachtigste binnensteden ter wereld. De afgelopen jaren zijn deze unieke kwaliteiten en sociale cohesie in de binnenstad onder druk

4 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Achtergrond Aanpak Binnenstad

AANPAK BINNENSTAD

Uitvoeringsprogramma 2023

Als we een blik werpen in die toekomst, dan herkennen we veel van de binnenstad zoals die nu is. De grachtengordel, de verschillende buurten, pleinen en straten, en de ongelooflijke sociale en culturele diversiteit van de binnenstad zijn nog altijd even aansprekend. Maar we zien méér. Om te beginnen is de leefbaarheid sterk verbeterd. Niet alleen zijn overlast en drukte sterk teruggedrongen, ook zijn de straten schoon en opgeruimd. Nieuwe manieren van afvalinzameling waar nu nog mee geëxperimenteerd wordt, zijn gemeengoed geworden. Wonen in de binnenstad is geen utopie voor een kleine bovenlaag, maar daadwerkelijk bereikbaar en betaalbaar voor brede inkomensgroepen. Het zijn dan ook de bewoners die, samen met ondernemers, de ruggengraat vormen van de binnenstad. Het economische aanbod is geworteld in de lokale realiteit van Amsterdam, en bedient in substantiële mate een lokaal publiek. Daarbij hoort ook een bezoekerseconomie die uitgaat van de lokale kracht en schoonheid van Amsterdam. Die schoonheid is, nog meer dan nu het geval is, zichtbaar en beleefbaar in de openbare ruimte. Of je nu door de Jordaan wandelt, door de Nieuwmarktbuurt fietst of het Museumkwartier bezoekt, het straatbeeld nodigt uit tot ontmoeten en ontdekken. De culturele identiteiten van buurten, zoals in het Joods Cultureel Kwartier, de Plantagebuurt en de grachtengordel

Ingezette lijn vanaf 2020 Een wenkend toekomstperspectief, zoals hierboven geschetst, is niet in één of twee jaar gerealiseerd. We verwachten zeker tien à vijftien nodig te hebben om een fundamentele transformatie in de binnenstad te bewerkstelligen, waarbij we ook te maken hebben met budgettaire uitdagingen. We bouwen voort op de vanaf 2020 ingezette richting, en op de onlangs gepresenteerde visie op de bezoekerseconomie in 2035. Daarbij onderstrepen we dat samenwerking met bewoners, ondernemers en andere betrokkenen essentieel is voor een succesvolle aanpak van de binnenstad. We hechten grote waarde aan de kennis, expertise en betrokkenheid van onze partners in de binnenstad.

AANPAK BINNENSTAD

Toekomstperspectief

zijn onderscheidend en worden met verve uitgedragen, ondersteund en ontsloten voor een breed publiek. We bouwen daarbij voort op de erfenis van sociale en maatschappelijke emancipatiebewegingen die de binnenstad hebben gemaakt tot was ze is. Wij koesteren dit materiële en immateriële erfgoed, en beschouwen het als de basis voor de levendige en bruisende plek die de Amsterdamse binnenstad hoort te zijn. Beeldbepalende vernieuwingen in de openbare ruimte markeren de transformatie van de binnenstad. De Bloemenmarkt neemt weer een iconische positie in de stad in, waar Amsterdammers uit de hele stad op af komen en verblijven. Met het Frederikspark en Knowledge Mile Park is de binnenstad twee nieuwe stadsparken rijker. De schitterende maar kwetsbare grachtengordel wordt verder ontlast door gemobiliseerd verkeer en parkeren verder in te perken. Cultuurhistorische schoonheid en zorg voor monumenten gaan hand in hand met culturele vernieuwing, een rijk en spannend nachtleven, en een sociale verbindingsfunctie voor Amsterdammers uit de hele stad.

5 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

komen te staan. Dit werd heel duidelijk zichtbaar tijdens de coronacrisis. In deze onwerkelijke periode ging de Aanpak Binnenstad van start. Juist vanuit de gedachte dat, om de binnenstad levendig, bewoonbaar en aantrekkelijk te houden voor toekomstige generaties, we nú moeten handelen. De coronacrisis bood, ondanks alle ellende, ook een heel heldere blik op de huidige situatie, en op hoe de toekomst eruit kan zien.

Op het gebied van vergroening en verbetering van de openbare ruimte worden sinds 2020 goede resultaten geboekt. De ontwikkeling van het Knowledge Mile Park en de oplevering van het zuidelijk stuk van de Nieuwezijds Voorburgwal spreken aan, en zijn direct zichtbaar en beschikbaar voor Amsterdammers. We doen dit samen met tal van betrokken partijen, ondernemers en bewoners. Deze lijn wordt de komende jaren voortgezet, met het verder verbeteren van fietsroutes langs de Nieuwmarkt en de Hoogstraten, de oplevering van de noordzijde van de Nieuwezijds Voorburgwal en voltooien van de Oranje Loper. Kunst, cultuur en buurtidentiteiten zijn een belangrijke pijler van de Aanpak Binnenstad. Vanuit de subsidieregeling Aanpak Binnenstad kunnen we snel en effectief nieuwe lokale en culturele initiatieven ondersteunen, die op hun beurt weer aantrekkelijk zijn voor Amsterdammers. In samenspraak met bewoners vergroenen we de stegen in de binnenstad, waarbij ook plek is voor kunst en cultuur. Sinds 2022 zijn audiotours beschikbaar voor verschillende buurten in de binnenstad, met informatie over culturele en sociale geschiedenis. De samenwerking met het Joods Cultureel Kwartier en het ondersteunen van de Roze Ambassade in 2021 zijn andere voorbeelden van succesvolle trajecten.

Met het actief ondersteunen van jonge makers, kunstenaars, creatieve ondernemers en lokale initiatieven geven we een impuls aan de vrijzinnige en vrije binnenstad waar we zo trots op zijn.

AANPAK BINNENSTAD

Op het gebied van handhaving zijn we onder meer gestart met de geïntensiveerde aanpak straatdealers, het intensiveren van de top-X-aanpak van overlastgevende bedrijven, en de maximale inzet van hosts en crowd management in het Wallengebied op drukke momenten. Om verdere oplossingen aan te dragen ter verbetering van de leefbaarheid is een overlastpanel voor het Wallengebied door middel van loting samengesteld. Meer hierover leest u verder in dit uitvoeringsprogramma. Op het gebied van afval en schoon experimenten we met nieuwe vormen van inzameling. Hiermee zijn de afgelopen twee jaar goede ervaringen opgedaan, en dit bouwen we in 2023 verder uit. De inrichting van de bezoekerseconomie is een bepalende factor in de leefbaarheid en aantrekkelijk van de binnenstad. De huidige lokale economie, die zwaar leunt op bezoekers, trekt niet alleen een wissel op de leefbaarheid. Deze is, door het relatief eenzijdige aanbod, ook in economisch opzicht kwetsbaar gebleken. We willen naar een gezonde, diverse bezoekerseconomie met bijbehorend commercieel en cultureel aanbod, die inspeelt op de behoefte van Amsterdammers en

bijdraagt aan de binnenstad. Winkeldiversiteit en culturele voorzieningen spelen hierin een belangrijke rol. De plek van magneetfuncties en ongewenste verdienmodellen in de bezoekerseconomie worden opnieuw tegen het licht gehouden. Samen met BIZ-zen zijn zes gebiedsprofielen opgeleverd.

6 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Vanaf 2020 zijn significante stappen gezet om de uitdagingen in de binnenstad te adresseren, uitgaande van de lokale kracht en mogelijkheden. De transformatie van vastgoed levert goede en hoopgevende resultaten op, met als aansprekend voorbeeld de transformatie van de Oudebrugsteeg waar kunst, cultuur en woonruimte worden toegevoegd in de plaats van voorheen toeristische commercie. Ter bevordering van winkeldiversiteit en functiemenging is op 131 panden de toeristische bestemming opgeheven: hier kan in de toekomst geen toeristische exploitatie meer plaatsvinden. De vergunningsplicht in de Hoogstraten moet verder bijdragen aan het weren van malafide ondernemers en het diversifiëren van het aanbod.

Bestuurlijke context Met het aantreden van een nieuwe gemeenteraad in het voorjaar van 2022 en een nieuw college, dagelijks bestuur Centrum en stadsdeelcommissie Centrum ontstaan nieuwe mogelijkheden voor commitment aan de uitvoering van het programma Aanpak Binnenstad. Nieuw is de portefeuille Aanpak Binnenstad als aparte portefeuille in het college, en de raadscommissie Stads­ ontwikkeling waar gebiedsgerichte programma’s geagendeerd worden.

Uitdagingen De gebiedsgerichte focus is een centraal uitgangspunt van de Aanpak Binnenstad. Hiermee geeft de Aanpak Binnenstad invulling aan de bestuursopdracht Gebiedsgericht Werken. Dit betekent dat de uitdagingen in de binnenstad niet los van elkaar bezien worden, maar in samenhang moeten worden geadresseerd. Met name op fundamentele vraagstukken,

zoals het opnieuw vormgeven van de bezoekerseconomie, is het noodzakelijk om te kijken naar gerelateerde oorzaken en effecten. Fundamentele transformatie van de binnenstad De Amsterdamse binnenstad kent een unieke mix van functies, die als een magneet werken op onze bezoekers. De bezoekers van sekstheaters, op toeristen gerichte horeca, coffeeshops en de ramen in het Wallengebied trekken een wissel op de leefbaarheid in het gebied. Het is essentieel om deze magneetfuncties in het Wallengebied in samenhang te bezien, omdat anders de doelstelling van een leefbare en aantrekkelijke binnenstad uit zicht raakt. Het gaat dan bijvoorbeeld om trajecten zoals de verkenning naar een erotisch centrum buiten de binnenstad en formuleren van een horeca-ambitieplan in het Wallengebied. De toenemende druk op onze handhaving onderstreept deze noodzaak. De afgelopen jaren is veel in gang gezet op het gebied van handhaving. Voorbeelden zijn de maximale inzet van hosts en crowd management op de Wallen, het alcoholverkoopverbod en het alcoholverbod in de openbare ruimte in hetzelfde gebied, publieks- en gedragscampagnes, en de geïntensiveerde aanpak straatdealers in samenwerking met politie en OM. Maar handhavingscapaciteit is eindig, en ook in andere delen van de stad schaars.

Effectieve handhaving is een randvoorwaarde, maar op zichzelf niet genoeg om de leefbaarheid in de binnenstad verder te verbeteren. Om echt stappen te kunnen zetten moeten er uiteindelijk aan andere knoppen gedraaid worden. Het vervroegen van de sluitingstijden van horeca, sekstheaters en ramen in het Wallengebied in het weekend en de invoering van een blowverbod in delen van de binnenstad zijn wat dat betreft significante stappen.

AANPAK BINNENSTAD

De uitkomsten van de BinnenstadsEnquête 2022 (en eerder in 2021) bevestigen de ingezette lijn. Niet voor niets wordt ‘zich thuisvoelen in de binnenstad’ als één van de belang­ rijkste thema’s genoemd door bewoners, ondernemers én Amsterdammers buiten de binnenstad. Ingrepen in de openbare ruimte worden positief beoordeeld als meest zichtbare resultaat van de Aanpak Binnenstad. Noodzakelijke ingrepen in het winkelaanbod, het tegengaan van overlast, vergroening en functiemenging worden verder aangevoerd als belangrijke thema’s. Het beeld van de binnenstad onder respondenten is in 2022 negatiever ingevuld dan in 2021, met name vanwege de terugkeer van de drukte in delen van de binnenstad. Opvallend is dat jongeren de enquête iets positiever hebben ingevuld dan oudere doelgroepen vanaf 35 jaar.

7 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Uitkomsten Binnenstads­Enquête 2022

Afval en schoon Een andere uitdaging, en één die consequent naar voren komt uit enquêtes en onderzoeken, is afval en rommel in de openbare ruimte. We slagen er nog onvoldoende in om afval, huisafval, bedrijfsafval en grofvuil snel en effectief af te voeren. Hetzelfde geldt voor het schoonhouden van de openbare ruimte, ondanks grote inspanningen van onze mensen op straat. In 2023 kijken zoeken we oplossingen onder meer in de doorontwikkeling van nieuwe, veelbelovende pilots afvalinzameling. Ook hier geldt dat we het als gemeente niet alleen kunnen. Coalitievorming en samenwerking met ondernemers en bewoners is essentieel om stappen te zetten op dit gebied.

Koppeling met visie en nota’s bezoekerseconomie Op 30 november 2022 is een omvangrijk pakket maatregelen en acties gepresenteerd als uitwerking van de visie op toerisme en de verordening Toerisme in Balans. De visie op de bezoekers­ economie bouwt voort op ontwikkelingen die de afgelopen jaren in de binnenstad in gang zijn gezet. Waar de visie op de bezoekerseconomie betrekking heeft op de hele stad, bevat dit uitvoeringsprogramma voor 2023 de praktische uitwerken van maatregelen die betrekking hebben op de binnenstad.

Tijdspad In 2025 bestaat Amsterdam 750 jaar. In dat jaar is de Aanpak Binnenstad tevens vijf jaar in uitvoering. Het ligt voor de hand dat we in 2025 de contouren van een hernieuwde binnenstad duidelijk willen kunnen zien. Het 750-jarig jubileum van de stad is een moment bij uitstek om de transformatie van de binnenstad uit te dragen in binnen- en buitenland. Het 700-jarig jubileum van Amsterdam, in 1975, markeerde een keerpunt in het denken over de historische binnenstad: zorg voor monumenten en stedelijk erfgoed werd niet langer gezien als last, maar als de toekomst. Jubileumjaar 2025 biedt daarvoor opnieuw een unieke kans. Een tweede ijkpunt is 2035. Dit strookt met de horizon van gepresenteerde visie op de bezoekerseconomie. Enkele grote opgaven in de binnenstad zijn dermate fundamenteel van aard dat een tijdspad van tien à vijftien jaar noodzakelijk is

AANPAK BINNENSTAD

Middelen voor beeldbepalende transformaties in de openbare ruimte Middelen voor toonaangevende transformaties in de openbare ruimte, zoals de Bloemenmarkt en Frederikspark, zijn vooralsnog niet toegekend. Dergelijke plekken kennen grote culturele en historische waarde, en hebben de potentie om de binnenstad voor Amsterdammers van nieuw elan te voorzien.

8 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Vastgoed en wonen Zonder bewoners geen binnenstad. We streven naar een binnenstad met een breed en toegankelijk woningaanbod voor uiteenlopende huishoudens, inkomensgroepen en generaties. Gezien de hoge marktprijzen, stijgende huren en bouw- en ontwikkelkosten is het een uitdaging om het woningaanbod te verbreden en te vergroten. We moeten daarom pragmatische en slim omgaan met kansen die zich aandienen. Om de veelbelovende resultaten van de samenwerking met de maatschappelijke vastgoeddeelnemingen te kunnen uitbouwen is het vullen van de ingestelde reserve voor strategisch vastgoed noodzakelijk. Met deze middelen kunnen vastgoedtransformaties gerealiseerd worden die anders buiten bereik blijven. Voor het intensiveren van de inspanningen om woningen boven bedrijven te realiseren zijn nog geen middelen toegekend. Daarnaast zien we dat wanneer kansen voor het toevoegen van nieuwe woningen zich voordoen, deze met name gericht zijn op het hogere segment. Indien het daarbij gaat om daadwerkelijke zelfbewoning (en dus niet buy to let of vakantieverhuur) zien wij permanente bewoning als toevoeging aan de binnenstad.

De maatregelen uit het Uitvoeringsprogramma 2023 beslaan verschillende domeinen en zijn gedekt uit eerder toegewezen middelen. Het betreft de in het coalitieakkoord 2022-2026 beschikbaar gestelde €10 miljoen voor de Aanpak Binnenstad, voormalige masterplanmiddelen reiniging en handhaving, middelen uit het Stedelijk Mobiliteitsfonds, het Strategisch Huisvestingsplan Groen en lijnbudgetten. De Aanpak Binnenstad is een langdurige aanpak, waarbij maatregelen jaarlijks worden aangepast of toegevoegd op basis van de maatschappelijke opgave. Voor een dergelijke aanpak geldt als snel dat je minstens 25 jaar nodig hebt voor de beoogde transformatie, zoals ook het geval is in de masterplangebieden. De huidige beschikbare budgetten zijn ontoereikend om deze transformatie te bewerkstelligen. Extra benodigde middelen om de aanpak te intensiveren of op langere termijn te borgen zullen integraal en in samenhang met andere opgaves worden afgewogen in het reguliere begrotingsproces.

Communicatie De Aanpak Binnenstad stoelt op samenwerking met een groot netwerk aan uiteenlopende partners. Bewoners(verenigingen), ondernemers(verenigingen), maatschappelijke vastgoed­ deelnemingen, kennis- en culturele instellingen, corporaties, investeerders, pandeigenaren – allemaal dragen ze bij aan het verder leefbaar, bewoonbaar, aantrekkelijk en toegankelijk maken van de binnenstad. Zij verdienen het podium. Vanuit de

Verantwoording en rapportage Jaarlijks wordt de gemeenteraad over de voortgang van de Aanpak Binnenstad geïnformeerd middels een voortgangs­­­ rapportage. Per actie en maatregel geeft deze rapportage de bereikte resultaten, stand van zaken en vervolg weer. De rapportage wordt aangevuld met de resultaten van de BinnenstadsEnquête (jaarlijks) en Binnenstads­Cijfers (tweejaarlijks). Op basis hiervan wordt het uitvoerings­ programma jaarlijks aangepast en aangevuld. De stadsdeel­ commissie Centrum adviseert de gemeenteraad over het uitvoeringsprogramma en wordt ook betrokken bij de totstandkoming.

AANPAK BINNENSTAD

Financiën

Aanpak Binnenstad worden regelmatig publieksbijeenkomsten georganiseerd, buurtgericht en voor de hele binnenstad. De tweemaandelijkse nieuwsbrief houdt het directe netwerk op de hoogte van ontwikkelingen en licht nieuwe initiatieven uit. De gemeentelijke kanalen gebruiken we voor reguliere gesprekken en updates. Met Studio Binnenstad organiseren we vier keer per jaar thematische bijeenkomsten met als expliciet doel om nieuwe initiatieven een podium te geven en verder aan te jagen. Verbinding van verschillende betrokken partijen speelt hierbij een belangrijke rol.

9 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

om fundamentele veranderingen te kunnen bewerkstelligen. Dit geldt voor de transformatie van de bezoekerseconomie en de op dit moment nog dominante magneetfuncties daarin, maar ook voor de transformatie van beeldbepalende locaties in de openbare ruimte zoals bijvoorbeeld de Bloemenmarkt.

GEMEENTE AMSTERDAM

AANPAK BINNENSTAD

1 Functiemenging en diversiteit

10

In enquêtes en onderzoeken geven Amsterdammers aan dat het economische aanbod een belangrijke reden is om naar de binnenstad te komen, of deze juist links te laten liggen. Wonen, werken, en recreëren hebben allemaal een plaats in de binnenstad. Op het economisch vlak zoeken we een balans tussen aantrekkelijke retail, horeca en kantoren. Een gebalanceerd en gezond economisch aanbod draagt bij aan de stad. De bezoekerseconomie speelt hier een belangrijke rol in (zie pijler 3).

Vastgoed is een belangrijk instrument om de ambities van de Aanpak Binnenstad te verwezenlijken. De samenwerking met de maatschappelijke vastgoeddeelnemingen in de binnenstad is daarom essentieel. Om hieraan verder bij te dragen heeft de gemeenteraad in 2021 een vastgoedreserve ingesteld. Voor de komende jaren moet deze reserve nog gevuld worden. Het versterkte netwerk met investeerders, ontwikkelaars en private pandeigenaren wordt verder uitgebouwd, en in 2023 verkennen we de mogelijkheden voor een privaat-maatschappelijk investeringsfonds in de binnenstad. Ondertussen zien we consumentengedrag snel veranderen: retail in andere stadskernen zorgt voor afnemende noodzaak van een

bezoek aan de binnenstad, en online shoppen en e-commerce dragen verder bij aan een veranderend toekomstbeeld voor retail. Op toeristen gerichte horeca, coffeeshops en erotisch vermaak zijn voorname trekpleisters voor ongewenste vormen van toerisme. Het traject richting erotisch centrum buiten de binnenstad, het opstellen van een nieuw horeca-ambitieplan en de invoering van een blowverbod in de binnenstad zijn belangrijke stappen om de toeristische druk op termijn te verminderen en de leefbaarheid te verbeteren. Het opheffen van de toeristische bestemming op 131 panden biedt ruimte voor nieuwe vormen van ondernemerschap, die we onder meer via Studio Binnenstad een podium geven.

AANPAK BINNENSTAD

Functiemenging en diversiteit

11 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

1

Omschrijving

Planning 2023

Versterken van de drie maatschappelijke vastgoedondernemingen in de binnenstad – NV Zeedijk, Stadsgoed NV en Stadsherstel.

De samenwerking met de N.V. Zeedijk, Stadsgoed N.V. en N.V. Stadsherstel is belangrijk voor het verwezenlijken van de doelen van de Aanpak Binnenstad, zoals verbeterde functiemenging, (winkel)diversiteit en leefbaarheid. In 2022 zijn goede resultaten geboekt in het versterken van de vastgoedpositie. Dit wordt de komende jaren doorgezet.

2

Intensiveren en verbreden van het netwerk met vastgoedeigenaren

In 2023 verwachten we de eerste projecten in samenwerking met vastgoedeigenaren te kunnen gaan ontwikkelen.

3

Verkenning mogelijkheden vastgoedfonds met maatschappelijke partijen en/of commerciële partijen met een deels maatschappelijk doel.

We inventariseren of bij stichtingen, maatschappelijke fondsen en dergelijke partijen animo is voor het oprichten van een fonds voor het financieel ondersteunen van maatschappelijk en cultureel vastgoed in de binnenstad. In 2022 zijn hiertoe reeds verschillende gespreksrondes geweest waaruit in 2023 enkele pilotprojecten worden ontwikkeld.

Functiemenging en winkeldiversiteit 4

De mogelijkheden onderzoeken voor een Erotisch Centrum buiten de binnenstad

De verkenning naar de mogelijkheden voor het realiseren van een Erotisch Centrum buiten de binnenstad is gaande. Daarbij ligt de focus op het locatieonderzoek. Volgens planning wordt medio 2023 een aantal voorkeurslocaties aan de raad voorgelegd.

5

Gebieds-/straatgerichte aanpak winkeldiversiteit. Doelen hiervan zijn 1) het verbeteren van het winkelaanbod dat moet aansluiten bij de behoefte van bewoners en bezoekers en 2) het controleren op en handhaven van het bestemmingsplan Winkeldiversiteit.

n 2023 selecteren we twee straten of gebieden, geografisch afgebakend en met een vastgestelde veranderbehoefte en doelstelling, waar we winkels controleren die het bestemmingsplan Winkeldiversiteit overtreden of dreigen te overtreden. Binnen die winkels wordt integraal gecontroleerd, dus behalve op bestemmingsplan ook op de Welstandsnota, het Bouwbesluit, de Alcoholwet, etc. Daarnaast sturen we in gesprekken met ondernemers en vastgoedeigenaren actief aan op het verbeteren van het winkelaanbod. Het is mogelijk dat er binnen de geprioriteerde straten/gebieden kansen liggen voor het transformatieteam, wonen boven bedrijven en de aanpak van souvenirwinkels. Waar mogelijk, worden deze projecten/aanpakken in gezamenlijkheid uitgevoerd

6

Nieuw Intensieve straatgerichte aanpak gericht op het handhaven van het bestemmingsplan Winkeldiversiteit en het verbeteren van het winkelaanbod in samenhang met de aanpak van souvenirwinkels

In 2023 gaan we in twee kansrijke straten van start met een straatgerichte aanpak gericht op het handhaven van het bestemmingsplan en het verbeteren van het winkelaanbod, in samenhang met de aanpak van souvenirwinkels en waar mogelijk met het bevorderen van wonen boven winkels.

12 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

1

AANPAK BINNENSTAD

Vastgoed

7

Uitwerking van het kader van de retailtoekomstvisie binnenstad

In 2022 heeft CBRE in opdracht van de gemeente een onderzoek uitgevoerd naar de toekomst van retail in de binnenstad. Aan de hand van dit onderzoek worden in 2023 kaders opgesteld voor het transformeren van winkelruimte naar mogelijke andere functies in winkelstraten. De uitwerking hiervan verschilt per winkelstraat.

8

Opstellen van een horeca-ambitieplan voor de Wallen en de Leidsebuurt

We starten met de ontwikkeling van het horeca-ambitieplan in 2023, op basis van het nieuwe horecabeleid.

9

Herontwikkeling Sint Annenkwartier in samenwerking met Stadsgoed NV.

De herontwikkeling van het Sint Annenkwartier levert op termijn circa 20 nieuwe woningen en bedrijfsruimte op. De doorontwikkeling wordt gefaseerd over drie jaar uitgevoerd.

10

Ondersteunen Humanities & Society-organisatie UvA

In 2023 verwachten we vanuit Humanities & Society-organisatie de start van verschil­ lende projecten met betrekking tot de directe omgeving van het Universiteits­ kwartier, zoals betrokkenheid bij het opstellen van een cultureel profiel voor de Wallen

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2023

13 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Omschrijving

GEMEENTE AMSTERDAM

AANPAK BINNENSTAD

2 Beheer en handhaving

14

We streven naar een binnenstad waarin alle woonbuurten ruim voldoende scoren op leefbaarheid en ervaren overlast. Dit is nu nog niet het geval. In de afgelopen jaren zijn al veel maatregelen getroffen om de situatie met name op de Wallen en op en rond de uitgaanspleinen te verbeteren, variërend van de inzet van extra handhaving, hosts, en buurtconciërges tot de top-X aanpak van overlastgevende bedrijven en het ontwikkelen van nieuwe vormen van afvalinzameling. Samen met partners (bewoners, ondernemers en bezoekers) werken we aan het op nieuwe manieren inzamelen van afval, huisafval, bedrijfsafval en grofvuil. Al deze maatregelen worden in 2023 voortgezet en doorontwikkeld. In 2023 zoeken we opnieuw de samenwerking in het ondersteunen van ondernemersinitiatieven op het gebied van afval en schoon.

Nieuw is de invoering van een blowverbod in delen van de binnenstad waar beperkingen gelden voor de verkoop van alcohol (het alcoholoverlastgebied). Op de Oudezijds Achterburgwal beperken we de op -en afstapplekken voor rondvaarten. Een nieuw Leefbaarheidspanel Wallengebied, bestaande uit ingelote bewoners en ondernemers, gaat advies uitbrengen over het verbeteren van de leefbaarheid op de Wallen. In datzelfde gebied werkt een kwartiermaker samen met politie, handhaving, bewoners en ondernemers aan een nieuwe handhavingsstrategie.

De taskforce souvenirwinkels en de aanpak straatdealers worden voortgezet. De Aanpak Taxi Amsterdam wordt verder uitgewerkt en uitgevoerd, en begin 2023 gaat een nieuw protocol voor filmopnames in de openbare ruimte van kracht. De nieuwe maatregelen onder deze pijler zijn tevens opgenomen in het kader van de verordening Toerisme in Balans.

AANPAK BINNENSTAD

Beheer en handhaving

15 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

2

1

Gebiedsgericht beperken van sluitingstijden horeca, raamprostitutie en andere voorzieningen op de Wallen ten bate van de leefbaarheid.

De gemeenteraad heeft ingestemd met de aanpassing van de APV, waardoor de sluitingstijden voor horeca- en prostitutiebedrijven in het kern-Wallengebied tijdens de weekendnachten vanaf 1 april 2023 vervroegd worden.

2

Opening van een wijkhandhavingssteunpunt op de Wallen.

De betreffende panden van de voormalige houthandel Schmidt zijn naar verwachting eind 2023/begin 2024 gereed voor oplevering van het wijkhandhavingssteunpunt.

3

Opstellen en implementeren hernieuwde handhavingsstrategie voor het Wallengebied met aandacht voor de gehele keten hostshandhaving-politie.

In 2022 is een kwartiermaker aangesteld en zijn sessies georganiseerd met stakeholders (bewoners, ondernemers(verenigingen), ketenpartners), inclusief inventarisatie van mogelijke verbeteringen. Op basis hiervan wordt in 2023 een handhavingsplan opgesteld.

4

Leefbaarheidspanel Wallengebied.

Eind 2022 is een gelote groep bewoners en ondernemers voor het eerst bijeen gekomen, om als leefbaarheidspanel Wallengebied advies uit te brengen over verbetering van de leefbaarheid op de Wallen. Het leefbaarheidspanel gaat in januari 2023 officieel van start.

Handhaving en overlast 5

Nieuw Invoeren van een blowverbod in delen van de binnenstad.

Het college stelt een blowverbod in delen van de binnenstad voor, gekoppeld aan het alcoholoverlastgebied. Tevens wordt onderzocht of analoog aan het alcoholoverlastgebied een verbod op de verkoop van softdrugs voor het gebruik anders dan in de coffeeshops - na 16 uur op donderdag t/m zondag – juridisch haalbaar en handhaafbaar is. Op het moment dat het blowverbod wordt ingevoerd, wordt een internationale campagne gestart zodat bij de bezoekers bekend wordt dat blowen niet meer is toegestaan in de openbare ruimte in delen van Amsterdam.

6

Nieuw Uitbreiden verbod op rondleidingen en georganiseerde kroegentochten (pub crawls).

We onderzoeken uitbreiding van het verbod op pub crawls, dat al geldt in het Wallengebied, naar de uitgaanspleinen. Rondleidingen zijn reeds verboden op de Wallen en kennen beperkingen elders. Op basis van een evaluatie in 2023 wordt dit mogelijk verder aangescherpt.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2023

16 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Omschrijving

7

Nieuw Onderzoek aanpak overlastgevende vrijgezellenfeesten.

We onderzoeken op welke manier verdienmodellen die zich met name richten op overlastgevende vrijgezellenfeesten aangepakt kunnen worden. Daarbij kijken we nadrukkelijk ook naar goede voorbeelden en naar ondernemers die het voortouw nemen in de transformatie van de bezoekerseconomie.

8

Nieuw Pilot beperken op- en afstapvoorzieningen rondvaarten Oudezijds Voorburgwal.

Met deze pilot beperken we een aantal zeer drukke op- en afstaplocaties in het Wallengebied, en dringen daarmee overlast verder terug.

9

Handhaven op autoslapers, wildplassen en alcoholgebruik in de openbare ruimte.

De reguliere handhaving op wildplassen, slapen in de auto en alcoholgebruik in de openbare ruimte wordt voortgezet. Op alcoholbezit / gebruik in de openbare ruimte wordt actief aangesproken voordat wordt overgegaan tot bekeuring. De mobiele glascontainers voor het deponeren van alcohol helpen hierbij.

10

Top-x aanpak van notoir overlast gevende bedrijven in de binnenstad.

De top-X-aanpak van overlastgevende bedrijven in de binnenstad is in 2022 weer opgestart. We gaan hier in 2023 mee door.

11

Uitvoeren Aanpak Taxi Amsterdam (ATA).

In 2023 worden de gebiedsgerichte aanpakken voor taxioverlast voor Leidsebuurt, Rembrandtbuurt en Centraal Station verder ontwikkeld. Deze aanpak gaat uit van ‘hotspots’ en taxiluwe zones, die door middel van intelligente toegang worden gereguleerd. Daarnaast worden de mogelijkheden voor het afsluiten van (delen van) straten gedurende piektijden onderzocht

12

Tegengaan overlast en criminaliteit door straatdealers.

De Aanpak Straatdealers wordt in 2023 voortgezet, met extra inzet op rechts­ handhaving, jonge straatdealers (o.a. via de Top 600) en meer zorgbehoevende dealers (o.a. via de overlastveelplegeraanpak.)

13

Inzet van hosts op de uitgaanspleinen en in het Wallengebied om publiek aan te spreken op gedrag.

De inzet van hosts in het Wallengebied en op de uitgaanspleinen wordt in 2023 gecontinueerd. De in november 2022 gestarte pilot met ISA-hosts wordt voortgezet en geëvalueerd. Op de Wallen worden hosts tevens ingezet om bezoekersstromen te reguleren.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2023

17 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Omschrijving

Omschrijving

Planning 2023

Proef op de Oostelijke Eilanden met het aanleggen van tuintjes rondom ondergrondse containers om bijplaatsingen van afval te voorkomen.

Een besluit over voortzetting van de pilot wordt verwacht in het voorjaar van 2023. Bij succes volgt verdere uitrol naar andere gebieden.

15

Diverse pilots voor het schoon krijgen van het kernwinkelgebied.

In 2023 zullen er diverse pilots gestart worden in samenwerking met Amsterdam City en de directies van cluster Stadsbeheer om het kernwinkelgebied schoner te krijgen. Focus zal in eerste instantie liggen op de Nieuwendijk, afval van fastfoodbedrijven en grof afval

16

Diverse pilots met nieuwe inzamelmethodes voor huisafval, bedrijfsafval en grofvuil in verschillende buurten

Het gaat hierbij om verschillende pilots in de Negen Straatjes, de Passeerdersgracht­ buurt, de Wallen en de Nieuwmarktbuurt. Afvalinzameling over het water, door middel van kleine auto’s, en op afspraak maken deel uit van de pilots.

Overige maatregelen 17

Continueren taskforce souvenirwinkels.

De activiteiten van de taskforce souvenirwinkels worden in 2023 voortgezet. Signalen worden gedeeld binnen het RIEC met partners waaronder politie, OM, Belastingdienst en de Nederlandse arbeidsinspectie. Periodiek zijn er Ondermijningsbrigade-acties, gericht op ondernemingen waarover signalen zijn van ondermijnende criminaliteit. Daarnaast zet de taskforce in op preventie, bijvoorbeeld door kennis te delen met pandeigenaren over het tegengaan van criminaliteit.

18

Inzetten wielklem om betalingsgraad buitenlandse voertuigen te vergroten

We willen de betalingsgraad van opgelegde naheffingen aanslagen (parkeerboetes) bij buitenlandse voertuigen te vergroten. Hiervoor kijken we naar het uitvoerings­ beleid van wielklemmen. In 2023 wordt de uitvoerbaarheid nader onderzocht en zal bestuurlijke besluitvorming plaats vinden.

19

Opstellen en invoeren filmprotocol.

In 2023 wordt in samenspraak met de filmbranche een protocol opgesteld. Dit wordt later in 2023 geëvalueerd.

18 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

14

AANPAK BINNENSTAD

Afval en schoon

AANPAK BINNENSTAD

Een waardevolle bezoekerseconomie

19 GEMEENTE AMSTERDAM

3

Voor ongewenste verdienmodellen, die vooral ten koste gaan van de stad en Amsterdammers, is geen plek meer in de binnen­ stad. Het is opvallend dat in de BinnenstadsEnquête 2022 een substantieel deel van de ondernemers in de binnenstad

een betere balans tussen functies en het winkelaanbod als belangrijkste thema’s noemt, samen met handhaving, meer groen, en zich thuis voelen in de binnenstad.

20 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Op 30 november 2022 is een breed pakket maatregelen in het kader van de verordening op Toerisme in Balans gepubliceerd. De koppeling tussen Aanpak Binnenstad en de bezoekerseconomie is sterk. De maatregelen en acties uit de visie op de bezoekerseconomie en beide nota’s die landen in de binnenstad staan hieronder opgenomen. Deze variëren van een uitgebreide inzet op publiekscampagnes en een imagocampagne tot het bevorderen van spreiding van trekpleisters en bezoekers. We ondersteunen de congressector, met als doelgroep zakelijke reizigers. Ook de nachtcultuur speelt een belangrijke rol in de bezoekerseconomie van de binnenstad. Vanuit de Aanpak Binnenstad blijven we kansen voor een levendige, bruisende nachtcultuur ondersteunen en faciliteren.

AANPAK BINNENSTAD

3 Een waardevolle bezoekerseconomie

1

(Inter)nationaal een hernieuwd imago van de stad actief uitdragen en hiermee andere bezoekers trekken.

Naar verwachting is voor de zomer van 2023 een imagocampagne gereed. Deze imagocampagne sluit nauw aan op de nieuwe visie op de bezoekerseconomie. Promotie van de congressector maakt deel uit van de campagne, net als het unieke culturele erfgoed van Amsterdam. De functie van een Amsterdam Ambassadeur vervult een rol in het uitdragen van het nieuwe imago. Tegelijkertijd is een Stay Awaycampagne ontwikkeld en gelanceerd, gericht op het ontmoedigen van bezoekers die ongewenst gedrag vertonen (zie 3.2)

2

Inzetten en doorontwikkelen Stay Away-campagne.

De Stay Away-campagne maakt binnen- en buitenlandse bezoekers duidelijk dat wangedrag niet wordt getolereerd, en richt zich op bewustwording voorafgaand en tijdens het bezoek, online en offline. De doelgroep is specifiek (jongere) bezoekers in groepsverband. De campagne bestaat uit een ontmoedigingscampagne ongewenst gedrag, een campagne gericht op de risico’s van drugs kopen bij straatdealers, het onder de aandacht brengen van het alcoholverbod op de Wallen, het verbod op het fotograferen en filmen van sekswerkers, en het onder de aandacht brengen van zakkenrollers. In 2023 wordt de Stay Away-campagne uitgebreid naar meerdere doelgroepen.

3

Verder uitwerken van de mogelijkheden om spreiding van bezoekersstromen te bevorderen, bijvoorbeeld door middel van data en digitale technologie.

In 2022 is gestart met een onderzoek naar spreiding van bezoekersstromen, om ook de economische vraag te spreiden. De focus is in eerste instantie het Wallengebied. Dit wordt voortgezet in 2023.

4

Invoeren van bewonerspas voor de binnenstad.

In 2022 zijn de mogelijkheden voor een bewonerspas onderzocht. Deze worden in 2023 uitgewerkt.

5

Implementatie veiligheidsmodel kernwinkelgebied

In overleg met politie, ondernemers en gemeente zetten we handhaving in op het verbeteren van veiligheid in het kernwinkelgebied. Ondernemers krijgen proactief advies over het verbeteren van de veiligheid in hun winkel en in de straat.

6

Nieuw Verbeteren uitstraling en sfeer Wallengebied

We gaan met de ondernemers en de belangenverenigingen (Nederlandse Vereniging voor Koptische Ondernemers (NVKO), KHN, VAC en MKB) in gesprek om tot een andere uitstraling en sfeer te komen in de straat. Bij wijze van proef wordt gestart met de Warmoesstraat.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2023

21 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Omschrijving

AANPAK BINNENSTAD

4 Culturele diversiteit en buurtidentiteiten

GEMEENTE AMSTERDAM

22

Nieuwe culturele initiatieven krijgen vanuit de Aanpak Binnenstad ruimte en steun. Het Joods Cultureel Kwartier brengt in 2023 en 2024 de joodse geschiedenis van Vlooienburg en de Plantage onder de aandacht. Op het Oosterdok werken instellingen aan gezamenlijke projecten, net als in het Wallengebied. Kunst en cultuur krijgen een plek in het Stegenplan (pijler 6), en in het Knowledge Mile Park. De aanbevelingen van het Stadscuratorium

uit 2022 krijgen navolging, met het verder ontsluiten van kunst in de openbare ruimte en het bevorderen van street art. De subsidieregeling Aanpak Binnenstad fungeert als aanjager van cultureel en lokaal initiatief, en wordt breed onder de aandacht gebracht. In de aanloop naar Amsterdam750 in 2024 werkt de Aanpak Binnenstad nauw samen met nieuwe coalities die rond het jubileumjaar worden gesmeed.

23 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

De culturele en cultuurhistorische waarde van de Amsterdamse binnenstad is uniek in de wereld. Het conserveren en doorgeven van erfgoed aan nieuwe generaties gaat hand in hand met culturele vernieuwing. Samen met een grote variëteit aan initiatiefnemers, culturele instellingen, kennispartners, bewoners en ondernemers werken we hieraan. De culturele identiteit van gebieden, en de geschiedenis van emancipatie, minderheden en sociale strijd is bepalend voor de identiteit van de binnenstad. We ondersteunen initiatieven die bijdragen aan het opnieuw vertellen van dit immateriële erfgoed.

AANPAK BINNENSTAD

4 Culturele diversiteit en buurtidentiteiten

1

Subsidieregeling Aanpak Binnenstad. De subsidieregeling Aanpak Binnenstad is er voor bewoners en ondernemers met een goed idee dat bijdraagt aan de doelstellingen van de Aanpak Binnenstad. De eerste aanvragen zijn in 2022 toegekend. De subsidieregeling wordt in 2023 voortgezet en breed onder de aandacht gebracht.

Deze regeling wordt in 2023 gecontinueerd en breed onder de aandacht gebracht.

2

In het kader van de unieke culturele identiteit van gebieden in de binnenstad ondersteunen we de versterking van het Joods Cultureel Kwartier.

In 2023 staan Vlooienburg en de omgeving van het Waterlooplein centraal. In 2024 wordt de Plantage als historisch gebied met het nieuwe Holocaustmuseum centraal gesteld.

3

De samenwerking van culturele instellingen in het Wallengebied ondersteunen.

Er wordt gewerkt aan een gezamenlijk programma om vanaf 2023 de samenwerking tussen culturele instellingen in dit gebied te versterken

4

Verbouwing van het Amsterdam Museum.

Eventuele bezwaren tegen de verleende omgevingsvergunning voorbehouden, wordt in 2023 besloten om te starten met de aanbesteding. Het gebouw aan de locatie van de Kalverstraat is inmiddels leeg en wordt tijdelijk geprogrammeerd. De Hermitage is het tijdelijke nieuwe onderkomen van het Amsterdam Museum. Streefdatum van de oplevering is momenteel eind 2026. Dit is afhankelijk van de voortgang van de onherroepelijke omgevingsvergunning en een positief doorlopen aanbestedingstraject.

5

Ondersteunen initiatieven Oosterdok.

Dit betreft een samenwerking met Expeditie Oosterdok, een netwerk van culturele instellingen en ondernemers op Oosterdok en omgeving. Samen met Expeditie Oosterstuk is in 2022 een visiestuk ontwikkeld. Dit wordt in 2023 verder uitgewerkt. Het plein voor de OBA biedt mogelijkheden voor cultuur in de openbare ruimte. De plannen voor een Cultuurferry (elektrische rondvaartboot), die mensen afzet bij culturele instellingen, worden verder ontwikkeld.

6

Kunst en cultuur in marge van verbouwing Stopera.

Ornamenten uit het stadsdepot worden geplaatst in de binnentuin, in de marge van de verbouwing van het stadhuis. De eerste ornamenten worden begin 2023. In 2023 worden verder op meerdere locaties in de binnenstad ornamenten geplaatst, en wordt een route langs deze locaties geopend.

7

Subsidies voor het herstellen van historische winkelpuien (niet monumentale).

De subsidieregeling staat open tot 31 december 2022 voor aanvragen. In 2022 zijn enkele aanvragen ingediend en goedgekeurd, en ook enkele aanvragen afgekeurd. Er is vooralsnog minder belangstelling dan verwacht. De maatregel wordt nog een jaar voortgezet.

8

Aanpassen Welstandsnota voor noordelijk deel Burgwallen.

Voordat er kan worden gehandhaafd op welstandsexcessen dient de Welstandsnota aangepast te worden. Vaststelling van de aanpassing door de gemeenteraad vindt naar verwachting plaats in 2023

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2023

24 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Omschrijving

7

Nieuw Kennis over kunst in de publieke ruimte vergroten.

We vergroten kennis over kunst en cultuur in de openbare ruimte door het organiseren door informatiebijeenkomsten te organiseren, en door het doen van onderzoek naar de rol van kunst en cultuur in de publieke ruimte.

8

Nieuw Stegenplan als laboratorium voor kunst.

Kunst en cultuur kunnen een middel zijn stegen aantrekkelijker en leefbaarder te maken. Als onderdeel van de stegenaanpak zijn vijf stegen geselecteerd waar een kunstenaar een werk zal maken.

9

Nieuw Nieuw kunstwerk in het Knowledge Mile Park.

We investeren in artistiek onderzoek om richting het 750-jarig bestaan van de stad een grootschalig kunstwerk op de Knowledge Mile te realiseren, en het verhaal van deze plek te vertellen.

10

Nieuw Vrije ruimte voor kunst en cultuur (waaronder street art) in de openbare ruimte.

We onderzoeken hoe kunst en cultuur in de openbare ruimte meer plek kan krijgen in de binnenstad, door plekken voor vrije ruimte/ experiment aan te wijzen.

11

Nieuw Digitale ontsluiting kunstwerken openbare ruimte.

Kunst in de openbare ruimte maken we digitaal toegankelijk. Hiervoor wordt in samenwerking met het Stadscuratorium een pilot ontwikkeld voor een website voor kunst in de publieke ruimte in de binnenstad.

12

Nieuw Herplaatsen van wandkunst in historische gebouwen.

In 2023 stimuleren we het herplaatsen van historische wandkunst in publiek toegankelijke gebouwen.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2023

25 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Omschrijving

GEMEENTE AMSTERDAM

AANPAK BINNENSTAD

5 Wonen

26

5

Wonen

stand zal houden. Mede daarom wordt eerst de uitspraak van de rechtbank in zake het hoger beroep over het verbod op vakantieverhuur in drie wijken in stadsdeel Centrum afgewacht. We verlagen de quota voor AirBnB. We zetten de reguliere inspanningen voort om wonen boven winkels te bevorderen. Om deze aanpak te kunnen intensiveren zijn extra middelen nodig. We onderzoeken de mogelijkheid tot het ‘optoppen’ van woonlagen in daarvoor geschikte straten en gebouwen. En we onderzoeken de mogelijkheden om leegstaande kantoorruimte in de binnenstad te transformeren naar een woonfunctie.

27 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

De afgelopen jaren is flink geïnvesteerd in het opbouwen en intensiveren van samenwerkingsnetwerken met de maatschappelijke vastgoeddeelnemingen, investeerders, corporaties en private pand-eigenaren. Dit zetten we voort. De reguleringen voor vakantieverhuur worden gehandhaafd. Vanuit de Aanpak Binnenstad blijven we werken aan de aanpak van illegale vakantieverhuur, zoals ook opgenomen in het kader van verordening op Toerisme in Balans. Eerdere initiatieven om vakantieverhuur in de gehele binnenstad te verbieden, zijn juridisch niet haalbaar gebleken. Mede gelet op de Europese dienstenrichtlijn is het ook onder de huidige omstandigheden nog niet duidelijk of een dergelijk besluit nu wel juridisch

AANPAK BINNENSTAD

Het realiseren van nieuwe woningen in de binnenstad is onder druk van schaarse ruimte, hoge vastgoedprijzen en gestegen ontwikkel- en bouwkosten een ingewikkelde opgave. Dit geldt voor alle type woningen, en extra nadrukkelijk voor woningen in het sociale en middensegment.

1

Onderzoek naar welke woonruimte in centrum niet als woonruimte wordt gebruikt, maar bijvoorbeeld als kantoor of opslag.

Het bezoeken van in 2021 en 2022 geïdentificeerde woonruimte en handhaving hierop loopt door in 2023, met als doel om de woningen weer daadwerkelijk woning te maken. Een evaluatie staat gepland voor Q2 2023.

2

Ontwikkeling Marineterrein.

Het betreffende gebied is nog niet aangekocht door gemeente. Besluitvorming vindt naar verwachting plaats in Q1 2023.

3

Handhaving op vakantieverhuur en illegale B&B’s in de binnenstad.

In 2022 is deze geïntensiveerde handhaving verder voortgezet. In Q1 van 2023 wordt de gemeenteraad geïnformeerd over handhavingsresultaten. We onderzoeken of de quota voor B&B’s naar beneden kunnen worden bijgesteld.

4

Stimuleren woningen boven winkels.

In 2023 werken we, net als de afgelopen jaren, samen met pandeigenaren om woningen boven winkels te realiseren.

5

Nieuw Onderzoek naar transformatie 1000 m2-panden.

We onderzoeken de mogelijkheden om grote kantoorpanden in de binnenstad (gedeeltelijk) om te zetten naar woningen.

6

Nieuw Onderzoek naar optoppen van panden ten behoeve van het realiseren van woningen.

In 2023 onderzoeken we de mogelijkheden voor het toevoegen van verdiepingen aan daarvoor geschikte panden en straten, ten behoeven van woningbouw. Voor het vervolg is geen budget. Eventueel optoppen ligt in beginsel bij de verschillende eigenaren. De meerwaarde van dit onderzoek is dat eigenaren weten of dit kansrijk is.

7

Nieuw Zonnepanelen op panden in stadsdeel Centrum.

In 2022 is voor de postcodegebieden 1012, 1015 en 1016 gestart met het kosteloos adviseren van eigenaren van monumenten over de mogelijkheden van zonnepanelen (Zon op Centrum). In 2023 wordt dit project voor andere postcodegebieden in Centrum gecontinueerd en zullen eigenaren actief worden geïnformeerd over de mogelijkheden.

8

Pilot geluids- en thermische isolatie monumenten in uitgaansgebieden en -pleinen.

Relatief veel woningen in uitgaansgebieden zijn gemeentelijk- of rijksmonumenten met een matige tot slechte gevelisolatie, waardoor ze geluidsoverlast en warmteverlies slecht tegen kunnen gaan. Daarnaast geldt voor gemeentelijke- en rijksmonumenten dat het noodzakelijk is om een omgevingsvergunning aan te vragen voor het nemen van geluid - dan wel warmte-isolerende maatregelen. Met deze pilot willen we dit proces / een aanvraag makkelijker en inzichtelijker maken. Tijdens de pilot willen we de leidraad `’gestandaardiseerd monumentenadvies’’, die nu in concept is, verbeteren aan de hand van ervaringen in zo’n 12 woningen. Zo kunnen we onderzoeken wat het makkelijker maakt om een monument te isoleren voor de bewoner/ pandeigenaar. Dit doen we in de vorm van een gratis geluidsmeting (aan de gevel en binnen) en thermische meting, waar een maatwerkadvies uit voortvloeit. Na uitvoering van de aanpassingen volgt een nameting.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2023

28 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Omschrijving

AANPAK BINNENSTAD

6 Meer verblijfsruimte en groen in de openbare ruimte

GEMEENTE AMSTERDAM

29

Opvallend in de BinnenstadsEnquête 2022 is de positieve respons op de herinrichting van het zuidelijk deel van de Nieuwezijds Voorburgwal. Dit is een positieve bevestiging van de ingeslagen weg, met projecten zoals het Stegenplan en het Knowledge Mile Park. Verbeteringen van de fietsroutes langs de Nieuwmarkt en door de Damstraat-Hoogstraten wordt in 2023 onderzocht. De Haarlemmerstraat en –dijk zijn reeds autoluw, en worden in 2023 permanent autoluw gemaakt. In 2023 onderzoeken we hoe we verkeersstromen door de westelijke grachtengordel verder kunnen verminderen om de druk op dit gebied te verlichten. De pilot intelligente toegang in het Wallengebied gaat naar verwachting in 2023 van start. De Bloemenmarkt en het Frederikspark kunnen in de toekomst opnieuw beeldbepalende plekken in het centrum worden, maar voor deze transformaties is nog geen financiële dekking.

30 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

Doelstelling van de Aanpak Binnenstad is een openbare ruimte die uitnodigt tot bezoek en verblijf. Vergroening, méér ruimte creëren waar mogelijk, en slim omgaan met de beschikbare ruimte zijn daarbij het uitgangspunt. Openbare ruimte in de binnenstad is per definitie schaars. Dit betekent dat het toegankelijk houden van de openbare ruimte voor alle Amsterdammers extra aandacht vraagt.

AANPAK BINNENSTAD

6 Verblijfsruimte en groen in de openbare ruimte

Omschrijving

Planning 2023

De transformatie van de Bloemenmarkt.

Transformatie van de Bloemenmarkt blijft een wens. In 2023 start een nieuwe erfpachtcontrole, met een bovengrens aan de hoeveelheid toeristische producten die op de Bloemenmarkt verkocht mag worden.

2

De aanleg van het Weteringpark.

De aanleg van het Weteringpark wordt verdeeld in verschillende fasen (delen van het park). Het definitief ontwerp voor fase I wordt naar verwachting begin 2023 opgeleverd, waarna dit bestuurlijk wordt vastgesteld en de werkzaamheden starten. De volgende fases vinden later plaats.

3

De aanleg van het Frederikspark.

In maart 2023 wordt naar verwachting een Nota van Uitgangspunten geaccordeerd, inclusief communicatie en participatie met de omgeving. Eind2023 wordt een schetsontwerp voor de omgeving van DNB opgeleverd.

4

De aanleg van het Knowledge Mile Park.

De projecten Valkenburgerstraat, Studenthotel Weesperplein zijn in voorbereiding om uitgevoerd te worden. Er is een fasering gemaakt in de realisatie. De uitvoering zal in geheel 2023 plaatsvinden.

Gebruik van de openbare ruimte 5

Uitvoering van het Stegenplan.

In 2022 is gestart met het Stegenplan. We zetten dit in 2023 voort, met een programma voor de uitvoering van de plannen voor vijftien stegen. De ontwerpen zijn mede tot stand gekomen op basis van ontwerpsessies met bewoners en ondernemers. Het Sint Annenkwartier is toegevoegd aan het Stegenplan. In vijf stegen krijgt kunst een centrale plek

6

Pilot intelligente toegang in het Wallengebied.

Dit project is uitgesteld en wordt naar verwachting in 2023 opgestart.

7

Nieuw Het verkeersluwer maken van de Stadshart-as (Amstel, Rokin, Damrak).

In 2023 starten we met een nieuwe aanpak om de hoeveelheid verkeer op de stadhart-as te verminderen. We doen dit o.m. door afspraken te maken met betrokken partijen, communicatie en inrij-beperkende maatregelen te treffen. We reguleren de toegang tot garages en communiceren hierover op de toegangs­ wegen naar het stadshart. (Q1) We monitoren de effecten hiervan op de hoeveelheid en soort verkeer op de verkeers-as. Naar aanleiding van de bevindingen kunnen we de aanpak verder ontwikkelen (Q1–Q4).

31 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

1

AANPAK BINNENSTAD

Parken

Bouwlogistiek over het water in het Wallengebied.

De eerste uitkomsten van het project horecalogistiek over het water (met overslag op de Nieuwmarkt) zijn begin 2023 beschikbaar, in het kader van het programma Amsterdam Vaart. Het project wordt voortgezet. Daarbij wordt nadere informatie verzameld om inzicht te verkrijgen in de toekomstige mogelijkheden voor uitbreiding van logistiek en bevoorrading van horeca over het water. De eerste uitkomsten van het project bouwlogistiek over het water (universiteitsbibliotheek UvA) zijn ook begin 2023 beschikbaar. Een rapportage programma Amsterdam Vaart, waarin o.m. over deze pilots wordt gerapporteerd, verschijnt naar verwachting eind maart.

9

Een integraal gebiedsplan (IGP) ontwikkelen voor de openbare ruimte in het Wallengebied.

Voor het gehele Wallengebied wordt een integraal gebiedsplan opgesteld. De totale opgave in de openbare ruimte (zowel boven- als ondergronds) wordt hierin bij elkaar gebracht. De energietransitie, maatregelen op het gebied van rain proof, de agenda autoluw en het herstel van bruggen en kades worden hierin uitgewerkt en uitgevoerd.

10

De ontwikkeling van het universiteitskwartier tussen de Oude Turfmarkt en de Oude Hoogstraat.

De ontwikkeling van het Universiteitskwartier wordt in 2023 voortgezet. De panden van de UvA worden duurzaam herontwikkeld, en de openbare ruimte wordt opnieuw ingericht met veel groen. De Universiteitsbibliotheek wordt naar verwachting begin 2024 opgeleverd.

11

Onderzoek naar verbeteren van de verkeerssituatie Damstraat-Hoogstraten.

Kansrijke mogelijkheden worden in 2023 onderzocht.

12

Verbeteren fietsroute Nieuwmarkt langs de Sint Antoniesbreestraat-Geldersekade.

De uitvoering van de werkzaamheden gaat naar verwachting voorjaar 2023 van start.

13

Uitwerking scenario’s voor definitief autoluwe Haarlemmerstraat en Haarlemmerdijk, en start uitvoering.

De stadsdeelcommissie Centrum heeft in 2022 gevraagd om uitwerking van twee scenario’s voor het definitief weren van de auto uit deze straten: toegang regelen middels verzinkbare palen of door middel van intelligente toegang. Besluitvorming hierover staat gepland voor begin 2023. Start uitvoering staat gepland voor eind 2023.

14

Masterplan Artis en omgeving.

De samenwerking in het kader van het Masterplan Artis en omgeving wordt in 2023 voortgezet.

15

Nieuw Verbeteren verkeerscirculatie op de westelijke grachtengordel.

We ontwikkelen een voorstel voor de verbetering van de verkeerssituatie in het gebied, waardoor meer doorgaand verkeer geweerd wordt. Dit doen we mede op basis van signalen uit de buurt.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2023

32 UITVOERINGSPROGRAMMA 2023

8

Omschrijving

Functiemenging en diversiteit 6. Nieuw Intensieve straatgerichte aanpak gericht op het handhaven van het bestemmingsplan Winkel­ diversiteit en het verbeteren van het winkel­aanbod.

2

Beheer en handhaving 5. Invoeren van een blowverbod in delen van de binnenstad. 6. Uitbreiden verbod op rond­ lei­dingen en georganiseerde kroegen­tochten (pub crawls). 7. Onderzoek aanpak overlast­ gevende vrijgezellenfeesten. 8. Pilot beperken op- en afstap­ voorzieningen rondvaarten Oudezijds Voorburgwal.

3

Een waardevolle bezoekerseconomie 6. Verbeteren uitstraling en sfeer Wallengebied.

4 Culture diversiteit en buurt­ identiteiten 7. Kennis over kunst in de publieke ruimte vergroten. 8. Stegenplan als laboratorium voor kunst. 9. Nieuw kunstwerk in het Knowledge Mile Park. 10. Street art in de openbare ruimte 11. Digitale ontsluiting kunstwerken openbare ruimte. 12. Stimuleren wandkunst in publieke gebouwen. 5

Wonen 5. Onderzoek naar transformatie 1000 m2-panden. 6. Onderzoek naar optoppen van panden ten behoeve van het realiseren van woningen. 7. Onderzoeken of verduurzaming van monumentale panden vergemakkelijkt kan worden, bijvoorbeeld via aanpassing regelgeving.

6 Verblijfsruimte en groen in de openbare ruimte 7. Het verkeersluwer maken van de Stadshart-as (Amstel, Rokin, Damrak). 15. Verbeteren verkeerscirculatie op de westelijke grachtengordel.