20230215 verslag Gemeenteraad middag

Dat kan echt ook gevolgen hebben voor ons: paalrot voor de funderingen van onze stad, maar ook die hevige neerslag waar ik net al over sprak en overstromingen, zoals in Limburg. Er zijn ook al wel heel veel data bekend. Bijvoorbeeld Deltares heeft deze week kaarten gepubliceerd met overstromingsrisico’s en dus voor gevaar voor de veiligheid van mensen in Nederland, maar bijvoorbeeld ook gewoon schade bij overstromingen voor bijvoorbeeld gebouwen en de gebouwde omgeving. Wij weten ook al het nodige over Amsterdam onder andere met Amsterdam Rainproof. Dus wat ik de wethouder zou willen vragen. Ik weet dat er gewerkt wordt aan modellen, waarbij we in kaart kunnen brengen wat de mogelijke gevolgen zijn. Maar ik wil de wethouder vragen om daar met name ook vaart mee te maken, zodat we dit najaar ook echt meer inzichtelijk hebben wat de verschillende gevolgen kunnen zijn voor onze stad, bijvoorbeeld voor de openbare ruimte, voor de infrastructuur en, ik zei het al, ook voor de bomen in Amsterdam bijvoorbeeld en voor de schade aan gebouwen, voor bewoners en voor eigenaren. Dus de vraag is: wanneer kunnen we als gemeenteraad inzicht hebben in die kosten? Dan weten we namelijk ook of het de moeite is om maatregelen te nemen. Want ik weet zeker dat het de moeite is om maatregelen te nemen om die toekomstige kosten af te wenden voor zover dat kan.

We dienen nu in ieder geval een motie in om in kaart te brengen wat de gevolgen kunnen zijn voor in ieder geval de openbare ruimte vanwege hevige neerslag van bijvoorbeeld buien van negentig millimeter per uur. Dank u wel en dank ook aan de wethouder. Ik weet ook dat dit onderwerp haar bijzondere belangstelling heeft. Ik hoop dat we als raad hier snel inzage in kunnen krijgen, zodat we goed beleid kunnen maken om de stad klimaatadaptief te maken. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Andere sprekers zijn er niet. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST: Dank. Wij hebben hier uitgebreid over gesproken ook in de commissie. Velen van ons delen dat dit een heel belangrijk onderwerp is. Ik deel ook zeker dat het inzicht in de kosten, de schade, wat het nou doet. Zeker ook, nu we toch steeds sneller lijken te gaan richting de anderhalve graad opwarming en de klimaatverandering. Het lijkt soms nog sneller te gaan dan we van tevoren al dachten. Dus we moeten de stad ook echt klaar gaan maken voor die verandering in de hoop dat we hem zoveel mogelijk nog kunnen stoppen, maar helemaal stoppen gaan we hem helaas niet.

39

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

Dus ik denk dat het heel goed is om dat inzicht te geven. We zijn daar dus ook wel al mee bezig, maar de motie geeft nog even wat meer richting eigenlijk daaraan. Dus die kan ik in die zin positief preadviseren met daarbij de- Het najaar wordt genoemd. Dat is ook echt iets wat we volgens mij moeten gaan halen, waarbij we eigenlijk het liefst natuurlijk ook meer de indirecte kosten willen meenemen. En in hoeverre dat gaat lukken en volgens welke methode is nog wel een beetje zoeken. Maar de directe schades en zo, die moeten we wel kunnen doorrekenen. Waarbij ik dus meteen wil aangeven dat mijn ambitie ook ligt om juist ook de indirecte kosten mee te kunnen nemen. Maar dat is nog wel een worsteling hoe je dat het beste doet. Daar zijn nog niet zo heel veel gegevens over hoe we dat nou het beste kunnen doen. Dus ik wil ermee aangeven dat de ambities wat mij betreft ook groot zijn om dat inzicht te krijgen en dat ik probeer alles daarvoor uit de kast te halen. (Het lid VAN RENSSEN: Ja, dank, voorzitter. Ik weet dat er een discussie is over de bandbreedte van die schade bijvoorbeeld en over welke data je gebruikt of welke scenario’s je wel en niet doorrekent. Maar kunt u in ieder geval toezeggen dat dan zo snel mogelijk na die klimaatscenario's van het KNMI van 2023 van oktober dit jaar u daar meer inzicht in kan geven, in die andere eventuele indirecte en immateriële schade?) Ja.

Voor zover dat in mijn mogelijkheden ligt: ja. De VOORZITTER: Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER: Dan doe ik nog een onderwerp en daarna gaan we even pauzeren. 16. Kennisnemen van het krantenartikel inzake omstreden kapwerkzaamheden in de Amsterdamse Waterleidingduinen VN2023-004831 De VOORZITTER: Dat gaat om agendapunt 16, kennisnemen van het krantenartikel inzake omstreden kapwerkzaamheden in de Amsterdamse Waterleidingduinen. Er zijn geen moties ingediend en het wordt dus gevraagd door de leden Bobeldijk en Krom. Zijn er nog anderen? Dat is niet het geval. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk. Het lid BOBELDIJK: Ja, voorzitter, ik begrijp dat er iets niet goed is gegaan, dat er een motie nog niet is doorgekomen. Wij hebben ook een motie hierbij. Dus dat meld ik hierbij. Die komt er zo snel mogelijk aan. De motie betreft namelijk de kap binnen het beheerplan, de kap van bomen, omdat kap niet terug te draaien is. Dat is anders dan op het moment dat je een vergunning aanvraagt voor een dakkapel en iemand maakt er bezwaar tegen, ja, als die in gelijk wordt gesteld, dan kan je die dakkapel herstellen. Maar een gekapte boom kan je niet meer herstellen. Daarom, als je een vergunning aanvraagt om een boom te kappen, werkt dat opschortend.

Alleen als je een beheerplan hebt, dan heb je geen kapvergunningen nodig. Wij vragen in deze situatie- Dat geldt namelijk voor de Waterleidingduinen. Daar zijn diverse mensen, die hebben daar bezwaar over gemaakt en daar loopt ook een beroepsprocedure. Daar is in dit geval wel al gekapt. Maar we vragen voor de toekomst om, ook als er een beheerplan is, omdat je zoiets niet terug kan draaien,

40

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

toch te wachten met die kap tot er uiteindelijk een uitspraak is. Daarnaast is het goed denk ik – dat gaat Waternet al doen, begreep ik – dat er ook een evaluatie komt op het vlak van hoe het nu loopt. En begrijp ik goed – nog richting de wethouder – dat het klopt dat alle kapwerkzaamheden voor dit jaar zijn uitgevoerd en dat er dit jaar geen kap meer binnen die Waterleidingduinen zal zijn binnen dat beheerplan? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Dank u wel, voorzitter, Namens mijn collega Anke Bakker zal ik vandaag het woord voeren bij dit punt. We willen de SP bedanken voor het agenderen van dit onderwerp, want het lukt ons helaas niet door omstandigheden om bij de commissie te zijn. Dus we zijn blij dat we het er alsnog even over kunnen hebben. Bij het terugkijken van de commissie werden er een aantal zorgwekkende signalen geuit over de bomenkap in de Waterleidingduinen. Volgens een aantal insprekers wordt er wel tot vijf keer meer gekapt dan in de plannen staat – zelfs zoveel meer dat er een vergunning nodig zou zijn – waar het nu valt, zoals mijn collega al aangaf, onder lopend beheer. En daarnaast zouden gekapte bomen worden weggehaald, terwijl er dankzij de motie van de Partij voor de Dieren in 2019 is opgenomen dat er voldoende zou moeten blijven liggen. We hebben begrepen dat Waternet de werkzaamheden inmiddels heeft voltooid.

Als er inderdaad te veel gekapt dan weggehaald is, kunnen we dit dus niet meer ongedaan maken. Daarom dienen we samen met de SP een motie in om ervoor te zorgen dat bij een volgend bezwaar bij lopend beheer de kap wel stilgelegd wordt. Een illegaal gebouwd schuurtje breek je natuurlijk weer af, maar dat lukt helaas niet bij een gekapte boom. De VOORZITTER: Mevrouw Krom, mag ik u vragen: heeft u de motie? Want wij kennen hem niet. [...] De wethouder moet erop kunnen reageren en hij moet voor de beraadslaging is afgerond wel in ons bezit zijn. Gaat dat lukken? Anders dan schorsen we zo wel even. Mevrouw Krom, excuus dat ik u onderbrak. Gaat u door. Het lid KROM: Geen probleem. Ik zal heel langzaam praten zodat mijn collega nog de motie in kan- [...] Ja, precies. Oké. Voorzitter, we hebben begrepen dat er een evaluatie plaatsvindt en dat hier verslagen van worden gemaakt. Ik had nog een motie om, om het verwarrend te maken, om een evaluatie te vragen, maar die hebben we dus gauw weer ingetrokken toen bleek dat er al een evaluatie was.

Kan de wethouder bevestigen dat hier veldonderzoek plaatsvindt tijdens en nadat de werkzaamheden hebben plaatsgevonden? Want het blijft natuurlijk wel bevreemdend dat iemand die onderdeel is van de BAG bij ons komt inspreken en een artikel schrijft in Het Parool, omdat zaken niet goed zouden gaan en dat er te veel gekapt zou worden en dat er te veel hout zou worden weggehaald. Dus we zouden dan ook graag die evaluatie inzien die gehouden wordt. Op de website van Waternet is te lezen dat verdiepende gesprekken en/of veldbezoeken worden vastgelegd en dat de notulen, adviezen en het jaarprogramma worden gepubliceerd op de website van het AWD. We hebben deze zelf niet kunnen vinden. Dus we hopen dat de wethouder deze met ons zou willen delen. Ja, tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. We doen het volgende. Dan halen we even de stress eruit. We schorsen tot 15.35 uur. Het werd toch wel even tijd voor een pauze. Dan heeft u de tijd om de motie hier naartoe te krijgen. 15.35 uur.

41

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER: Ik heropen deze vergadering. Inmiddels hebben wij een motie in bezit en als het goed is, kent de wethouder hem ook. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Bobeldijk en Krom inzake correct uitvoeren kap van bomen op basis van beheerplannen (071.23). Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Wanneer er sprake is van bezwaar en beroep bij lopende beheerplannen de bomenkap op te schorten totdat er een uitspraak is. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST: Dank denk ik voor de motie. Ik heb hem nu inmiddels net tot me kunnen nemen. Ik denk eventjes goed om te zeggen inderdaad, er is nu geen kap meer, want de kap is uitgevoerd voor dit jaar. Maar ‘voor dit jaar’ is wel voor dit seizoen, om het zo maar even te zeggen. Het zou kunnen dat het in december wel weer gebeurt, maar dat is dan de nieuwe ronde, om zo te zeggen. Dus dat kan ik niet helemaal uitzetten, maar wel, voor nu is dit het. Dus dat is denk ik even goed om die nuance te maken. Er wordt inderdaad veldonderzoek gedaan. Voor en na wordt ook geschouwd en er zijn inderdaad evaluaties van.

De raad is ook van harte uitgenodigd om een keer ook daar naartoe te gaan op werkbezoeken, maar ook om goed te zien hoe dit allemaal werkt. Ik denk ook, dat zal dan ergens in mei, juni of zo zijn, maar ik nodig iedereen daar ook van harte voor uit, om dat dan ook echt zelf tot zich te nemen. En ik denk dat het ook wel goed is om te zeggen, ja, de klachten komen soms ook wel uit een hoek van de Beheeradviesgroep die ook niet aanwezig is tijdens die schouwen. Dat wil ik toch wel even benoemd hebben, want ik denk dat het goed is dat er altijd- U wordt uitgenodigd, maar er vervolgens niet is om mee te evalueren, om het zo te zeggen. Dus dat maakt het soms wel een beetje een ingewikkeld gesprek, moet ik eerlijk zeggen. Maar we doen een evaluatie en ik vind het helemaal prima om die toe te sturen. Dus volgens mij is dat dan gewoon een toezegging. En op de motie ook die is ingediend. Ik denk dat het goed is om even toe te lichten op zo’n beheerplan. Je hebt niet dat we daar dus- Het is duidelijk dat we vergunningen moeten aanvragen per boom of zoiets dergelijks, zodat je daar ook bezwaar kan maken op die vergunning. Dus op die manier werkt het niet. Er kunnen wel handhavingsverzoeken gedaan worden op het moment dat men twijfelt of er wel binnen het beheerplan gewerkt wordt. En dan komt er een handhaver kijken of dat ook wel of niet gebeurt.

En dan kan men of het stilleggen, de kap, of beoordelen, hé, er wordt inderdaad wel binnen het beheerplan gewerkt en dan is het geen opschortende werking. Vervolgens moet er dan wel ergens nog een besluit worden genomen op die handhaving en daar kan dan weer bezwaar en beroep uiteindelijk wel op komen. Maar het is niet dat er niemand gaat kijken of dat er niks met zo'n bezwaar in eerste instantie gebeurt. Er wordt wel degelijk door de handhaving gewoon getoetst en gekeken of het goed gaat. Daarbij is het zo dus dat ik deze motie wel zou willen

42

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

ontraden, omdat een beheerplan ook een functie heeft. Die handelt binnen de Natura 2000 om juist de biodiversiteit en de ecologie daar te bevorderen in zo’n gebied. Daarom denk ik dat het goed is als dat wel gewoon door kan gaan op het moment dat we zo'n beheerplan ook volgens alle wetten en regelgeving die er zijn, in stand houden. Omdat we anders zouden zorgen dat je dingen enorm zal gaan vertragen, terwijl een handhaver wel degelijk al de toets heeft gedaan. (Het lid BOBELDIJK: Ja, voorzitter. Ja, ik begrijp het verschil en ik begrijp ook dat er dus op het moment dat er een handhavingsverzoek is daar wel degelijk gekeken wordt. Maar uiteindelijk kan iemand dan dus besluiten om uiteindelijk nog een gerechtelijke procedure te starten. Dat is hier ook gebeurd. Als je dan doorgaat met de werkzaamheden en dan wel die ene toets heeft plaatsgevonden, maar niet dat finale oordeel, ja, dan kan je nog een voorlopige voorziening- Maar dat is ook nog geen definitief oordeel. Stel dat het definitieve oordeel straks van de rechter is van, de bezwaarmakers hadden toch gelijk, dan is dat een mosterd na de maaltijdverhaal, want dan zijn die bomen al weg. Dus vandaar dat in lijn met de logica van een kapvergunning, waar je gewoon toch helemaal wacht totdat de uitspraak van de rechter er is, je dan niet kapt voordat die uitspraak er is.

Dus ik snap die logica niet, dat we op twee gedachten hinken in dit verhaal.) Ja, ik denk ook dat het doel echt een ander is. Bij een kapvergunning wil je toetsen of het wel volgens alle regels daar wel mag. Maar een beheerplan, er is ook niet voor niets voor gekozen om juist vanuit het gebied te kijken en niet vanuit iedere individuele boom, maar juist vanuit het gebied. En ik denk dat het goed is als men toetst aan het beheerplan, dat je dan ook gewoon verder kan, want anders kan je straks niet meer de dingen uitvoeren die nodig zijn om dat gebied in stand te houden. En dat lijkt me echt een gemiste kans. Dus daarom- Maar goed, de raad kan altijd de motie aannemen, maar vanuit het college ontraden we hem. (Het lid BOBELDIJK: Ja, ik snap ook de werking van een beheerplan wel. Een beheerplan maakt het mogelijk dat je niet voor iedere boom apart een kapvergunning moet doen, omdat het binnen een bepaald beheerkader is. Alleen, waar het mij om gaat, is dat op het moment dat je dus met een kapvergunning bezwaar maakt, dat je het niet kan terugdraaien. Je kan niet die boom weer erop plakken en dat hij het dan weer doet. Dat maakt niet uit of je via een beheerplan werkt of via een vergunning werkt. Als je die filosofie hanteert, dan is het toch ook heel onlogisch om dan bij het ene te zeggen van, het schort op, we wachten tot we een gerechtelijke uitspraak hebben.

En bij de andere variant zeggen we, ja, we hebben een beheerplan, we kunnen nu lekker kappen en als de rechter zegt van ‘je doet het verkeerd’, ja, pech gehad, Dat is toch niet de goede logica?) Nou ja, ‘lekker kappen’, dat is denk ik niet iets- We kappen niet zomaar de bomen, omdat we denken ‘we zijn lekker aan het kappen’. Dat doen we echt om heel dunne bomen die te dicht naast de andere bomen staan, de ruimte te geven voor de bomen juist om te groeien. Dat is echt in een bos of in een natuurgebied echt iets heel anders dan in een stad. Ja, laten we wel wezen. Dat werkt gewoon anders. En in een beheerplan, dan kijk je naar dat hele gebied. Ja, ik ga mezelf nu herhalen. Dus het is volgens mij helemaal niet zo raar om daar in dat beheerplan iets anders voor te kiezen, want als je dat namelijk stillegt, dan leg je niet misschien de kap van één boom stil, maar dan heb je- Het hangt ook allemaal nog eens met elkaar samen. Ik denk ook dat we uiteindelijk niet onnodig veel kosten moeten

43

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

gaan uitgeven om ervoor te zorgen dat we de biodiversiteit en de ecologische waarde van zo’n gebied in stand willen houden. (Het lid BOBELDIJK: Ja, ik zat te twijfelen: mocht ik er nog één? Ja, ik mag er nog één. Het gaat mij niet om dat ik niet snap dat je bij een beheerplan bepaalde bomen kan kappen om andere bomen bijvoorbeeld de ruimte te geven. Het principe waar het om gaat bij een kapvergunning, en datzelfde principe zou je bij het beheerplan kunnen doen, is dat je het niet kan herstellen. Dat als je iets gekapt hebt en de uitspraak is anders, dat je het niet kan terugdraaien; anders dan bij een dakkapel. En we hanteren dat principe wel bij een kapvergunning en blijkbaar dus niet bij een beheerplan.) Er komt een handhaver langs. Die beoordeelt dat. En op het moment dat er aanleiding is om de kap stil te leggen, dan wordt dat gedaan. Maar anders wordt er alsnog gekapt. Dus dan kan je wachten tot er een bezwaarschrift helemaal is afgelopen, maar op dat moment wordt er dan gewoon al niet stilgelegd. En dat is gewoon hoe het daar dan op dat moment werkt. Er wordt een toets gedaan. Er wordt bekeken of het past. Er wordt een voor- en een naschouw elke keer gedaan. U bent van harte welkom om daarbij te zijn. En daar wordt ook beoordeeld dat het dan volgens het beheerplan is.

Dus ik weet ook niet zo goed wat zo'n toets daarna dan nog voor zin heeft als we vervolgens het hele beheerplan elke keer stil moeten leggen. Ik bedoel, dan kunnen we dat hele gebied gewoon niet meer onderhouden. De VOORZITTER: Dank u wel. Geeft dit aanleiding tot een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan hebben we dit onderwerp voldoende besproken. De discussie wordt gesloten. Monumenten en Erfgoed 17. Kennisnemen van de raadinformatiebrief n.a.v. vragen over afdoening motie 683.21 inzake voorkomen van de sloop van historische panden VN2023-004197 De VOORZITTER: En dan gaan we meteen door met agendapunt 17, kennisnemen van de raadsinformatiebrief naar aanleiding van vragen over afdoening motie 683.21 inzake voorkomen van de sloop van historische panden. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Boomsma inzake het voorkomen van de sloop van historische panden (onderzoek kosten vergunningsstelsel) (072.23). Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Te onderzoeken of het mogelijk is om de kosten van een eventuele sloopvergunning te verlagen door die te verrekenen, vereenvoudigen, samenvoegen en/of combineren met de andere vergunningen die moeten worden aangevraagd. - Te onderzoeken welke stijging van de legeskosten het verdisconteren van eventuele meerkosten hiervoor met zich mee zou brengen.

44

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

Motie van het lid Boomsma inzake het voorkomen van de sloop van historische panden (breng risico’s in kaart) (073.23). Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - In kaart te brengen waar, na de invoering van het voorgestelde paraplubestemmingsplan voor orde 2-panden en de beschermde stadsgezichten, risico’s overblijven voor ongewenste sloop van historische bouwwerken met ordewaardering 3. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Het woord is gevraagd door de leden Martens, Boomsma, Van Renssen. Moet ik daar nog anderen aan toevoegen? Dat is niet het geval. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Boomsma. Het lid BOOMSMA: Dank, voorzitter. Ja, anderhalf jaar geleden was Amsterdam in rep en roer, omdat een aantal schitterende geschakelde villa’s in de Van Eeghenstraat met de grond gelijk is gemaakt en waar bijna alle andere woningen in een van de mooiste straten op aarde uit diezelfde tijd en periode stammen, valt daar nu een gat. Dat is een gruwelijke aantasting van een van de mooiste straten op aarde. En dat vinden we doodzonde. Pardon? Nee. De VOORZITTER: Ik vroeg me af welke over welke straat u het had. De heer BOOMSMA: De Van Eeghenstraat. Ja. Ja, dat is echt doodzonde. Maar de gemeente kon dus niets doen om die sloop te voorkomen, want de eigenaar wilde dat slopen en de gemeente had dus geen middelen om dat tegen te houden.

Ook elders in de stad zijn de afgelopen jaren veel historische panden gesloopt en daarmee verdwijnt een deel van de ziel van de stad: een lieu de mémoire, de historische schoonheid. Nu hebben we al een aantal belangrijke stappen gezet waar we de afgelopen jaren ook hard aan hebben gewerkt. We hebben een paraplubestemmingsplan om orde 2panden beter te gaan beschermen. Ik hoop dat dat binnenkort inderdaad ook komt. We gaan een aantal wijken als beschermd stadsgezicht aanwijzen en we hebben ook door het aannemen van ons amendement bij de begroting om de 19e-eeuwse ring te herwaarderen en die ordewaarderingskaarten dus te updaten. Dat hopen we, komt allemaal snel voor ons. Maar onze zorg is dat alsnog gaten gaan vallen in de stad. In andere delen van onze stad zijn ook schitterende panden die nog altijd kwetsbaar zijn voor de sloopkogel. Bijvoorbeeld ook in Amsterdam-Oost heb je straten van adembenemende schoonheid, ook bijvoorbeeld rondom de Hogeweg en de Bredeweg. Ik zou eigenlijk zeggen, maak daar ook een beschermd stadsgezicht van met een conserverend bestemmingsplan. Maar ook zie ik risico's in de wederopbouwwijken rond de Sloterplas. En daar is natuurlijk ook een gebied dat juist is aangewezen voor veel verdichting. Ook al zijn niet alle individuele panden dan monumentaal, ze zijn wel vaak cruciaal om te behouden voor het straatbeeld.

En volgens mij is het ook helemaal niet zo vreemd wat het CDA en ook een groot deel van de rest van de raad wil, namelijk dat je een vergunning moet hebben om een historisch pand te slopen. Niet om die altijd te weigeren, maar in ieder geval de mogelijkheid te hebben als gemeente om een afweging te maken. Mensen die ik in Amsterdam spreek, die snappen ook niet dat dat niet allang nodig is. Die snappen dat niet Je moet voor zoveel dingen een omgevingsvergunning vragen. We hebben eerder gezegd: laten we dan het

45

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

paraplubestemmingsplan inderdaad nu tot die orde 2-panden beperken, want anders dan leidt dat tot veel vertraging. Maar er zijn ook veel orde 3-panden in de stad die echt de moeite waard zijn om te behouden. Dat staat ook letterlijk in de omschrijving van die panden, waarom ze als zodanig zijn aangeduid. Dat ze van bijzondere meerwaarde zijn, maar dat het uitgangspunt moet zijn: handhaven. Dus hoe kan het dan dat je ze wel zonder vergunning zou kunnen slopen? Maar we hebben nu in de brief gezien dat dat toch hoge kosten met zich mee zou brengen. Dan vraag ik me af. Je moet voor heel veel zaken toch sowieso al een vergunning vragen. Dus bijvoorbeeld als je een pand sloopt, dan moet je voor het afvoeren van het bouwafval ook een vergunning aanvragen. Dus een omgevingsvergunning. Dus dan begrijp ik niet zo goed- En dan denk ik, liggen daar nou geen kansen om dat proces te vereenvoudigen om vergunningen te combineren en samen te voegen om die kosten wat omlaag te brengen? Want als er iemand nu sloopt zonder melding, dan kan dat toch al niet. Dus waarom zijn dan die monitoringskosten ook zo hoog? Dus daartoe heb ik ook een motie om dat nader te onderzoeken. Daarnaast wil ik de wethouders vragen om beter in kaart te brengen waar nu nog de belangrijkste risico’s zijn van de ongewenste sloop van historische panden en wat we daar dan het beste tegen kunnen doen.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Renssen. Het lid VAN RENSSEN: Ja, voorzitter, dank u wel. GroenLinks begrijpt heel goed de strijd die de heer Boomsma hier voert voor het behoud van die historische panden. Al deel ik niet geheel de mening dat de Van Eeghenstraat misschien een van de mooiste straten van de hele wereld zou zijn, want er zijn namelijk heel veel straten in binnen- en buitenland, ook in andere steden van Europa, maar ook ver daarbuiten, wellicht ook in Kaapstad bijvoorbeeld, die ook heel erg mooi zouden zijn. Dus laten we dat wel enigszins relativeren. Maar het is natuurlijk van belang dat we niet zomaar de sloopkogel overal in kunnen slaan in panden hier in Amsterdam die van belang zijn. Dit incident op de Van Eeghenstraat van de sloop van panden op nummer 70/72 was natuurlijk tragisch en dat staat ook niet helemaal op zichzelf. Bijvoorbeeld denk ik nog even aan de Gabriël Metsustraat waar, als het niet aan dit college had gelegen en de raad, eventueel het pand waar Etty Hillesum haar dagboek had geschreven, bijna was gesloopt. Dus ook voor dat soort panden is dit ook heel belangrijk. Wat ons betreft zouden we ook echt in kaart moeten brengen hoe we de sloop van die orde 3-panden tegen kunnen gaan door bijvoorbeeld een sloopvergunning.

En ik wilde eigenlijk ook even aan het college vragen of we wellicht de VTH-plannen, de Wabo-VTH-plannen, waarin dit ook mogelijk besproken zou zijn, nog t.k.n. zouden kunnen krijgen in de commissie. En of wellicht ook de nieuwe omgevingsplanregeling niet ook een mooie mogelijkheid biedt om die verschillende activiteiten, waarvoor een omgevingsvergunning moet worden aangevraagd, bouwen en slopen en aanleggen bijvoorbeeld, samen te voegen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Andere sprekers hebben zich niet gemeld. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Dantzig. Wethouder VAN DANTZIG: Ja, voorzitter, bedankt. Fijn dat we dit nu met elkaar kunnen bespreken. Misschien eerst twee vragen die mij gesteld zijn. Het paraplubestemmingsplan komt voor de zomer uw kant op. Daar wordt druk aan gewerkt.

46

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

We zijn ook die VTH-plannen, voorzitter- Daar zit u vandaag. Of eigenlijk misschien wel altijd. Ik zeg u toe dat we even gaan- Ik bedoel, t k n opsturen kan natuurlijk altijd. Maar ik ga ook even nadenken of we daar de context van uw vraag bij kunnen leveren, want anders wordt het ook weer zo’n zoekplaatje. Maar dan moet ik echt even uitzoeken. Dus volgens mij alle bereidheid dat te doen, maar we willen even – ja, hoe moet je dat zeggen – met de resultaatsverplichting dat ik voor de vuist weg zeg dat ik dat ga doen. Dan, voorzitter, de twee moties. De eerste gaat over – ik heb even de nummering niet – goed in kaart te brengenDe VOORZITTER: Nummer 072.23. Wethouder VAN DANTZIG: Nummer 072.23. De VOORZITTER: Onderzoek kosten vergunningstelsel. Wethouder VAN DANTZIG: Nee, het is de andere zie ik. De VOORZITTER: Dat is 073.23. Wethouder VAN DANTZIG: 073.23. Daar begin ik mee. Wij gaan de ordekaart op uw- Nou ja, ik was daar negatief over, maar heb het ook zeer omarmd, uw actualisering. Ik zou u eigenlijk willen vragen of de motie zo aan te passen dat we hem daarna doen of dit met een toezegging af te doen, dat we het daarna voor u in kaart gaan brengen, want dan lopen we in ieder geval de juiste volgorde. Ik heb u al een keer gezegd dat het qua capaciteit best ingewikkeld is. We gaan dit allemaal met fantastische studenten doen en zo.

Maar ja, die kan je ook niet allemaal uitknijpen. Het is best wel moeilijk om hier goede mensen voor te vinden. Dus dat zou mijn verzoek zijn. En bij die andere motie, wat dan 072.23 is. Kijk, dat van die van die kosten hebben we volgens mij voor u uitgezocht. Dat kan ik hier ook nog wel even beantwoorden. Op de eerste motie ging het over het slopen van gehele panden en onderdelen van panden. Daarvoor hebben wij berekend dat een structureel budget van anderhalf miljoen euro nodig is. Maar na de vraag van de raad om te berekenen wat de kosten zijn voor het opstellen en uitvoeren van sloopbescherming voor het alleen slopen van een heel pand, dan zijn de kosten voor de VTH-keten aanzienlijk minder. Dus dan gaat het om tweehonderdduizend euro voor de opstellen van een nieuw bestemmingsplan. Dat is incidenteel. En structureel gaat het over vijfduizend euro voor toezicht op illegale sloop en structureel honderdduizend euro voor de uitvoering van de vergunningsverlening. Dat is los van de kostendekkendheidsmarge. We dekken al tot 95 procent in principe via leges. Dat geeft natuurlijk wel een vrij serieuze lastenverzwaring, maar als u daartoe als budgethouder een voorstel doet, ja, dan is het college daar natuurlijk aan gebonden. Maar ik blijf daar wel negatief over, omdat wij eerst goed willen uitzoeken voor welke woningen dat zou moeten gelden. En het tweede dictumstreepje.

Ik interpreteer die maar even zo dat u graag wil weten: zou je daar niet één vergunning kunnen aanvragen, waar meteen de sloop en de bouw, et cetera- Dat is wel echt een nieuwe werkwijze. Ik zeg u toe dat ik dat in ieder geval even voor u op een rij ga zetten en dan weer naar u toe stuur. Laten we dat dan samendoen met de annotatie die ik u net voorlees, want dan heeft u dat namelijk ook nog een keer op schrift. Maar dan ben ik wel negatief over deze motie. Maar misschien kan ik u in overweging geven dat u hem dan nog even intrekt c.q. aanhoudt, and we live to fight another day.

47

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

(Het lid BOOMSMA: Ja, misschien kan dat dan per interruptie, maar ik dank de wethouder voor deze toezeggingen en dan trek ik beide moties in, in afwachting op de vervulling van die toezeggingen.) De motie-Boomsma (072.23) maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De motie-Boomsma (073.23) maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Dank u wel. Dat betekent dat motie 072.23 en 073.23 zijn ingetrokken. Dan mevrouw Van Renssen. (Mevrouw VAN RENSSEN: Ja, dank, voorzitter. Toch nog even een nabrander wat dat betreft misschien, maar ik vroeg me nog ook even af of bij die toezegging op de motie van de heer Boomsma over het vereenvoudigen van die sloopvergunning of samenvoegen van toestemming eventueel ook de omgevingsplanregeling kan worden betrokken.) Wethouder VAN DANTZIG: Vanzelfsprekend, mevrouw van Renssen. De VOORZITTER: Goed. Dat betekent volgens mij dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. Daarmee hebben we dit onderwerp voldoende behandeld. Personeel en Organisatie 18. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief ten aanzien van de voortgang van de bestuursopdracht Inclusie en Diversiteit VN2023-002586 De VOORZITTER: En gaan we door naar agendapunt 18, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief ten aanzien van de voortgang van de bestuursopdracht Inclusie en Diversiteit.

De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Ahmadi en Khan inzake diversiteit en inclusie doorzetten naar deelnemingen (061.23). Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Het beleid rondom Inclusie en Diversiteit bij haar deelnemingen onder de aandacht te brengen bij deelnemingen, met als doel de implementatie van het beleid, toegespitst op de specifieke casus van het bedrijf. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Als sprekers hebben zich gemeld, de leden Boomsma, Bouhassani, Ahmadi, Van Pijpen en Martens. Dan is het woord- En Nanninga. Dan is het woord aan de heer Boomsma. Het lid AHMADI: Even tussendoor, hoor. Volgens mij-

48

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

De VOORZITTER: Ik hoor ergens een stem, maar ik weet niet waar die vandaan komt. Mevrouw Ahmadi. Het lid AHMADI: Ik had twee moties ingediend bij dit onderwerp. De VOORZITTER: Ik had twee moties ingediend bij dit onderwerp. Ah, ik zie nu- Ik krijg een papiertje toegeschoven. Er zijn nog een aantal extra moties ingediend, maar dat is niet een tweede motie van u. Dus daar gaat dan nog even iets niet goed bij. Dus daar moet u even achteraan. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Khan inzake ongelijk werven voor gelijke kansen (074.23). Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Onderzoeken of we bij de werving en selecties meer de wijken in kunnen gaan en lokale netwerken betrekken. Motie van het lid Boomsma inzake de bestuursopdracht Inclusie en Diversiteit (goede en respectvolle werkomgeving) (075.23). Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - “Sociale veiligheid” als thema binnen de bestuursopdracht te vervangen door “Prettige en respectvolle werkomgeving” Motie van het lid Boomsma inzake de bestuursopdracht Inclusie en Diversiteit (diversiteits- en privilegetrainingen niet verplichten) (076.23).

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Dat cursussen in het kader van de bestuursopdracht Inclusie en Diversiteit over bewustwording van verschillen en patronen dan wel privileges, nooit voor medewerkers worden verplicht, maar, als ze al worden aangeboden, dat dit geheel vrijwillig blijft. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Boomsma. Het lid BOOMSMA: Dank, voorzitter. Ja, Amsterdam heeft achttienduizend ambtenaren die zich in principe met hart en ziel en zonder aanziens des persoons inzetten voor de publieke zaak en voor alle Amsterdammers. De gemeente heeft een wettelijke plicht ook om als werkgever te zorgen voor een goede werkomgeving waar mensen zich optimaal kunnen ontwikkelen en prettig kunnen werken. En ik vind het ook heel goed dat het ambtenarenbestand veelzijdig is, net zoals de Amsterdamse bevolking zelf. Zowel conservatieve als progressieve, mensen met tal van geloofs- en levensovertuigingen en achtergronden. Het CDA heeft echter wel bezwaar tegen een aantal aspecten in deze bestuursopdracht, want ik vind dat deze is doordrongen van een identiteitspolitiek en bepaalde critical race theory-begrippen die in mijn ogen juist polariseren en ook een ongezonde nadruk leggen op allerlei verschillen en etnische achtergronden in plaats van wat ons allemaal verbindt en wat ook alle ambtenaren verbindt.

Dus die inzet voor de

49

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

Amsterdammer als geheel zonder aanziens des persoon. Wat voor het uitvoeren van het meeste werk als ambtenaar – als je vuilnis ophaalt of subsidies beoordeelt, omgevingsvergunningen verstrekt en zo – maakt het ook helemaal niet uit welke etnische achtergrond je misschien hebt. Dus ik vraag me ook niet af, als ik kijk naar de vuilnisophalers, of daar niet meer protestanten dan katholieken bij zitten om maar een voorbeeld te noemen. Er wordt dan hier gesproken over micro-agressie, privilegetrainingen, intersectionaliteit. Ik vind het niet goed om in mijn ogen toch redelijk kritiekloos en klakkeloos achter allerlei omstreden en in mijn ogen polariserende en misplaatste Amerikaanse sociologische theorieën aan te lopen. En ik vind het ook problematisch dat deze steeds dwingender worden geformuleerd en opgelegd. Zo staat er nu ‘diversiteit moet uit de sfeer van vrijwilligheid worden gehaald’ en er staan ook dingen ‘de cultuurverandering die we willen bereiken, raakt elke medewerker in de organisatie en gaat over hoe wij met elkaar omgaan’. Nou, volgens mij weet de ambtenaar in principe prima hoe ze met elkaar om kunnen gaan en moet je dus ook niet van overheids- of staatswege denken dat je hun bewustzijn moet gaan zitten veranderen op dit soort schaal. Je moet niet een soort bewustzijnsrevolutie teweeg willen brengen. Dit schiet dus door.

(Het lid VAN PIJPEN: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, er zit heel veel in het betoog van de heer Boomsma waar ik op in zou willen gaan. Maar eigenlijk wil ik hem vragen. Ik ken het CDA, en ik loop ook al wat langer mee, ook als een partij van normen en waarden. En mijn vraag is dan ook, als u zegt, van ja, het maakt niet uit wie het vuilnis ophaalt. Maar er is een team en in dat team gelden bepaalde normen en waarden, hoe je met elkaar omgaat. En vindt de heer Boomsma dat dan niet belangrijk dat daar ook bepaalde normen en waarden zijn waarin iedereen zich kan vinden en waarin wel degelijk aandacht is voor iedereen in die organisatie?) Nee, absoluut. Normen en waarden vind ik ongelooflijk belangrijk. Maar ik ga er ook vanuit dat dat dat breed gedeeld wordt nu al in de organisatie. Dat staat bijvoorbeeld ook in de ambtseed die ambtenaren zweren, dat ze zich inzetten voor gerechtigheid. Ik zie alleen niet in hoe deze bestuursopdracht, die dus die nadruk legt op al die andere dingen, daar nu verandering in gaat brengen. (Het lid VAN PIJPEN: Ja, dank u wel. Nou ja, ik vraag dat, omdat ik denk dat het vraag is natuurlijk: wie bepaalt die normen en waarden? En we hebben natuurlijk heel lang een situatie gehad – en die is er helaas nog steeds – dat die normen en waarden vaak bepaald worden door één bepaalde groep.

En dat deze opdracht er juist ook om gaat om te zorgen dat we met elkaar ook zorgen dat ook andere normen en waarden- En dat je daar met elkaar ook het debat over aangaat, en dat daar ruimte voor komt. Is de heer Boomsma dat met me eens?) Nou, dit kan ik al moeilijk volgen, want dan gaat het opeens over: wie legt bepaalde normen en waarden op, dat er allemaal verschillende groepen zijn. Volgens mij is dat helemaal niet zo dramatisch gesteld. Op dit moment is het niet zo dat groepen allerlei normen en waarden opleggen. We kunnen met elkaar in goed gesprek tot overeenkomst komen. Volgens mij gaat het bij zo’n bestuursopdracht, als het gaat om een goede werksfeer, om heel algemene, algemeen geaccepteerde beginselen. Je moet rekening houden met elkaar, je moet respect hebben voor elkaar. En is dat niet iets dat je op deze manier hoeft aan te vliegen met deze bestuursopdracht. (Het lid VAN PIJPEN: Dank u wel. Ja, dat de heer Boomsma mij niet begrijpt, zegt misschien ook iets over welke dominante cultuur en welke dominante waarden hij dus blijkbaar ook vanuit gaat. Ik denk dat we wel degelijk oog moeten hebben – en dat is natuurlijk ook in heel veel

50

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

ervaringen en verhalen en onderzoek bewezen – dat er ruimte is voor racisme, voor discriminatie, voor seksisme op allerlei manieren op de werkvloer en dat ook deze en dat werk aan inclusiviteit dat toch ook juist bestrijdt. Dat is toch juist een goede zaak, lijkt me, om met die normen en waarden te werken.) Ja, met normen en waarden werken is een heel goed idee. (Het lid KHAN: Ja, dank, voorzitter. Ja, het is mij eigenlijk helemaal niet heel duidelijk wat nou precies het bezwaar is van de heer Boomsma, want hij begon, ja, we moeten werken aan diversiteit en dan heeft hij het over ‘critical race theory zie ik hier terugkomen en allerlei Amerikaanse begrippen’. Ja, wat is dan precies- Hoe ziet hij dat terugkomen in het beleid? Want als we het hebben over een streefbeleid bijvoorbeeld voor een etnische, diverse samenstelling van het gemeentebestuur, daar is toch helemaal niets Amerikaans aan? Dat bepalen wij als gemeenteraad. En volgens mij hoor ik dat ook eigenlijk terugkomen in het betoog van de heer Boomsma, namelijk dat hij ook wil dat er hier sprake is van een goede weerspiegeling van de samenleving.) Dat zit hem ten dele ook in het hele taalgebruik in die hele bestuursopdracht. Er wordt verwezen naar microagressies, naar intersectionaliteit, naar privilegetrainingen.

Dat hele taalgebruik, dat is verbonden met de hele specifieke ideologie die volgens mij veel verder gaat dan een algemeen beroep op normen en waarden of respectvol omgaan met elkaar. (Het lid KHAN: Dank u wel, voorzitter. Ja, maar dan lijkt het erop dat de heer Boomsma hier de discussie voert over een onderwerp waarover we niet gaan stemmen, waarover we het niet hebben. Het gaat hier om wat er in het beleid staat. Daar moeten we op reageren. De heer Boomsma heeft het over een hele- Ja, academische discussie die we hier niet aan het voeren zijn. Dus daarom vraag ik: op welke wijze ziet hij zijn kritiek terugkomen in het beleid waar we nu over gaan stemmen?) Ik heb net aangegeven: dit staat allemaal geformuleerd in het beleid. Ik ben het daar niet mee eens. Dat breng ik hier te berde en dat leg ik hier uit. Ik heb bovendien ook nog twee moties. (Het lid KHAN: Ja, dank u wel. Ja, voorzitter, dan toch nogmaals, want de heer Boomsma zegt zelf: ik zie in het stuk termen voorbijkomen en dan zegt hij iets over een grotere ideologie die erachter zit. Ja, allemaal prima, maar hier gaat het om wat er in het stuk staat. Dat moeten we beoordelen. En dan is het bezwaar van de heer Boomsma, ja, dat er iets achter zit. Ja, leuk en aardig, maar daar hebben we het nu niet over. We hebben het nu over het beleid.

Dus wat nu wordt precies het kritiekpunt van de heer Boomsma als het gaat om dit beleid en zijn kritiek dan weer op critical race theory en dergelijke?) Volgens mij heb ik dat net geprobeerd te duiden. Maar er wordt ook gedaan alsof dus Amsterdam bijna een soort heel racistische organisatie is. En dus nu door deze bestuursopdracht moeten mensen zich allemaal bewust worden van hun vooroordelen en hun privileges. En dat moet dan de gemeente mensen hier gaan vertellen en een grote bewustzijnsverandering teweegbrengen. Ja, ik vind dat dat onterecht is. Ik vind dat het ook niet nodig is. Misschien kan ik dan nu mijn moties ook toelichten, want daar wordt het ook wat concreter.

51

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

De VOORZITTER: U heeft al drie interrupties gehad. Dus het woord is aan de heer Boomsma. Het lid BOOMSMA: Dank, voorzitter. Ja, ten eerste bijvoorbeeld. Ik heb eerder gevraagd of die trainingen over wit privilege en inclusie en diversiteit, die in dit kader worden gegeven- Ik vind dat die niet verplicht moeten worden. Ik heb ook eerder dat gevraagd aan wethouder Groot Wassink. Die heeft dat toen bevestigd, dat dit soort cursussen niet verplicht worden. Want nogmaals, ik vind dat dat ook vaak ideologisch omstreden is en ik vind dus niet dat je mensen daartoe moet verplichten, maar dat dat dan altijd, als je ze al geeft, vrijwillig moet zijn. Dus daartoe een motie. Dan heb ik nog een vraag over het voorkeursbeleid dat de gemeente wil voeren. Dus een dertig procent voorkeursbeleid. Ik vind dat ook problematisch. Maar ik vraag me ook af hoe dat werkt. Ga je dan mensen bij sollicitaties ook vragen welke etnische achtergrond ze hebben? Ik vind ook dat je dat niet moet doen. Wat als mensen bijvoorbeeld er zelf ook helemaal geen prijs op stellen dat daarnaar wordt gevraagd? Dus hoe gaat de wethouder daar ook überhaupt concreet dan mee om? En dan tot slot, voorzitter, mijn andere motie, dat gaat over sociale veiligheid.

Zoals ik ook in de commissie heb aangegeven, vindt het CDA uiteraard dat een prettige en respectvolle werkomgeving van groot belang is, maar voorheen ging het begrip ‘veiligheid’ over dingen als brandveiligheid, beschermende helmen, instortende steigers voorkomen en dergelijke. Volgens het college in deze nota gaat het opeens over ongepaste grappen, microagressies en dergelijke. En ik vind die verschuiving, ook in de taal naar sociale veiligheid, geen verbetering, maar een verslechtering, omdat die ook toenadering juist moeilijker maakt en een escalatie in de hand werkt. Ook in de Arbowet gaat het gewoon over psychosociale arbeidsbelasting. Dat is een verplichting die de gemeente als werkgever ook heeft. En verder gaat het om een respectvolle werkomgeving. Ook daartoe een motie dus om voor te stellen om het niet meer te hebben over sociale veiligheid, maar over een prettige en respectvolle werkomgeving. Want dat is ook een breder begrip. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Begrijp ik nou goed dat u drie moties heeft- [...] Het zijn er twee. Dan heeft u een interruptie van mevrouw Lust. Ga uw gang. (Het lid LUST: Ja, dank u wel, voorzitter. Wat ik vooral mis in het betoog van de heer Boomsma is gevoelsreflectie, maar ik begrijp dat wel. Dus daarin wil ik het dan toch een beetje voor hem opnemen.

Want vanuit zijn positie kan ik me voorstellen dat hij zich niet kan voorstellen hoe het voelt om op subtiele en minder subtiele wijze structureel uitgezonderd te worden en om bijna dagelijks te voelen hoe het is om ongepaste opmerkingen te krijgen, bedoeld, onbedoeld, wellicht onbedoeld, pijnlijke, maar veelal gewoon bloedirritante vragen te krijgen. Vandaar dat mijn vraag vooral is aan meneer Boomsma, hopende dat hij iets minder scherp en wat genuanceerder naar deze bestuursopdracht kan kijken: wanneer hij al eens uit een kast is gekomen.) De VOORZITTER: Dank u wel. Het woord is aan de heer Boomsma. Maar ik merk hier wel op dat wij over de inhoud praten en dat wij daar personen buiten laten. Dus ik begrijp echt wel waar de vraag vandaan komt, maar ik wil u toch vragen om u te concentreren op de inhoud en daarbij niet mensen aan te spreken op hun achtergrond, ras, voorkeur, wat dan ook. De heer Boomsma.

52

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

Het lid BOOMSMA: Ja, dank, voorzitter, want dat is ook precies mijn bedoeling. Ik vind dat je mensen niet moet aanspreken in eerste instantie op hun achtergrond, ras of allerlei andere kenmerken, maar gewoon als individueel burger van deze stad of als ambtenaar. En deze vraag bevestigt mij in die zin weer, ja, in de zorg die ik heb dat deze heel ideologie, manier van denken, dus een ongezonde nadruk legt op allerlei secundaire kenmerken die er niet toe doen. Want waarom word ik nu opeens aangesproken op het feit dat ik weinig pigment heb of dat ik een heteroseksuele man ben? Ik bedoel, volgens mij doet dat niet ter zake voor het betoog dat ik hier heb. Dit bevestigt dus inderdaad de gedachte dat deze heel manier van denken in die zin, ja, niet bijdraagt, maar juist polariseert. (Het lid LUST: Mijn bedoeling is niet om de heer Boomsma persoonlijk aan te spreken, maar ik ga hier nadrukkelijk in op het betoog dat hij hier zelf houdt. Daaruit spreekt wat mij betreft buitengewoon weinig gevoelsreflectie. Vanuit die positie kan ik me voorstellen, voorzitter, dat hij dit betoog op deze manier houdt en dat heb ik willen benadrukken.) Ik probeer me toch echt in te leven in allerlei mensen. Maar ik denk dus dat- Nou ja, ik blijf bij mijn woorden. En ik heb ook het belang benadrukt van een respectvolle werkomgeving. Volgens mij is dat waar het ook om gaat.

(Het lid AHMADI: Ja, voorzitter, ik dacht dat meneer Boomsma het had over goede normen en waarden. Ik denk dat als we in Nederland kijken naar bijvoorbeeld het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat die normen en waarden zo diep en zo grondig ontbreken, dat inderdaad deze heel uitgebreide aanpak om deze gebrekkige normen en waarden te bestrijden, nodig is. Is hij het daarmee eens?) Nee, daar ben ik het dus niet mee eens. Ik denk dat ik in die zin ook een veel positiever mensbeeld heb, een positievere opvatting over de gemeentelijke organisatie en over de Nederlandse cultuur, zoals die op dit moment bestaat. Ik denk ook niet dat het ministerie van Buitenlandse Zaken zo is doordrongen van allerlei racisten en dat dat ook niet wordt aangetoond door het onderzoek waar mevrouw Ahmadi naar verwijst. En ik denk ook zeker niet dat het geldt voor de gemeente Amsterdam. (Het lid AHMADI: Nou, dan vraag ik me wel af welke autoriteit de heer Boomsma denkt te hebben over een onderwerp waar hij nog nooit mee te maken heeft gehad.) Mevrouw Ahmadi begint over een onderzoek dat is gedaan naar Buitenlandse Zaken. Daar heb ik inderdaad kennis van genomen. Ik heb ook gezien dat dat een heel kleine dataset was. Het waren een aantal opmerkingen. Die opmerkingen, voor zover ik heb kunnen zien, waren inderdaad zeer kwalijk en ongepast. We moeten racisme zoveel mogelijk uitsluiten.

Ik vind alleen niet dat je kunt concluderen dat Buitenlandse Zaken daarmee een racistische organisatie is of, zoals mevrouw Ahmadi impliceert, dat het in Nederland grote mate ontbeert aan elementaire normen en waarden. En ik vind zeker niet dat dat geldt voor de gemeente Amsterdam. (Het lid AHMADI: Nou, ik probeer alleen maar uit te leggen dat het, het ministerie van Buitenlandse Zaken, de politie, de brandweer en zo, eigenlijk bijna elke organisatie in Nederland, heeft betroffen. Dus ik denk dat meneer Boomsma het toch met me eens is dat die normen en waarden heel belangrijk zijn en dat we dit beleid nodig hebben om ze toch waar te maken.) Ja, normen en waarden zijn belangrijk, maar ik vind, we moeten elkaar ook geen complexen aanpraten.

53

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

De VOORZITTER: Mevrouw Bouhassani, ik wijs u er wel even op dat u zo meteen uw maidenspeech houdt, maar als u wil interrumperen: ga uw gang. (Het lid BOUHASSANI: Voorzitter, dank u wel. Dat klopt: zo meteen ga ik mijn maidenspeech houden. Maar ik wilde toch heel graag een interruptie doen. Ik hoorde de heer Boomsma heel vaak het woord ‘ideologie’ gebruiken. Ik denk dat we meer moeten praten in termen als ’werkelijkheid’. Het is voor mensen een werkelijkheid, wanneer ze naar hun werk gaan, dat ze zich niet veilig voelen, dat ze zich niet prettig voelen, dat er wordt gepest. Zij voelen zich niet veilig op hun werk. Dus ik hoor de heer Boomsma de heel tijd zeggen van, we moeten dat niet oplossen door middel van een ideologie. Dus dan vraag ik mij af van, hoe moeten we dat dan wel oplossen, dat deze mensen zich weer wel veilig gaan voelen op hun werkplek en op andere plekken in de stad?) Het lid BOOMSMA: Het is natuurlijk vreselijk kwalijk als mensen zich niet veilig voelen op hun werkplek of waar dan ook. En ik denk dat het belangrijk is om dit met gezond verstand aan te vliegen en een beroep te doen op iedereen om rekening te houden met elkaar, normen en waarden en een hoog in het vaandel te houden. En dat dat iets is wat ons ook allemaal bindt. Maar dat is wat anders dan wat ik hier allemaal teruglees in deze bestuursopdracht Diversiteit. Dat is het punt wat ik wil maken.

(Het lid BOUHASSANI: Ik heb de stukken ook gelezen en ik zie in de stukken staan dat het Bureau Integriteit zelf aangeeft dat er meldingen worden gemaakt door mensen dat ze worden uitgesloten of dat ze worden gediscrimineerd, maar dat er zeer weinig meldingen worden gemaakt; en dat zij zich afvragen waarom dat zo is. Dus dan vraag ik ook aan de heer Boomsma van, dan kunnen we toch niet alleen gebruikmaken van het aanspreken van mensen op het gezond verstand, maar dan moeten we toch ook een aanpak hebben om het op te lossen? Is de heer Boomsma het met mij eens?) Nee, het is heel goed dat er een aanpak is en dat er een Bureau integriteit bestaat. Hoewel, daar moeten we het misschien binnenkort ook eens over hebben. Ik ben heel benieuwd of er al een evaluatie van het functioneren van het Bureau Integriteit is of wanneer dat weer eens voor aan de raad wordt voorgelegd. Ik denk dat het ook belangrijk is om daar hoor en wederhoor bijvoorbeeld van toepassing te verklaren. Maar er is zeker een aanpak. En als er sprake is van discriminatie, ja, dan moeten we dat onmiddellijk aanpakken en moeten mensen die zich daaraan schuldig maken ook worden aangesproken. De VOORZITTER: Dank u wel. U was aan het eind van uw betoog? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bouhassani voor haar maidenspeech.

Het lid BOUHASSANI: Voorzitter, ik sta hier vandaag als trots raadslid van de gemeenteraad van de stad waar ik ben geboren en getogen. Vijftien jaar geleden was ik nog een jonge scholiere die aan de Wigbold Ripperdastraat woonde in Geuzenveld. De financiële situatie thuis en de sociale problematiek in de wijk waar ik in opgroeide, zorgde ervoor dat het toen niet in de lijn der verwachting lag dat ik hier vijftien jaar later zou staan. Voorzitter, voor mij, voor de mensen om mij heen, die in dezelfde situatie opgroeiden, was dit geen reden om stil te blijven zitten. Vijftien jaar geleden was namelijk ook de eerste stap die ik zette op de arbeidsmarkt. Ik heb vanaf mijn veertiende altijd gewerkt, overal en nergens. Ik heb in de Hollandse miezerregen de krantenwijk gelopen, brood gebakken bij de Albert Heijn en aan het bed gestaan in de zorg. Deze werkzaamheden hebben mij veel

54

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

gebracht. Ik heb andere delen van de stad ontdekt en Amsterdammers van buiten mijn wijk ontmoet. Zo ik mezelf weten te ontwikkelen en andere culturen leren kennen. Maar, voorzitter, het is van belang dat het wat betreft die ontwikkeling geen eenrichtingsverkeer is. Het is nuttig dat degene die zijn wijk verlaat en de wereld ingaat, leert over de wereld om zich heen, maar het is nog waardevoller als die wereld ook leert van die nieuwe onbekende stem die zijn intrede doet. Dat diegene ook de wereld kleur geeft door de wijk waar hij of zij vandaan komt mee te nemen. Voorzitter, ik ben de politiek ingegaan om wat te betekenen voor de mensen met wie ik ben opgegroeid. Mensen die opgroeiden in armoede, in wijken waar niet naar werd omgekeken, in woningen die te lang niet werden onderhouden. Mensen die vandaag de dag nog steeds moeten vechten om het einde van de maand te halen. Maar ik sta hier ook voor Amsterdammers aan de andere kant van de stad die ik misschien niet persoonlijk ken, maar die in vergelijkbare situaties zijn opgegroeid. De mensen met wie ik ben opgegroeid, zijn dezelfde mensen voor wie we de masterplannen aanpak nooit hebben opgezet. Ik sta hier om hen een stem te geven, omdat hun stem vaak onvoldoende dit huis bereikt. Ook op de werkvloer zien we dat er mensen zijn wiens stem vaak onvoldoende wordt gehoord.

Ik spreek soms mensen die op de werkvloer bang zijn om zich uitspreken tegen de uitsluiting die zij ervaren, ook binnen de gemeente Amsterdam. Ik kan dat goed begrijpen, omdat het vaak gaat om mensen die bang zijn dat, als ze hun stem laten horen, dat er gezeik van komt, en in het ergste geval dat ze hun baan verliezen. Het gaat vaak om mensen die zich dat financiële risico niet kunnen veroorloven. Ook hoor ik vaak van vrouwen, en in het bijzonder vrouwen met een migratieachtergrond, dat als je ervoor kiest om op de werkvloer om niet stil te zijn, je negatieve labels krijgt opgeplakt. Ook ik heb dit meegemaakt. Juist daarom is sociale veiligheid op de werkvloer zo belangrijk. Representatie helpt in dit proces. Vooral als die representatie wordt doorgetrokken naar alle onderdelen van de organisatie. Ik ben blij dat het college deze urgentie ook voelt bij de eigen gemeentelijke organisatie en dat het college inziet hoe belangrijk het is dat niet alleen de lagere schalen divers zijn, maar dat ook de top van de organisatie een afspiegeling is van de Amsterdamse bevolking. Want, voorzitter, het is lastig om als gemeente diversiteit uit te dragen en te bevorderen in de samenleving als je je eigen huis nog niet op orde hebt.

Voorzitter, daarom vind ik het zo belangrijk om mensen in hun kracht te zetten, dat iedereen in Amsterdam gelijke kansen krijgt om zijn talenten te benutten en te ontwikkelen. Zoals ze soms in het Engels zeggen: it takes a village to raise a child. Je kan het alleen doen, maar het is een stuk makkelijker als je steun hebt van mensen om je heen. Ik heb zelf het geluk gehad dat ik een vader heb gehad die mij heeft bijgebracht hoe belangrijk het is om betrokken te zijn bij de maatschappij. Die steun en wijsheid, liggen ook ten grondslag aan mijn keuze om de politiek in te gaan. Ik denk dat ieder van ons in deze zaal wel een rugzakje met zich meedraagt. De mensen die je hebt ontmoet, de plek waar je bent opgegroeid, waar je hebt gewerkt. Het zijn allemaal factoren die je blik op de wereld mede hebben bepaald. Ik sta hier daarom vandaag om het belang te onderschrijven dat iedereen dezelfde behandeling verdient. Voorzitter, ik ben blij dat er recentelijk is geconstateerd dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen bij de gemeente Amsterdam is gedicht. Ik denk dat we daar als Amsterdam trots op kunnen zijn Ik denk dat de wethouder met de uitvoering van de bestuursopdracht op weg is de gelijkwaardigheid binnen de organisatie breder door te trekken. In het licht daarvan heb ik twee vragen aan de wethouder.

Werknemers met een niet-westerse achtergrond hebben binnen de gemeente Amsterdam vaker geen vast dienstverband. De wethouder gaf in de commissievergadering aan dat ze niet wist waarom dat het geval was, maar dat ze het graag wilde onderzoeken. Ik hoor daarom graag van de wethouder of wij een onderzoek hiernaar kunnen verwachten of dat het onderzoek

55

Jaar 2023 Gemeente Amsterdam Vergaderdatum 15 februari 2023 Gemeenteraad

R

inmiddels al is gestart. Daarnaast ben ik ook benieuwd of de wethouder wil reflecteren op de top-downstrategie die wordt benoemd in de raadsinformatiebrief. De strategie is om als eerste de directeuren en het GMT te trainen. Ik begrijp die insteek heel goed, maar wij zien hierbij ook graag in het uitgangspunt van de bestuursopdracht – namelijk, dat inclusiviteit alleen kan worden bevorderd door iedereen mee te nemen – niet alleen de minderheids- of de dominante groepen. Daarom hoor ik graag van de wethouder in hoeverre er aandacht wordt besteed aan trainingen voor de gehele organisatie. Voorzitter, dank u wel. [Applaus] De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Bouhassani, voor uw mooie en persoonlijke verhaal. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Ja, eerst wil ik natuurlijk mijn voorganger bedanken voor haar heel mooie maidenspeech en feliciteren. De laatste maidenspeech die we denk ik hebben. Ik vond hem heel inspirerend. Dan kan ik zeggen dat ik blij ben om te zien dat deze opdracht serieus genomen wordt en heel breed wordt toegepast binnen de gemeentelijke organisatie. Als we om ons heen kijken, zien we helaas dat discriminatie, racisme en uitsluiting dooddoeners zijn voor een goed werkende samenleving en het geluk en welzijn dat we met zijn allen nastreven, ondermijnen. De meeste mensen willen werken, studeren, leven en menswaardig behandeld worden.

En is dat nou echt te veel gevraagd? Voor lange tijd was dat kleine beetje voor heel veel mensen niet binnen handbereik. Dus het doet me dan ook heel goed om te zien dat we stappen zetten naar een nieuwe realiteit met elkaar. Pesten, dehumaniseren en kleineren zijn voor lange tijd de norm geweest in het veel organisaties en we zien deze problematiek bij de politie, de brandweer en de zorg en helaas ook bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, wat een werkelijk dieptepunt is geweest. En juist daarom vind ik deze aanpak ook zo belangrijk. Ik dien dan ook een motie in om de brede onderbouwde aanpak die wij nu hebben aan het licht te brengen bij de deelnemingen van Amsterdam, want kennisuitwisseling is juist met zo'n krachtige aanpak onmisbaar. We willen ook uiteenzetten dat een leven lang dealen met uitsluiting, racisme en discriminatie zorgt dat veel mensen trauma's oplopen en anders omgaan met stress en uitsluiting. Trauma's veranderen de manier waarop je DNA in elkaar steekt en hoe je omgaat met de wereld om je heen. Niet-westerse mensen in Nederland zijn hier dan ook vaak terecht gekomen, omdat ze zich niet veilig voelden waar ze waren. Steeds meer wordt dus duidelijk dat zelfs de trauma's van voorgaande generaties doorgegeven worden.

Om een daadwerkelijk inclusieve cultuur na te streven met elkaar moeten we voor iedereen die we willen aantrekken, meenemen wat die veiligheid voor hen inhoudt. Daarin is het voor ons dus van groot belang dat zowel vertrouwenspersonen als leidinggevenden bewustzijn van de kenmerken, kwetsbaarheden en de triggers die aanwezig zijn bij mensen met een trauma of een psychische stoornis of met psychische problematiek te maken hebben. Daar dienen we ook een motie over in. Als die inmiddels is aangekomen? Oké. Dan zien we dus dat de Amsterdamse aanpak zich richt op veel verschillende aspecten en een werkelijke cultuuromslag beoogd. Dat steunen we en daar heb ik de volgende vragen over. Wie zijn de mensen die trainingen bieden? Welke mensen vormen de inhoud van de opdracht, verschaffen informatie waarop we voortbouwen en zijn verantwoordelijk voor deze aanpak? Deze vraag is van belang, omdat deze functies bekleed moeten worden door mensen die ook uit ervaring weten wat nodig is en deze