20230126 verslag Gemeenteraad middag

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2023 26 januari 2023 8 februari 2023

OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 26 JANUARI 2023. Aanwezig: de leden Abdi (PvdA), Ahmadi (BIJ1), Alberts (SP), Aslami (D66), Asruf (PvdA), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Bloemberg-Issa (Partij voor de Dieren), Bobeldijk (SP), Bons (BIJ1), Boomsma (CDA), Bouhassani (PvdA), Broersen (Volt), Burgers (VVD), Ernsting (GroenLinks), Garmy (Volt), Von Gerhardt (VVD), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Hoogtanders (VVD), IJmker (GroenLinks), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Martens (VVD), Minderhoud (PvdA), Moeskops (D66), Nadif (GroenLinks), Namane (PvdA), Nanninga (JA21), Noordzij (PvdA), Van Pijpen (GroenLinks), Van Renssen (GroenLinks), Rooderkerk (D66), Runderkamp (PvdA), Van Schijndel (Forum voor Democratie), Schmit (D66), Van der Veen (GroenLinks), Wehkamp (D66), Wijnants (VVD) en Yemane (GroenLinks).

Afwezig: de leden Bakker (Partij voor de Dieren), Kabamba (Lijst Kabamba) en Kreuger (JA21) Aanwezig: burgemeester Halsema (Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Integraal Veiligheidsbeleid, Regelgeving en handhaving, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Bestuursdienst) en de wethouders Van Buren (Financiën, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering, Coördinatie Inkoop, Dienstverlening, Lucht- en Zeehaven) Van Dantzig (Woningbouw, Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke ordening, Monumenten en Erfgoed), Groot Wassink (Sociale zaken, Opvang, Gemeentelijk vastgoed, Democratisering, Masterplan Nieuw-West, Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering, Coördinatie Maatschappelijke voorzieningen), Van der Horst (Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare ruimte en Groen, Water, Aanpak Noord), Mbarki (Economische zaken, MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Aanpak Binnenstad, Jongerenwerk, Sport en Bewegen), Meliani (Kunst en Cultuur, Evenementen, Inclusie en Antidiscriminatiebeleid), Moorman (Onderwijs, Jeugd(Zorg), Armoedebestrijding en schuldhulpverlening, Masterplan Zuidoost),Pels (Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie, Volkshuisvesting, Dierenwelzijn, Afval en Reiniging, Voedsel), Rijxman (Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en preventie, ICT en digitale stad, Lokale media, Deelnemingen).

Afwezig bij de stemmingen (donderdag einde middag): de leden Bakker (Partij voor de Dieren), Kabamba (Lijst Kabamba), Kreuger (JA21) en Minderhoud (PvdA) Verslaglegging: J. Poot (Notuleerservice Nederland)

1

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Heropening De VOORZITTER heropent om 13.04 uur de geschorste vergadering en stelt aan de orde: Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) 17. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over Winteropvang 2022-2023 VN2022-044375 De VOORZITTER: Leden van de gemeenteraad, ik heropen deze vergadering. Als iedereen zijn plaats weer zou kunnen innemen, dan gaan we snel verder met, aan de orde is agendapunt 17, kennisnemen van de raadsinformatiebrief over Winteropvang 2022-2023. Meneer Van der Veen, ik zie dat u heel enthousiast bent, maar ik had eigenlijk een andere planning in gedachten. Ja, want er gaat namelijk iets heel bijzonders gebeuren, iets waar wij altijd naar uitkijken met de hele raad. Het is mij een grote eer om aan te kondigen voor haar maidenspeech mevrouw Abdi namens de Partij van de Arbeid. <applaus> Dat is wel heel enthousiast. Ik ben het niet vaak eens met de wethouder, maar in dit geval vind ik het wel erg prematuur. Mevrouw Abdi, aan u het woord. Als ik wat stilte in de zaal mag, alstublieft. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Abdi. Het lid ABDI: Dank u wel, voorzitter. En zoveel enthousiasme, dat doet me goed, maar ik heb wel een wat serieuzere maidenspeech in gedachten, dus dank voor de aandacht. Voorzitter, woede, oprechte verontwaardiging is de brandstof voor verandering.

Het is niet een gevoel om op neer te kijken of weg te zetten als irrationeel. Het is nodig. In het ergste geval wordt woede gelijk gesteld aan haat, maar er is een fundamenteel verschil. Het is cruciaal om woede te begrijpen en niet te verwarren met haat. Woede is het uiten van verdriet of wanhoop omdat je vurig naar verandering verlangt. Ook in onze samenleving heersen er gevoelens van woede en oprechte verontwaardiging. Gevoelens die we moeten zien en erkennen. Ik vind het pijnlijk om te constateren dat juist het uiten van woede inmiddels een vorm van privilege is geworden. De meest kwetsbare Amsterdammers die ik spreek zijn vaak degenen die zich niet kunnen veroorloven om zich kwaad te maken over hun leefomstandigheden of hun buurt. Laat staan dat hun woede een weg vindt naar dit huis. Hun onvrede, hun oprechte verontwaardiging vloeit voort uit een doorleefd besef. Besef van het enorme contrast tussen enerzijds de dromen die zij voor zichzelf en voor hun kinderen koesteren en anderzijds de dagelijkse realiteit. We hebben het in dit huis vaak over armoede en terecht, maar armoede gaat niet alleen over materiële zaken, het gaat juist ook over sociale aspecten. Het betekent leven in een sociaal isolement, in onzekerheid,

2

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

afhankelijk zijn van anderen. Arm zijn in een rijk land als Nederland betekent een gebrek aan kansen en perspectief. Het betekent ook een gebrek aan onderlinge solidariteit. Voor veel Amsterdammers is helaas sociale armoede iets dat al jarenlang de realiteit is. Deze Amsterdammers hebben voor hun gevoel weinig maatschappelijke status en hun bijdrage aan de samenleving wordt niet op waarde geschat. Ze maken er het beste van en zijn bezig met overleven. Ze hebben vaak ook noodgedwongen hun verwachtingen over hun leven, hun dromen bijgesteld. Voorzitter, dat is wat ik noem sociale armoede. Het is ook een vorm van sociale armoede als jet het gevoel hebt dat je je woede moet verbergen. Of als je stem niet gehoord wordt en je moet leren leven met die gevoelens van onmacht, gevoelens die er niet toe doen. Ook ik, vandaag de dag trots raadslid, trots onderdeel van dit huis heb vaak ongelooflijk veel woede gekend tijdens mijn jeugd. De woede die ik heb gevoeld als kind toen ik zag hoe mijn moeder noodgedwongen duizenden euro’s moest terugbetalen aan de belastingdienst, omdat zij onterecht werd gezien als fraudeur, waardoor wij als gezin nog verder in de armoede werden geduwd. De woede die ik heb gevoeld als tiener, omdat je beseft dat je niet als volwaardig Nederlander wordt gezien.

Je stem en manier van leven niet terugziet in de bestuurders en politici, die wel je leven bepalen met hun politieke keuzes. Woede die ik ook heb gevoeld over hoe er werd neergekeken op mijn buurt, een plek voor zogenaamde allochtonen, de tokkies, de mensen die niet zouden bijdragen aan de samenleving, want ze namen alleen maar. Dat was het dominante denken tijdens mijn jeugd. Terwijl ik tegelijkertijd heel veel lieve en integere mensen zag, die het werk deden dat in onze samenleving vaak niet wordt gezien en erkend, maar diezelfde samenleving wel draaiende hield. Ik herinner me zo scherp al die politici en bestuurders die ik voorbij heb zien komen door de jaren heen en die hun positie vooral gebruikt hebben om mijn buurt, mijn familie, mijn vrienden neer te zetten als de oorzaak van alle problemen in onze samenleving. Voorzitter, ik herinner me ook scherp al die politici en bestuurders die mij inspireerden, die mij hoop gaven en lieten zien dat verandering mogelijk is. Ik voel me ongelooflijk vereerd dat ik nu in een positie ben om mijn woede om te zetten in actie voor radicale verandering. En dit in een lange traditie van sociaaldemocraten die hun woede hebben omgevormd tot een duidelijke politieke agenda om zo onze mooie stad ten goede te veranderen voor alle Amsterdammers, met de meest kwetsbare Amsterdammers voorop.

Ik voel me dan ook bevoorrecht dat ik volksvertegenwoordiger mag zijn namens de Partij van de Arbeid en ik daarvoor het vertrouwen heb gekregen van de Amsterdammers. Ik zal dan ook de komende jaren mijn best doen vooral de stem van diegenen die hun woede hebben moeten verbergen en gedwongen waren om hun aspiraties en dromen opzij te leggen, om die mensen te vertegenwoordigen. Om nooit onverschillig te zijn over het grote onrecht dat bestaat in onze samenleving, en om deze woede continu te vertalen naar concrete acties voor radicale veranderingen voor onze mooie stad. Voor een stad waar iedere Amsterdammer zich veilig voelt op straat, thuis, op school, hun werk, maar ook online, voor een liefdevolle en toegankelijke zorg voor onze meest kwetsbare kinderen en jongeren, voor een stad waar niemand op straat slaapt en iedere Amsterdammer een plek heeft om thuis te noemen. En ook dat is geen sinecure, want ja, vanochtend was ik bij het kapstokoverleg met een aantal collega’s hier ook in de raad en je ziet maar weer dat wij, ondanks alles wat wij doen,

3

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

hetgeen wij doen dat wij nog heel veel te gaan hebben. Maar goed, voorzitter, ik ben ook blij dat wij in Amsterdam ook echt alles en alles doen om ervoor te zorgen dat niemand tijdens de wintermaanden op straat hoeft te slapen. Dat we perspectief bieden, dat we mensen in contact proberen te brengen met de juiste hulpverlening en dat we hun slem niet ongehoord laten hier in het huis. Daar ben ik heel dankbaar voor. Maar we zijn er inderdaad nog niet. Uit een recent onderzoek van de stichting Het Vergeten Kind blijkt al dat te veel uit huis geplaatste jongeren dak- of thuisloos raken wanneer jeugdzorg op hun achttiende stopt. Het Vergeten Kind pleit daarom terecht voor het loslaten van die leeftijdsgrens. Mijn fractie vindt het pijnlijk juist dat kwetsbare jongeren onnodig dak- of thuisloos dreigen te worden door deze leeftijdsgrens. Dus mijn vraag is ook aan het college hoe zij aankijkt tegen dit pleidooi en wat wij kunnen doen om dit te voorkomen. Dank. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Abdi. En ik denk dat u met uw verhaal bij uitstek heeft laten zien dat hoop en verandering inderdaad altijd mogelijk zal zijn. Nog even twee administratieve punten. Ik heet oud-raadslid mevrouw Rozema van harte welkom bij ons op de tribune. En ik ben nog vergeten een motie te noemen die is ingediend.

De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties is ingekomen: Motie van de leden Van der Veen, Abdi, Aslami, Khan. Krom, Ahmadi, Boomsma, Broersen, Kabamba en Alberts inzake dakloos in Amsterdam: feiten, cijfers en oplossingen, nr. 029.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: Inzichtelijk te maken wat de omvang is van het aantal Amsterdammers dat dak- of thuisloos is: over welke groepen gaat het, wat zijn de aantallen en kenmerken, waar hebben zij behoefte aan en wat vraagt dit van de gemeente en haar partners op het gebied van begeleiding, opvang en (tijdelijke) woningen; Daarnaast de oplossingen in en buiten Amsterdam in kaart te brengen voor de verschillende groepen: welke mogelijkheden zijn er om (direct) toegang te krijgen tot een woonplek (wonen eerst), wat is het palet aan plekken in de opvang en andere tijdelijke voorzieningen; En het resultaat hiervan te betrekken bij de nieuwe Aanpak Dakloosheid: in samenhang met de doelen van het Rijk en ten behoeve van alle Amsterdammers die dak- of thuisloos raken . De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Abdi. Dan gaan we nu wel, met excuus, luisteren naar de heer Van der Veen namens GroenLinks. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Veen.

4

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Het lid VAN DER VEEN: Ja voorzitter, gefeliciteerd ook aan mevrouw Abdi met haar maidenspeech. En het is een eer om samen met jou me te verontwaardigen over onderwerpen zoals de bezuiniging op de jeugdzorg en dat grote probleem van dakloosheid, ook in Amsterdam. Een klein bruggetje, ik denk dat velen van ons gisteravond hebben verzucht, misschien wel gedacht of hebben geklaagd hoe koud het hier in het huis was. En toen ik naar huis ging dacht ik: wat is het toch een geluk dat wij allemaal naar ons eigen huis kunnen gaan en in ons eigen bed kunnen gaan kruipen. Voor honderden Amsterdammers is dat niet het geval, want ze zijn dak- of thuisloos en hebben gewoon geen alternatief. Nog een geluk, denk ik dan, dat zij elke avond, gisteravond en vanavond ook weer een douche, een bed en een hap eten vinden bij een van de locaties waar winteropvang wordt geboden. Een plek waar ook wordt geprobeerd om mensen in contact te brengen met hulpverlening om mensen om uiteindelijk ook iets te kunnen doen met de redenen waarom mensen überhaupt winteropvang nodig hebben. Vanochtend was, mevrouw Abdi zei het al, het kapstokoverleg. Het schijnt wel zo te zijn dat mensen niet altijd even goed op de hoogte zijn van alle criteria om uiteindelijk toegang te krijgen tot de winteropvang.

Dus mijn vraag aan de wethouder om daar wat meer toelichting op te geven; voor wie is die winteropvang nou eigenlijk? Mijn fractie is in ieder geval heel erg verheugd dat we dit jaar ook weer de winteropvang hebben geregeld. Dat sluit ook aan bij de vraag gistermiddag tijdens de Kinderraad; Manouk Oerlemans vroeg de wethouder: ‘Wanneer zijn er geen dakloze mensen meer in Amsterdam?’ Het eerlijke antwoord van de wethouder was: ‘Nou, die zullen er waarschijnlijk altijd wel zijn.’ Ik denk ook dat hij daar gelijk in heeft, al hoop ik wel vurig dat we de komende vier jaar, de komende drie jaar de groei van het aantal van de afgelopen tien jaar flink naar beneden weten te brengen. En daarom, voorzitter, doet GroenLinks, samen met een groot aantal partijen in de raad het voorstel om inzichtelijk te maken wat de status van de stad is als het gaat over dakloosheid. Over hoeveel mensen gaat het in Amsterdam, wat zijn de groepen, kenmerken en oplossingen? Om uiteindelijk ook richting de toekomst te kunnen gaan kijken en oplossingen te vinden voor het probleem van dakloosheid. Ik hoop, voorzitter, dat we met de uitkomsten van de motie ook na kunnen denken over een toekomstbestendige vorm van winteropvang en daarmee bedoel ik eigenlijk: meer voorbereid, beschikbaar en betrouwbaar. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, meneer Van der Veen.

Dan heb ik op mijn lijstje staan mevrouw Ahmadi namens BIJ1. Die zie ik echter niet. Ik weet niet of mevrouw Bons? Oké, het woord is aan mevrouw Bons. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bons. Het lid BONS: Dank u, voorzitter. Ik heb een vraag meegekregen van mijn collega Ahmadi. Ik ga hem proberen te vertalen naar wat ik er ook van denk. We weten allemaal natuurlijk dat in de opvang dat daar echt, en we hoorden het net ook al van GroenLinks-collega Van der Veen, kwetsbare mensen zitten die extra zorg nodig hebben. Organisaties die daar werken hebben daar vaak wel capaciteit toe. Ik denk er vooral bij de HVO-Querido, waarvan ik dat zelf weet, genoeg kennis is en ook doorschakelmogelijkheid hebben voor maatschappelijk werk of

5

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

schuldhulpverlening of anders dienstsoortig. Ook psychische hulp is ook heel belangrijk. En wij vragen dan ook of er voor specifieke gevallen langere periodes kunnen blijven dan alleen de winteropvang. Vooral voor die kwetsbaren, omdat ze dan eenmaal in die zorg zijn, of dat mogelijk is. En dan kijk ik nog even of ik nog iets anders zag. Nou ja, en dat heeft natuurlijk ook wel iets met die ongedocumenteerden te maken, die zijn vaak het allerkwetsbaarst. Ik weet dat de wethouder zich daar erg mee bezighoudt, maar of we dat niet uit het vizier willen laten vallen in deze grote toestroom van de problematiek op dit moment in de winteropvang. Dank u. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Bons. Dan begrijp ik dat mevrouw Broersen namens Volt nog het woord wil voeren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Dank u wel, voorzitter. Ik wil ten eerste mijn collega van de Partij van de Arbeid enorm feliciteren met haar mooie maidenspeech. En dank aan de wethouder voor deze brief en de inspanning op de winteropvang. Er is nog veel werk aan de winkel en, goed, ik wil niet het rijtje opsommen. Maar vanochtend hebben we dus het overleg gehad met de NDAG, waarin de vele problemen werden besproken voor dak- en thuislozen. Problemen uit de eerste hand, die laten zien dat opvang soms een stuk ingewikkelder is dan we denken.

Niet alleen hier in Amsterdam, maar ook overal in Nederland. En vooral met het toenemend aantal economisch daklozen, mensen met werk die in hun auto slapen, gezinnen die op straat slapen en de alsmaar hoger wordende prijzen van het alledaagse leven. Ik ben dan ook blij dat de wethouder in deze brief zegt dat er een brief naar de Tweede Kamer is gestuurd met zorgen over goede opvang. En om hier nog meer kracht aan te geven, dienen we op initiatief van GroenLinks, met dank daaraan, een motie in om mede inzichtelijker te maken wat de omvang is van het aantal Amsterdammers dat dak- of thuisloos is, over welke groepen dit gaat en waar zij behoefte aan hebben en ook de oplossingen binnen en buiten Amsterdam in kaart te brengen. Tot slot heb ik een specifieke vraag over de winteropvang. De geluiden van vanochtend en al eerder kaarten aan dat EU-burgers geweigerd worden bij de opvang, terwijl ze recht hebben op zorg. Niet-Nederlanders uit de Europese Unie worden vaak ten onrechte de toegang tot maatschappelijke opvang onthouden. De gemeente stelt voorwaarden die helemaal niet mogen en geeft adviezen die helemaal niet kunnen. Ook hulpverleners lijken maar al te vaak te denken dat deze EU-burgers geen recht hebben op opvang, terwijl voor deze EU-burgers in beginsel dezelfde rechten gelden. Dit heeft te maken met Code 30.

Code 30 laat zien dat iemand gewoon EU-burger is, die heeft gewoon dezelfde rechten op zorg, maar omdat er een code aan vasthangt, denken hulpverleners dat het niet klopt. Om even te quoten uit een artikel hierover: ‘Code 30 betekent dus dat iemand gewoon EU-burger is. Maar we maakten het meerdere keren mee, dat het tegen iemand wordt gebruikt en gezegd wordt dat na een screening, waarbij iemand niet zelfredzaam werd verklaard er dus maatschappelijke opvang in zou kunnen’. Een GGD-screener zegt: ‘Er moet wel wat gedaan worden aan Code 30, want dit gaat een probleem opleveren voor de toelating, terwijl Code 30 dus betekent dat je menswaardig bent en dat je gewoon EU-burger bent.’

6

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Herkent de wethouder deze geluiden en wat gaan we doen in onze eigen informatievoorziening om dit te verduidelijken? Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Broersen. Zijn er nog andere leden die het woord willen voeren in de eerste termijn? Dat is niet het geval. Dan gaan we, zodra de wethouder de motie heeft gelezen, luisteren naar wethouder Groot Wassink. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink. Wethouder GROOT WASSINK: Dank, voorzitter. En, voorzitter, laat mij ook vooral beginnen met het geven van complimenten aan het lid Abdi. Ik vond het een mooie en zeer indringende maidenspeech, die denk ik velen hier ook aanspreekt, omdat we ofwel situaties herkennen, ofwel motivaties herkennen en ook wellicht de doelen waar we voor staan. We hebben het inderdaad over de winteropvang. En laat ik dan bij de laatste spreker beginnen, voorzitter, want het lid Broersen gaf aan over bijvoorbeeld Code 30, het kapstokoverleg van vanochtend. Ik kon er helaas niet bij zijn, ik heb wel veel contact met de mensen die daarbij betrokken zijn. En eigenlijk zit hier gewoon een enorm dilemma in, want het is zeker niet zo dat EU-burgers niet in de winteropvang terecht zouden kunnen komen.

Op dit moment is onze schatting dat veertig procent van de mensen die nu in de winteropvang zitten EU-burgers zijn, dertig procent ongedocumenteerden en dertig procent laten we zeggen Nederlands staatsburger. Dus in die zin is het een, nou ja, een vrij internationaal gebeuren, zou je kunnen zeggen. Maar ik ken de problematiek en ik ken ook dit vraagstuk. Dit is, overigens er zitten ook nog wel wat juridische haken en ogen aan, want ik ken de positie die u vanochtend is meegedeeld en er worden ook weer andere beelden over geschetst. En uiteindelijk is het natuurlijk ook een vraag van middelen, uiteindelijk is het natuurlijk ook een verdeling van schaarste en dat is vervelend om altijd hier maar te moeten zeggen dat we schaarse middelen moeten verdelen, maar dat is natuurlijk wel zo. En tegelijkertijd bieden wij ook in wat dan, ja die naam is natuurlijk eigenlijk niet heel goed, voorzitter, de permanente winteropvang noemen. Zoals u weet is dat het hele jaar door waarin we met een paar groepen werken, proberen we juist ook voor deze groep te kijken of er een oplossing is. Maar deze kwestie die u aansnijdt, die gaan wij zeker ook meenemen, ik moet zeggen het lid Broersen, voorzitter, die gaan we zeker ook meenemen in de doorontwikkeling. Want wij zien natuurlijk ook een stijgende groep EU-burgers die dakloos in deze stad is.

Dat is overigens niet iets dat alleen in Amsterdam is, maar ook op andere plekken. Dat was ook een onderwerp van de brief die wij naar het kabinet gestuurd hebben. Maar helaas, voorzitter, heeft de staatssecretaris Van Ooijen toch besloten dat de aanpak van EU-burgers gefinancierd moet worden uit de structurele middelen voor daklozen, terwijl wij als gemeente heel nadrukkelijk hadden gevraagd voor een additioneel bedrag, omdat, kijk 65 miljoen klinkt hartstikke leuk, maar als je het over gemeenten verdeeld, valt het natuurlijk eigenlijk toch wel tegen. Dus ja, ik herken dit punt, nemen wij zeker ook mee in het verdere denken over ook de doorontwikkeling van de winteropvang. Want ik heb ook aangegeven, voorzitter, de winteropvang hebben wij nu zo vormgegeven, maar wij zullen echt wel daarover na moeten denken hoe we daarmee verder gaan. Ook omdat dit natuurlijk een vrij dure vorm van opvang is, nog even los van de vraag wat je zou willen.

7

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen voor een interruptie. Het lid BROERSEN: Ja, dank aan de wethouder voor de uitleg. Begrijpelijk, het is inderdaad een verdeling van schaarste en dat snap ik helemaal. Maar deze mensen krijgen dus wel bij aankomst bij de opvang te horen: nee, u wordt geweigerd, want het is Code 30. Terwijl dat dus gewoon betekent dat ze EU-burger zijn en gewoon aan het werk mogen. Dus wat gaan we doen aan die informatievoorziening? Want ik begrijp dat ze geweigerd worden, omdat er misschien ook gewoon geen plek is. Maar nu worden ze geweigerd op iets waarvan ze zelf eigenlijk niet begrijpen: ja maar wat heb ik nou eigenlijk fout gedaan. Wethouder GROOT WASSINK: Ja voorzitter, ik zal daar nog even, ik zal daar echt goed naar kijken, want anderzijds zie ik dat de informatievoorziening ook voor deze groep over het algemeen vrij adequaat is, weten ze dat ze bij AMOC terecht kunnen en wordt daar in die zin veel voorlichting gegeven. Maar ik zal zelf ook met de initiatiefnemers van het kapstokoverleg nog in contact treden en neem dit zeker mee. En zal dus ook kijken hoe we die informatievoorziening kunnen verbeteren, want ik herken uw punt in dit geval. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen voor een interruptie. Het lid BROERSEN: Heel erg bedankt.

Via de voorzitter, zou u daar misschien over kunnen terugkoppelen naar ons? Wethouder GROOT WASSINK: Ja voorzitter, laat me even goed kijken hoe ik over verschillende punten die hier vandaag zijn gemaakt terug kan koppelen. Ik heb u al toegezegd dat we de doorontwikkeling van de aanpak dakloosheid in elk geval ook aan u voor zullen leggen. En voorzitter, ik kan me heel goed voorstellen dat juist ook het vraagstuk van: ‘hoe gaan we nou om met EU-burgers’ daar een apart onderdeel van is, waar ik dit dan heel graag in meeneem. Dan voorzitter, kijk het grote probleem, voorzitter, dat ook de fractie van BIJ1 aankaart is dat inderdaad er nogal wat kwetsbare mensen tussen zitten, die we heel graag in het zicht willen hebben. En tegelijkertijd kan een onderdeel van die kwetsbaarheid zijn, dat mensen nou juist niet in beeld willen zijn. Ik had vanochtend nog een gesprek met iemand die 29 jaar op straat leeft en zelf eigenlijk vooral niet geholpen wil worden en zoveel mogelijk ook wegblijft. Dus ook gewoon niet bereid is om in contact te treden met hulpverleners. Dus ja, wij zullen natuurlijk altijd kijken of we de kwetsbare groep zoveel mogelijk door kunnen geleiden naar de zorg als er een zorgvraag is. Ook zeker ongedocumenteerden zullen we daar heel nadrukkelijk oog voor hebben.

Maar dit blijft ook gewoon best ingewikkeld, omdat een gedeelte van de mensen dat eigenlijk zelf ook helemaal niet zitten. Maar de oproep herken ik zeer, voorzitter, en die zal ik ook ter harte nemen. Dan het lid Van der Veen. Kijk, wat zijn nou de criteria? Kijk eigenlijk is het criterium: wil je meewerken aan perspectief? Omdat we voor eigenlijk iedereen die zich meldt kijken: nou, je kunt naar binnen in deze vorm van opvang, maar is er een perspectief te formuleren en kun je daar dan aan meewerken? Bij sommigen is bijvoorbeeld remigratie een perspectief, bij sommige mensen, ander voorbeeld, een

8

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

herhaalde aanvraag. Daar zoeken we dus heel erg naar en dat zullen we ook in de evaluatie nadrukkelijk meenemen. Ik gaf u net al, voorzitter, een doorkijkje, een hele grove doorkijk van wie zitten er nou in de winteropvang, maar ik ben eigenlijk heel blij met motie 29 die oproept om het beter in kaart te brengen. Het is natuurlijk ook een, soms een wat fluïde groep, daar zien we echt wel verschil in, maar ik denk dat iedereen, voorzitter, herkent dat zowel de groep economisch daklozen als de groep EU-burgers bijvoorbeeld echt stijgend is. Ik zou dit wel dan ook in relatie willen zien met de voorzieningen van de maatschappelijke opvang. Omdat je dan ook goed ziet waar mensen eventueel terecht kunnen. En voor perspectief is het natuurlijk altijd die doorstroom wezenlijk. Maar met, ik kan deze motie positief preadviseren. Dan de vraag van het lid Abdi, voorzitter. Heel terecht ook deze verwijzing naar de overgang tussen jeugdzorg en die soms dus tot dakloosheid leidt. Wij herkennen dit en hebben daar in Amsterdam, en ik beantwoord dit overigens ook namens mijn collega Moorman, want die is daar natuurlijk eigenlijk verantwoordelijk voor, ja, zijn wij hier in die zin mee bezig. Dus wij herkennen zeker dat die overgang met de leeftijdsgrens, een harde leeftijdsgrens van achttien ertoe kan leiden dat dat gebeurt.

Maar in Amsterdam werken we toch wel anders, omdat wij echt als uitgangspunt hebben dat mensen niet op straat mogen komen, zeker jongeren niet op straat mogen komen te staan. En wat wij doen is dat er een toekomstplan gemaakt wordt, waarin ook bijvoorbeeld de jeugdzorg nog echt na het achttiende jaar gewoon door kan lopen. Dus dat kan tot maximaal 23 kan die verlengde jeugdhulp ook gewoon worden geboden. Tegelijkertijd kan het ook zo zijn dat onze goede bedoelingen niet altijd overkomen en dat het simpele feit dat iemand achttien dreigt te worden tot stress leidt vanwege onduidelijkheid daarin. Maar we herkennen het punt dat het lid maakt, voorzitter, proberen zo goed mogelijk daarop te anticiperen, omdat een verjaardag natuurlijk niet een moment kan zijn waarop je op straat komt te staan. Zeker voor jongeren is dat een buitengewoon onwenselijke situatie die we tegen elke prijs moeten zien te voorkomen. En afsluitend, voorzitter, het lid Van der Veen heeft gelijk; ik heb gezegd: ik vrees dat wij dakloosheid nooit helemaal op kunnen lossen, maar ik ben zeer content, voorzitter, dat ik toch het idee heb dat deze raad vrijwel volledig toegewijd is om het probleem zo klein mogelijk te maken en dat stemt me hoopvol. De VOORZITTER: Dank u wel, wethouder. Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan sluiten we dit agendapunt af. Grond en Ontwikkeling 18.

Kennisnemen van de raadsinformatiebrief en andere documenten over de Spijtoptantenregeling VN2022-043272 De VOORZITTER: En gaan we door naar het volgende agendapunt, dat is 18, het kennisnemen van de raadsinformatiebrief en andere documenten over de Spijtoptantenregeling. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn binnengekomen:

9

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Motie van de leden Boomsma, Von Gerhardt, Broersen, Bloemberg-Issa, Koyuncu en Nanninga inzake stuur aangetekende brief als termijn dreigt te verlopen, nr. 055-23 Verzoekt het college: - Er bij de Spijtoptantenregeling en de Overstapregeling voor te zorgen dat erfpachters een aangetekende brief krijgen kort voor het verlopen van een fatale termijn opdat zij het overstapproces indien gewenst nog kunnen voortzetten. Motie van de leden Boomsma, Von Gerhardt, Broersen, Bloemberg-Issa, Koyuncu en Nanninga inzake verbind regeling aan erfpachtrecht niet aan persoon, nr. 056-23 Verzoekt het college: - De redactie van de artikelen 3 en 4 van de Spijtoptantenregeling zodanig te wijzigen, zodat de erfpachter hier gebruik van kan maken, ongeacht de persoon van de Gemeente Amsterdam Status Pagina 2 van 2 eigenaar, waarbij de bepaling dat de erfpachter om gebruik te kunnen maken van de Spijtoptantenregeling vóór 8 januari 2020 eigenaar moest zijn, komt te vervallen; - De Coulanceregeling ook van toepassing te verklaren op Spijtoptanten. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: De wethouder is er inderdaad nog niet. Dat is buitengewoon vervelend voor de wethouder. Maar ik stel voor dat we toch maar lekker doorgaan. Hij komt er elk moment aan? Nou, meneer Boomsma, aan u het woord. Meneer Boomsma -als ik wat stilte mag-, meneer Boomsma.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Boomsma. Het lid BOOMSMA: Dank voorzitter. Ja, eindelijk is de Spijtoptantregeling van kracht. Daarvoor hulde, ook al is dat eigenlijk een verkeerd woord. Eigenlijk is het een herstelregeling voor gedupeerden. Nou we hebben deze al twee keer eerder besproken in de raad op verzoek van het CDA. En dat was ook hard nodig om bij te sturen, maar daarom zal ik het nu kort houden. Toch van belang om nog even wat wensen en bedenkingen hierbij te geven en goed om ook te realiseren waarom dit nou nodig was. Jarenlang weigerde het college om mensen meer tijd te geven voor die overstapregeling en ook om mensen goed te informeren over die hefboom om de financiële gevolgen goed te kunnen inschatten. Nou jarenlang heeft het CDA aangedrongen op een dergelijke regeling. Het is natuurlijk jammer dat we naar de Autoriteit Consumenten en Markt moesten stappen om uiteindelijk het college zover te krijgen om dit te doen. Maar goed dat dat nou wel is gebeurd. In de kern is natuurlijk dat de beslissing om over te stappen op eventueel een erfpacht of niet, dat dat gewoon 80.000 euro zomaar kan schelen en dat mensen dat niet altijd goed doorhebben, omdat

10

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

het gewoon zo complex is. En dus dat ze ook niet goed in staat waren om een zorgvuldige afweging te maken. Nou daarom is dit nu nodig. Maar voorzitter, die onduidelijkheid, precies dat, dat geldt natuurlijk ook voor de groep die nu wordt buitengesloten van de regeling, die nieuwe eigenaren. Terwijl de ACM had het ook heel nadrukkelijk over consumenten die die inschatting niet goed konden maken, niet alleen over de bestaande huiseigenaren. Sterker nog, bestaande huiseigenaren die hebben al meer ervaring met erfpacht, dus die zouden, als ze het al begrijpen, die zouden nog eerder in staat moeten zijn om dat te begrijpen. Dus het lijkt er weer op dat die ‘checks&balances’ nu vanuit de gemeente onvoldoende werken. Heel veel mensen hebben ook gerekend op een ruime overstapregeling, zoals die aanvankelijk was aangekondigd door het college. Nou hebben zij vervolgens een huis gekocht en zijn dan nu 10.000 euro extra kwijt. En ik vind het gewoon doodzonde dat er nu weer een nieuwe groep gedupeerden is gekomen. Dit natuurlijk al eerder aangegeven bij de wethouder, toen heeft hij aangegeven dat hij anders rechtszaken vreesde. Maar ik heb juist steeds meer aanwijzingen dat dit juridisch gewoon ook niet klopt, het is in strijd met het gelijkheidsbeginsel. Juridisch gezien is erfpacht een zakelijk recht, waarbij de persoon van de wederpartij niet terzake doet.

En dat is nu opeens wel zo gedaan en dat verandert gewoon de rechtspositie nu tussen gemeente en erfpachters. En dat is niet wenselijk, volgens mij niet verstandig en is dat ook juridisch niet mogelijk. Dus vandaar alsnog een motie om dit aan te passen. En ik denk ook dat je daar juist allerlei rechtszaken mee zou voorkomen. Dan voorzitter, gezien het enorme financiële belang, blijft natuurlijk cruciaal mensen zo goed mogelijk te informeren. En communicatie via e-mail, zoals dat dan nu gaat in veel gevallen, gaat gewoon vaak niet goed. Er zijn gewoon altijd e-mails die in spam-boxen belanden, die niet goed aankomen, etcetera. En ik vind dus dat de gemeente een zorgplicht heeft, en zeker als een fatale termijn blijkt te verstrijken, mensen daar misschien niet goed van op de hoogte zijn om ze dan echt een aangetekende brief te (ver)sturen. En dat is ook de instructie, de werkinstructie die geldt bij canonherzieningen als er een fatale termijn dreigt te verstrijken. En er staan hier ook weer hele grote bedragen op het spel, dus vandaar ook daartoe een motie. En tot slot nog een vraag; hier is toch wel geld mee gemoeid, er moet waarschijnlijk toch geld worden terugbetaald ook aan erfpachters die al zijn overgestapt, ook met die nieuwe tien procent extra korting, is al duidelijk om hoeveel geld dit nu gaat? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt.

Mijnheer Von Gerhardt, ik geef u maar mee, u kunt ook zo lopen. In het kader van de vergadertijd is dat wel sneller. Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, dank u wel. Maar in het kader van de vergadersnelheid ga ik het kort houden, want de heer Boomsma heeft volgens mij uitstekende punten genoemd, die wij als fractie van de VVD ten zeerste zullen steunen. Dus wij dienen ook samen die moties met de heer Boomsma in. Wij vinden het fijn dat nu eindelijk deze regeling er is om de gedupeerden die de overstap niet op een goede manier hebben kunnen maken toch nog die kans te geven. Maar wij zouden het toch wel ontzettend jammer vinden als er nu toch nog steeds een kleine groep Amsterdammers eigenlijk buitengesloten wordt. Volgens mij

11

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

hebben we nu gewoon de kans als raad om deze groep er alsnog bij te betrekken en op die manier ook recht te doen aan het Berenschotrapport waarin duidelijk wordt aangegeven dat het voor veel Amsterdammers toch een ontzettend ingewikkeld product is, en volgens mij voor veel raadsleden ook een ontzettend ingewikkeld product. Dus de grote oproep aan de wethouder, ook al hebben we het hier vaak over gehad, om voor deze groep nog steeds toch echt een uitzondering te maken. De VOORZITTER: Dank u wel, meneer Von Gerhardt. Zijn er andere leden die het woord willen voeren in de eerste termijn? Dat is niet het geval. Dan geef ik het woord aan wethouder Van Dantzig als hij zover is. Ik schors de vergadering voor twee minuten. Blijft u in de zaal alstublieft. De VOORZITTER schorst de vergadering om 13.32 uur De VOORZITTER heropent de vergadering om 13.34 uur De VOORZITTER: Leden van de gemeenteraad, ik heropen de vergadering. Ik kijk even naar het groepje aan de rechterkant. Er wordt nog druk overlegd. Zij hebben nog één minuut de tijd. Ik schors de vergadering voor één minuut. De VOORZITTER schorst de vergadering om 13.35 uur De VOORZITTER heropent de vergadering om 13.36 uur De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Dantzig. Wethouder VAN DANTZIG: Voorzitter bedankt.

Ik had heel even (De VOORZITTER: Mag ik misschien wat stilte in de zaal, alstublieft) Ik ben wel nog Reinier van Dantzig, toch? Ja, oké gelukkig, dan heb ik mijn eigen pas. Voorzitter, ik had heel even wat overlegtijd nodig met uw gewaardeerde raadslid de heer Boomsma en de heer Von Gerhardt omdat het ingewikkelde met deze twee moties zijn, en de allereerste gaat over de juridische positie. Nou, die is relatief laat tot mij gekomen. Ik ben geen jurist en om hier vrij te filosoferen over iets waar de heer Boomsma, die ik altijd vertrouw, die dat vast op een bepaalde manier tot in de puntjes heeft uitgezocht, daar voel ik mij niet senang bij. Dus wat ik zou willen voorstellen is om heel even het statement van de heer Boomsma ook ambtelijk te checken. Dat komt dan een juridisch advies over. Dat moet dan waarschijnlijk wel kabinet worden aangeleverd. We hebben er natuurlijk eerder wel discussies over gehad, maar dat zouden we beslecht hebben -ik keek even in de richting van de heer Boomsma- daarmee uit de voeten konden. En zo’n aangetekende brief, ik weet dat het ingewikkeld is. Iedereen krijgt een mail en een brief, behalve dus een hele kleine groep waarvan we niet kunnen herleiden de adresgegevens om ze te bereiken. Hebben we het eerder wel over gehad met corporatiecontracten maken was ingewikkeld. Er komt ook nog een hele communicatiecampagne.

Maar ik wil even een vrij valide inschatting maken over wat dat de Amsterdammer dan zou kosten. En aangezien ik dat nu niet paraat heb, want ik deed net even een hoofdrekensommetje op basis van de

12

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

aangetekende brief die ik wel eens verstuurd had en wat dat dan, nou ongetwijfeld dat de gemeente dat weer goedkoper kan. Dus mijn voorstel is dat we de moties nu niet in stemming brengen, maar dat ik u toezeg op beide punten dit even uit te zoeken. Wat mij betreft, ik zei tegen u voor de volgende commissie, maar ik realiseerde me hiernaartoe lopend dat dat woensdag is, dus dat is dan misschien wel heel proactief. Maar laten we zeggen: de commissie daarna, zou het goed zijn als u dat alvast agendeert, zodat het dan op de agenda staat. Dan kunnen we in ieder geval het met dezelfde feiten in de hand politiek wel of niet met elkaar eens worden. Dat zou mijn voorstel zijn. De VOORZITTER: Dank u wel, wethouder. Dan kijk ik even naar de heer Boomsma, wat hij gaat doen met zijn moties. En hij wil dit graag in de tweede termijn doen. Dan krijgt hij de gelegenheid. Doet u maar in de tweede termijn, gaat uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Boomsma voor een tweede termijn. Het lid BOOMSMA: Dank voorzitter, dat is akkoord. Dan trek ik deze beide moties nu weer in. En dan ben ik benieuwd naar de verdere discussie. En misschien kan dan ook al tegen die tijd een inschatting worden gegeven van de kosten voor de gemeente om dus terugbetalingen te doen.

De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingetrokken en geen deel meer uitmaken van de beraadslaging: Motie van de leden Boomsma, Von Gerhardt, Broersen, Bloemberg-Issa, Koyuncu en Nanninga inzake stuur aangetekende brief als termijn dreigt te verlopen, nr. 055-23 Motie van de leden Boomsma, Von Gerhardt, Broersen, Bloemberg-Issa, Koyuncu en Nanninga inzake verbind regeling aan erfpachtrecht niet aan persoon, nr. 056-23 De VOORZITTER: Ik kijk even naar of andere leden nog het woord willen voeren voor een tweede termijn. Dat is niet het geval. Dan is het woord nog even aan de wethouder in de tweede termijn. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Dantzig voor een tweede termijn. Wethouder VAN DANTZIG: Excuus voorzitter, ik was abuis dat ik die vraag nog niet beantwoord had, maar dat leveren we dan schriftelijk bij uiteraard. De VOORZITTER: Uitstekend. Dan is dit agendapunt afgerond. Volkshuisvesting 20.

13

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Kennisnemen van de raadsinfomatiebrief inzake de stand van zaken boetes vakantieverhuur VN2022-045068 21. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief proportionaliteitsbeleid vakantieverhuur, de beleidsregel matiging bestuurlijke boetes en de brief aan de ombudsman betreffende het boetebeleid vakantieverhuur VN2022-0043740 De VOORZITTER: Gaan we door naar het volgende agendapunt. Dat zijn agendapunt 20 en 21 gevoegd samen. Agendapunt 20, het kennisnemen van de raadsinfomatiebrief inzake de stand van zaken boetes vakantieverhuur, en 21, het kennisnemen van de raadsinformatiebrief proportionaliteitsbeleid vakantieverhuur, de beleidsregel matiging bestuurlijke boetes en de brief aan de ombudsman betreffende het boetebeleid vakantieverhuur. Er zijn moties ingediend bij dit agendapunt. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is binnengekomen: Motie van de leden Broersen, Bloemberg-Issa, Koyuncu, Von Gerhardt, Boomsma en Nanninga inzake verplaatsen datum boetebeleid vakantieverhuur, nr. 005.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Om de datum van 1 oktober 2021 te laten vervallen en coulance te verstrekken voor boetes die sinds 1 juli 2020 zijn uitgedeeld, na het ingaan van het vergunningstelsel. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER schorst de vergadering om 13.39 uur. De VOORZITTER heropent de vergadering om 13.43 uur.

De VOORZITTER: Leden van de gemeenteraad, ik heropen de vergadering. Wethouder Pels is nu even het slachtoffer van de volgende opmerking, een verzoek aan het college om wel allemaal even op tijd te komen op het moment dat de agendapunten er zijn. Niet specifiek wethouder Pels, maar het geldt voor alle leden van het college. Oké, dan gaan we verder en dan geef ik alsnog het woord aan mevrouw Broersen namens Volt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Woningen zijn er om in te wonen en iedereen die daar misbruik van maakt, moet worden aangepakt. Gelukkig is het nu duidelijk dat via Airbnb verhuren max 30 dagen kan en lijkt het na de coronacrisis best wel een groot risico om een huis te kopen of te huren dat je alleen zou kunnen betalen als je het zoveel keer verhuurt per maand. We hebben de discussie vakantieverhuur altijd benaderd als een vraagstuk dat direct in lijn ligt met de woningschaarste. En dat is ook zo. En daarom is het goed dat we misbruikers van vakantieverhuur aanpakken.

14

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Maar ik zou nu graag willen inzoomen op de verhuurders die beboet zijn en buiten de coulanceregel vallen, de verhuurders van voor 1 oktober 2021. De gekozen datum van 1 oktober 2021 is de ingangsdatum van het hebben van een registratienummer. Echter er zijn ook boetes uitgedeeld voor deze datum voor andere eerste administratieve overtredingen. En in de ogen van mij en vele anderen is deze datum totaal niet logisch. Op 1 juli 2020 is het vergunningsstelsel ingegaan. Na het zomerreces toen zijn er gelijk vragen gesteld en is er unaniem een motie van het lid Rooderkerk aangenomen over betere gemeentelijk communicatie met betrekking tot een boetetabel van vakantieverhuurders. Het was dus duidelijk dat de gemeente en de verhuurwebsite informatievoorziening rondom de administratieve taken en bijbehorende boetes echt nog niet op orde hadden. De klachten en de boetes stroomden binnen. En de Ombudsman zei het al: de bedoeling van het Airbnb-beleid is nooit geweest om het leven van deze mensen te ruïneren, maar om overlast en woononttrekking tegen te gaan. Een waarschuwingsboete draagt ook bij aan dit doel. Boetes van tussen de 3000 en 11.000 euro zijn geen waarschuwingen. Dat ontwricht mensen hun leven, vandaar de coulanceregeling, maar er vallen mensen buiten de boot.

Er waren verhuurders die niet de ruimte, kracht of energie hadden om eeuwig door te blijven procederen tegen de gemeente. De verhuurders die zo bang waren voor de uitkomst, dat ze ondanks dat ze geen middelen hadden om deze boete makkelijk te betalen, de handdoek in de ring hebben gegooid en nu door al hun spaargeld heen zijn om een boete van 6000 euro te betalen. Dan nog even wat voorbeelden van hoe we met ander beleid omgaan met boetes. Geen aangifte Inkomstenbelasting doen bij de belastingdienst kost je 350 euro aan boete, vergeet je een verbouwvergunning aan te vragen mag je nog zes maanden zonder boete deze alsnog aanvragen, boetes voor onjuiste registratie Basisregistratie Personen, dus ook illegale onderhuur of inwoning 240 tot 325 euro boete. Ik ben voor het aanpakken van woningfraude, maar ik ben ook blij dat deze wethouder coulance heeft geboden aan mensen van wie het leven op zijn kop stond de afgelopen jaren. De mensen die met tranen in hun ogen deze TAR-vergadering verlieten, omdat ze eindelijk het gevoel hadden iets meer van duidelijkheid te hebben. Laten we iedereen in deze specifieke situatie dan alsjeblieft gelijk behandelen. Daarom heb ik samen met Partij voor de Dieren, DENK, VVD, CDA en JA21 een motie ingediend om de datum van 1 oktober 2021 te verplaatsen en mensen te helpen die sinds 1 juli 2020 een boete hebben gekregen.

In de motie van 2020 van het lid Rooderkerk en de uitspraak van de Raad van State wordt er gesproken over maatwerk. Er vallen nu nog dertig mensen buiten de coulance. Er zitten mensen tussen van wie het leven hierdoor overhoop is gegooid. Mensen die door een administratieve fout al hun spaargeld kwijt zijn en mensen die hierdoor echt het vertrouwen in onze gemeente zijn kwijtgeraakt. Als we echt willen, kunnen we dit oplossen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Broersen. Dan gaan we luisteren naar de heer Boomsma. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Boomsma namens het CDA.

15

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Het lid BOOMSMA: Dank voorzitter. Ja, in deze raad wil niemand dat er misbruik wordt gemaakt van de regels voor vakantieverhuur, want huizen zijn om in te wonen en in principe niet voor toeristen. Het goede nieuws is dat wordt aangegeven dat het opkopen en verhuren van hele panden als illegale hotels, dat dat nagenoeg niet meer voorkomt. Dus dat is goed nieuws en dat is winst. De raad heeft ook vrij eensgezind besloten om nadere regels op te stellen voor vakantieverhuur. Maar goed, in het boetebeleid dat de gemeente heeft opgesteld, zijn er gewoon, hebben we gewoon de verkeerde afslag genomen, zijn we doorgeschoten, hebben we verkeerd gehandeld. Te hoge boetes, ook waar geen kwade wil was, maar sprake was van fouten. En zoals de Ombudsman in zijn brief al schreef: kleine fouten, torenhoge boetes, een starre houding. Dit boetebeleid was gewoon niet rechtvaardig en dat moeten we dus gaan matigen. Nou dat zijn we dus ook gaan doen. Ik zou zeggen, laten we hier ook echt proberen van te leren. En dat zeg ik ook tegen de wethouder, dat we altijd moeten proberen die menselijke maat te koesteren. Maar, voorzitter, zoals mevrouw Broersen al zei, laten we het dan nu ook echt goed doen en niet weer net weer een klein groepje andere gedupeerden over laten net als bij de Spijtoptantenregeling, laten we dan nu ook echt het goed aanpakken.

Dus daarom ook die motie van Volt om die zogenaamde coulance dan ook te verstrekken voor die groep die er nu nog buiten valt. Wat mevrouw Broersen ook zei: om vertrouwen te krijgen, moet je ook vertrouwen geven. Nou daarnaast vindt het CDA dat een waarschuwingsboete van 3000 euro nog steeds veel te hoog is. Het gaat hier ook gewoon vaak echt om fouten. Je moet als gemeente particulieren die een foutje maken, een administratieve fout maken niet op deze manier bestraffen. De gemeente maakt soms ook fouten, de gemeente heeft het beleid ook vaak gewijzigd. De Ombudsman zegt ook niet voor niets dat het beleid dat wij hebben gemaakt uitnodigt tot het maken van fouten. Nou daar komt dan nog eens bij dat de pakkans nu veel hoger is door dat ‘scrapen’ wat de gemeente doet. Dus we zouden zeggen: laten we nou die eerste waarschuwingsboete verlagen. (Het lid HEINHUIS: Ja voorzitter, dank u wel. Ik hoor het CDA spreken over particulieren die een fout maken, maar dit zijn wel particulieren die een economische activiteit aangaan en daar toch wel heel bewust ook die activiteit aangaan waar zij soms duizenden euro’s ook mee kunnen verdienen. Dat is niet hetzelfde als standaard een particulier. Dat is een particulier die een economische activiteit aangaat. Ziet het CDA dat verschil al?).

Het CDA is heel blij dat er particulieren zijn in deze wereld die economische activiteiten ondernemen, want dat is hoe wij ons geld verdienen in dit land en overal. Het feit dat een particulier inderdaad een economische activiteit onderneemt, maakt niet dat hij geen particulier meer is. Het gaat nog steeds gewoon om bewoners die in principe bij die vakantieverhuur, als ze zelf op vakantie gaan hun woning dan tijdelijk verhuren om iets van geld te kunnen verdienen. Dus om dan te zeggen ‘ja, je hoeft het niet te doen’, wat het college dan zou zeggen, ik vind dat dus geen goed argument. Het is net alsof je iemand, ja die één klein foutje maakt met zijn auto of zo, die dan meteen 10.000 euro boete geeft en dan zegt: ‘ja, je hoeft geen auto te rijden’. Auto’s, sommige

16

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

mensen hebben een auto nodig voor economische activiteiten. Het gaat erom dat je redelijk blijft, dat je de menselijke maat hanteert, ook hier. (De VOORZITTER: Ik geef even mee aan de heer Boomsma dat er nog 24 seconde spreektijd heeft voor de rest van de vergadering). (Het lid HEINHUIS: Dan zal ik het kort houden, maar ik ben het daar niet helemaal mee eens, want ik vind het wel een terecht argument dat mensen bewust de keuze maken om hun huis te verhuren. En daar hoort dan het onderzoek bij naar aan welke eisen vanuit de gemeente ja dan moet voldoen om die economische activiteit aan te gaan. Het is ook niet te vergelijken, zoals mevrouw Broersen zei, met een aangifte doen voor belasting, want dat is gewoon voor iedereen verplicht. En het is niet voor iedereen verplicht om je huis waar je in woont te verhuren.) Ja, heel veel dingen zijn niet verplicht. Er zijn ook mensen die maken ergens anders een foutje, er zijn tal van dingen gelukkig niet verplicht, we zijn een vrij land. Dat betekent nog niet dat je meteen 3000 euro boete hoeft op te leggen. En ik vind het dus storend dat, kijk, ik weet dat er veel partijen zijn die eigenlijk die vakantieverhuur gewoon maar niks vinden.

Maar je kunt het dan niet helemaal verbieden, maar je moet dan niet het boetebeleid gaan gebruiken om maar te dreigen en te straffen, omdat je iets wilt ontmoedigen wat je eigenlijk, wat je dan niet kunt verbieden. Dat vind ik een verkeerde aanpak. Ik vind dat dus niet hoe de overheid moet handelen en daarom hem ik een motie om die boete te verlagen, niet naar 3000, maar naar 800 wat nog steeds een fors bedrag is. Nou daarnaast, tot slot voorzitter, want ik rond af, hebben we nog een motie. Want de Ombudsman gaf ook aan dat het wenselijk is om het beleid te veranderen en te vereenvoudigen. Dat kan nu ook, want je hebt nu die drietrapsraket. Die vergunning vanuit de gemeente is eigenlijk niet meer nodig sinds je je registratieplicht hebt landelijk, dus om het daartoe te vereenvoudigen. Dank u wel. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn binnengekomen: Motie van de leden Boomsma, Von Gerhardt en Broersen inzake eerste boete omlaag, nr. 057.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - De eerste administratieve boete vakantieverhuur te verlagen naar 800 euro Motie van de leden Boomsma en Von Gerhardt inzake vereenvoudig stelsel, nr. 058.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Het gemeentelijke beleid te vereenvoudigen bijvoorbeeld door de drietrapsraket te verlagen naar de tweetrapsraket en de gemeentelijke vergunning eruit te halen.

17

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Ja dank u wel, voorzitter. En voorzitter, ik denk dat we in deze raad nog vele discussies gaan hebben over de wenselijkheid van vakantieverhuur. En ook mijn fractie is eigenlijk van mening dat we vakantieverhuur in de vorm van Airbnb helemaal niet meer zouden toe moeten staan in deze stad vanwege de overlast en de huizencrisis die we hebben. Maar op het moment dat we beleid hebben als gemeente is het wel belangrijk dat we beleid hebben dat ervoor zorgt dat Amsterdammers niet gedupeerd raken door het beleid dat we hebben opgesteld. En de Ombudsman is daar heel duidelijk over. De Ombudsman heeft gezegd: kleine fouten, torenhoge boetes en een starre houding. En de Ombudsman heeft ook gezegd dat het beleid dat wij hebben ingevoerd afgelopen jaren onduidelijk was, heeft ervoor gezorgd dat mensen kleine fouten hebben gemaakt die enorme invloeden hebben gehad op hun leven. En volgens mij moeten we dat zien te voorkomen. (Het lid VAN RENSSEN: Ja dank u wel, voorzitter.

Want ik hoor de heer Von Gerhardt van de VVD de Ombudsman aanhalen, maar ik vroeg me even af hoe dat zich verhoudt tot het amendement dat is ingediend door het u bekende wellicht, kamerlid Koerhuis bij de wet Vakantieterreur, waar inderdaad eigenlijk is gepleit om die boete te vertweevoudigen, die was eerst 5500 en die werd dus 11.000. En die boete past de gemeente Amsterdam, heeft dus in het verleden die boete toegepast. Vindt u dan ook dat amendement van Koerhuis onterecht? Nou voorzitter, ik heb geen landelijke ambities, dus ik houd me graag ook bezig met de Amsterdamse politiek. En we staan hier voor de keuzes over de boetes die wij als Amsterdam willen innen en daar zou ik het ook graag bij willen laten. Voorzitter, dan ga ik verder. Want we zien inderdaad dat er nu stappen worden gezet om het boetebeleid te verbeteren. Dat is volgens mij een goede keuze, want we mogen als gemeente er nooit voor kiezen of dat door ons beleid Amsterdammers op zo’n erge manier gedupeerd raken. En daarom ben ik ontzettend blij met de moties van mevrouw Broersen en (de heer) Boomsma, die dit beleid nog iets verder aanscherpen, zodat we er echt voor kunnen zorgen dat alle Amsterdammers nu op een goede manier gecompenseerd worden en dat we ook in de toekomst voorkomen dat mensen met torenhoge boetes terechtkomen door kleine fouten.

Dus ik hoop ook echt dat we als gemeenteraad dit gaan omarmen, omdat we ook naar onszelf moeten kijken en moeten denken: ‘Ja, mensen kunnen fouten maken, maar daar moeten we ze niet de rest van hun leven voor afstraffen’. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nanninga namens JA21. Het lid NANNINGA: Dank u wel, voorzitter. Ja er is eigenlijk al veel gezegd waar ik me redelijk bij kan aansluiten. Ik ga het kort houden.

18

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Ook JA21 is zich echt bewust van de overlast die ongebreidelde vakantieverhuur of tijdelijke verhuur met zich mee kan brengen. Het is echt goed dat daar regels voor gesteld zijn. Daar steunen wij het college ook in. En die regels moeten zeker worden gehandhaafd. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat gewone burgers die, inderdaad, op vakantie gaan en hun huis nog even te huur zetten, en die dan echt niet uit kwade wil een administratieve fout maken op zo’n manier worden vermalen door het systeem. De gemeente Amsterdam die maakt zelf ook administratieve fouten en ook dat blijft gewoon mensenwerk. En als je een fout maakt, hoeft dat niet erg te zijn, maar je moet wel dat kunnen erkennen en dat kunnen rechtzetten. De enige manier waarop het in dit geval mogelijk is onzes inziens, is door Amsterdammers bij een eerste overtreding te waarschuwen en ze de kans te geven om die fout te herstellen. En dan kunnen we die keiharde aanpak waar we in principe niet eens heel erg op tegen zijn bewaren voor recidivisten die willens en wetens telkens opnieuw, ja dan is het eigenlijk geen fout meer, maar gewoon frauderen of te kwader trouw zijn. Maar een fout is natuurlijk niet een misdrijf per se. Het college is ons daarin al tegemoetgekomen voor overtredingen vanaf 1 oktober 2021, waarvoor dank.

Maar er zijn ook per 1 juli 2020 boetes uitgeschreven en naar verluidt bij de technische sessie gaat het om 25, 30 boetes. Dus dat zijn ook weer geen aantallen of bedragen dat je zegt: dat is heel duur of heel veel administratief gedoe, om dat nou nog even recht te trekken. Dat betekent wel dat er nog altijd 25 tot 30 Amsterdammers zijn die in het verleden volgens deze, te harde regels zijn aangepakt. En JA21 vindt dat we deze mensen ook tegemoet moeten komen. Wij hebben daarom de motie van Volt van harte mee ondertekend, en dank aan mevrouw Broersen voor het indienen. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Nanninga. Zijn er nog andere leden die het woord willen voeren in de eerste termijn? Dat is niet het geval. Dan gaan we luisteren naar wethouder Pels natuurlijk. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels. Wethouder PELS: Ja dank u wel, voorzitter. En goed ook om dit nu eindelijk in de raadzaal te kunnen bespreken. Goed, volgens mij was het de eerste taak die ik met jullie mocht delen, dat we dit met elkaar hebben besproken, en in de tussentijd is er veel gebeurd en heb ik ook gezegd: we horen jullie als gemeente en als gemeentebestuur, en dat ik het als mijn opdracht zag om de komende tijd duidelijkheid te gaan verschaffen voor de mensen die geraakt zijn door de boetes. Dus dat hebben we ook gedaan. We hebben gesprekken gevoerd.

Ik denk ook, dat zie ik ook terug hier in het debat, dat is ook een zoektocht. Aan de ene kant: wie kun je tegemoet komen, wat zijn de juridische regels, hoever kun je daarin terug gaan, wat betekent dat ook en wat betekent dat ook bijvoorbeeld financieel? Ook dat vraagstuk hebben we natuurlijk moeten wegen met elkaar. Maar ik wil in ieder geval alle betrokkenen heel erg bedanken voor de gesprekken en de inzichten die ze mij hebben gegeven. En natuurlijk ook de Ombudsman met zijn advies, want ik denk dat we daardoor weer een stapje verder zijn in dit boetebeleid. Dat we laten zien met de verlaging voor de eerste administratieve boete, dat we tegemoetkomen aan de zorgen die geuit zijn. En tegelijkertijd een bedrag

19

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

hebben gevonden waar ook niet zomaar misbruik gemaakt van kan worden. Ik zal zometeen nog even ingaan ook op de moties. Ik denk tegelijkertijd, werd hier ook naar voren gebracht, dat we dit stukje nu met elkaar hebben besproken ontslaat ons niet, denk ik, van het grotere gesprek over de invloed van vakantieverhuur, maar breder ook het gebruik van Bed&Breakfast in de stad. Natuurlijk als het gaat om de leefbaarheid in onze stad, maar ook als het gaat om de wooncrisis en hoe we die moeten beteugelen. Dat zullen we ook doen, hebben we ook in de commissie besproken, bij de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting. Dan wil ik even stilstaan, voorzitter, bij de drie moties. Als eerste de motie van Volt, ja helaas moeten ontraden. Ik heb het in de commissie al aangegeven, wij volgen hier de standaardwerkwijze van de overheid dat we niet de boetes terug gaan betalen die reeds juridisch zijn afgerond. Maar we volgen ook de werkwijze die we hebben gehanteerd naar de Raad van State. Dus daar blijven we bij. En daarnaast is er ook in de motie, het is misschien een detail ten opzichte van wat het betekent voor mensen, maar er is ook niet in een dekking voorzien. Dus ik dacht: ik geef dat in ieder geval mee aan de raad om die informatie te delen, dat het incidenteel om 300.000 euro zou gaan.

We hebben het nu geboekt, om maar even lekker technisch te worden, maar we hebben het nu geboekt op de onderbesteding van 2022, omdat het kosten zijn die we moeten nemen in dat jaar. En misschien dat ik een vraag al deels kan beantwoorden, want die boetes die worden namelijk gerekend als inkomsten op het programma. En die worden ingeboekt zodra de boete is uitgedeeld. Dus wat wij ervoor doen, voor het geld dat we innen, daarvoor maken we weer beleid, doen we andere zaken. Dus op het moment dat u de motie zou aannemen, moeten we nog incidenteel 300.000 euro dekken, omdat dat reeds is opgenomen in het programma. De VOORZITTER: Is de vraag reeds beantwoord, mevrouw Broersen? Nee nee. Nou gaat uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Er zijn nu veel mensen die buiten de coulanceregel vallen die naar de rechter zijn gestapt, die nu met procedures nog bezig zijn. Dat gaat de gemeente ook geld kosten. Hoe kijkt de wethouder daarnaar? Wethouder PELS: Ja voorzitter, voor zover die nog lopen gaan we die natuurlijk netjes afronden. Alleen het beslaat al een hele grote groep natuurlijk die we al voorzien in de coulanceregeling, dus daar treffen we al een voorziening voor. Dus ik verwacht dat die kosten een stuk lager zijn dan als we die coulanceregeling bijvoorbeeld niet hadden getroffen.