2023_0309_Raadsinformatiebrief afdoening motie 467.22 (MM).pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 maart 2023 Zorg, Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en Preventie Marjolein Moorman OJZD, bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl Afdoening motie 467.22 “Werk wachtlijsten in de hulp bij huishouden weg” van het lid Alberts van de SP

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 10 november 2022 heeft uw raad bij de behandeling van de begroting 2023 motie 467.22 van raadslid Alberts van de SP aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd om 1. In kaart te brengen hoeveel budget er nodig is om de huidige wachtlijst in hulp bij huishouden binnen afzienbare tijd weg te werken; 2. Hierbij bijvoorbeeld te kijken of de ‘gewijzigde eigen bijdrage’ financiële ruimte schept om extra te investeren en de wachtlijsten weg te werken; 3. Andere opties in kaart te brengen waarmee de wachtlijsten binnen afzienbare tijd kunnen worden weggewerkt. Inleiding De wachtlijst voor de hulp bij het huishouden (Hbh) in Amsterdam is ontstaan na de invoering van het abonnementstarief ad €19 per maand door het Rijk in 2019.. Midden- en hoge inkomens maken nu gebruik van de gemeentelijke Hbh-voorziening terwijl zij dat voorheen zelf zouden hebben bekostigd. Gemeentelijke budgetten zijn niet ingericht op de toegenomen vraag door de aanzuigende werking van het abonnementstarief en het Rijk biedt hiervoor onvoldoende compensatie. Als gevolg hiervan en in toenemende mate ook vanwege personeelstekort bij de aanbieders, werkt gemeente Amsterdam sinds oktober 2020 met een instroombeperking.

Cliënten die zich nieuw melden en in aanmerking komen voor zorg, maar niet voldoen aan de urgentiecriteria, worden op de wachtlijst geplaatst. Met ingang van 1 juli 2022 is voor hulp bij het huishouden een nieuwe contractperiode ingegaan. De acht gegunde aanbieders moesten in de periode tot januari 2023 circa 2000 huishoudens overnemen van latende aanbieders. Omdat de gegunde aanbieders eerst de overdrachtscliënten in zorg moesten nemen voordat zij cliënten van de wachtlijst konden bedienen, is de wachttijd in de transitieperiode met enkele maanden toegenomen. Het Amsterdams Akkoord, vastgesteld d.d. 1 juni 2022, voorziet in het ontmoedigen van het gebruik van de voorziening Hbh door Amsterdammers die genoeg middelen hebben om dit zelf te organiseren. Het college zal komend voorjaar, in het kader van een breed plan van aanpak voor de wachtlijsten hulp bij huishouden, aan de raad een voorstel doen hoe deze werkwijze ingevoerd zou kunnen worden.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2023 Pagina 2 van 3

Afdoening motie Puntsgewijs gaat het college als volgt om met de verzoeken uit de motie: Ad 1. Benodigd budget voor wegwerken wachtlijst Het knelpunt om de wachtlijsten voor huishoudelijke hulp op te lossen draait de eerstkomende jaren niet om geld, maar om beschikbaarheid van personeel. Als er per 1 februari 2023 genoeg personeel was geweest, dan had het in 2023 € 6,1 miljoen gekost om de wachtlijst per direct op te lossen. Dat zou een budgetoverschrijding betekenen van gemiddeld € 5,6 miljoen per jaar in 2023, 2024 en 2025. In een realistischer scenario, waarbij de wachtlijst pas in 2025 wordt opgelost, kan de oplossing van de wachtlijst binnen de huidige begroting van 2023 t/m 2025 worden gerealiseerd. Dit scenario is wel afhankelijk van enkele onzekere factoren: de beschikbaarheid van personeel, het effect van een afnemende wachtlijst op de instroom en het effect van de verwachte nieuwe regelgeving inzake de eigen bijdrage per 2025. Op langere termijn is geld wel een knelpunt: de structurele begroting is dan ontoereikend. Tot en met 2026 wordt de structurele begroting aangevuld met incidentele middelen uit de egalisatiereserve Wmo, maar vanaf 2027 ligt de structurele begroting € 7,5 miljoen lager dan het begrotingsbedrag van 2026. Ad 2. Financiële ruimte door gewijzigde eigen bijdrage Per 2025 wil het Rijk weer een inkomensafhankelijke eigen bijdrage invoeren.

Om twee redenen verwachten wij niet dat dit financiële ruimte schept om de wachtlijsten te helpen wegwerken.  In de eerste plaats wil het Rijk tegelijk met de instelling van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage een korting doorvoeren in het gemeentefonds van € 95 mln landelijk (€ 4 à € 5 mln voor Amsterdam), zijnde het bedrag dat het Rijk verwacht dat gemeenten zullen uitsparen door enerzijds een afgenomen vraag en anderzijds toegenomen inkomsten uit eigen bijdrage. Gemeente Amsterdam en ook VNG menen dat het Rijk de besparing te hoog inschat en dat deze zeker niet per 2025 gerealiseerd zal worden. Het gesprek hierover tussen VNG en VWS is nog niet afgelopen, maar er is geen reden optimistisch te zijn dat gemeenten na invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage meer geld te besteden zullen hebben.  De tweede reden is dat geld momenteel niet het beletsel is om de wachtlijsten weg te werken. Er is gebrek aan personeel, meer geld lost dat probleem niet op. Ad 3. Andere opties voor wegwerken wachtlijst. Het wegwerken van de wachtlijsten in hulp bij huishouding ziet het college als een belangrijke, maar ook als een moeilijke opgave. Het brede maatschappelijke probleem van personeelstekort doet zich ook bij hulp bij huishouden voelen.

Het college werkt aan een breed plan van aanpak voor de wachtlijsten Hbh in goed overleg met alle betrokken partijen, dat dit voorjaar aan de raad gepresenteerd zal worden. Hierin zullen alle mogelijke opties voor het wegwerken van de wachtlijst aan de orde komen. Enkele maatregelen willen we hier vast noemen:  zoals boven genoemd ziet het college mogelijkheden in het ontmoedigen van het gebruik van de voorziening Hbh door Amsterdammers die genoeg middelen hebben om dit zelf te organiseren;  het college is al in gesprek met de aanbieders van hulp bij huishouden om plannen te maken om het werken als hulp in de huishouding aantrekkelijker te maken;

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2023 Pagina 3 van 3



het college neemt de regie voor het komen tot een gezamenlijke wachtlijst per stadsdeel, zodat bij het inlopen van de wachtlijst overal de mensen die het langst wachten, het eerst geholpen worden. Voor het overzicht van alle maatregelen verwijst het college graag naar het plan van aanpak komend voorjaar. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Zorg, Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en Preventie

Bijlagen 1. Motie 467.22 “Werk wachtlijsten in de hulp bij huishouden weg” van het lid Alberts (SP)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl