20221130 verslag gemeenteraad avond

Als dat distributiecentrum er komt, moeten er honderden vrachtwagens naartoe rijden, wat nieuwe problemen oplevert. Een voorbeeld is de brug die daar in de buurt is. Die moet waarschijnlijk vervangen worden. De wegen moeten vernieuwd worden. Dat kost heel veel geld. Ik ben eigenlijk benieuwd of daar wel naar is gekeken. Is er gekeken hoeveel geld het gaat kosten om de infrastructuur aan te passen? Mijn motie vraagt dus eigenlijk om de werkelijke kosten voor de plannen van de Lutkemeerpolder inzichtelijk te maken. Wie kan daar nou tegen zijn? Als we op die toer doorgaan moet wel duidelijk zijn wat dat kost. Anderzijds moet je ook kijken wat het kost als we niet doorgaan. Wat levert dat bijvoorbeeld op aan gezondheidsvoordelen? Want stel dat die distributiecentra daar wel komen, met al die extra vervoersbewegingen. Dat betekent natuurlijk ook dat de luchtkwaliteit op dat specifieke punt

20

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

zal verslechteren. Dat is natuurlijk slecht nieuws voor de kinderen die daar in de buurten naar school moeten gaan. Ik was er vorige week toevallig nog op bezoek. Ik heb ook wat dingen geconstateerd die ik ook even onder de aandacht wil brengen. Er wordt daar veel gebouwd. Er is daartegenover binnen heel korte tijd een distributiecentrum geplaatst. Er ligt allemaal troep in de sloot. Kan de wethouder daar nog tegen optreden, dus dat bij zulke bouwprojecten de leefomgeving niet vervuild wordt? Ook heb ik gezien dat er heel grote daken zijn, bijvoorbeeld heeft de hal daar recht tegenover een gigantisch groot dak. Er wordt geen gebruikgemaakt van zonnepanelen of een groen dak. Het lijkt erop dat het allemaal met goedkoop materiaal wordt gemaakt. Ik vind het zonde dat die ruimte niet benut wordt, als zoiets er toch al staat. Dit gaat dan even over de bestaande hallen, die dus al gebouwd zijn. Daar laat ik het bij, dank u wel. De VOORZITTER Dank u wel. Dan is daarmee het woord aan mevrouw Van Renssen. Niet? Dan is het woord aan mevrouw Ahmadi. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Er is al heel veel gezegd, voorzitter. Ik denk dat ik alleen nog een kleine toevoeging heb. Dat is dat we ook moeten denken aan de hoeveelheid Amsterdammers die zich hier zo onhoudbaar voor inzetten. Hun vertrouwen hangt echt af van hoe we omgaan met deze situatie.

Heel veel mensen hopen dat wij naar hun wil luisteren en het voedselpark gaan realiseren. Ik vroeg mij dus af of de 12 ha die we hebben voor een voedselpark elders niet naar een distributiecentrum kan. Kan niet gekeken worden of het geplande distributiecentrum een andere locatie kan vinden? En als dat mogelijk is, waarom zouden we daar dan niet voor kiezen? De VOORZITTER Dank u wel, dan tot slot de heer Van Schijndel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u wel, voorzitter. Het is goed dat we weer over de Lutkemeer praten. Ik heb eigenlijk maar één punt. Schiphol Area Development Company is in het kader van de GEM een samenwerkingsverband van enerzijds de gemeente, die de grond heeft verschaft aan de SADC, en anderzijds Noord-Holland, de provincie, gemeente Haarlemmermeer en Schiphol. Er is dus een mogelijkheid tot het voeren van bestuurlijk overleg met Noord-Holland, Haarlemmermeer, en Schiphol over wat er aan zou kunnen zitten te komen aan financiële schade. De wethouder had het vorige keer over 60 miljoen euro. Eerder had wethouder Van Doorninck het herhaalde malen over 50 miljoen euro. Maar de SADC, dus een samenwerkingsverband van de stad met andere publieke partners, zou zich dan eigenlijk ontpoppen als een soort tovenaarsleerling die schade gaat claimen van de gemeente.

Dat hoeft helemaal niet zo! Je kunt het bestuur van SACD als het ware onder druk zetten of tot de orde roepen. Wat ik verder interessant vind voor een puur financiële kosten-batenanalyse is de vraag hoeveel eigenlijk de planschade zou kunnen zijn vanwege het ontnemen van ontwikkelrechten, ik meen aan projectontwikkelaar Thunissen. Dat zou ik wel willen weten. Volgens mij is het veel minder dan die 50 of 60 miljoen euro. Dank u voorzitter.

21

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER Dank u wel. Andere sprekers hebben zich niet gemeld. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Dantzig. Wethouder VAN DANTZIG: Ja voorzitter, het wordt wel een soort vast onderwerp. Het hokje Lutkemeer. Ik denk niet dat het standpunt van het college gaat veranderen, om maar alvast de hoofdinhoud weg te geven. Het begint ook wat later op de avond te worden. Eigenlijk stelt u een heel aantal vragen dat in meerdere debatten al min of meer beantwoord is. Overigens herkende ik het bedrag van 60 miljoen euro niet. Ik heb echt een iets hoger bedrag genoemd. Wij denken dat het zo in de orde van grootte van 90-100 miljoen euro uit zou kunnen komen, mits je er überhaupt met partners uitkomt. Maar nogmaals, Amsterdam heeft distributiecentra nodig. Dit is indertijd bedacht als de beste locatie. Wij hebben daarover afspraken gemaakt en ik ben altijd trots dat de gemeente Amsterdam een juridisch houdbare partner is. Eenzijdig dat soort dingen opzeggen gaan we wat mij betreft echt niet meemaken. Het derde punt is dat daar nog steeds 12 ha te wachten ligt. Daar kun je volgens mij een fantastisch stadsland bouwen. Vermaken staat elkaar niet in de weg. Mevrouw Ahmadi, ik ben niet bereid om nog eens te puzzelen met de ruimte, want dat levert weinig op. U moet het er denk ik mee doen dat het distributiecentrum er als het aan het college ligt gaat komen.

Ik sta zeer open voor een gesprek met het voedselpark over die 12 ha. Ik meen dat er nu wel een bericht is gekomen om nog een keer in gesprek te gaan over het voedselpark. Ik hecht er nogmaals aan te zeggen dat als het over die 12 ha gaat, er ambtelijk een gesprek over kan worden gevoerd. Komt er ambtelijk niets uit, dan ben ik zeer bestuurlijk ertoe bereid om te kijken of ik het dan wél op de rit kan krijgen. Maar ik ken de projectmanager als iemand die echt heel vaak contact heeft. Verder stelt u een heel aantal vragen die u nodig heeft om straks het bestemmingsplan te beantwoorden. Laat ik gewoon toezeggen dat u die technisch kunt stellen en die met de hele gemeenteraad delen. Blijkbaar is er grote interesse. Dan kunt u dat betrekken bij de behandeling. Tot zover. (Het lid BOBELDIJK: Terecht dat het betoog even afgehandeld kon worden. We hebben eerder geen commentaar gehad op de notulen, waarin stond dat de wethouder heeft gesproken over 60 miljoen euro even op de achterkant van een sigarendoosje. Ik hoor nu andere bedragen. Wat dat betreft is het ook wel goed dat er een schriftelijke toelichting komt over hoe de kosten precies in elkaar zitten. Ook als het gaat om kosten, gaat het dan over het hele terrein? Is het half terrein, halve prijs? Hoe ziet die hele structuur eruit? Die antwoorden hebben wij als raad nodig.

Wat dat betreft ben ik blij dat de wethouder zegt dat die wethouder naar ons toekomt. Maar hebben wij die informatie wel nodig als we willen besluiten over wat eventueel wij als alternatieven zien of niet? Ik ben ook wel weer blij met het antwoord van de wethouder, ook als is het een soort ‘nee’, dat hij wel informatie gaat verschaffen aan ons. Ja voorzitter, ik wil geen misverstand. U hebt recht op alle informatie binnen het redelijke die te leveren is. Hier is het wel ingewikkeld. Het is niet te koop. We kunnen wel een soort aannames doen over wat het mogelijkerwijs aan geld zou kosten. U vraagt dit debat steeds mondeling aan mij, dus u krijgt steeds een mondelinge toelichting. Bij de cijfers houd ik mij dan aan de… Als u een keer technisch al die vragen stelt, zorgen wij dat het even wordt opgeschreven. Uiteindelijk blijft het, sorry, wat de economen noemen een ‘back of the envelope’, dus een berekening op de achterkant van een sigarenkistje. Want om het

22

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

daadwerkelijk te doen, moet je in een onderhandelingsspel komen. Het is niet te koop. Het heeft dus weinig zin, omdat we het niet gaan kopen. (Het lid BOBELDIJK: Er staat nu geen bordje ‘Te koop’, maar mijn vragen slaan ook op de governance, zoals men dat noemt. Dus over de wijze van besluitvorming. Want daarin bepaal je uiteindelijk of je het wel of niet te koop zet. De SADC kan bijvoorbeeld bepalen… Daarom vraag ik hoe de besluitvorming in elkaar zit en of er een soort aandeelhoudersvergadering is waar Amsterdam ook zelf aan tafel zit. Hoe gaat de besluitvorming in de SADC? Ergens kan iemand natuurlijk het besluit nemen om het toch te koop te zetten. Volgens mij zijn wij op zijn minst een speler daarin. Klopt dat? (De VOORZITTER Dank u wel, mag ik u vragen iets korter te interrumperen?) Voorzitter, misschien een voorbeeld dat de heer Bobeldijk zal aanspreken. Stel je voor dat je met zijn vieren een huis hebt. Eén iemand zegt: ik wil het huis verkopen. De andere drie zeggen: dat wil ik niet, want ik woon hier. Dan kan je daarover een huisvergadering beleggen. Er is dan een goede kans dat de andere drie partners zeggen: dank je de koekoek! Ik woon hier prettig! Je kunt dan net zolang tegen elkaar opbieden totdat de anderen zeggen dat ze dan misschien wel ergens anders gaan wonen. Dan zitten die mensen zonder huis. We hebben dan dus geen distributiecentrum.

We hebben heel veel geld betaald, want de anderen wilden daar graag blijven wonen. Het gekke is dat er daarnaast een huis te koop stond waar gewoon een prachtig voedselpark gerealiseerd kan worden. Ik snap het. Laat ik dan gewoon zeggen zoals ik denk dat het is. Er is hier een enorme lobby gaande vanuit het voedselpark om het distributiecentrum weg te halen. Dat mag. Dat is op zichzelf een valide maatschappelijk punt. Maar zeg dat dan gewoon! Zeg gewoon: ik wil het niet hier! Want het lijkt nu net alsof het om stadslandbouw gaat, terwijl we allemaal weten dat dat niet helemaal zo kan zijn. Want er ligt 12 ha!. Dat vind ik het ongemakkelijke eraan. En ik wil nogmaals… Papier is geduldig en ambtenaren zijn harde werkers. Zij gaan al uw vragen beantwoorden, maar ik denk niet dat het uiteindelijk tot de realisatie van een voedselpark leidt. Want de beste manier daarvoor is dat de initiatiefnemers contact opnemen met de projectmanager en zeggen: we zouden graag over die 12 ha spreken. Dan zeggen zij: oh wat goed, fijn! Die hebben we toevallig klaar liggen. Maakt u daar een voedselpark! Dan moet u wel meedoen aan een prijsvraag, want we moeten het openbaar uitgeven. Maar goed, ik denk dat er een goede kans is dat zij dan winnen. (De VOORZITTER De heer Bobeldijk.

En aan de wethouder vraag ik ook iets korter te antwoorden.) (Het lid BOBELDIJK: Even los van het feit dat het voorbeeld over het huis verkeerd is. Als mensen uit elkaar gaan en een wil het huis verkopen, moet je helaas het huis verkopen, of je het wilt of niet. Dat wat betreft het voorbeeld. Waar het ook om gaat is dat als u andere locaties zoekt -daar ben ik ook in geïnteresseerd, dat is mijn volgende vraag- je er rekening mee moet houden dat hier zeekleigrond ligt. Je kunt wel bomen met fruit overal neerzetten, maar hij doet het niet overal. Dan is mijn vraag aan het college: wat zijn dan de alternatieve plekken? Kunt u dat meenemen in uw beantwoording?)

23

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Ja voorzitter. Ik moet zeggen dat ik de wethouder Grondzaken ben. Coördinerend bodem heb ik volgens mij ook gewonnen. Maar als u daadwerkelijk de samenstelling van de grond wilt weten en hoe goed fruitbomen het daarop doen, dan raad ik u aan eens te kijken naar de planten in mijn huis. Dan kunt u constateren dat ik echt de laatste persoon ben om dat aan te vragen. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u voorzitter. Ik vind het toch wat verwonderlijk, dat klimmen van de verwachte financiële schadevergoedingskosten. Nu is het 80-100 miljoen euro. Is het dat de vordering voor die schade komt van de SADC/GEM Lutkemeer? Of betreft het projectontwikkelaars? Dat is de vraag. Of allebei?) Ja voorzitter, dat ligt denk ik ook een klein beetje aan de reikwijdte van het voorstel. Het is niet zo dat het nu leeg is. Als we het hele deel vrij zouden willen maken, kan mij zo voorstellen dat de mensen die het in bezit hebben daarvoor schadeloos gesteld willen worden, mocht het ons al lukken een onteigeningsprocedure te starten. Het is namelijk een kroonbesluit. De lat ligt dus terecht best hoog. Het is best wel heftig, als je onteigend wordt. Dat doen we weleens, maar dan bieden we ook altijd alternatieven aan. Et cetera. En verder zijn er gewoon afspraken over gemaakt. Als u die afspraken precies wilt hebben, vraagt u dat dan technisch even uit. Dan zetten we het even goed op een rijtje.

Ik heb namelijk ook wel het gevoel dat ik elk debat ongeveer dezelfde vragen krijg. Ik probeer dan ongeveer hetzelfde antwoord te geven. Maar als er dan ook maar een puntkomma licht tussen zit, heb ik de indruk dat u me dat volgende keer weer gaat vragen. Misschien is het daarom goed om het even schriftelijk te doen. Ook voorzitter, omdat het eerlijk gezegd over een motie van Nieuw-West ging, en ik toch het gevoel heb dat we het hele dossier weer overdoen. (Het lid BLOEMBERG-ISSA: Dank voorzitter, ik hoorde de wethouder zeggen dat wij natuurlijk recht hebben op alle informatie. Ik ben benieuwd of ik dat kan zien als een positief preadvies op mijn motie.) (De VOORZITTER Volgens mij wilde de wethouder net aan de motie toekomen. Gaat uw gang!) Ja voorzitter, ik moet de motie negatief preadviseren. Niet in de eerste plaats omdat dit wel een heel ingewikkeld onderzoek is. Als we dan nog met elkaar zouden bedenken dat het ook maar enigszins tot een ander standpunt van het college zou leiden, omdat er ook daadwerkelijk een berekening te maken is dat je het hier ten opzichte van iets anders zet, zou het misschien interessant zijn. Maar in deze tijden van zo’n beetje schaarste overal lijkt mij dit onderzoek doen ingewikkeld.

Bovendien is dit een onderzoek waar dan ook daadwerkelijk dekking bij geleverd moet worden, want het is dermate uitgebreid dat het niet binnen de lopende begroting kan. De VOORZITTER Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan hebben we hiermee dit onderwerp voldoende besproken en gaan wij door met agendapunt 32. De discussie wordt gesloten. Zorg en Maatschappelijke Ontwikkeling 32.

24

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Kennisnemen van de Raadsbrief ter afdoening van de toezegging over de gevolgen van de aanbesteding Huishoudelijke hulp (VN2022-037270) De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Van Pijpen, Hoogtanders en Alberts inzake Behoud medewerkers in de huishoudelijke zorg na aanbesteding (nr. 525) Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Samen met de uitvoerende HBH organisaties, zowel latende als ontvangende, te streven naar dat minimaal 80 procent van medewerkers wordt overgenomen door de nieuwe aanbieder. - Op korte termijn, dat wil zeggen vóór 1 januari, de raad te informeren over het aantal medewerkers dat tot dan toe de overstap heeft gemaakt en een overzicht van de stappen die zijn gezet. - Laten de aanbieders die niet mee willen werken aan een goede overdracht van cliënten en/of medewerkers, bijvoorbeeld door het niet verstrekken van informatie aan de gemeente, met een beroep op de contracten en subsidieverordeningen daarop aan te spreken eventueel met juridische consequenties. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Ja voorzitter, dank u wel. Excuus, ik moest nog even aan komen lopen. Voorzitter, we hebben het over de aanbesteding bij de Hulp Bij Huishouden.

Ja, ik probeer even mijn adem bij te halen… Gelukkig heb ik nog genoeg spreektijd! (De VOORZITTER Maar het onderwerp klopt!) Precies. Maar toch ga ik nog even beginnen met een ander onderwerp dat we eerder deze vergadering, vanmiddag, hebben gehamerd. Dat gaat over het beleid risicomanagement. Toen daar in de commissie over werd gesproken, bracht mijn fractie in dat het van belang is dat we bij risicomanagement soms meer aandacht moeten hebben voor wat er in het sociale domein gebeurt. En dat we daar ook risico’s in kaart brengen en daar ook naar handelen. En hier gaat het over zo’n traject in het sociaal domein, namelijk de aanbesteding voor de Hulp Bij Huishouden. Dat is in een zeer krappe arbeidsmarkt immers zo’n risico. Immers, aanbesteding leidt tot beweging van Amsterdammers, die zorg gaan krijgen van een andere aanbieder. En leidt tot beweging van medewerkers die hun vaste cliënten kwijtraken en hun werk of werkgever zien veranderen. Daarvoor is de wet op zichzelf duidelijk. Werknemers hebben het recht om mee te gaan met hun werk, dus moet een nieuwe werkgever hen overnemen. Maar in een overspannen arbeidsmarkt is alles anders. Dan is bij verandering de kans groot dat mensen uit zichzelf gaan lopen, naar ander werk. Of toch bij eenzelfde werkgever willen blijven. En dat is hier toch een groot risico, want dat kunnen we ons helemaal niet permitteren.

We hebben iedereen in de zorg, ook in deze zorg, keihard nodig. In de brief die we hier nu bespreken staat dat op dit moment de helft van de cliënten de vaste medewerker houdt. Ter verduidelijking, ook voor andere mensen in de zaal die de brief misschien niet helemaal gelezen hebben: meer dan duizend Amsterdammers met

25

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

huishoudelijke zorg houden dus niet hun vaste medewerkers. Ze kunnen zelfs -en daar heb ik voorbeelden van gehoord- weer op de wachtlijst komen. Dat is natuurlijk onverteerbaar. We moeten dus alles op alles zetten om medewerkers te behouden en om aanbieders te verplichten en te stimuleren om zowel cliënten als medewerkers netjes over te dragen. En om hen zo nodig juridisch daartoe te dwingen. Om hoeveel medewerkers het gaat die wel of niet gaan overstappen weten we eigenlijk niet. Ik weet dus nu uit de brief dat het om duizend cliënten gaat die hun vaste medewerker houden. Maar hoeveel het er zijn? Het zouden er zomaar een paar honderd kunnen zijn. In de commissie gaf de wethouder aan dat zij nu niet de cijfers wilde of kon geven. Er werd, ook in de brief, aangegeven dat er geen invloed is op waar de werknemer gaat werken. Dat is formeel natuurlijk helemaal juist, maar het ontslaat je niet van je verantwoordelijkheid. De gemeente heeft immers ook zelf een zorgplicht naar degenen die de huishoudelijke zorg krijgen. Gezien deze verantwoordelijkheid en het grote risico en het belang wil ik dan toch graag dat concreet wordt gemaakt wat de gemeente doet, en dat we ook streven naar een maximale inzet op behoud van medewerkers. Dat heb ik in een motie neergezet. Die wil ik samen met een aantal andere collega-raadsleden hierbij indienen. Tot zover. De VOORZITTER Dank u wel.

Dan is het woord aan mevrouw Hoogtanders. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hoogtanders. Het lid HOOGTANDERS: Voorzitter, hulp bij het huishouden is voor heel veel mensen belangrijk om zelfstandig in hun huis te kunnen blijven wonen. Het gaat voornamelijk om oudere mensen en mensen met een arbeidsbeperking. De laatste jaren zien we in Amsterdam dat er al grote tekorten zijn aan personeel. Ook zijn er wachtlijsten in de hulp bij het huishouden, waardoor deze zorg voor veel mensen niet meer automatisch toegankelijk is. Het kan natuurlijk niet de bedoeling zijn dat de gemeente met een aanbesteding deze problemen nog verder gaat vergroten. Helaas hebben ook wij signalen gekregen dat mensen als gevolg van de aanbesteding niet de hulp krijgen waarop ze recht menen te hebben. Dat kan ertoe leiden dat mensen nog langer op een wachtlijst blijven staan, maar ook dat zorg wordt afgeschaald. We hebben het voorbeeld van iemand die eerst twee keer per week hulp bij het huishouden kreeg, en nu nog maar een keer in de twee weken, en dat zonder een duidelijke toelichting en zonder te weten waarom, en wanneer dit opgepakt gaat worden.

Vandaar ook dat ik mij aansluit bij de motie van college Van Pijpen, om als gemeente nu de regie te pakken op die overdracht van de cliënten en ook op de overstap van het personeel om te zorgen dat al het personeel dat wij kunnen behouden, ook behouden blijft. Maar ik zou de wethouder ook willen vragen om nog verder te gaan dan alleen de regie op de overgang. Wij hebben al eerder gesproken over de structurele tekorten in de zorg die oplopen en in toenemende mate tot problemen leiden in ons zorgstelsel. De wethouder heeft ook al aangegeven dat ze met aanbieders in gesprek is om te kijken hoe ze ook die structurele problemen het hoofd kan bieden. Ik wil daarom aan de wethouder vragen om aan te geven hoe die gesprekken verlopen, ook als het gaat om de hulp bij het huishouden. Wordt daarin ook gesproken over de werkgeversrol? De laatste tijd zien we natuurlijk ook heel veel signalen naar buiten komen dat het niet alleen een arbeidsmarktprobleem is aan de aanbodkant, maar dat ook aan de vraagkant het nodige te verbeteren is om te zorgen dat we meer mensen in de zorg krijgen. Welke rol ziet de

26

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

wethouder voor de gemeente om deze problemen structureel op te lossen? En welke resultaten kunnen wij hiervan wanneer verwachten? Dank u wel. De VOORZITTER Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Runderkamp. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Runderkamp. Het lid RUNDERKAMP: Dank voorzitter, het gaat niet goed met de huishoudelijke zorg in Amsterdam. Er is sprake van een enorme wachtlijst met 1700 mensen en die wachtlijst groeit vooralsnog alleen maar. Het wegwerken van deze wachtlijst op korte termijn gaat echter een moeilijk verhaal worden, aangezien de mensen er simpelweg niet zijn. Voorgaande sprekers refereerden daar ook al aan. Ik ben dan ook blij met de aangekondigde technische sessie in de komende maand over de personeelstekorten in de zorg. Een mogelijkheid om te sturen op de wachtlijsten in de huishoudelijke zorg zijn de keukentafelgesprekken, waarbij de gemeente inzicht verkrijgt aan welke ondersteuning er behoefte is. Wettelijk is het niet mogelijk om bij deze keukentafelgesprekken een inkomenstoets uit te oefenen, maar er kan wel een inschatting worden gemaakt van de zelfredzaamheid van de inwoners. Wij hebben in de commissie hierover gesproken. Daarbij heeft de wethouder ook aangekondigd terug te komen op de effectiviteit van deze keukentafelgesprekken. Hierover gaan ook mijn vragen.

In hoeverre wordt bij die keukentafelgesprekken meegenomen of de betreffende inwoners op het moment al particuliere hulp bij het huishouden hebben? En in het verlengde daarvan: kan de wethouder op basis van de zelfredzaamheid van de bewoners ook differentiëren in de positie die de bewoners die huishoudelijke zorg behoeven, krijgen op de wachtlijst? Of sluit iedereen op gelijke wijze aan achter in de rij? En als de wethouder kan differentiëren, gebeurt dat dan ook in de praktijk? Dat waren mijn vragen. (Het lid HOOGTANDERS: Een vraag aan de heer Runderkamp. Wilt u nu toch dat er een inkomenstoets gedaan wordt aan de keukentafel?) Nee, dat wil ik niet, want het is wettelijk niet toegestaan. Ik wil alleen in de keukentafelgesprekken kijken of ook wordt meegenomen of mensen die in aanmerking komen voor huishoudelijke zorg door de gemeente, op dit moment al particuliere huishoudelijke zorg hebben. En of je dat mee kan nemen in de overwegingen om te kijken op welke plek deze mensen komen op de wachtlijst. (Het lid HOOGTANDERS: Ziet u dan niet het risico dat we daar op een glijdende schaal gaan komen en dat er toch druk uitgeoefend gaat worden op mensen om af te zien van de zorg?) Ik begrijp de zorg van mevrouw Hoogtanders en ik zie ook het risico. Je moet dus heel goed aan de voorkant afbakenen hoe je dat wilt gaan doen.

Maar ik zie tegelijkertijd ook dat we een enorme wachtlijst hebben en dat die wachtlijst vooralsnog alleen maar toeneemt. Je moet dus iets gaan doen om ervoor te zorgen dat de mensen die het het meest nodig hebben, de huishoudelijke zorg krijgen. (Het lid HOOGTANDERS: Laat ik dan aan deze kant zeggen dat mijn fractie daar absoluut geen voorstander van is en dat ik het beleid op dit punt niet zou willen wijzigen.) Waarvan akte. (Het lid VAN PIJPEN: Dank u wel voorzitter, want de heer Runderkamp raakt een onderwerp aan waarover we in deze raad al vaker hebben

27

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

gesproken en waarover ook in het coalitieakkoord een aantal dingen staat. Ik zou willen vragen aan de heer Runderkamp of die wil afzien van wat in het coalitieakkoord staat. Bij mijn weten gaat wat hij nu zegt verder dan wat daarin staat.) Nee, ik wil niet afstand nemen van wat in het coalitieakkoord staat. En ik ben ook niet in de veronderstelling dat wat ik net heb toegelicht ervan afwijkt. (Het lid VAN PIJPEN: Ja voorzitter, we hebben het hierover ook al in de commissie kort gehad. Daar ging het over ontmoedigingsbeleid, wat ik al een zeer ongelukkige term vind. Volgens mij moet het er namelijk over gaan of er dringende, noodzakelijke behoefte is aan huishoudelijke zorg. Dat kan overigens ook bij elk inkomen voorkomen. Het kan ook iets anders zijn dan particuliere huishoudelijke hulp. Laat ik dat als eerste zeggen. En ten tweede gaat het er natuurlijk over of mensen het echt nodig hebben. Daarbij moet niet inkomen een rol spelen. Je moet vooral kijken op welke manier daaraan tegemoet gekomen kan worden. Ik hoop dat de heer Runderkamp dat met mij eens is.) Mevrouw Van Pijpen legt me nu de woorden in de mond. Ik heb letterlijk gezegd dat je niet aan inkomenspolitiek kan doen bij die keukentafelgesprekken.

Ik heb alleen gezegd, voorgesteld en gevraagd aan de wethouder of je kunt kijken wat de huidige situatie is van de mensen bij de keukentafelgesprekken met betrekking tot particuliere hulp bij het huishouden, en dat je dat mee kan nemen in de overweging. Ik zeg niet dat die mensen geen recht hebben op huishoudelijke zorg. Ik zeg alleen: is het mogelijk om daarop te differentiëren bij de positie die deze mensen krijgen op de wachtlijst? Opdat de mensen die nu geen huishoudelijke zorg hebben, sneller kunnen worden geholpen? De VOORZITTER Dank u wel. U was volgens mij door uw vragen heen. Dan is nu het woord aan mevrouw Alberts. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Ja, dank u voorzitter. Bij de algemene beschouwingen heb ik het uitgebreid gehad over wat de effecten zijn van aanbesteding. Sommige van u zullen zich dat nog herinneren, maar misschien niet iedereen. Maar als het nu gaat over de Hulp Bij Huishouden, dan wel de door mevrouw Van Pijpen expliciet genoemde ‘huishoudelijke zorg’, wat een veel mooiere term is -als je gaat kijken naar die aanbesteding, wie wint er nou in dit hele systeem? De cliënt niet. Er komen namelijk signalen door dat als je boven de twee uur en een kwartier nu toegeschreven huishoudelijke hulp komt, dus als men ziet dat je eigenlijk meer nodig hebt, er automatisch wordt beknibbeld. Dus die cliënt wint niet.

Dan heb je de cliënt op de wachtlijst en die wint ook niet. Als je gaat kijken naar de mensen die het werk doen, dan winnen die ook niet. Wie wint er nou eigenlijk bij dit hele circus? Ik vraag het me af. We komen er nog op terug, want er is nog een motie waarin gevraagd wordt er op een andere manier naar te kijken. Dus of het mogelijk is op een andere manier te werk te gaan. In plaats van aanbesteding naar inbesteding te gaan, dus of de gemeente dat in eigen handen kan nemen. De motie waar mijn naam namens de SP ook onder staat, houdt eigenlijk in dat we toch een soort pleisters gaan plakken. Want daarop komt het neer. Dat betekent dus niet dat het systeem in een keer verbeterd gaat worden. Ik ben wel benieuwd. Bij de vorige bespreking waren er nog -ik weet even niet het precieze getal- mensen die

28

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

niet ingedeeld waren. Die moesten nog wachten. Hoe is de stand van zaken nu? Is nu iedereen onder de pannen, om het maar zo te zeggen? Zitten die mensen die uit de boot vielen, nu in de boot? Zijn ze naar binnen getakeld? Voorlopig is dat het. De VOORZITTER Dank u wel. Andere sprekers hebben zich niet gemeld. Dan is het woord aan de wethouder. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Rijxman. Wethouder RIJXMAN: Voorzitter, risicomanagement is inderdaad belangrijk, en personeel is een risico. Dat wil ik allereerst tegen mevrouw Van Pijpen zeggen. Ik sta hier een beetje te luisteren naar iets wat ik zelf ook een groot probleem vind. De HBH is ernstig. Er zijn veel te lange wachttijden. Mede dankzij de raad is er in ieder geval wat extra geld gekomen om mogelijk Amsterdammers huishoudelijke zorg te geven. Maar ik besef me dat dat nog maar een druppel op de gloeiende plaat is. Er is wel een voorwaarde. Met u voel ik het probleem dat we personeel kúnnen werven. Daarom ben ik blij met deze motie, ook al klinkt dat misschien gek. Ik wil haar dan ook positief preadviseren. Wel wil ik er een paar opmerkingen bij maken, als dat mag. Gegunde aanbieders willen echt heel graag mensen van latende aanbieders overnemen. Alleen al vanwege de krapte op de arbeidsmarkt is dat het geval. Daar zetten ze op in.

In deze fase zijn de meeste gesprekken tussen de latende, of zeg maar de oudere aanbesteders en de gegunde aanbieders over overdracht van personeel al gevoerd. Dat de raad daaraan een streefcijfer wil geven lijkt mij ook prima. We willen allemaal dat zoveel mogelijk medewerkers overgaan. Dus de 80 procent van het voorstel van mevrouw Van Pijpen lijkt me een goed idee. Ik zeg er wel bij -het is net al gezegd- dat het natuurlijk aan het personeel zelf is of men wil overstappen of niet. Daarover gaan wij niet. Ter informatie: we hebben bij alle latende aanbieders interventies gepleegd. Over het aantal medewerkers dat is overgekomen heb ik op dit moment geen kennis. We gaan uit van informatie over het aantal medewerkers dat overgestapt is op de vraag bij de aanbieders. Die zijn nu druk met de transitie. Ik wil u toezeggen dat wij proberen dat ergens in januari voor elkaar te krijgen. Nu hebben ze het daar erg druk met de transitie. Dan zal ik u informeren. (Het lid VAN PIJPEN: Dank u wel voorzitter, en dank u wethouder voor het positief preadviseren van de motie. Maar in de motie staat dat de informatie verstrekt wordt vóór 1 januari. Dus ik raak even in verwarring als de wethouder nu zegt dat het ín januari komt. Hoe zit het?) Dan is het juiste woord: ‘ín januari’. De aanbesteders die er nu zijn, of de mensen die zich nu moeten inwerken, hebben echt tijd nodig voor transitie.

Zodra dat kan, ga ik dat onmiddellijk aan u vertellen. (Het lid VAN PIJPEN: Maar kan de wethouder dan zeggen hoe zich dat verhoudt tot het positieve preadvies op de motie? Want daarin staat ‘voor 1 januari’.) Dat kan ik u zeker zeggen, want alles wat u vraagt ga ik uitvoeren. Het enige waarmee ik voorzichtig ben is de tijdslimiet. Ik kan u toezeggen dat ik mijn uiterste best ga doen om het voor 1 januari te hebben. Maar ik heb op dit moment ook te maken met de aanbieders die nog voorzichtig in de transitie zijn. Laat ik met u afspreken dat ik probeer het voor 1 januari te doen. Maar ik zeg het wel met een voorzichtig ‘maartje’ erin. (Het lid VAN PIJPEN: Dank u wel. Ik ben nu enigszins in verwarring, gezien ook het feit dat in de motie staat ‘voor januari’. Ik zit er gewoon even over

29

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

na te denken, hoe ik dat dan moet interpreteren. Volgens mij gaat het erom dat we ook voor januari inzicht krijgen in wat voor stappen gezet worden. De wethouder zegt: die zijn in transitie. Maar dit is nou juist zo’n cruciaal onderdeel van de transitie. En dat is ook wat er in de motie staat. Dan zeg ik u toe dat u het voor 1 januari heeft. Dan wil ik naar de vragen van mijnheer Runderkamp gaan; ik ga er een beetje zigzag doorheen. Voorzitter, nu is de aanwezigheid van particuliere hulp -op de vraag van de keukentafelgesprekken waarover net gediscussieerd werd- geen doorslaggevende factor om HBH toe te kennen. Dat doet namelijk niet af aan het recht van de inwoner op een Wmo-voorziening. Maar het speelt wél mee in het gesprek voor de afweging van de inwoners of ze de Wmo-aanvraag willen doorzetten. De wachttijd HBH kan de doorslaggevende factor zijn, zodat mensen toch doorgaan met hun particuliere hulp. Uw tweede vraag, in het verlengde ervan, was of ik op basis van de zelfredzaamheid ook een onderscheid kan maken in posities. Nee, dat kan ik niet. Helaas, dat mogen we ook niet. Het enige onderscheid dat we kunnen maken is op basis van urgentiecriteria en urgente cliënten. Maar verder mag ik geen onderscheid maken. (Het lid RUNDERKAMP: Ja dank voorzitter.

Is dan het gegeven of de betreffende inwoner al op dit moment particuliere huishoudelijke zorg heeft niet onderdeel van de afweging of het urgent is of niet?) Ik probeer uw vraag goed te snappen. Feitelijk maken wij geen onderscheid. We hebben wel de zogeheten keukentafelgesprekken, maar wij mogen en kunnen geen onderscheid maken. Op het moment dat iemand urgent is, en dat geldt voor iedereen, dan kunnen we het wel. (Het lid RUNDERKAMP: Dank u voorzitter. Mijn punt is dat ik van mening ben dat de urgentie als iemand nog geen particuliere huishoudelijke zorg heeft, en dus wel op dat moment een gesprek aan het voeren is, wellicht hoger is dan voor iemand die al wel particuliere huishoudelijke zorg heeft, en hetzelfde keukentafelgesprek heeft. Voorzitter, ik ken dit onderscheid niet. Ik blijf hetzelfde een beetje herhalen: dat onderscheid mag er ook niet zijn. We gaan bij iedereen die recht heeft op een Wmovoorziening aan tafel zitten. Daar worden dezelfde gesprekken mee gevoerd. (Het lid BONS: Ik hoorde dat het echt ingewikkeld is op basis van inkomenscriteria, maar de zelfredzaamheidmatrix wordt binnen de GGD gebruikt voor verschillende doeleinden. Daarin kun je wel een urgentie creëren, en zien ook. Is dat een mogelijkheid die te onderzoeken valt?) Ik ga u in ieder geval toezeggen dat we het gaan onderzoeken.

(De VOORZITTER Gaat u door.) Voorzitter, dan heb ik nog vragen van mevrouw Hoogtanders. Ik ga proberen ze omwille van de tijd zo snel mogelijk af te werken. Vanuit het SIGRA is er een samenwerkingsverband dat stuurt op personeelstekorten. Daar heb ik een belangrijke rol, en tegelijkertijd heb ik geen doorzettingsmacht. Daarom ben ik blij dat we in het zorgveld van Amsterdam zo’n samenwerking met SIGRA hebben. Daar kunnen we elkaar ook op aanspreken met allerlei acties. Ook kunnen werkgevers en vertegenwoordigers van de zorg aangeven wat ze concreet nodig hebben. Dan is er nog een vraag van mevrouw Alberts ‘in de boot of uit de boot’. (Het lid HOOGTANDERS: Ja voorzitter, ik begrijp dat de wethouder geen doorzettingsmacht heeft, maar gelet op het grote belang van deze personeelstekorten en het feit dat het in gezamenlijkheid opgelost moet

30

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

worden, kan ik mij voorstellen dat ze die rol toch wat steviger oppakt. En dat ze ook kijkt naar de werkgeverskant. Dus niet alleen naar wat de aanbieders nodig hebben, maar wat ze zelf beter kunnen doen om het personeel te behouden.) Dat ben ik helemaal eens met mevrouw Hoogtanders. Dat soort gesprekken voeren we ook bij voortduring. Ik zou mevrouw Hoogtanders willen vragen mij te geloven dat wij daar bovenop zitten. Dan mevrouw Alberts. Ik zei het al: ‘in de boot of uit de boot’. Uw motie heb ik hier liggen. Ik probeer te zoeken wat u zegt met ‘in de boot of uit de boot’, want we hebben eenvoudigweg niet genoeg mensen op dit moment. Er is een nieuwe aanbesteding gedaan. Wij willen zoveel mogelijk mensen -vandaar ook de ondersteuning van uw motie- erin hebben. Wellicht wilt u nog eens aan me uitleggen waar uw zorg nu zit. (De VOORZITTER En dat wil mevrouw Alberts, ga uw gang.) (Het lid ALBERTS: Ja hoor. In de oude situatie waren er mensen die al zorg hadden. In de nieuwe situatie zijn er mensen buiten de boot gevallen, want er was voor hen geen plek. U heeft verteld dat er wel voortgang in is. Mijn vraag is: zijn al die mensen die zorg hadden nu in de boot, en hebben ze de zorg weer waar ze recht op hebben? Die zorg hadden ze al, maar door de aanbesteding waren ze buiten de boot gevallen.

Ik heb dus niet over de wachtlijsters, want die zaten nog niet in de boot.) Ik ga proberen in ‘boten’ antwoord te geven, maar loopt toch niet helemaal lekker in mijn hoofd. De transitie loopt tot 1 januari. Daarna kan ik u eigenlijk pas een echte update geven. We zien dat de aanbieders druk bezig zijn met het werven van personeel op allerlei mogelijke manieren. Wij denken daar zelf ook over mee. Dat gaat de goede kant op. Ik houd vinger aan de pols, maar ik heb op dit moment niet meer te melden dan dat ik echt even tot januari nodig heb. (Het lid ALBERTS: Dat vind ik toch wel teleurstellend, want in de commissie heeft u wel daarover iets losgelaten. En als je weet dat het daarna op de raadsagenda staat, zullen mensen toch gaan vragen om een tussenstand? Oftewel, is het af? Toen was het bijna af. Nu vraag ik of het helemaal af is, of iets wat erop gaat lijken, zodat we kunnen zeggen: die is goed bezig! Die is bezig om ervoor te zorgen dat alle cliënten die zorg hadden, maar die nu kwijt waren, die zorg toch nog in ieder geval hebben!) Ja, ik meen dat ik dat in het antwoord had gezegd. We gaan de goede kant op, maar we zijn er nog niet. (De VOORZITTER Alleen in de microfoon, mevrouw Alberts. Mevrouw Van Pijpen.) (Het lid VAN PIJPEN: Ja voorzitter, ik ga proberen -misschien helpt het wel helemaal niet- hier toch even in te helpen. Ik denk dat het inderdaad specifiek gaat.

Er zijn organisaties -we hebben ze niet met naam en toenaam genoemd- die niet bij de nieuwe aanbieders horen en vervolgens een beetje de boel de boel hebben gelaten. Ze hebben cliënten soms gewoon aan hun lot overgelaten. Of opeens minder zorg, mevrouw Hoogtanders sprak er net ook over. Daarvan heeft de wethouder in de commissie gezegd dat met die organisaties ernstige gesprekken worden gevoerd. Ook in de motie wordt gevraagd eventueel juridische stappen te nemen om dat soort zaken aan te pakken. Dus ook bij latende aanbieders.

31

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De vraag is dus eigenlijk ook of er nu al concrete stappen zijn. Zit er al verbetering in bij die organisaties?) Voorzitter, jazeker. Met alle partijen zijn strenge gesprekken gevoerd. Er waren drie partijen die naar ons idee niet hard genoeg hun best hebben gedaan. Daar zijn zeer, zeer ernstige gesprekken mee gevoerd en we zien ook dat de partijen zijn meegegaan. Gelooft u mij, ik sta er niet bij stil. Sterker nog, een kleine anekdote. Maar daar is denk ik geen tijd voor, dus ik zal geen anekdotes doen. Ik had een mooie anekdote. Ik heb het ook van dichtbij gezien en zet me er persoonlijk voor in. De VOORZITTER Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan gaan we door het met volgende onderwerp. De discussie wordt gesloten. 34. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief buurtteams en de reactie op motie 343.20 ‘evaluatie samenwerking buurtteams en gemeentelijke diensten’ (VN2022039403) De VOORZITTER Het woord is aan mevrouw Hoogtanders. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hoogtanders. Het lid HOOGTANDERS: Dank u voorzitter. In Amsterdam zijn op dit moment 34 buurtteams operationeel. Naar die buurtteams ga je toe als je je zorgen maakt over je inkomen, als je bijvoorbeeld je schulden op ziet lopen, of als je last hebt van eenzaamheid en op zoek bent naar nieuwe contacten. De buurtteams kunnen je helpen met informatie en advies.

Ze kunnen steun geven door met je op zoek te gaan naar activiteiten in de sociale basis. En indien nodig doorverwijzen naar een gespecialiseerde voorziening. Kortom, de buurtteams zijn een heel belangrijke schakel in Amsterdam voor mensen om volwaardig mee te kunnen doen, maar ook een heel belangrijke schakel in het zorgstelsel. We hebben hoge verwachtingen van de buurtteams. Tegelijkertijd zien we ook allemaal problemen op die buurtteams afkomen. We hebben het net al gehad over de personeelstekorten die groot zijn, niet alleen bij de buurtteams maar ook bij het zorgstelsel waarvan zij een onderdeel zijn. We lezen over het ICT-probleem dat maar niet opgelost kan worden. We verwachten ook, gelet op de huidige tijd, dat er een grotere toeloop naar de buurtteams zal zijn in de komende tijd. We zien dat ook al terug in de cijfers. Kortom, we kijken naar een organisatie die heel belangrijk is voor Amsterdam, waar grote verwachtingen van zijn. Maar tegelijkertijd zien wij als raad dat we weinig informatie hebben over hoe het feitelijk ervoor staat met die buurtteams. We weten niet of ze op sterkte zijn. We weten niet precies wat de effecten zijn van het ICT-systeem dat hapert. Maar we kunnen ook niet zien welke prestaties er nu geleverd worden, en al helemaal niet of we de beweging in het stelsel aan het maken zijn.

Om even in de boottermen van mevrouw Alberts te blijven: ik kijk naar een tanker van ongeveer 1 miljard euro die we erin stoppen, waarvan heel veel mensen afhankelijk zijn. Maar ik heb vandaag de dag eigenlijk geen idee waar die tanker staat en waar naartoe hij aan het varen is. De raad heeft dus ook geen informatie om eventueel bij te sturen als we zo meteen in zwaar weer komen. Dat vind ik erg oncomfortabel, gelet op

32

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

het grote belang dat we eraan hechten en gelet op het feit dat juist in de uitvoering van onze taken wij het meest direct contact met burgers hebben, en dus ook het vertrouwen van de burgers in ons moeten waarborgen. Vandaar dat ik een aantal vragen heb aan de wethouder. (De VOORZITTER Mevrouw Hoogtanders, ik moet u wel melden dat u eigenlijk door uw tijd heen bent. Dus houdt u het alstublieft kort. Dit is het laatste debat, dus ik ga er niet heel hard op zitten, maar alstublieft. Ik kom bij mijn vragen, voorzitter. Op welke termijn kunnen wij een integrale rapportage krijgen die ons in staat stelt om de bewegingen bij de buurtteams en in het stelsel te volgen? Is er wellicht een mogelijkheid om daarover een technische sessie te organiseren, zodat de raad goed weet hoe sturing op de buurtteams vormgegeven kan worden? En kunt u ons inzage geven in de kosten van het IV-systeem tot nu toe? Dank u wel. De VOORZITTER Dank u wel. Dan is het woord aan mevrouw Van Pijpen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Ja voorzitter, dank u wel. In de politiek en in deze zaal, ook vanmiddag nog een aantal keren, spreken we over vertrouwen in de politiek, de overheid, en de gemeente. Dan gaat het vaak over allerlei participatietrajecten, over inspraak en meer of minder mondige burgers.

Maar een belangrijke basis voor het vertrouwen van de burger in de gemeente ligt ook in de wijze waarop de gemeente toegankelijk is voor Amsterdammers die in de problemen zitten, of die vragen hebben over hun persoonlijke omstandigheden. Daarvoor zijn de buurtteams. Ik sprak een medeweker van een buurtteam die zei -en het klonk misschien wat zwaar- dat ze werkt aan het geven van mensenrechten. En soms zelfs aan het teruggeven van die rechten, zoals bijvoorbeeld in de wijze waarop de buurtteams nu werken voor de slachtoffers van het kinderopvangtoeslagenschandaal. De buurtteams zijn dus essentieel om dat vertrouwen te herstellen, of in ieder geval in stand te houden. Dat de buurtteams goed blijven functioneren is van cruciaal belang, voor dat vertrouwen, maar ook voor het oplossen van die concrete problemen. Daar zijn wij met elkaar hier verantwoordelijk voor. Dan zijn er dus ook vragen naar aanleiding van de brief die we hier bespreken, en ook de bespreking in de commissie, over de belastbaarheid en de draagkracht van de buurtteams. Want juist in deze situatie van toenemende armoede en tegelijkertijd een krappe arbeidsmarkt maak ik mij daar wel zorgen over. Ik wil dat wij met elkaar goed oog houden op die buurtteams en daar ook eventueel in bij kunnen sturen. Dat we met elkaar kunnen spreken over wanneer en waarom het goed gaat, of als het eventueel niet goed gaat.

Daar hebben we informatie voor nodig. De informatie die we nu hebben en die ook in deze brief staat die we nu bespreken, is soms zo hoog over en soms ook zo procesmatig dat we daar niet altijd goed mee uit de voeten kunnen. Ik wil me aansluiten bij een aantal van de punten die door mijn collega Hoogtanders daarover gezegd zijn. En eigenlijk ook bij het punt van die technische sessie. Dat lijkt me een heel goed idee zodat we ook samen, dus raad en college, af kunnen spreken welke informatie we nodig hebben en hoe we kunnen zorgen dat we het echt met elkaar doen. Voor die informatie is ook een effectief ICT-systeem noodzakelijk. Daar heb ik al een paar keer vragen over gesteld, ook samen met andere collega’s. Ook onlangs schriftelijk. Heel veel dank voor de antwoorden daarop. Dat was heel verhelderend. Er zijn

33

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

nu twee systemen en het zou moeten toegaan naar één systeem. Dat is wat de doelstelling was van het college. Laat duidelijk zijn: de raad gaat er niet over en ik heb er geen behoefte aan te kiezen welk informatiesysteem er gebruikt wordt. Ik heb daarover geen oordeel. Maar ik wil wel weten dat er geen middelen worden verspeeld en dat er mee te werken valt door de professionals. Het moet privacyveilig zijn en er moet goede sturingsinformatie uit komen. Uit de informatie die we nu hebben, ook uit de beantwoording van de vragen, blijkt dat het initiële doel van het nieuwe systeem, namelijk integrale informatieverzameling en sturing, tegenstrijdig is aan wat er eigenlijk kan. Het mag namelijk niet volgens de AVG dat databases bij verschillende organisaties worden geïntegreerd. Dan is de vraag of het doel van dat eenvormige geïntegreerde informatiesysteem nog eigenlijk wel realistisch is. En als we dat doel aanpassen, of moeten aanpassen, is dan het gekozen middel van dat ene informatiesysteem nog het juiste? Voorzitter, ik wil graag antwoord op deze vragen. Het is overigens niet nodig dat er nu al heel specifieke, concrete antwoorden op komen.

Wat mij betreft kan de wethouder dat eventueel nog meenemen, zodat we op een later moment nog eens wat diepgaander spreken over het doel van het ICT-systeem en hoe we kunnen zorgen dat het middel dat we daarbij toepassen en de middelen die we daarvoor inzetten ook daarvoor inderdaad effectief zijn. Ik heb daar nu nog niet dat gevoel bij, dus vandaar mijn vragen. Ik heb er nu geen motie bij, maar ik kom er later, ook op basis van de antwoorden, nog graag op terug in de commissie. De VOORZITTER Runderkamp.

Dank u wel. Dan is daarmee het woord aan de heer

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Runderkamp. Het lid RUNDERKAMP: Dank voorzitter. Sinds april vorig jaar zijn de buurtteams in Amsterdam van start gegaan. Alle Amsterdammers kunnen nu bij de buurtteams terecht met vragen op het gebied van zorg, welzijn, wonen, werk, geldzaken en veiligheid. Dat de Amsterdammer nu één loket heeft waar hij naartoe kan gaan met vragen over deze onderwerpen is goed. Het is logisch dat het nu nog niet allemaal optimaal functioneert, omdat het stelsel nieuw is en enige tijd nodig heeft om tot wasdom te komen. Maar dat betekent niet dat wij signalen dat het stelsel op dit moment niet optimaal functioneert moeten negeren. Integendeel, we moeten scherp zijn op signalen dat de vragen van bewoners te lang bij buurtteams blijven liggen en op signalen van de buurtteams dat ze teveel taken van de gemeente op hun bordje krijgen geschoven. Zo heb ik gehoord van de buurtteams dat de gemeente mensen die bellen met vragen over een tochtstrip naar de buurtteams doorsturen, in plaats van naar de woningcorporaties. Dat kan natuurlijk niet de bedoeling zijn. In haar laatste brief roept de wethouder de raadsleden op om werkbezoek te gaan bij de buurtteams. Dat advies heb ik dan maar ter harte genomen. Op woensdag 16 november heb ik een dagdeel met het buurtteam mee mogen lopen. Ik heb toen in de praktijk mogen ervaren hoe het buurtteam werkt.

Mede op basis daarvan heb ik de volgende vragen voor de wethouder. Binnen buurteams is weinig ruimte voor werknemers om hun eigen specialisme uit te oefenen. De zorgprofessionals die voorheen werkzaam waren in de ambulante individuele ondersteuning waren gewend om voornamelijk ambulante individuele ondersteuning te verlenen. Ze hebben nu een veel breder takenpakket. Is het mogelijk dat

34

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

dit op een andere manier kan worden georganiseerd, zodat mensen binnen de buurtteams zoveel mogelijk hun eigen specialisme kunnen uitoefenen? Ik weet dat de wethouder hier formeel niet over gaat, maar ik constateer ook dat we te maken hebben met een zeer moeilijke arbeidsmarkt, dus dat het zeer zonde zou zijn als mensen om deze reden allemaal de buurtteams zouden verlaten. Wat kan de wethouder hier eventueel wél betekenen? Mijn tweede vraag gaat over het Indicatieadviesbureau Amsterdam. Dat doet op dit moment de indicatiestelling en de indicatieadvisering voor de gemeente Amsterdam. Vanuit het buurtteam komt het signaal dat het wenselijk is dat dit bureau nauwer wordt betrokken bij de buurtteams. Ziet de wethouder ruimte om dat te organiseren? De VOORZITTER Dank u wel. En dan tot slot mevrouw Wehkamp. Mevrouw Alberts ook nog? Ik voeg u toe. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wehkamp. Het lid WEHKAMP: Dank u wel voorzitter. Ook ik ben op bezoek geweest bij het buurtteam in Noord. Ik heb daar een ochtend gespendeerd en gesproken met mensen van het vroegere Op-Afteam en een buurtteammedewerker die zorgde voor wandelingen. Het waren enorm betrokken collega’s van elkaar, enorm betrokken en met een enorme toewijding. Ook zeiden ze dat er best wel veel druk op hen lag, ook door het opzetten van een nieuwe organisatie.

Ik hoor hier in het debat vaak vragen om extra cijfers, extra gegevens om bij te sturen. Dat snap ik, maar we moeten aan de andere kant ook zien dat dit een organisatie in ontwikkeling is. Geef ze daarvoor ook de ruimte! Ik wil oproepen tot een zekere balans daarin, om de druk die bij de buurtteammedewerkers gevoeld wordt -dat gaf men tenminste aan en dat kwam ik ook tegen in de stukken- niet te groot te laten worden. Ze moeten ook wat ruimte krijgen. (Het lid VAN PIJPEN: Dank u wel voorzitter. Ik ben het helemaal eens met mevrouw Wehkamp dat we niet teveel druk moeten leggen op die organisaties door extra dingen te vragen. Maar ik zou vooral willen benadrukken dat de raad informatie nodig heeft die vaak al beschikbaar is, om te controleren of de goede dingen gebeuren. Ook de huidige medewerkers registreren van alles. Er is gewoon veel informatie. Het zijn niet helemaal nieuwe organisaties; ze bestaan ook gewoon uit de oude MaDi’s. Ik zou mevrouw Wehkamp willen vragen of ze dat ook inziet en het van belang vindt dat we de bestaande cijfers gewoon krijgen, zodat we onze controlerende taak uit kunnen voeren.) Ja natuurlijk, de bestaande cijfers. Maar mijn punt was -wat ik ook terugkreeg van het buurtteam- dat er soms heel veel gevraagd wordt, en dat geeft ook een zekere druk. Daar moet een beetje een balans in gevonden worden. Dat was mijn punt.

Ik denk dus dat we hier redelijk op een lijn zitten. Tot slot heb ik een vraag over de DPIA’s. Een DPIA is een Data Protection Impact Assessment. Daarin wordt gekeken wat de privacy-impact is van het informatiesysteem dat de buurtteams gaan gebruiken. Ik heb in de brief nog geen antwoord gekregen over hoe het staat met de DPIA’s en of we geïnformeerd kunnen worden over de risico’s die er zijn voor bewoners in het systeem. Ik was dus benieuwd of u daarover meer informatie kunt geven. De VOORZITTER Dank u wel. Dan mevrouw Alberts.

35

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel voorzitter. De buurtteams zijn in de vorige periode ingesteld. Nieuw terugkerend hoorde ik daarover. Het verhaal rond de buurtteams kwam op mij over als zou het een panacee worden voor alle problemen. Dat beeld lijkt zich misschien zelf te versterken. We hoorden daarnet ook al dat bijvoorbeeld bij de aanvraag van energietoeslag of het voorbeeld dat net genoemd werd, het tochtdicht maken van je woning, de buurtteams overspoeld worden met vragen. Dat komt vanuit ons als gemeente, maar ook vanuit de maatschappij. En ondertussen waren de mensen die bij de buurtteams werken een beetje in het diepe gegooid. Want als je kijkt naar de verschillende buurtteams, blijken er geen duidelijk afspraken of werkafspraken, of protocollen voorhanden. Ze mogen eigenlijk allemaal het wiel uitvinden. En dat is ook heel lastig. Je bent dan aan het vergaderen over het vergaderen van de transitie. Je kunt dan ondertussen niet doen waarvoor je in het leven bent geroepen, namelijk zorg verlenen, hulp verlenen, de mensen de weg wijzen. Als je dus werkt bij zo’n buurtteam en het je zo over de schoenen wordt… Nou ja, het loopt, door wie dan ook veroorzaakt. Dan vind ik het niet gek dat mensen iets anders gaan zoeken. Naar mijn informatie is het verloop vrij groot. Dat is niet handig, want wij hebben ze juist zo hard nodig.

Mijn vraag aan de wethouder is dan ook hoe zij die signalen oppikt. Heeft zij het idee: ik gooi eventjes de boel stil qua hulpvragen of wat dan ook, maar ik ga eerst even kijken hoe ik deze crisis op kan lossen? Anders hebben we straks niemand meer die het werk wil doen. En dan zijn we helemaal… Ik blijf elke keer maar in spreekwoorden praten, ik dacht laat ik het nu eens een keer niet doen. Maar inderdaad voorzitter, ‘in de aap gelogeerd’ is wel een heel goede die erbij hoort! Maar het gaat er dus eigenlijk over hoe je dit aanpakt, nog los van dat je zegt: jullie moeten nog meer doen, je moet zus of zo! Veel meer naar de vraag vanuit de buurtteams zelf luisteren: help me nou, want ik ben bezig om het wiel uit te vinden! Alsjeblieft! Dank u wel. De VOORZITTER Dank u wel. Daarmee hebben we alle sprekers gehad. We gaan naar de wethouder. En voor de wethouder het woord neemt: ik zie al mensen terugkeren. Dat betekent waarschijnlijk dat het voetbal ten einde is gekomen. Maar het is goed als zoveel mogelijk mensen al gaan zitten. Dan kunnen we snel door met de stemming. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Rijxman. Wethouder RIJXMAN: Voorzitter, ik zou eigenlijk willen beginnen met Messi. Nee, ik maakte een grapje. Ik zou willen beginnen met het feit dat we nu pas anderhalf jaar verder zijn en ik als wethouder met grote bewondering kijk naar de buurtteams.

Misschien loopt nog niet alles op rolletjes, maar het jonge team is ieder stadsdeel een groot succes. En ik vind ook dat, voor in te gaan op de beantwoording van alle vragen, gezegd moet worden dat in anderhalf jaar de buurtteams onderdeel zijn geworden van Amsterdam. Dat mag niet onvermeld blijven. Ze zijn ongelofelijk herkenbaar voor de Amsterdammers, van schuldhulp tot crisissituaties. Het is duidelijk dat zij in deze onrustige markt van zorg een grote rol spelen. Dat moest ik even zeggen vanuit mijn hart. Ik ga kriskras door de vragen heen. (De VOORZITTER U hebt eerst een interruptie van mevrouw Alberts. Oh dat is goed, nog voor ik iets gezegd heb!

36

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

(Het lid ALBERTS: Dank u wel voorzitter, even gebruikmakend van deze pauze. Want de opmerking die de wethouder maakte, moest bij mij ook eventjes landen. Weer wordt gezegd: het is de onrustige arbeidsmarkt. Maar is de wethouder het niet met mij eens dat als het prettig werken is en je weet waar je aan toe bent, bijvoorbeeld dat je precies weet wanneer je dag klaar is… Dat al dat soort menselijke dingen mensen gewoon aan het werk houdt en dat ze dan niet weglopen? Is de wethouder dat met mij eens? Voorzitter, ik ken de beschreven situatie niet. Ik kan alleen maar constateren dat we op dit moment genoeg personeel hebben bij de verschillende buurtteams. Bij één buurtteam is het geloof ik nog niet op orde. Voor mij is uw schrijnende relaas dus niet helemaal herkenbaar. (Het lid ALBERTS: Ik heb het vooral gehad over het verloop. Dus kennelijk komt er nog wel weer wat aanwaaien, maar er zijn er ook genoeg die weglopen. Als er heel veel werk te doen is, wil je al die mensen binnen houden. Bent u dat met mij eens?) Voorzitter, ik zou niets liever willen dan iedereen binnen houden. Maar het verloop in de zorg is sowieso heel erg groot op dit moment. U kent het verloop bij ziekenhuizen. Zorgpersoneel is schaars. Mensen die iets kunnen op het gebied van bijvoorbeeld schuldhulpverlening, of die helpen iets te doen aan psychische problematiek, worden gewoonweg uit de markt gehaald.

Ik zou dus niet willen zeggen dat het allemaal de schuld is van de druk op de buurtteams, al zal ik uw opmerking ook serieus nemen. Ik wil even doorgaan met mijnheer Runderkamp. U vroeg aan mij of binnen de buurtteams mensen generalist moeten zijn. Mensen die kunnen overkomen vanuit aanbieders, aanvullende individuele ondersteuning. Ik ben het helemaal met u eens. Buurtteammedewerkers hebben een generalistische rol. Daarom beschikken medewerkers over aandachtsgebieden met specialistische kennis zoals dakloosheid, ggz en bestaanszekerheden. Ik hecht er wel veel waarde aan dat specialisme binnen buurtteams te behouden, juist om ervoor te zorgen dat Amsterdammers passend hun ondersteuning krijgen binnen een buurtteam. Ik zie inmiddels dat de buurtteams daar zelf ook op anticiperen en ook onder druk van specialisme behouden blijven, in dit geval met behulp van de Buurtteams Academy. U had nog een vraag over de indicatieadvisering, uit mijn hoofd, als ik het goed zeg. Het antwoord is dat indicatieadviseringsbureau en buurtteams intensief samenwerken. Ze hebben geconstateerd dat er nog verbetering in de resultaten voor de samenwerking nodig is. Daarvoor is inmiddels intensief contact tussen de buurtteams, het indicatieorgaan en de gemeente. De heer Runderkamp heeft dus gelijk: er zijn mogelijkheden voor verbetering. Dan ga ik naar mevrouw Hoogtanders.

Dank u wel voor het voorstellen. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat wij samen in een gesprek zaten. Mevrouw Hoogtanders zelf kwam met het idee om een technische sessie te organiseren. Gezien de vragen denk ik dat dat heel erg goed is. Ik vraag aan het lid Hoogtanders of de termijnrapportage ná de technische sessie kan, want dan kunnen we de input daarvan gebruiken. Perfect. Dan ga ik naar de vragen van mevrouw Wehkamp. De buurtteams gaan werken in een gemeenschappelijk informatiesysteem. Ik heb zelf aan de mensen gevraagd of ik meer informatie over de DPIA kon krijgen, maar die heb ik op dit moment nog niet. U vraagt nu naar financiële informatie, die ik nu niet heb. De rest van uw vragen ga ik beantwoorden bij de volgende raadsbrief over de buurtteams. Dan zal ik een update geven. Zoals u weet sturen wij u regelmatig een update. Daarin zullen wij, als u dat goed vindt, uw vraag meenemen.

37

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Dan mevrouw Van Pijpen, met vragen over het systeem van integrale informatieverzameling. Als dat niet goed genoeg is, vraag ik ook mevrouw Van Pijpen dat mee te nemen in de brief. We spreken van één systeem, waarbij het vereist is dat organisaties alle informatie kunnen verwerken en zij een wettelijke taak hebben voor de inrichting van Gidso. Dat betekent dat het essentieel is dat gegevens technisch worden gescheiden. De leverancier van Gidso, Topicus, heeft aangegeven dat aan deze essentiële voorwaarde kan worden voldaan. Verder vraagt u over informatie en kerngetallen, en die ga ik u geven. Maar nogmaals, ik vraag ook aan u wat ruimte te geven rondom de technische sessie, die zo snel mogelijk zal worden georganiseerd. Dan had u nog een vraag over de integrale informatievoorziening. Het doel blijft integrale ondersteuning vanuit het perspectief van Amsterdammers. Voor de inrichting van het systeem vergt dat een brede informatieverzameling binnen het wettelijk kader van AVG. Doel van de inrichting van het nieuwe IV-systeem is dat er verschillende informatiebronnen samenkomen, terwijl de informatiebronnen op dit moment verspreid en deels verouderd zijn. Volgens mij heb ik daarmee alle vragen beantwoord. En anders graag nog meer. (Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, ik wil niet teveel in de techniek komen met al die systemen.