20221123 raadsbrief Stand van zaken gemengde huisvestingslocaties voor statushouders en woonstarters .pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp Bijlage

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 22 november 2022 Wethouders Groot Wassink en Pels Bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl Raadsbrief stand van zaken gemengde huisvestingslocaties voor statushouders en woonstarters

Geachte raadsleden, In reactie op schriftelijke vragen van het lid Nanninga inzake zorgen om veiligheid in een complex waar jongeren en statushouders wonen (16 mei 2022) en aanvullende schriftelijke vragen van het lid Wijnants inzake onveiligheid van een wooncomplex voor statushouders en jongeren (16 mei 2022) heeft het college toegezegd u uitgebreider te informeren over de ervaringen met zes jaar gemengde huisvestingslocaties voor statushouders en jongeren. Met deze raadsbrief informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot deze woonvorm en over de eerder ingezette gesprekken met de corporaties en andere partners over geleerde lessen en aanvullende maatregelen op de locaties. De gemengde woonvorm heeft veel positieve effecten, maar er zijn ook incidenten geweest die onze aandacht verdienen. Hoewel er feitelijk geen sprake is van toename in het aantal incidenten ten opzichte van 2018-2019, is de aard en de intensiteit van een aantal incidenten heftig en de impact van een incident op de betrokkenen en op de andere bewoners in de gemengde huisvestingslocaties groot. Er worden aanvullende maatregelen genomen voor een veilig en prettig leefklimaat op de gemengde wooncomplexen. Deze maatregelen bestaan onder andere uit het voortzetten en/of intensiveren van de huidige inzet.

Aangevuld met nieuwe maatregelen die onder andere zijn gericht op het versterken van de samenwerking tussen de verschillende partijen, het ondersteunen en begeleiden van alle bewoners, het juist matchen van de woningen, psychosociale ondersteuning van de kwetsbaren en continue aandacht voor beheer en handelen bij incidenten en overlast. Daarnaast gaat de gemeente in overleg met de corporaties over complexen waar het nodig is om het percentage statushouders in de verdeelsleutel omlaag te brengen (nu overal 50% statushouders/50% woonstarters). Actualiteit Brand Riekerhaven Op zondag 13 november heeft er een grote brand gewoed bij de gemengde huisvestingslocatie Riekerhaven waarbij een blok is verwoest en een ander blok onbewoonbaar is verklaard. Het college is enorm geschrokken van dit nieuws en leeft mee met de bewoners en het leed dat hen hierdoor treft. U wordt als raad separaat geïnformeerd over de brand op Riekerhaven.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 november 2022 Pagina 2 van 11

Gemengde huisvestingslocaties In 2015 is de gemeente Amsterdam vanwege de vluchtelingencrisis op grote schaal en in hoog tempo samen met woningcorporaties gestart met het realiseren van (tijdelijke) gemengde huisvestingslocaties waar woonstarters en statushouders gezamenlijk worden gehuisvest. Het eerste (tijdelijke) gemengde huisvestingsproject, startblok Riekerhaven, werd in 2016 opgeleverd en inmiddels zijn 1300 woningen gerealiseerd. In de gemeente Amsterdam zijn op dit moment vijftien gemengde huisvestingslocaties. In deze gemengde huisvestingsprojecten wonen naar een verdeling van grotendeels 50/50 statushouders samen met Nederlandse jongeren en woonstarters in de leeftijd 18-28 jaar. De gemengde huisvestingslocaties verschillen van omvang. Er zijn in Amsterdam tien kleine tot middelgrote locaties van 20-150 bewoners en er zijn vijf grotere locaties met meer dan 150 bewoners. De komende jaren zullen er door de verschillende corporaties meerdere nieuwe gemengde huisvestingslocaties worden gerealiseerd in verschillende stadsdelen. 1.

Algemene beeld van de gemengde huisvestingslocaties De algemene stand van zaken op de gemengde huisvestingslocaties die hieronder wordt geschetst, is gebaseerd op gesprekken met bewoners van een aantal locaties, de stadsdelen met gemengde huisvestingslocaties en gesprekken met corporaties en stadsdelen over sociaal beheer op de gemengde huisvestingslocaties en regie/escalatie bij incidenten en overlast. Ook hebben twee onderzoekbureaus in 2019-2020 in opdracht van woningbouwcorporaties Stadgenoot en Lieven De Key onderzoek gedaan naar gemengd wonen in de Stek projecten en de Startblokken. Bij deze onderzoeken zijn destijds statushouders en Nederlandse woonstarters geïnterviewd. Aandachtspunten uit de onderzoeken zijn ook meegenomen in de doorontwikkeling van de woonconcepten. Tevens is de input meegenomen van klantbegeleiders die in nauw contact staan met statushouders. Betrokkenheid gemeente en corporaties op de locaties Corporaties en gemeente trekken bij de voorbereiding en start van huisvestingsprojecten (met meer dan 15 statushouders), altijd nauw samen op. De corporaties investeren in fysiek en sociaal beheer, ondersteund door community builders. Sommige corporaties hechten waarde aan een bewonersvereniging en ondersteunen bewoners bij de oprichting van een bewonersvereniging.

Stadsdelen investeren, in aanvulling daarop, in het realiseren van een maatschappelijk programma op de huisvestingslocaties. Een paar corporaties hebben het fysiek en sociaal beheer in voorgaande jaren uitbesteed aan een externe beheerorganisatie, vooral om ervan te leren. Het fysiek en sociaal beheer wordt vanaf 2021 overal door de corporaties zelf uitgevoerd. Beheer en community builders De meeste corporaties geven het sociaal beheer invulling door de inzet van een aantal community builders op een huisvestingslocatie. Community builders zijn bewoners, die verbindingen tussen de bewoners van het huisvestingscomplex faciliteren en daarmee zorgdragen voor een prettig leefklimaat op de huisvestingslocaties. Soms wordt de community builders ook gevraagd om

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 november 2022 Pagina 3 van 11

maatschappelijke activiteiten te organiseren ten behoeve van de statushouders in de huisvestingslocatie. Community builders ondersteunen de beheerders (signalerende rol) en beheerders en community builders worden soms (veelal tijdelijk) ondersteund door een externe organisatie zoals Academie van de Stad. Community builders geven op grotere huisvestingslocaties vaker aan een te grote sociale last te dragen door zorg- en overlast vragen en -kwesties. Vaker hebben community builders hier het gevoel er te veel alleen voor te staan. Formeel hebben de community builders geen verantwoordelijkheid voor zorg en overlastkwesties, maar ze voelen dat vaak wel zo. Verschil in beleving op kleine en grote locaties Uit de onderzoeken die in opdracht van de woningcorporaties zijn uitgevoerd bleek dat kleinere huisvestingslocaties (tot max 150 bewoners) meer door bewoners gewaardeerd worden dan grotere huisvestingslocaties. Op kleinere huisvestingslocaties worden de onderlinge contacten als positief ervaren, de sfeer is meestal gemoedelijk, men voelt zich er veilig en ervaart vriendelijkheid en hulpvaardigheid van medebewoners. Men waardeert de culturele diversiteit. Samenwonen geeft een veilig gevoel en men ervaart minder een gevoel van eenzaamheid. Er zijn relatief weinig problemen in de community en de contacten met de buurt zijn over het algemeen goed.

Op deze kleinere projecten ervaren de bewoners en community builders de gezamenlijke activiteiten en de contacten onderling over het algemeen als positief. Ze hebben het gevoel een mooie eigen plek te hebben en nooit alleen te zijn. Men ervaart veelal vriendelijkheid en hulpvaardigheid van medebewoners. Op de grotere huisvestingslocaties met meer dan 150 bewoners zijn de bewoners in principe ook positief over het concept van gemengd wonen; de woonvorm biedt kansen om andere mensen te leren kennen en het biedt een beschermde omgeving voor bewoners als zij ergens mee zitten. Behoefte aan sociaal contact varieert echter sterk onder de bewoners. Gebrek aan tijd belemmert soms ook sociaal contact, alsook taal- en culturele barrières staan dat contact soms in de weg. Op grotere locaties ervaren jongeren eerder dat uitwisseling tussen jongeren met verschillende culturele achtergronden minder goed tot stand komt. Gezien de positieve ervaringen van bewoners en corporaties met kleinere huisvestingslocaties geven meerdere corporaties bij de gemeente aan dat zij statushouders bij voorkeur huisvesten binnen kleinere gemengde huisvestingsprojecten (< 75 statushouders).

Op locaties waar het nodig is, zoals bij de grotere locaties of locaties met veel bewoners met een zorgvraag, gaat de gemeente in overleg met corporaties het percentage statushouders in de verdeelsleutel woonstarters/statushouders (nu overal 50/50) omlaag brengen. Voor toekomstige gemengde complexen op nieuwe locaties kijkt de gemeente samen met de corporaties naar een geschikte verdeelsleutel waarbij indien nodig het percentage statushouders lager zal zijn dan woonstarters. Bevindingen van bewoners Uit de onderzoeken van de corporaties en de gesprekken die de gemeente recent met bewoners heeft gevoerd komt naar voren dat bewoners over het algemeen positief zijn over het concept van gemengd wonen. Maar dat de waardering van het gemengd wonen concept (ernstig) onder druk

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 november 2022 Pagina 4 van 11

kan komen te staan zodra er zich een incident op een locatie voordoet. Deze incidenten hebben veel impact op de bewoners en de community. De indeling van een gebouw van grote invloed kan zijn op de woonbeleving. Lange gangen en gebouwen met maar één ingang worden als onveilig ervaren. Ook wordt aangegeven dat meer behoefte is aan mentale ondersteuning voor zowel statushouders als woonstarters. In de maatregelen, verderop in de brief genoemd, wordt daar op ingegaan. Statushouders geven aan vooraf onvoldoende te zijn geïnformeerd over de verwachtingen van het wonen op een gemengd huisvestingsproject. Er waren verwachtingen die men niet meteen begreep, zoals verwachtingen omtrent inzet voor de community en type woning. In tegenstelling tot de Nederlandse bewoners, konden statushouders niet zelf de keuze maken voor een huisvestingsproject. Dit werd als onprettig ervaren. Ook valt op dat op de grotere gemengde huisvestingsprojecten (bepaalde) groepen statushouders vooral onderling contact onderhouden en minder contact hebben met verschillende andere bewoners van de community. Klantbegeleiders merken op dat statushouders op verschillende locaties een gevoel van onveiligheid en stress ervaren. Dit heeft een negatief effect op het kunnen opbouwen van een sociaal netwerk en het doen van een opleiding of vinden van werk.

Bij overlast en incidenten wordt gehandeld volgens de ‘Instructie werkwijze bij incidenten’. In samenwerking tussen relevante veiligheids-/ en zorgpartners (wijkagent, Buurtteam, GGD), de betrokken woningcorporatie, Vluchtelingenwerk en WPI is voor casussen een zo passend mogelijke aanpak georganiseerd. Het Meldpunt Zorg en Woonoverlast heeft hierin een regiefunctie. Tegelijkertijd hebben niet alle bewoners dit als voldoende ervaren. Uit de gesprekken die de gemeente en corporaties met bewoners hebben gevoerd bleek dat men een gemis ervaarde aan nabijheid van zorgprofessionals, nazorg en dat men angst had voor herhaling van soortgelijke incidenten. De zorgstructuur is ingericht door middel van onder andere een monitoroverleg per locatie. Tevens verwijzen klantbegeleiders die statushouders naar werk, participatie en inburgering begeleiden door als ze verontrustende signalen krijgen en hebben nauw contact met de GGD en de consulent van VWN die de maatschappelijke begeleiding doet. Ook de buurtteams en laagdrempelige contactpersonen vervullen hier een belangrijke rol. Onder punt 3 en 4 lichten we dit nader toe.

Impact coronamaatregelen Hoewel alle betrokkenen er alles aan gedaan hebben om activiteiten en ondersteuning zoveel mogelijk te laten plaatsvinden gedurende de coronamaatregelen, hebben deze maatregelen en met name de restricties een negatieve impact gehad op de sfeer en omstandigheden op de locaties. De maatregelen hebben de community vorming in de gemengde huisvestingslocaties belemmerd. Daarnaast is de hulp- en dienstverlening aan statushouders erdoor beperkt, wat met name op de meest kwetsbaren onder hen aanzienlijke negatieve gevolgen had. Dit bevestigt het beeld dat het van groot belang is om op deze locaties in te blijven zetten op community building en laagdrempelige outreachende professionele hulpverlening voor kwetsbare bewoners.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 november 2022 Pagina 5 van 11

2. Veiligheid en incidenten op de gemengde huisvestingslocaties Bestaande werkwijze en maatregelen op het gebied van veiligheid Het college volgt het welzijn van bewoners en de veiligheid op de gemengde huisvestingsprojecten. Mede daarom is er bij de start van de huisvestingsprojecten voor gekozen om te investeren in sociaal beheer en goede samenwerkingsafspraken op het gebied van zorg en welzijn. Daarbij zijn, naast de gemeente, corporaties, ook het buurtteam (deze zijn operationeel vanaf de zomer van 2o21), welzijnsorganisaties, zorgpartners, beheerpartijen en andere maatschappelijke partners betrokken. Zoals in de vorige paragraaf al benoemd wordt bij overlast en incidenten gehandeld volgens de ‘Instructie werkwijze bij incidenten’ In de tweede helft van 2021 hebben gemeente en corporaties naar aanleiding van een aantal incidenten en zorgen vanuit bewoners met name rond de veiligheid van vrouwelijke bewoners, op twee grotere huisvestingslocaties afspraken gemaakt hoe het leefklimaat en het samenspel van betrokken partijen op de betreffende huisvestingslocaties verbeterd kan worden.

Dit heeft per locatie geresulteerd in een plan van aanpak met concrete verbetervoorstellen, waarbij de verschillende betrokkenen gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen om 1) de community vorming te versterken/ door te ontwikkelen , 2) meer aandacht te geven aan mentale gezondheid van de bewoners, en 3) het gevoel van veiligheid te verbeteren. Deze verbetervoorstellen zijn in gang gezet. Aantal incidenten beperkt, impact op community groot Het college wordt direct geïnformeerd over ernstige incidenten en gebeurtenissen op een gemengd wooncomplex die de openbare orde raken en/of een grote impact hebben op het leefen woonklimaat van de community, zoals zedenzaken en ernstige geweldsdelicten. Hoewel er feitelijk geen sprake is van toename in het aantal incidenten ten opzichte van 2018-2019 is de aard en de intensiteit van een aantal incidenten heftig en de impact van een incident op de betrokkenen en op de andere bewoners in de gemengde huisvestingslocaties groot. Juist ook door de manier van samenwonen, dicht op elkaar en met gedeelde ruimtes. Sinds de raadsbrief van 6 juni 2019 over aanvullende maatregelen op tijdelijke nieuwbouwprojecten voor woonstarters en statushouders hebben er jaarlijks een tiental (ernstig) overlast gevende incidenten op de (met name) grotere huisvestingslocaties plaatsgevonden.

Een voorbeeld van een ernstig incident betrof een bewoner op de locatie Stek Oost die verdacht en vervolgd wordt voor diverse zedenmisdrijven. Inmiddels is in deze casus ontbinding van het huurcontract door de rechter toegewezen en keert deze bewoner niet meer terug. Aangezien het beeld nog niet volledig afgestemd is tussen de betrokken partners, kan de politie de duiding op de aangiften momenteel nog niet aanleveren. In februari 2021 is de ‘Inventarisatie veiligheid op en rond studentencomplexen, waaronder de gemengde wooncomplexen’ naar uw raad gestuurd. Daaruit bleek dat bij 53 van 64 wooncomplexen de veiligheid in orde was. Bij 11 complexen bestonden er (enige) zorgen over de veiligheid. Per complex zijn lokaal maatregelen genomen om deze zorgen weg te nemen zoals bijvoorbeeld het verbeteren van de verlichting. In de Stedelijke werkgroep Veiligheid studentencomplexen is afgesproken om de ontwikkelingen bij deze 11 complexen goed te monitoren. Dit gebeurt door halfjaarlijks de ‘monitorlijst’ door te nemen met studenten, politie,

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 november 2022 Pagina 6 van 11

corporaties, onderwijsinstellingen en stadsdelen. Alle partijen kunnen complexen op de monitorlijst plaatsen als daar aanleiding toe is. Naar aanleiding van bovenstaande ernstige casus is het betreffende complex op de monitorlijst geplaatst. Zoals eerder genoemd onder het kopje ‘ervaring bewoners’ komt uit de gesprekken die de gemeente en corporaties na incidenten met bewoners hebben gevoerd naar voren dat bewoners een gemis aan nabijheid van zorgprofessionals ervaren, aan nazorg en dat bewoners angst hadden voor herhaling van soortgelijke incidenten. Duidelijke regels, duidelijke sancties en duidelijke routes voor het melden van misstanden zijn van belang, net als een terugkoppeling van het ingezette begeleidingstraject naar omwonenden. Op verschillende locaties wordt hier samen met corporaties meer aandacht aan besteed door onder andere het organiseren van bewonersbijeenkomsten en betere terugkoppeling naar bewoners. Verderop in de brief wordt tevens ingegaan op verdere maatregelen bij incidenten en overlast, beheer en bereikbaarheid. 3. Ondersteuning statushouders Statushouders op de gemengde huisvestingslocaties worden door diverse partijen ondersteund op verschillende woon- en leefgebieden.

De volgende partijen ondersteunen de statushouders op de gemengde huisvestingslocaties:  WPI Entree klantbegeleiders; Statushouders wordt begeleiding geboden door de klantbegeleiders van WPI-team Entree voor een begeleidingsduur van maximaal 3 jaar. De begeleiding is gericht op toeleiding naar werk, opleiding en participatie en parallel daaraan vindt er begeleiding/monitoring plaats bij het inburgeringstraject van statushouders. Na 3 jaar worden de statushouders vanuit Inburgering & Taal in principe overgedragen naar de reguliere WPI-teams, met uitzondering in geval van specifieke omstandigheden.  Vluchtelingenwerk; in opdracht van de gemeente Amsterdam bieden de consulenten van Vluchtelingenwerk 2,5 jaar juridische en maatschappelijke begeleiding aan statushouders op alle leefgebieden.  Brugfunctionaris Buurtteam; Een groep (kwetsbare) statushouders weet de functie van een buurtteam en de weg naar ondersteuning vanuit het buurtteam veelal nog niet goed te vinden. Statushouders hebben daarom baat bij een meer outreachende laagdrempelige ondersteuning vanuit het buurtteam op de huisvestingsprojecten. De voormalige Maatschappelijke Dienstverlening, tegenwoordig onderdeel van de Buurtteams heeft de afgelopen jaren met succes een outreachend spreekuur op de gemengde huisvestingslocaties uitgevoerd.

Vanuit een spreekuur op de huisvestingslocaties zijn statushouders met hulpvragen ondersteund en waar mogelijk verwezen naar hulp vanuit het buurtteam. Met het bieden van dit outreachend spreekuur werd op verschillende locaties voorkomen dat problematiek van statushouders niet of te laat werd opgepakt. De inzet van de brugfunctionaris is in de loop der jaren afgebouwd. Vanuit de buurtteams zal een outreachend spreekuur op de grotere huisvestingslocaties vanaf 2023 een vervolg krijgen.  Laagdrempelige contactpersonen Aanvullend op de inzet van de brugfunctionaris, investeren de stadsdelen Oost, West en Nieuw-West in de inzet van laagdrempelige contactpersonen op vier huisvestingslocaties. Laagdrempelige contactpersonen, afkomstig uit de doelgroep zelf, bouwen vanuit de eigen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief



Datum 22 november 2022 Pagina 7 van 11

taal en cultuur aan een vertrouwensrelatie met statushouders. Laagdrempelige contactpersonen kunnen taal- en cultuurverschillen naar de doelgroep overbruggen. Door de inzet van laagdrempelige contactpersonen op de grote huisvestingslocaties, hebben jonge vluchtelingen een vertrouwenspersoon in de huisvestingslocatie, die hun taal en cultuur kent en begrijpt. Dit zorgt bij deze groep statushouders voor een gevoel van veiligheid en stabiliteit op de huisvestingslocaties. De laagdrempelige contactpersonen ondersteunen de jongeren om mee te doen aan activiteiten in het huisvestingsproject, om de stap te maken naar ondersteuning van een brugfunctionaris, het buurtteam en/of naar activiteiten in de buurt. Begeleiding Nidos jonge statushouders Alleenstaande minderjarige statushouders staan onder voogdij van Nidos die ook verantwoordelijk is voor de opvang. Via de contractpartners van Nidos, UnalZorg en Movement on the Ground, is er een aantal opvanglocaties in Amsterdam: 12 plekken in een 24-uursopvang en 8 plekken in twee Kleine Wooneenheden (KWE) waar de jongeren een aantal uur per week woonbegeleiding krijgen. Naast deze opvang zijn er ook opvanggezinnen voor de jongere amv. Na hun 18e jaar kunnen de jongeren ervoor kiezen zelfstandig te gaan wonen. Sinds dit jaar kan de opvang van Nidos verlengd worden tot 21 jaar.

Bij verhuizing wordt altijd bekeken wat de juiste vervolgwoonplek is en of er behoefte is aan zorg/woonbegeleiding.

Aanvullende preventieve maatregelen voor (kwetsbare) statushouders op de gemengde wooncomplexen in 2022 De gemeente heeft een pakket aan activiteiten (met name gericht op preventie) uitgewerkt voor 2022. Dit pakket richt zich op preventieve interventies voor jonge vluchtelingen in een kwetsbare positie, die woonachtig zijn op de gemengde huisvestingslocaties in de stad, met als doel het voorkomen van psychosociale problemen en complexe problematiek. Dit bestaat onder andere uit laagdrempelige contactpersonen op de grote huisvestingslocaties en het uitbreiden van voorlichting aan professionals werkzaam met statushouders. Onder het kopje aanvullende maatregelen- psychosociale ondersteuning voor kwetsbare bewoners- een nadere toelichting. 4. Aanvullende maatregelen (voor de bewoners van) gemengde wooncomplexen De ondersteuning aan statushouders, genoemd in paragraaf 3 wordt doorgezet, evenals andere goed lopende onderdelen. Daarnaast worden aanvullende maatregelen genomen op de gemengde wooncomplexen, waarvan een deel al in uitvoering is. Deze maatregelen zijn gericht op het versterken van de samenwerking tussen de verschillende partijen, het ondersteunen en begeleiden van alle bewoners, het juist matchen van de woningen, psychosociale ondersteuning van de kwetsbaren, continue aandacht voor beheer en handelen bij incidenten en overlast.

Samenwerking gemeente, corporaties en andere betrokken professionals rondom gemengde complexen Op iedere locatie en in ieder stadsdeel is de samenwerking rondom de gemengde complexen net weer iets anders georganiseerd (bijvoorbeeld andere overlegstructuren). De gemeente en corporaties gaan generieke werkafspraken opstellen voor alle locaties, hierin nemen wij de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 november 2022 Pagina 8 van 11

lopende afspraken mee. Dat helpt in het creëren van duidelijkheid rondom rollen, taken en verantwoordelijkheden. Inzetten op ondersteuning en begeleiding van de bewoners 1. Begeleiding van de community builders. Community builders voelen zich over het algemeen erg verantwoordelijk voor het welzijn van de bewoners in de gang. Wanneer op een gang casuïstiek speelt dan brengt dat een zware last met zich mee. Er blijft dan vaak ook minder tijd over voor de opdracht die de community builders hebben: het vormen van een community. De community builders moeten blijvend ondersteund worden bij hun opdracht en geholpen worden bij het snel overdragen van complexe casuïstiek snel aan de professionals. De intentie is om een training vroegsignalering van Pharos volgend jaar aan te bieden. Middels deze training leren community builders om snel door te verwijzen naar professionals. 2. Mentale ondersteuning voor alle bewoners van de gemengde complexen. Op Stek Oost heeft de gemeente een opdracht gegeven voor een Strong & Dependent training. Dit is een training voor alle bewoners. De training richt zich op de volgende zaken: • een groter gevoel van onderlinge sociale verbondenheid, • herstel van vertrouwen in elkaar, • het verbeteren/normaliseren van verhoudingen en • het gevoel dat alle bewoners – ook (juist) degenen die geen overlast veroorzaken – worden gehoord en ondersteund.

De eerste ervaringen zijn positief. Er wordt een vervolgopdracht gegeven. Op de andere gemengde huisvestingslocaties wordt geïnventariseerd of ook behoefte is aan een dergelijke training en daar gezamenlijk met de corporaties opdracht voor geven. 3. Er is een groep kwetsbare bewoners voor wie het zelfstandig wonen eigenlijk niet passend is op een gemengd complex. Gemeente en corporaties maken een plan voor deze groep, waarbij ook de groep die vanuit AMV (alleenstaande minderjarige vluchtelingen) opvang zelfstandig gaat wonen. De gemeente is met de corporaties in gesprek om bijvoorbeeld een geclusterde voorziening voor een kleine groep die extra ondersteuning nodig heeft te realiseren. Passende woning/woonconcept 1. Op dit moment wordt op alle gemengde complexen de verdeelsleutel 50% statushouders - 50% woonstarters toegepast. Op locaties waar het nodig is, zoals bij de grotere locaties of locaties met veel bewoners met een zorgvraag, gaat de gemeente in overleg met corporaties het percentage statushouders in de verdeelsleutel woonstarters/statushouders omlaag brengen. Voor toekomstige gemengde complexen op nieuwe locaties kijkt de gemeente samen met de corporaties naar een geschikte verdeelsleutel waarbij indien nodig het percentage statushouders lager zal zijn dan woonstarters. 2.

Samen met de corporaties kijken of een zoveel mogelijk gemêleerde samenstelling nagestreefd kan worden op de locaties. Dat houdt in dat we bij selectie kijken om op een locatie niet alleen statushouders van hetzelfde land van herkomst te plaatsen. 3. De gemeente bespreekt met de corporaties de mogelijkheid om de regie voor keuze nieuwe huurder bij de community builders neer te leggen. 4. Matching woning. Aan de voorkant willen gemeente en corporatie beter in beeld hebben of statushouders passend gehuisvest worden. De gemeente is begin

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 november 2022 Pagina 9 van 11

november gestart met een pilot met het COA waarbij de GGD alle aan Amsterdam gekoppelde statushouders spreekt voordat zij een woning toegewezen krijgen. Indien uit het gesprek blijkt dat het kwetsbare statushouder betreft wordt door Wonen naar een passende woning gezocht en waar nodig ook gestart met passende begeleiding. Het betreft in eerste instantie een pilot voor 25 aan Amsterdam gekoppelde statushouders, na twee maanden wordt de pilot geëvalueerd. Knelpunt: uit onderzoeken is gebleken dat psychische klachten bij vluchtelingen/statushouders zich vaak pas na een aantal jaar manifesteren. Dat zien wij in de praktijk ook: dat juist ook statushouders waar de eerste jaren niks mee aan de hand is na een aantal jaren kampen met psychische problematiek. Handelen bij overlast en incidenten 1. Escalatie. Bij aanvang van de gemengde wooncomplexen zijn werkafspraken gemaakt m.b.t. hoe te handelen bij incidenten. Uitgangspunt is de reguliere werkwijze en instrumentarium van het Meldpunt Zorg en Woonoverlast in combinatie met het instrumentarium van de corporatie (bijvoorbeeld een sommatie vanuit de corporatie, onderzoeken van een melding door de GGD/politie). 2. Strafbare feiten worden door de politie en het OM afgehandeld. De bestaande werkwijze van het Meldpunt Zorg en Woonoverlast is regelmatig ingezet en heeft geleid tot bijv.

het plaatsen van mensen in een time out voorziening (de afkoelwoning) en ontbinding van het huurcontract. Problematisch voor bewoners blijft hierbij dat het opleggen van maatregelen ondanks de inzet van professionals tijd kost terwijl de impact van incidenten door de woonvorm groter is. Knelpunt: huurrechtelijke bescherming en de beperkingen van een gedwongen zorgkader belemmeren de mogelijkheid snel op te treden bij ernstige overlast en incidenten. Deze werkafspraken worden gezamenlijk tegen het licht gehouden en waar nodig aangescherpt. Bewoners geven aan dat communicatie en ondersteuning een belangrijk aspect is bij overlast/incidenten. 3. De gemeente onderzoekt hoe bestuurlijke maatregelen (zoals gebiedsverboden) sneller kunnen worden ingezet. 4. De gemeente onderzoekt de inzet van een casusgerichte outreachende zorg regisseur. Zie toelichting punt 2 onder kopje psychosociale ondersteuning voor kwetsbare bewoners. Beheer, bereikbaarheid en indeling van het complex 1. Indeling van het complex in relatie tot het gevoel van veiligheid. Bewoners wonen dicht op elkaar. Bewoners van een aantal complexen geven aan de lange gangen als niet prettig te ervaren, zeker als er ook maar 1 hoofdingang is. Bij bestaande complexen dient een inspectieronde te komen om te kijken naar verbeterpunten.

In het programma van eisen voor nieuw te ontwikkelen locaties wordt dit nadrukkelijk opgenomen. 2. Met de corporaties is afgesproken dat cameratoezicht waar nodig sneller en gerichter moet worden ingezet. 3. Beheer en bereikbaarheid is een blijvend aandachtspunt. Bewoners geven aan met vragen en meldingen niet altijd terecht te kunnen en dat de opvolging er van soms lang duurt. Psychosociale ondersteuning voor kwetsbare bewoners 1. Aandacht voor psychosociale ondersteuning voor kwetsbare bewoners. De gemeente heeft een preventieplan opgesteld. Dit plan richt zich op preventieve interventies voor jonge vluchtelingen in een kwetsbare positie, die woonachtig zijn op de gemengde

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 november 2022 Pagina 10 van 11

huisvestingslocaties in de stad, met als doel het voorkomen van psychosociale problemen en complexe problematiek. 2. Onderzoeken of een ‘outreachende zorgregisseur’ ingezet kan worden die bekend is met het zorgaanbod, de grenzen van het dwang en drang kader opzoekt en begeleid totdat iemand daadwerkelijk bij de zorg aankomt. In de huidige (reguliere) werkwijze is de rol van de GGD voornamelijk het screenen en doorverwijzen naar zorg in een vrijwillig kader. Dwang is meestal wettelijk niet mogelijk. Dwang is wettelijk mogelijk als er ter gevolge van de psychiatrische stoornis van de statushouder direct gevaar is voor de persoon in kwestie en/of zijn/haar directe omgeving. Bij complexe casuïstiek is meestal sprake van zeer zorg mijdend gedrag. Andere knelpunten zijn wachtlijsten en cultuur/taal verschillen en het ontbreken van een specifieke GGZ behandelaanbod voor deze doelgroep. 3. Incidenten hebben een grote impact op bewoners. Ook niet kwetsbare bewoners hebben in sommige gevallen behoefte aan psychosociale ondersteuning. De gemeente werkt dit samen met de corporaties uit. Tot slot De praktijk van zes jaar gemengde huisvestingsprojecten heeft ons geleerd dat succesvol gemengd wonen mogelijk is en over het algemeen meerwaarde biedt voor zowel de statushouders als de woonstarters. Dit ‘ontstaat’ echter niet vanzelf maar vraagt om blijvende aandacht en investeringen.

Succesvol samenwonen vraagt inzet van bewoners, continue sociaal beheer, goede afstemming tussen de gemeente en woningcorporaties en blijvende aandacht voor de (kwetsbare) bewoners. Belangrijke onderdelen hierin zijn een outreachende werkwijze van het buurtteam, nauw betrekken van laagdrempelige contactpersonen en een terugkerend monitoroverleg met professionals en community builders over de ontwikkelingen op de gemengde huisvestingslocaties. Aanvullend wordt ingezet op het maken én ‘handhaven’ van duidelijke samenwerkingsafspraken op het gebied van zorg en welzijn, maar ook ten aanzien van veiligheid. Dit is van belang om de basis te leggen voor een veilig en prettig leefklimaat. Door zowel de continue doorstroom van de Nederlandse jongeren als de langdurige behoefte aan ondersteuning van (een deel van) de statushouders, is het noodzakelijk dat corporaties én gemeente blijvend investeren in beheer, begeleiding en community building op de gemengde huisvestingslocaties. Er wordt ingezet op ondersteuning en begeleiding van alle bewoners. Daarnaast zien we een groep jonge vluchtelingen in een kwetsbare positie, die extra hulp nodig heeft. Zij redden het niet alleen. Tijdig signaleren, ondersteuning en passende huisvesting voor deze groep is noodzakelijk.

Ten aanzien van de veiligheid op de gemengde wooncomplexen gaat de gemeente samen met OOV en de corporaties in gesprek over de aanvullende maatregelen. Met de komst van vele ontheemden is de druk op huisvesting in de stad alleen maar groter geworden. De ervaring leert dat de gemengde huisvestingscomplexen een goede bijdrage kunnen leveren aan de huisvestingsopgave en bovendien zorgt voor gemengde wijken in onze stad. Het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 november 2022 Pagina 11 van 11

college vindt het belangrijk om gemengde huisvestingscomplexen te behouden en te blijven realiseren, mits aan elementaire randvoorwaarden is voldaan. Samen met onze partners is onze inzet er op gericht daar blijvend aan te voldoen. Wij nemen de lessen die we uit zes jaar wonen hebben geleerd mee bij de ontwikkeling en uitvoering van alle nieuw te realiseren gemengde huisvestingscomplexen. Met deze brief hopen wij tevens de toezegging die tijdens de commissie Wonen Bouwen d.d. 29 september 2021 is gedaan om u uitgebreider te informeren over de stand van zaken op de gemengde huisvestingslocaties voor statushouders en woonstarters af te hebben gedaan.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mede namens het college van burgemeester en wethouders,

Rutger Groot Wassink Wethouder Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden, Vluchtelingen)

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl