20221006 verslag gemeenteraad middag

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2022 6 oktober 2022 2 november 2022

Middagzitting op woensdag 6 oktober 2022 Aanwezig: de leden Abdi (PvdA), Ahmadi (BIJ1), Alberts (SP), Aslami (D66), Asruf (PvdA), Bakker (Partij voor de Dieren), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Bobeldijk (SP), Bons (BIJ1), Boomsma (CDA), Bouhassani (PvdA), Broersen (Volt), Burgers (VVD), Ernsting (GroenLinks), Garmy (Volt), Von Gerhardt (VVD), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Hoogtanders (VVD), IJmker (GroenLinks), Kabamba (Lijst Kabamba), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Martens (VVD), Minderhoud (PvdA), Moeskops (D66), Nadif (GroenLinks), Namane (PvdA), Nanninga (JA21), Noordzij (PvdA), Van Pijpen (GroenLinks), Van Renssen (GroenLinks), Rooderkerk (D66), Runderkamp (PvdA), Van Schijndel (Forum voor Democratie), Schmit (D66), Van der Veen (GroenLinks), Wehkamp (D66), Wijnants (VVD) en Yemane (GroenLinks).

Afwezig: het lid Bloemberg-Issa (Partij voor de Dieren) Aanwezig: burgemeester Halsema (Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Integraal Veiligheidsbeleid, Regelgeving en handhaving, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Bestuursdienst) en de wethouders Van Buren (Financiën, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering, Coördinatie Inkoop, Dienstverlening, Lucht- en Zeehaven), Van Dantzig (Woningbouw, Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke ordening, Monumenten en Erfgoed), Groot Wassink (Sociale zaken, Opvang, Gemeentelijk vastgoed, Democratisering, Masterplan Nieuw-West, Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering, Coördinatie Maatschappelijke voorzieningen), Van der Horst (Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare ruimte en Groen, Water, Aanpak Noord), Mbarki (Economische zaken, MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Aanpak Binnenstad, Jongerenwerk, Sport en Bewegen), Moorman (Onderwijs, Jeugd(Zorg), Armoedebestrijding en schuldhulpverlening, Masterplan Zuidoost), Pels (Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie, Volkshuisvesting, Dierenwelzijn, Afval en Reiniging, Voedsel), Rijxman (Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en preventie, ICT en digitale stad, Lokale media, Deelnemingen). Afwezig: wethouder Meliani (Kunst en Cultuur, Evenementen, Inclusie en Antidiscriminatiebeleid) Voorzitter: F.

Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: D. Wijnants en C.K. Kabamba Raadsgriffier: J. Houtman Verslaglegging: A. Smakman (Notuleerservice Nederland)

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

De VOORZITTER heropent om 13.00 uur de geschorste vergadering en stelt aan de orde: Algemeen deel 1. Opening en mededelingen De VOORZITTER: Fijn dat u er allemaal weer bent. Hopelijk een beetje uitgerust na gisteren. Wij hebben nog één dagdeel voor ons. Ik nodig u uit om het slagveld van uw spreektijden te komen bekijken hier. En ze zijn gisteren ook rondgedeeld. Openbare Orde en Veiligheid 15. Kennisnemen van het artikel in De Telegraaf over Amsterdam wordt vooral de laatste maanden overspoeld door kansloze, criminele asielzoekers VN2022-012988 De VOORZITTER: We gaan verder met agendapunt 15, dat is het kennisnemen van het artikel in De Telegraaf over Amsterdam wordt vooral de laatste maanden overspoeld door kansloze, criminele asielzoekers. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Nanninga inzake opschorten opvang van veiligelanders in Amsterdam, nr. 360.22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Er zorg voor te dragen dat er geen veiligelanders op worden gevangen in de asielboot of op andere noodopvanglocaties in Amsterdam.

Motie van de leden Boomsma en Nanninga inzake de noodklok die agenten luiden over criminele asielzoekers, nr. 361.22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Het verblijfsverbod op grond van art. 2.9 APV voor delicten zakkenrollerij, geweldsdelicten, autodiefstallen en wapenbezit uit te breiden, zodat voor deze delicten direct een verblijfsverbod kan worden opgelegd voor een periode van een maand, voor daders die niet in het betreffende overlastgebied wonen.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Het woord is gevraagd door mevrouw Nanninga, Nadif, Boomsma, Martens – zij wordt vervangen door Burgers, heb ik gehoord – en Van Schijndel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nanninga.

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Het lid NANNINGA: Dank, voorzitter. Al in november 2019, drie jaar geleden, zei ik in deze zaal: het loopt uit de hand met de veiligelanders die hier in de binnenstad komen roven en plunderen. Vanuit de politie had ik toen al de wens hier overgebracht van een goede registratie van die asielcriminaliteit middels de projectcode VLIN. Daar werd toen ronduit vijandig op gereageerd, terwijl ik daar natuurlijk ook destijds al gelijk in had, voorzitter. Veiligelanders misbruiken onze gastvrijheid en een goede registratie van hun rooftochten is geboden. Pas begin dit jaar is het gebruik van de projectcode ingevoerd. Beter laat dan nooit. Fast forward naar het artikel in De Telegraaf, waarin agenten na een jarenlange frustratie dit probleem op de kaart zetten. Aanleiding voor de fracties van JA21 en het CDA om dit te agenderen in de commissie Algemene Zaken, nu vier weken geleden. En, voorzitter, het werd een hallucinant debat. De linkse partijen stonden schuimbekkend klaar om niet de daders van deze roofterreur in onze binnenstad, maar juist de boodschappers verbaal een kopje kleiner te maken. Niet alleen wij in de raad, nee, ook de politiemensen uit het artikel en de journalisten moesten het ontgelden. Het is absurd en schadelijk, voorzitter. Het verdacht maken van de pers leidt tot geweld en dreiging tegen journalisten.

Het is onverantwoordelijk gedrag, dat men ziet bij extremisten en wappies op links en rechts. En deze reactie was des te ongepaster, omdat zowel de Stopera als de politie zelf de berichtgeving in De Telegraaf volmondig bevestigden en het probleem ook erkenden. Dat laatste, voorzitter, is natuurlijk winst. Wij danken de burgemeester voor haar brief die gisteren tot ons kwam. En ook schaart mijn fractie zich achter de opmerkingen dat veel van deze ellende landelijk dient te worden aangepakt en dat de lokale driehoek hier maar beperkt tegen kan optreden. Wel heb ik een vraag aan de burgemeester. Namelijk, of zij er in de driehoek op wil aandringen dat agenten nogmaals de instructie krijgen de projectcode VLIN consequent en correct toe te passen – mij bereiken signalen dat het soms vergeten wordt of niet bekend is – en de cijfers hiervan met regelmaat te rapporteren aan de raad. Dan is er nog de kwestie met de asielboot en andere vormen van noodopvang. Over de asielboot – en menig Amsterdammer zou wensen de winter zo door te brengen als te zien is op filmpjes die asielzoekers op de Velsense boot delen, om zo meer mensen naar Nederland te trekken; maar dit terzijde – het volgende. Wethouder Groot Wassink heeft gezegd dat vijf tot tien procent op die boot uit veiligelanders zou bestaan. Dat is op duizend man dus vijftig tot honderd mensen.

Gaan we even naar Enschede, voorzitter, waar volgens de berichtgeving op lokale zender 1Twente in de noodopvang zes veiligelanders zaten. Vijf daarvan zijn binnen 48 uur uitgezet wegens diefstal en ander crimineel gedrag. Vijf van de zes, voorzitter. Op vijftig tot honderd man zou dit toch een aanzienlijk aantal zijn, als we dat even doortrekken. Wij vragen de burgemeester dan ook om geen veiligelanders op te nemen in de noodopvang. De stad en de politie kunnen dit domweg niet aan. En als dit toch gebeurt, vragen wij wat er gebeurt zodra een veiligelander in de Amsterdamse opvang een misdrijf pleegt. Tot slot, voorzitter, roepen wij op de noodopvang in Amsterdam te stoppen. En wensen wij ondernemers, bezoekers en politiemensen in het Wallengebied heel veel sterkte en wijsheid met deze onterechte en ongebreidelde consequenties van onze gastvrijheid. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF: Voorzitter, dank u wel. Ik wil allereerst het college bedanken voor de brief en dat we deze ook kunnen gebruiken voor de behandeling van dit agendapunt. En ook het feit dat de vragen die juist op links waren gesteld, beantwoord zijn als het gaat over

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

de cijfers – waar hebben we het over –, hoe kunnen we dit probleem aanpakken? En de burgemeester heeft ook gewoon een aantal suggesties gedaan met betrekking van hoe gaan wij eigenlijk dit probleem oplossen in onze binnenstad? Allereerst, als het gaat over de taskforce, want de burgemeester heeft in de brief aangegeven dat zij behoefte heeft aan een taskforce met straatcoaches, die bijvoorbeeld de taal spreken, goed op de hoogte zijn van de problematiek. Ik ben heel erg benieuwd wat de burgemeester van de raad hiervoor nodig heeft. Want de vraag ligt voornamelijk bij het Rijk, maar wij hebben natuurlijk ook binnen ons veiligheidsprogramma daar punt voor. Dus hoe kunnen we daarop aansluiten? Wat ik ook zie in het stuk, en dan gaat het eigenlijk over het aantal slapers en daklozen in de binnenstad, dat die toenemen. En er wordt aangegeven: onder wie veel Oost-Europeanen. We zien ook, als het gaat over dakloze arbeidsmigranten, ja, is daar een link in? En zo niet, hoe komt het dat deze erg toeneemt? Als het college het antwoord nog niet heeft: ik ben daar heel erg benieuwd naar, dat we ook deze trend goed in de gaten kunnen houden en goed kunnen kijken wat we hiermee kunnen doen. En verder wil ik ook echt goed aansluiten bij het college als het gaat over de allerlaatste zinnen wat er in het stuk staat.

Dat geeft aan dat de driehoek een dringend beroep doet op de Rijksoverheid om te zorgen voor effectieve aansluiting als het gaat over ketenpartners, aanpassingen in de landelijke migratieketen, om de processen te versnellen. Het is juist een landelijk probleem als het gaat over die asielprocedure, dat dit gewoon niet op orde is. Wij sluiten ons daar ook op aan. En ja, wij wensen ook de burgemeester heel veel sterkte ook met het inzetten op al deze punten. En dat wij ook kunnen kijken van, hoe kunnen we gezamenlijk hierin optrekken als het gaat om deze problematiek op te lossen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Boomsma. Het lid BOOMSMA: Dank voorzitter, en dank aan de burgemeester voor de brief. Die cijfers bevestigen wat wij al aankaartten in de commissie en wat ook agenten in De Telegraaf hadden aangekaart. Goed dat de burgemeesters deze maatregelen samen met het Rijk in gang zet. Wij mogen niet toestaan dat crimineel tuig hier zo totaal respectloos misbruik maakt van onze gastvrijheid. De brief rept van bestuursrechtelijke maatregelen nog. Welke denkt de burgemeester dan aan? En ik vroeg me af of de gebiedsverboden, die worden uitgereikt aan daders, kunnen worden uitgebreid – dus dat het niet alleen voor één dag geldt, maar voor langere perioden – voor dit soort type misdrijven.

En dan, in Utrecht schreef burgemeester Dijksma dat het OM daar in het betreffende gebied het heeft geprioriteerd binnen de zogenaamde ZSM-aanpak, Zorgvuldig Snel Maatwerk. Doet Amsterdam ook zoiets? De VOORZITTER: Dank u wel, meneer Boomsma. Ik geef u mee dat u nog één minuut 49 heeft voor de rest van de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Burgers. Het lid BURGERS: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ook de VVD is geschokt, net als de vorige partijen, door de berichtgeving in De Telegraaf. Ik zou ook graag JA21 en het CDA willen bedanken voor het agenderen van dit onderwerp. En voorzitter, zoals u weet, is de- Ik begrijp dat in de commissie hierover gesproken is en dat met name de woordvoering van de politiemensen in twijfel is getrokken. Dat vinden wij vreemd. Eigenlijk zou het moeten

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

gaan over de ernst die werd beschreven in het Telegraafartikel. Voorzitter, zoals u weet, verzet de VVD zich tegen de wethouder in Amsterdam die vaak verkondigt dat hij uitgeprocedeerde asielzoekers niet wil uitzetten. Wij steunen de burgemeester in juist haar wens om uitgeprocedeerde asielzoekers sneller uit te zetten. (Het lid NADIF: Ik vind het echt vreemd, want de asielprocedure is gewoon niet op orde. Daar is de VVD ook grotendeels verantwoordelijk voor. Is er geen enkele zelfreflectie bij de VVD als het gaat om dat dit probleem juist ook te maken heeft met het feit dat de asielprocedure in Nederland niet op orde is?) Voorzitter, de Amsterdamse gemeenteraad gaat niet over de asielprocedure in Nederland. De VOORZITTER: U vervolgt uw betoog. Het lid BURGERS: Ik heb dan ook twee vragen. Wij hebben afgelopen week het heugelijke nieuws in de krant kunnen lezen dat uitgeprocedeerde Marokkanen, Marokkaanse asielzoekers, eerder kunnen worden uitgezet naar Marokko. Ik heb daarover twee vragen. Gaat het college nu wel meewerken aan het uitzetten van deze uitgeprocedeerde asielzoekers? En hoeveel heeft het college, hoeveel contact is er met de politie? En kan er een uitgebreidere analyse komen op dit onderwerp? De VOORZITTER: Dank u wel, meneer Burgers. Ik zie mevrouw Rooderkerk een beweging maken, echter heb ik eerst nog meneer Van Schijndel op de lijst staan.

Maar misschien bent u zo galant om mevrouw Rooderkerk- Kijk. Mevrouw Rooderkerk namens D66. Aan u het woord. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Rooderkerk. Het lid ROODERKERK: Dank, voorzitter. Dit vind ik misschien wel de meest kansloze titel voor een agendapunt sinds lange tijd, maar het is wel een terecht probleem wat door collega’s Nanninga en Boomsma is aangekaart in de commissie en nu weer hier in de raad. Dus ik denk dat het goed is dat we hierover spreken. Want als we kijken naar de cijfers – waarvoor dank; het is heel fijn dat we het op basis van cijfers kunnen doen – dan zien we dat hier wel degelijk echt sprake is van grote criminaliteit, waar veel Amsterdammers zich zorgen over maken, en ook politiemensen. En daar moeten we natuurlijk tegen optreden. Gelukkig heeft staatssecretaris Van der Burg een aanpak aangekondigd om deze veiligelanders, om daar wat aan te doen, de criminaliteit die zij hier in Amsterdam plegen. Ik wil de burgemeester dus vragen of zij, ja, zo goed mogelijk kan samenwerken op deze aanpak. En of zij ook dan een intensivering verwacht van politieinzet, die wij hebben, om te zorgen dat het ook echt minder wordt. Daar zou ik graag meer over horen. Want dat dit moet worden aangepakt, dat lijkt me evident. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja, dank u wel, voorzitter.

Prima berichtgeving in De Telegraaf hierover. Goed dat daar aandacht voor is. Er zijn een aantal landen, Turkije, nee, Tunesië, er is Marokko, er is ook Algerije. En dus, of een land veilig is of niet hangt af van de ambtsberichten van het ministerie van Buitenlandse Zaken. En kennelijk heeft dus Buitenlandse Zaken geoordeeld – wat ik niet begrijp – dat Algerije een onveilig land is. Dus veel van die criminele asielzoekers zullen claimen: ja, ik kom uit Algerije. En dus dat

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

eigenlijk landen volkenkundig, die heel erg op elkaar lijken, en dus ook Marokkanen, zullen zeggen van Algerije, ik moet die asielprocedure in. Kan de burgemeester nagaan, is de vraag, waar dat ambtsbericht nou eigenlijk op is gebaseerd? Want volgens mij is de burgeroorlog in Algerije al vele jaren geleden afgelopen. De VOORZITTER: Dank u wel, meneer Van Schijndel. Dan zag ik nog mevrouwEen interruptie voor mevrouw Nanninga? Een interruptie van mevrouw Nanninga. Als u even terug kan keren, meneer Van Schijndel. Gaat uw gang, mevrouw Nanninga. (Het lid NANNINGA: Ja, dank, voorzitter. Excuus voor de vertraging. Het kwartje moest even vallen. Het bevreemdt mij dat de heer Van Schijndel de berichtgeving in De Telegraaf prijst. Ik ben het daar op zich mee eens, maar in de commissie heeft zijn eigen commissielid de berichtgeving in De Telegraaf juist afgekraakt en onderuitgehaald. Dus de naam van uw duoraadslid is mij even ontschoten. Maar hoe zit dat nou? Vindt Forum voor Democratie de berichtgeving nou correct of niet? Want in de commissie werd iets heel anders gezegd.) Het lid VAN SCHIJNDEL: Ik heb het artikel echt grondig gelezen. Prima artikel. En afkraken, daar is mij niks van bekend. Dank u. (Het lid NANNINGA: Nou, de heer Van Schijndel pleegt nog weleens een ondersteunende interruptie.

Laat ik dat dan ook maar eens een keer doen: een advies om voortaan misschien binnen de fractie de neuzen één lijn op te krijgen. Ik weet dat dat soms moeilijk is binnen Forum voor Democratie, maar u spreekt nu elkaar echt diametraal tegen over berichtgeving in De Telegraaf. Dat wil de ik toch even gezegd hebben.) De VOORZITTER: Heibel in de Forum voor Democratie-fractie. Zijn er nog andere sprekers in de eerste termijn? Ik zag mevrouw Heinhuis. Wil zij nog het woord voeren? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS: Dank u wel, voorzitter. Het aantal incidenten waar we nu over spreken, dat baart ook mijn partij zorgen, want dit soort incidenten hoort niet thuis in onze stad. Amsterdammers en de mensen die Amsterdam bezoeken, horen veilig in onze stad te kunnen verblijven. Ik wil daarom ook een woord van dank uitspreken naar de politie en handhaving voor hun harde werk. De cijfers maken ook duidelijk dat ons asielsysteem failliet is en dat er door de jarenlange bezuinigingen en de procedures, die nu inmiddels veel te lang duren, we hier in Amsterdam met grote problemen te maken hebben. We zijn blij met de stappen die de driehoek onderneemt, maar doen ook een hartenkreet aan het Rijk om ons te helpen, zodat we zo snel mogelijk deze problemen kunnen aanpakken. Verder heb ik nog een aantal vragen voor de burgemeester.

Wanneer kunnen we de brief over die extra bestuurlijke maatregelen, waar we gisteren over geïnformeerd zijn per brief, wanneer kunnen we die informatie verwachten? En de burgemeester geeft ook aan dat zij gesprekken voert met het Rijk. En onze vraag is daarbij of zij ons op de hoogte kan houden van de vordering van die gesprekken. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Heinhuis. Zijn er nog andere sprekers in eerste termijn? Ik zie mevrouw Bons. Dan is dit ook meteen uw maidenspeech,

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

mevrouw Bons. Dat geef ik even mee. Het mag van mij. We kijken allemaal uit naar uw maidenspeech, maar u moet het moment er misschien voor kiezen. Andere sprekers in eerste termijn? Is niet het geval. Dan heeft de burgemeester aan mij gevraagd om heel eventjes drie minuten te schorsen, zodat ze de beantwoording- Of toch niet. De burgemeester is gereed voor de beantwoording. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. En ik zou via u de leden willen bedanken voor hun inbreng. Zoals afgesproken tijdens de commissievergadering hebben wij bij de politie gevraagd om nadere informatie te kunnen krijgen. Die is verzameld door de Landelijke Eenheid en die hebben wij nu in een eerste analyse aan u gepresenteerd. En ik zou willen zeggen dat het beeld enigszins ambigu is, dat daaruit voortkomt. Je kan namelijk vaststellen dat we niet het niveau hebben van 2019. Het ligt lager dan in 2019. Het aandeel van vreemdelingen, wel- en niet-verwijderbare vreemdelingen, is ook kleiner dan in 2019. Maar omdat het aandeel van de Nederlanders in de misdaad veel sneller daalt, is het percentuele aandeel van vreemdelingen in de misdaad in de binnenstad veel groter geworden. Dus percentueel is er een veel groter aandeel. Dit is niet bedoeld als een relativering; zeer zeker niet.

Want percentueel en absoluut is het gewoon veel te veel en legt het een veel te zwaar beslag op de activiteiten van politie. Zoals wij in de brief aangeven, zijn onze mogelijkheden om hierop in te grijpen, lokaal, beperkt. Wij kunnen niet anders dan wat wij altijd doen bij misdaad. En dat is zoveel mogelijk op heterdaad aanhouden. Vervolgens vervolgen. Als het lukt, vastzetten. Anders bestuursrechtelijke maatregelen nemen. En daarna hebben wij het over te geven. Bij zowel verwijderbare, als niet-verwijderbare vreemdelingen zijn wij daarna afhankelijk van het vreemdelingenrecht en van de Rijksoverheid. En dat betekent dat men terugkeert in de binnenstad en het probleem blijft bestaan. Terecht vraagt u naar wat wij kunnen doen. Laat ik even een paar van uw vragen langslopen. Mevrouw Nanninga vraagt om een striktere toepassing van de VLIN-codes, omdat zij begrepen zou hebben dat de politie daar terughoudend in is. Dat bericht kennen wij niet. Het wordt juist goed toegepast. Maar ik wil wel een relativering aanbrengen. Bij uw geloof in die VLIN-codes. Die VLIN-codes zijn namelijk niet bepalend voor het vaststellen van verwijderbare en niet-verwijderbare vreemdelingen in de misdrijven die worden gepleegd, de misdaad in het centrum. Die VLIN-codes worden namelijk gebruikt voor alle incidenten waar vreemdelingen bij zijn betrokken.

En dat gaat ook om vermissingen, ruzies, overlast, assistentie door politie. Dus ook waar vreemdelingen in nood zijn, wordt het ook gebruikt. Dus er zit een enorme vertekening op. Dus als ik u was, zou ik daar niet te veel waarde aan hechten. Waardoor hebben wij nu veel preciezere gegevens gekregen? Dat komt, omdat wij de Landelijke Eenheid hebben gevraagd de cijfers uit de binnenstad te interpreteren in combinatie met de cijfers die Avium produceert. En daardoor hebben wij meer duidelijkheid kunnen krijgen. De tweede vraag die u stelt – en daar heeft u ook motie 360.22 over ingediend – dat is om geen veiligelanders op te nemen op de asielboot. En ik moet wel zeggen dat ik aanstoot neem aan de beschrijving van de boot die u geeft. 1, het is een ferry en geen cruiseschip. Dat lijkt me toch- Ja, ik bedoel, het is misschien goed om het maar eens te benoemen zoals het is. Maar de suggestie dat mensen daar in weelde wentelen, is niet bepaald het geval. En ik zou u zeer willen aanbevelen om er zelf te gaan kijken in plaats van daarover te oordelen. 2, de afspraak met het Rijk is gemaakt om tot een maximum te

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

komen van tien procent veiligelanders, waarbij er geen veiligelanders worden opgenomen met een overlastverleden. U zegt: die willen wij helemaal niet. Juist om redenen van veiligheid en openbare orde ben ik een groot voorstander van opvang, want doen we dat niet, dan blijven mensen op straat, worden mijn problemen groter. Ik zeg ook meteen in de richting van de heer Burgers, dat er een tegenstelling zou zijn tussen de wethouder die niet zou vinden dat ongedocumenteerden uitgezet zouden mogen worden en ik die dat juist wel zou vinden: er is geen verschil van inzet. Zolang wij in het lokaal bestuur niet bij machte zijn om het vreemdelingenbeleid te bepalen – want dat wordt namelijk op landelijk niveau bepaald – is het van groot belang dat mensen niet over straat zwerven, voor het kraken, er geen overlast veroorzaken en dus opgevangen kunnen worden. (Het lid NANNINGA: Dank, voorzitter. Over het wel of niet moeten opnemen van veiligelanders, daar verschillen we gewoon van mening over. Onze fracties menen dat dat niet moet gebeuren. Maar is de burgemeester bekend met die filmpjes van de asielboot in Velsen? Of dat nou een ferry of een cruiseschip is. Dat dat echt wordt gebruikt om actief te adverteren: kom naar Nederland, het is hier fantastisch. Dat zijn filmpjes op TikTokkanalen die bereikbaar zijn voor, nou, veiligelanders, voor vluchtelingen.

Kent de burgemeester die beelden? Dat dat wel degelijk wordt gebruikt als een aanbeveling hoe comfortabel het daar is. Waarmee ik niet wil zeggen dat die mensen op water en brood moeten, hoor, maar het is ook weer niet helemaal uit de lucht gegrepen dat het een vrij cushy opvang is. En ik ga er ook zeker kijken trouwens, wilde ik er nog aan toevoegen.) Dank u wel. Ik zou via u mevrouw Nanninga voor haar interruptie willen bedanken. En laat ik daar het volgende over zeggen. Ik ben niet de burgemeester van Velsen, dus Ik wil daar ook graag buiten blijven. 2, zoals mevrouw Nanninga ook weet, heb ik mij vele jaren beziggehouden met het internationale migratiebeleid. En als we uit de internationale onderzoeken één ding weten, dat is dat mensen bij de keuze ergens naar toe te gaan veel meer worden bepaald door wat ze verlaten dan door waar ze naartoe gaan. Dat speelt nauwelijks een rol in de afwegingen die mensen maken. Vaak weten mensen helemaal niet waar ze terecht zijn gekomen. Weten mensen alleen waarvandaan ze vertrekken. En dat is ofwel in grote politieke en humanitaire nood of, en dat worden dan veiligelanders, omdat mensen dringende economische redenen hebben. De VOORZITTER: Geen vervolgvraag van mevrouw Nanninga, maar ik zeg wel mevrouw Rooderkerk.

(Het lid ROODERKERK: Ik had een vraag over de tien procent mensen, die vanuit een veilig land komen, die op de ferry zullen worden opgevangen, want ik begreep juist van het Rijk dat zij nu een aparte opvanglocatie met een sober regime voorstellen. Is het dan niet zo dat deze mensen daar nu naartoe kunnen gaan? En is het zo dat ze dan ook niet overdag van een boot af zouden kunnen? Aangezien de burgemeester zegt blij te zijn dat ze in ieder geval ergens worden opgevangen. Want anders kunnen ze natuurlijk overdag nog steeds naar de Wallen gaan en daar criminaliteit plegen en dan weer terug.) Burgemeester HALSEMA: Als eerste, laat ik met u zeggen dat de nieuwe opvanglocatie, die wordt voorbereid door het Rijk, dringend noodzakelijk is, omdat die inderdaad mensen met slechte bedoelingen afzondert van al die asielzoekers die hier zijn om begrijpelijke en buitengewoon legitieme redenen. Dat lijkt mij van groot belang. Ik ben in de veronderstelling dat die sobere opvanglocatie in de eerste plaats bedoeld is voor

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

veiligelanders met een overlastverleden. En dat is iets anders dan veiligelanders zonder een overlastverleden. Dus ik weet niet of de vijf tot tien procent die geleidelijk – want dat wordt geleidelijk opgevangen op de boot, de ferry, hier in Amsterdam – of die in aanmerking zouden komen voor die sobere opvang. Omdat de afspraak door de wethouder is gemaakt dat dit mensen zijn zonder overlastverleden. (Het lid ROODERKERK: Nou, dat is inderdaad de groep die ik bedoelde, hè? Dus als het gaat om mensen die vanuit een veilig land komen, maar geen criminaliteit plegen, dat lijkt me van belang dat dat dan degenen zijn die op de ferry terechtkunnen en niet degenen die wel eerder in de problemen zijn gekomen, maar waarvan we verwachten dat het ook voor problemen kan zorgen. Dus dat lijkt me belangrijk.) Volgens mij is er geen verschil van mening. (Het lid BONS: Dank, voorzitter. Ik wil de burgemeester danken voor de humane kijk en ook hoe hier gehandeld wordt, namens BIJ1. Wat belangrijk is – en dat hebben we ook ‘in de discussie in de commissie gezegd en daar hadden we toen ook het woord banditisme’ genoemd – dat er ook migrerende trekken, zeg maar, tussen grote steden in Europa. Het lijkt ons heel goed als de burgemeester daarin iets meer verdieping gaat zoeken met die steden, Parijs en Barcelona, om te kijken of we daarin gezamenlijk ook beleid kunnen maken.) Dank u wel.

Ik ben het met mevrouw Bons eens dat dat inderdaad nog een uitsplitsing is die de moeite waard is om te maken. We hebben het eerder gehad over mobiel banditisme. Dat is in de driehoek en met de raad al veel vaker besproken en heeft eigenlijk heel weinig van doen met asielbeleid, vreemdelingenbeleid en de variaties daarin, maar gaat om, ja, rondtrekkende groepen in Europa. Ik zal vragen aan politie of men daar nog eens uitgebreider naar kan kijken. Dan mevrouw Nadif. Dank u wel voor- Ik zou mevrouw Nadif willen bedanken voor de zeer genuanceerde inbreng hierop. Ten aanzien van de vraag over de coaches. Kijk, het Rijk kondigt nu aan dat zij bereid zijn om landelijk coaches te gaan, ja, te gaan werven. Dat is natuurlijk een ontwikkeling die wij toejuichen. En dat past heel erg bij de straatcoaches, de credible messengers, die wij hebben. Wij hebben natuurlijk in een aantal wijken ook bijvoorbeeld de groep van SAOA, de straatcoaches daar. En u weet ook van mij dat ik die natuurlijk heel graag zou willen opschalen. Dat geldt ook voor de credible messengers. Dus als u mij vraagt, ja, wat zoekt u? Ik denk dat u weet wat ik zoek. En ik wil er geen misbruik van maken door de discussie over de begroting te heropenen. Dan de heer Boomsma. Hij vraagt naar de bestuursrechtelijke maatregelen die verder genomen kunnen worden. Ik dacht dat ze in de brief wel genoemd werden.

Dat zijn natuurlijk een meer actieve inzet nog van de gebiedsverboden. Waarbij ik wel onmiddellijk aanteken – en dat heb ik vaker gedaan, ook in de commissie Algemene Zaken – dat ik maar beperkt enthousiast ben over gebieds- en verblijfsverboden om de eenvoudige reden dat het vaak een waterbedeffect heeft. Dus je verbiedt mensen om in de ene wijk te komen en ze duiken in een andere wijk weer op. U heeft in een eerder verband gevraagd: kan er dan niet het stedelijk verbod? Dat stuit op de vereisten van proportionaliteit. Dus het blijft een beetje gedoe. Verder moet u denken natuurlijk aan cameratoezicht, die wat vaker toegepast kan worden. Maar zeg ik daar wel bij: alle maatregelen, die wij lokaal treffen, zijn allemaal pleisters die wij plakken. De enige echte maatregel die soelaas biedt, is zorgen dat veiligelanders worden uitgezet. Dat is wat er moet gebeuren. Dat is geen lokale bevoegdheid. Dat is de verantwoordelijkheid van de Rijksoverheid en daar zal men veel serieuzer mee om moeten gaan. Dan de heer Burgers heb ik volgens mij beantwoord.

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Dan de heer Van Schijndel. Ja, meneer Van Schijndel, in de ambtsberichten – en dat zal u echt ook landelijk moeten doen – de ambtsberichten komen nauwkeurig, maar wat mij betreft zou het nog wel nauwkeuriger mogen, tot stand. Dat komt doordat de ambassade ter plaatse onderzoek doet naar de veilige situatie in een land. Dat leidt tot het ambtsbericht. Vroeger was het zo dat ook de analyses van onafhankelijke organisaties, zoals bijvoorbeeld Amnesty International, daarin gewogen werd. Dat wordt niet meer gedaan. Ik zou het vooruitgang vinden als dat wel weer gebeurt, omdat dan de onafhankelijkheid van de ambtsberichten groter wordt. Ik ben ervan overtuigd dat dat in de situatie, in het geval van Algerije eerder leidt tot de vaststelling dat het nog onveiliger is dan dat het veilig is. Mevrouw Heinhuis, u vroeg om berichten over extra maatregelen. Kijk, wat ik kan doen – want ik heb eigenlijk al in de brief aangegeven wat de maatregelen zijn die wij lokaal kunnen nemen – in het vervolg ook op de vraag van mevrouw Bons, zou ik willen zeggen: we komen met een volgende voortgangsrapportage op het moment dat wij ook beter kunnen uitsplitsen naar bijvoorbeeld mobiel banditisme, daarbij ook kunnen kijken of wij in Europees verband daar maatregelen op kunnen nemen; alhoewel we onmiddellijk op privacy problemen zullen stuiten bij bijvoorbeeld internationale uitwisseling van gegevens.

En dan informeren wij u opnieuw over maatregelen die wij mogelijk lokaal kunnen nemen. Alleen, verwacht daar niet te veel van, want wij zitten wel aan onze grens. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Als u even blijft staan, want er zijn een aantal vragen bijgekomen. Ik zag mevrouw Bons net ietsje eerder. Mevrouw Bons, gaat uw gang. (Het lid BONS: Dank u wel, voorzitter. De vraag is ook vooral of de burgemeester wil kijken naar hoe andere burgemeesters het doen. Dus ook op beleidsniveau in die steden. Misschien de samenwerking of op zoek om te kijken of daar ook ruimte is, niet alleen bij politie en justitie, maar vooral dat stuk ook.) Burgemeester HALSEMA: Vanzelfsprekend ben ik daartoe bereid, waarbij ik wel aanteken dat wij altijd gehouden zijn en gehouden willen zijn aan ons eigen straf- en bestuursrecht. En niet bijvoorbeeld meer repressief beleid uit andere, bijvoorbeeld OostEuropese landen, zouden willen overnemen. Dit brengt mij overigens wel op een vraag van de heer Boomsma, die ik vergeten heb te beantwoorden. ZSM, supersnel en snel strafrecht wordt al sinds jaar en dag in Amsterdam toegepast, ook op zo groot mogelijke schaal en zeker ook ten aanzien van de binnenstad.

(Het lid ROODERKERK: Ik had nog een vraag openstaan of er nu ook meer politiecapaciteit komt om de pakkans te vergroten, bijvoorbeeld uit de vijftien miljoen die door het Rijk nu wordt vrijgemaakt voor het verbreden van de Aanpak Overlast.) De politie, die pleegt op dit moment extra inzet op de Wallen om zoveel mogelijk heterdaad te kunnen forceren, houdt extra acties. Wellicht heeft u ook net kunnen lezen over de extra actie dit weekend, die een goede score heeft gehad op straatdealen van de politie. Ik ben daar behoorlijk trots op als je ziet wat de politie nu toch ook met alle schaarse capaciteit weer voor elkaar heeft gekregen. Er wordt ongelooflijk hard gewerkt. En tegelijkertijd breng ik die kanttekening aan, dat het vermogen van de politie, om nog meer mensen uit andere wijken naar de binnenstad te halen, op zijn grenzen stuit en voor mij ook niet meer wenselijk is, want dat betekent namelijk dat de basisteams in de wijken te maken zullen krijgen met minder politie.

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

(Het lid ROODERKERK: Dat begrijp ik. Alleen, als er dus meer geld zou komen vanuit het Rijk, dan is er wellicht ook meer politie-inzet nodig. Dus van buiten Amsterdam.) Zoals u weet, er is extra geld gereserveerd voor versterking van de politie over het hele land. Daar is een landelijk verdeelsysteem op gemaakt, waardoor alle regio's een deel krijgen. Amsterdam zal daar ook van kunnen profiteren. Maar ik denk dat daar wel een winstwaarschuwing op zijn plaats is, omdat de, laten we zeggen, de versterking van de politie door de middelen van het Rijk geen gelijke tred zal houden met de vergrijzing van ons korps en het vertrek van de politie. En wij er rekening mee houden dat wij de komende jaren nog steeds te maken zullen hebben met minder in plaats van meer politie. De VOORZITTER: Dank u wel, burgemeester. Is er behoefte aan een tweede termijn? Ik zie in ieder geval mevrouw Nanninga. Andere leden nog voor een tweede termijn? Nog niet het geval. Mevrouw Nanninga, aan u het woord. De BURGEMEESTER: Ik heb nog een preadvies op de moties. De VOORZITTER: Dat kan u dan in de tweede termijn zo meteen wel even doen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nanninga. Het lid NANNINGA: Ja, dank voor de beantwoording van de burgemeester, voorzitter.

Wat betreft projectcode VLIN: ik heb niet gezegd dat de politie dit geen prioriteit vindt, maar wel dat niet iedere agent daar even van doordrongen of op de hoogte is. Ik wil toch op dat punt een motie indienen met het verzoek om binnen de driehoek nadrukkelijk te verzoeken er zorg voor te dragen dat projectcode VLIN consequent bij iedere aanhouding waarop deze van toepassing is, wordt ingevoerd. En om per kwartaal de aldus verzamelde cijfers te rapporteren in een brief aan de raad. Waarbij ik begrijp dat de burgemeester zegt dat dat ook hulpvragen zijn, maar ik vind het toch belangrijk om dat in kaart te hebben. Dan nog even over de ferry slash cruiseschip. Ik heb nog even gekeken hoe ik dan bij dat woord ‘cruiseschip’ kom. Dat is communicatie van de gemeente. Daarin wordt gesproken van een cruiseschip. Dus ik wil dat best voortaan een ferry noemen, dat vind ik ook goed, maar dan moet de communicatie vanuit wethouder Groot Wassink ook zo zijn. Dus mijn excuses als ik dat verkeerd heb gezegd. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Nanninga. Deze motie is, begrijp ik, een nieuwe motie. Dus die zal nog worden rondgedeeld aan de raadsleden. De burgemeester heeft hem waarschijnlijk nog niet gezien, maar wellicht kan zij er zo meteen in de tweede termijn nog wel iets over zeggen.

De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Nanninga en Boomsma inzake in kaart brengen criminaliteitsgolf veiligelanders, nr. 363.22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Om binnen de driehoek nadrukkelijk te verzoeken er zorg voor te dragen dat projectcode VLIN consequent bij iedere aanhouding waarop deze van toepassing is, wordt ingevoerd;

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

-

R

Om per kwartaal de aldus verzamelde cijfers te rapporteren in een brief aan de raad.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Andere leden nog voor een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan gaan we nu luisteren naar de burgemeester. Burgemeester HALSEMA: Ja, ik moet hem heel even dichtdoen voor de laatste termijn. De VOORZITTER: Misschien kunt u alvast een preadvies op de andere twee moties geven. En dan kijken we daarna eventjes. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. Laat ik mij beperken tot het advies op de motie. Dan hebben we motie 360.22 om geen veiligelanders toe te laten op de ferry. Zoals u zult begrijpen, ontraad ik die, omdat het alternatief is dat mensen dakloos worden en gaan rondzwerven en dat geeft grote openbare ordeproblemen. Dus vanuit een perspectief van openbare orde ben ik daar ook tegen. Dan motie 361.22 over aanscherping van het verblijfsverbod. Het gaat dan met name om artikel 2.9 APV. Die is overbodig, want dat geldt namelijk al voor de vier genoemde delicten. De politie kan de overlastgevers direct voor 24 uur het gebied uitsturen. Veroorzaken ze nogmaals overlast, dan worden de overlastgevers voor 24 uur en voor een maand het gebied uitgestuurd. Bij voortgezette recidive kan dit zelfs 24 uur plus een driemaands verbod zijn. Dus wat dat betreft bent u volledig bediend. Dan de laatste motie zoals ingediend- Nee, ik heb hem hier.

Ja, eigenlijk, de aanmaning is voor de politie niet nodig. En wat betreft het rapporteren van deze cijfers denk ik dat dat op privacy bezwaren stuit. Laat ik het volgende tegen u zeggen. Als u deze motie nu indient, dan ontraad ik hem, omdat ik de consequenties er niet van kan overzien en ervan uitga dat hij op problemen stuit bij, laten we zeggen, het publiek maken van allerlei gevoelige cijfers. 2, als u hem niet indient, ben ik wel bereid om hem even voor te leggen aan de driehoek en u te laten weten wat er mogelijk is rond de VLIN-cijfers. De VOORZITTER: Meneer Boomsma heeft daar in ieder geval alvast een interruptie over of heeft mevrouw Nanninga een ordevoorstel? Het lid NANNINGA: Een ordepuntje. Mag ik heel even met Boomsma overleggen, de mede-indiener van de motie, wat we met de motie doen, voor de administratie. Ja. De VOORZITTER: Was u verder klaar met uw beantwoording? De burgemeester. Burgemeester HALSEMA: Ja. De VOORZITTER: Oké. Dan is er nog een interruptie van de heer Boomsma. Het is heen en weer rennen vandaag. De heer Boomsma.

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

(Het lid BOOMSMA: Ja, mijn motie was bedoeld om niet die 24 uur, maar meteen voor een maand te gaan bij dit soort delicten voor een gebiedsverbod.) Burgemeester HALSEMA: Ja, kijk die mogelijkheid- We hebben dus een mogelijkheid van een driemaands verbod. En ja, nu is het iets getrapter dan u beschrijft. Dus 24 uur; weer overlast, dan 24 uur plus een maand. Ik hecht er wel aan dat die proportionaliteit erin blijft zitten. Dus onmiddellijk een maand, dat gaat mij te ver. Maar ik denk dat u volledig bediend wordt, want het huidige beleid gaat zelfs in zekere zin verder dan wat u voorstelt, omdat er een driemaands verbod in zit. De VOORZITTER: Dank u wel, burgemeester. Dan kijken we nog naar mevrouw Nanninga voor haar ordevoorstel. Het lid NANNINGA: Ik begrijp wat de burgemeester zegt, voorzitter, en bij wijze van punt van orde trek ik de motie dan in bij deze, want Ik vind het een goed voorstel. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Nanninga. Dan eens motie 362.22 – gok ik even – bij deze ingetrokken. De motie-Boomsma en Nanninga, nr. 361.22, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Meneer Boomsma, ook voor een ordevoorstel? Meneer Boomsma. Welk nummer is dat? Anders trek ik ze allemaal in. Ik hoor hier motie 361.22, begrijp ik. Motie 361.22 en motie 363.22 worden ingetrokken. Dank u wel. De motie-Nanninga en Boomsma, nr.

363.22, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Leden van de raad, dan is hiermee dit agendapunt voldoende besproken en gaan we daar straks over stemmen. De discussie wordt gesloten.

16. Kennisnemen van de 9e raadsinformatiebrief Voortgang van de warmtetransitie – Naar een stad zonder aardgas VN2022-023372 De VOORZITTER: Dan gaan we door naar het volgende agendapunt. Dat is agendapunt 16, het kennisnemen van de negende raadsinformatiebrief voortgang van de warmtetransitie naar een stad zonder aardgas. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Nadif, Bentoumya, Krom, Hofland, Heinhuis, Garmy en Ahmadi inzake terrasverwarmers op gas, nr. 332.22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders:

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

-

R

De juridische mogelijkheden te onderzoeken om maatregelen te nemen tegen het gebruik van gas-terrasverwarmers.

Motie van de leden Hofland, Nadif, Heinhuis, Krom, Garmy en Ahmadi inzake de 9 e Updatebrief Voortgang warmtetransitie – naar een stad zonder aardgas, nr. 355.22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

-

De juridische mogelijkheden te onderzoeken om winkeleigenaren te verplichten hun deuren dicht te houden wanneer de airconditioning aanstaat; De juridische mogelijkheden te verkennen een minimum- en maximumtemperatuur te verplichten, waarbuiten ruimtes niet worden gekoeld of verwarmd; Producten en diensten die niet anders dan gekoeld of verwarmd kunnen worden aangeboden daarbuiten te laten vallen; Een voorstel voor het invoeren van deze verplichting voor de zomer van 2023 aan de raad voor te leggen.

Motie van de leden Kreuger, Burgers en Boomsma inzake waar haalt Amsterdam de financiële middelen vandaan voor de aardgasvrij-ambitie in 2040, nr. 362.22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

In de voorjaarsnota een financiële onderbouwing op te nemen ten aanzien van de meerkosten die Amsterdam Aardgasvrij 2040 met zich meebrengt.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Sprekers aangemeld: Hofland, Koyuncu, Nadif, Van Schijndel. Als andere sprekers zich willen melden, dan kan dat zo meteen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND: Dank u wel, voorzitter. Ja, we zitten in een klimaatcrisis. We zitten in een energiecrisis. En wat schetst mijn verbazing: als je dan in de zomer met 38 graden buiten door een winkelstraat loopt, dan wordt die straat gewoon een beetje verkoeld door alle airco’s die staan te blazen met de deuren open. Dat is niet zo handig. Dat vinden ondernemers eigenlijk zelf ook niet handig. INretail zegt ook: daar moeten we vanaf. Maar het is natuurlijk wel lastig om daar als ondernemer in je eentje vanaf te gaan, terwijl de concurrentie nog gewoon de airco aanhoudt en de deuren open. Als iedereen hetzelfde doet, gaan we allemaal lekker in dezelfde temperatuur door met shoppen, maar wel op een veel verstandigere manier: beter voor de winkeliers, beter voor het klimaat en we besparen energie. Dus ik reken op steun voor mijn motie van de klimaatontkenners tot aan de klimaatactivisten. Ik kijk ernaar uit. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, meneer Hofland. Een zomers betoog. De volgende spreker, meneer Koyuncu van fractie van DENK, wil niet meer. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif.

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Het lid NADIF: Voorzitter, dank u wel. In 2009 zei GroenLinks’er Josef Molenaar: alles is beter dan te stoken voor de mussen. En we zijn nu in 2022 en daarom dienen wij nu eindelijk deze motie in als het gaat over tegengaan van terrasverwarmers op gas. In deze tijd van schaarste en ook klimaatverandering is het van groot belang dat we onze verantwoordelijkheid laten zien. Tegelijkertijd, ik vind het ook heel erg belangrijk dat we ondernemers goed informeren over energiebesparende maatregelen. Daarom hebben we dat ook meegenomen in de motie. De wethouder had dit al toegezegd. Ik ben heel erg benieuwd naar de reactie van het college. (Het lid KREUGER: Ja, dank u wel, voorzitter. Even voor de duidelijkheid: op elektriciteit verwarmen mag dus nog wel?) Voorzitter, we kijken eerst naar gas, omdat hier ook gewoon een politiek draagvlak voor is. En laten we ook verder kijken naar wat er duurzaam en wat er niet duurzaam is. Ik denk dat het heel erg belangrijk is. (Het lid KREUGER: Ja, ik hoorde niet echt een antwoord op de vraag. Mag nou verwarmen op elektriciteit wel?) Volgens mij was ik heel duidelijk. De VOORZITTER: Kennelijk, mevrouw Nadif, want ik zie- Een derde interruptie nog? Is niet nodig. Dan gaan we door naar de volgende spreker en dat is op mijn lijst de heer Van Schijndel, die ook niet meer hoeft.

Andere sprekers nog op dit agendapunt in eerste termijn? Meneer Kreuger zelf. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. Maar dit is dan toch gewoon flauwekul? Dit is dan toch gewoon een flutmotie als je niet eens durft aan te geven – hij ziet al, hij herkent hem – als je niet eens durft aan te geven wat de dekking is en dan gewoon maar roept: doe maar wat. Dat is toch geen politiek bedrijven, meneer Kreuger? Dat is een quote van de heer Ernsting vlak voor het zomerreces. Hij stond daar. En dat is een trucje, dat wordt hier in deze raadszaal vaak toegepast om, nou, de verzoeken vanuit de oppositie onschadelijk te maken: de dekking is niet goed; er is geen dekking. En voorzitter, dat mag van mij. Als dat de spelregels zijn in deze kamer, dan mag dat van mij. Dan gaan we ons daar ook allemaal aan houden. Dan gelden die regels niet alleen voor de oppositie, maar dan gelden die ook voor de coalitiepartijen. En dat brengt mij bij Amsterdam aardgasvrij 2040. Want daar zit natuurlijk een prijskaartje aan. Dat is niet alleen, omdat aardgasvrij maken op zichzelf heel erg duur is, want het is natuurlijk een landelijke ambitie die uitgaat van 2050. Daar doet Amsterdam nog een schepje bovenop. Die wil nog scherper aan de wind varen. Die wil naar 2040.

Uit berekeningen van de gemeente Amsterdam zelf blijkt dat dat negen miljard duurder is dan het scenario 2050. Er is ooit door GroenLinks, door de heer Groen, hier in de gemeenteraad gezegd dat Amsterdam dat dan maar zelf moet betalen, want dat is het allemaal waard. Nou, ook daar ben ik het hartelijk mee eens, dat als je dat wil, dat je dat inderdaad zelf moet betalen. Maar dan wordt het wel een keer tijd voor boter bij de vis, want we zitten nog maar zeventien jaar van de deadline af. Nou, we hebben het al gezien bij de begrotingsbehandeling dat we op een schuld zitten in 2026 van negen miljard. Die wordt dus verdubbeld als we dit plan gaan uitvoeren. Dus ik ga een motie indienen, samen met de VVD en het CDA, dat het college verzoekt om bij de voorjaarsnota met een heel

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

uitgebreide financiële paragraaf te komen om uit te leggen hoe zij het scenario 2040 financieel gaan dekken en wie daarvoor gaat opdraaien. Ik dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, meneer Kreuger. Zijn er nog andere leden die het woord willen voeren in eerste termijn? Dat is niet het geval. Dan gaan we luisteren naar wethouder Pels voor de eerste termijn van het college. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels. Wethouder PELS: Ja, dank u wel, voorzitter. En ik zal eerst ingaan op de motie ingediend door de leden Hofland en Nadif. Op dit moment werken we als college aan een energiebesparingsplan, wat zo opgaat voor onze eigen gebouwen, maar bijvoorbeeld ook dat we kijken naar de verlichting, zoals we ook al in de commissie hebben besproken. Maar daarnaast is het denk ik ook goed om aanspraak te maken op de verantwoordelijkheid die bijvoorbeeld de ondernemers in onze stad dragen, om hieraan bij te dragen. Dus ik kan beide moties positief adviseren en ik ga dat onderzoeken. Dan komen we bij de motie ingediend door het lid Kreuger. En u weet mogelijk dat ik hiervoor Financiën in portefeuille had als gedeputeerde en dat ik het zelf eigenlijk altijd wel netjes vind om met een claim te komen als hij werkelijk voorligt. En op dit moment hebben wij voldoende middelen om de aardgasvrijtransitie, zoals we hebben afgesproken, uit te voeren de komende jaren.

Op het moment dat ik aanvullende maatregelen wil nemen, bijvoorbeeld omdat we verder willen versnellen- Want laten we even wel wezen: we staan op een moment dat de prijzen ongekend hoog zijn en dat mensen verzoeken om zelf versneld van het gas af te gaan. We krijgen ontzettend veel vragen binnen of er niet in een buurt een warmtenet uitgerold kan worden, omdat mensen zitten te wachten op een oplossing voor die hoge prijzen. Dus Ik denk zomaar dat de snelheid van Amsterdam ons nu een voordeel biedt ten opzichte van de rest van het land. En op het moment dat er aanvullende middelen nodig zijn – ik zie dat maar als een uitnodiging van JA21 – dan kom ik graag met een verzoek daartoe naar de gemeenteraad. (Het lid KREUGER: Ja, dank u wel, voorzitter. Het is niet waar wat u zegt. Er zijn gewoon formatiestukken uitgedeeld. Er zijn helaas voor 2050 geen nieuwe berekeningen gemaakt bij de afgelopen onderhandelingen. Dus ik moet het doen met wat ik heb. Maar daar staat in dat er 814 miljoen nodig is voor de afgelopen bestuursperiode. Daarvoor was 150 miljoen gereserveerd. Er zouden drie wijken van het gas af gaan. Ik heb ze niet gezien. Dus kan de wethouder uitleggen waarom zij zegt dat de begroting sluitend is?) Nou, voorzitter, omdat ik zie dat we op dit moment echt nog in de ontwikkelfase zitten.

En we lopen inderdaad in de uitrol van die warmtenetten tegen allerlei problemen aan: natuurlijk bijvoorbeeld de handjes, hoe we uiteindelijk de uitrol kunnen doen; de technische problemen, zoals bijvoorbeeld de bodem. Dus er zijn allerlei zaken- En dat is denk ik ook heel goed dat we dat hebben opgepakt, want we kunnen al die lessen nu meenemen in de uitvoering. Dus Ik hoop dat we die versnelling wel te pakken krijgen. Ik denk alleen, wat u van mij vraagt, is: wilt u alstublieft een plan maken? Want dat is natuurlijk wel nodig als we het exact willen weten per buurt, misschien zelfs wel per huis, wat we tot 2040 gaan doen. En mijn reactie is: zullen we anders gewoon aan de slag gaan met de middelen die we nu hebben, dat we nu bezig gaan met de uitrol en op het moment dat ik zie door die versnelling dat we aanvullende middelen nodig hebben, dan kom ik terug naar de gemeenteraad. Want mijn voorkeur zou zijn om niet nog meer plannen te schrijven, maar gewoon over te gaan tot de uitvoering.

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

(Het lid KREUGER: Ja, dank, voorzitter. Er was gewoon een raming. En die raming, die zei 814 miljoen euro. Min 150 zitten we op 664 miljoen euro te kort. Waar is het geld?) Ja, waar is het geld? U doet wel een gemakkelijk verzoek, want u gaat grote bedragen noemen over wat er in een periode mogelijk nodig is, wat anti berekend is. Het is eigenlijk hetzelfde feestje als bij het isolatie-offensief. Dat u stelt, ja, er is zevenhonderd miljoen nodig; waar moet dat allemaal vandaan komen? Ook hier hebben we andere partijen die bijdragen. En wat ik u aangeef, is: laten we eerst eens aan de slag gaan in plaats van nog meer langetermijnplannen maken, waar u mij nu om vraagt, maar dat we eerst eens aan de slag gaan. Op het moment dat ik er tegenaan loop dat we middelen te kort komen, dan bent u de eerste die het weet. (Het lid KREUGER: Dank, voorzitter. Dat is juist het hele verzoek in de motie. Dus ik hoor hier een positief preadvies. Nee, wat daarbij komt- Kijk, er wordt nu heel erg gedaan alsof ik hier een makkelijk spelletje speel door te zeggen, ja, waar is het geld? Maar het is juist heel makkelijk om te zeggen: we gaan gewoon starten en we zien wel waar het schip strandt. Er is gewoon geldtekort.

Dat is de wethouder het toch gewoon met mij eens?) Voor de volledige transitie naar een aardgasvrij Amsterdam zullen wij tot 2040 zeker nog aanvullende middelen nodig hebben, meneer Kreuger. Dat lijkt me een open deur. Wat ik aangeef, is dat ik nu liever aan de slag ga. Want wat u van mij vraagt in de motie- Dus daarom krijgt u een negatief preadvies. Ik ben blij dat u zo meedenkt, maar helaas kunnen we niet die kant op gaan. Omdat u van mij vraagt om dan exact uit te rekenen wat dat tot 2040 gaat kosten. Per buurt, per huis, zo'n plan te maken. En ik wil al die capaciteit van onze ambtenaren liever steken in de plannen die nu voorliggen, bijvoorbeeld van mooie coöperaties. We hebben er een aantal in de stad, die nu bezig zijn, die nu ondersteuning kunnen gebruiken. En daarvoor hebben we op dit moment voldoende middelen. Mogelijk kom ik volgend jaar, het jaar daarna, wel bij u dat ik zeg, nou, we hebben lekker de snelheid te pakken, we kunnen versnellen. Gemeenteraad, alstublieft, ik heb aanvullende middelen nodig. Maar dat zeg ik: dan kom ik terug bij de gemeenteraad. De VOORZITTER: Dank u wel, wethouder. Voordat we gaan kijken naar de tweede, moet ik even een administratieve blunder aan mijn kant rechtzetten. De moties 361 en motie 363 zijn bij het vorige agendapunt ingetrokken. Motie 362, die is bij dit agendapunt ingediend van de leden Kreuger cum suis en die leeft nog.

Dus dat is dan voor de administratie weer rechtgezet. Er is kennelijk behoefte aan tweede termijn bij de heer Kreuger. Andere sprekers in tweede termijn? Is niet het geval. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER: Ja, dank, voorzitter. Kijk, er lopen sowieso een aantal zaken door elkaar, want we hebben het over kosten, maar we hebben het ook heel vaak over onrendabele toppen. En die 814 miljoen, dat is juist wat de onrendabele top is. Voor het scenario 2050 zou je een onrendabele top hebben, die net de volgende 150 miljoen zit. Dus daarvoor zou het college op schema lopen. Een andere vraag – en dan pak ik een klein zijpaadje – ook richting de isolatie: kan de wethouder dan wel aangeven wat de onrendabele top is voor aardgasvrij in deze periode? Want dat is dan hetgeen wat ze zouden moeten begroten. En wat ik niet snap in relatie tot het isolatiefonds is dat er altijd is gezegd van ja, wij trekken die subsidie uit om de onrendabele top te dekken, Maar dat hele isolatieprogramma, dat is juist het gedeelte wat niet bij de onrendabele top hoort. Dat is juist

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

het revolverende gedeelte wat je terug kan verdienen. Dus wat als eigenlijk- Ja, misschien dat het nu een hele rare vraag is. Maar wat doet er überhaupt 32 miljoen in het isolatiefonds als dat gewoon bedragen zijn die terugverdiend kunnen worden? Waarvoor hebben we die dan nodig als er geen onrendabele top is? Ik hoor het graag van de wethouder. De VOORZITTER: Dank u wel, meneer Kreuger. Er is nog behoefte aan tweede termijn bij meneer Hofland. Oké. Een interruptie. Oké, een interruptie. Gaat uw gang. Meneer Hofland. (Het lid HOFLAND: Dank u wel, voorzitter. Want we gaan over dit onderwerp nog heel vaak met elkaar spreken en dan vind ik het fijn om te weten dat JA21 het geld in het isolatiefonds te veel vindt of te weinig. Gisteren was het te weinig. Vandaag is het te veel. Dus dan fijn om even te weten voor de debatten die nog komen: waar staat JA21?) Het lid KREUGER: Ja, dank, voorzitter. Nou ja, dit is- Ik ben wel blij met deze vraag, want ook in 2020 hebben wij hier al een keer een voorstel voor ingediend. En toen hebben wij als uitgangspunt daarbij genomen dat het fonds voor isolatie, dat dat een revolverend fonds kan zijn. Uit mijn hoofd: je hebt voor particulieren, heb je het warmtefonds. Is ook een revolverend fonds. Maar de truc is natuurlijk, aardgasvrij is heel erg duur. Heb je na dertig jaar afbetalen, heb je een onrendabele top.

Nou, die gaat de gemeente dan dekken; of in ieder geval D66, de Partij van de Arbeid en GroenLinks gaan die dekken. Maar juist met die isolatiemaatregelen kun je dat terugverdienen. Dus op het moment dat je niet aardgasvrij maakt en alleen isolatie doet, is het eigenlijk onzin om daar subsidie bij te doen, want er is geen onrendabele top. Dus dat kan gewoon met een lening gefinancierd worden. Sterker nog, als je, nou, noem maar een terugverdientijd van 6,5 jaar, als je dan een looptijd doet van tien jaar, nou, dan kan je vanaf het eerste moment een bewoner wel vier tientjes in zijn zak geven elke maand. (Het lid HOFLAND: Dank u wel, voorzitter. Er zijn leden in dit huis, die als ze om een heel kort antwoord vragen en dan krijg je een heel lang verhaal, dan de vraag harder en bozer stellen. Dat doe ik niet. Volgens mij heb ik in uw antwoord beluisterd dat u vindt dat er te veel geld zit in het isolatiefonds. Heb ik dat goed beluisterd of niet goed begrepen?) De VOORZITTER: Voordat u antwoord geeft, meneer Kreuger: u heeft nog één minuut 41 spreektijd. Meneer Kreuger. Het lid KREUGER: Dan hou ik hem heel erg kort. Nee, kijk, wij gaan met een voorstel komen in de commissie. We gaan even goed uitpluizen hoe het nou zit. Maar bijvoorbeeld wat een optie zou kunnen zijn, is dat de 32 miljoen gebruikt kan worden om de rentelasten te dekken die op de lening zit.

Dat zou iets kunnen zijn, maar dat gaan we even rustig bekijken. De VOORZITTER: Dank u wel, meneer Kreuger. Is er nog behoefte- Er is nog behoefte aan een derde interruptie, want ik zou wel het verzoek aan leden willen doen om dan ietsje sneller(Het lid HOFLAND: Dat zal ik doen, voorzitter. Dan is de tussenstand voor nu ‘teveel’. Als dat dan wijzigt, het verzoek om dat dan weer duidelijk aan te geven. Dan weten we met welke standpunt we te maken hebben.)

Jaar 2022 Vergaderdatum 5 okt. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

De VOORZITTER: Meneer Kreuger. Meneer Kreuger heeft geen behoefte aan een antwoord. Andere leden nog in tweede termijn? Is niet het geval. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels. Wethouder PELS: Ja, dank u wel, voorzitter. Volgens mij nog twee vragen gesteld. Een over of we deze periode dan in kaart kunnen brengen voor de aardgasvrijtransitie? Nou, vanochtend hebben wij hier nog over gesproken, ambtelijk ook. En het lijkt mij toch nog steeds goed als ik eerst dan het beleid verder vormgeef voor de komende periode en pas daarna eventueel met de middelenclaim kom. Dus wat ik u kan toezeggen is dat ik in het beleid voor aardgasvrij, waar we op dit moment naar kijken hoe we bijvoorbeeld coöperaties verder kunnen ondersteunen, hoe we de uitrol van de warmtemotor verder vorm kunnen geven, op het moment dat ik dat heb, dan zal ik daar ook de financiële kant natuurlijk van in meenemen. Dus dat kunt u dan verwachten. En met betrekking tot de tweede punt over het isolatieplan. Ja, ik moet eerlijk zeggen, voorzitter, daar stoor ik mij erg aan. Ik was maandag in de Molenwijk en die mensen die vroegen mij- En ook, daar was een kamerlid van de ChristenUnie. En daar kwam eigenlijk hetzelfde verhaal: maar u kunt het toch terugverdienen? En die mensen vroegen: waar denkt u dat ik het geld vandaan ga halen? Ik besteed nu zeshonderd euro per maand aan mijn energierekening.

Ja, ik kan het terugverdienen, maar waarop dan? Want ik heb helemaal geen geld om nu drieduizend euro uit te geven. Dus mijn doel met het isolatieplan straks is om juist deze mensen te helpen en ze een zetje in de rug te geven om de komende winters gewoon goed door te kunnen komen. Dus het isolatieplan gaat zich richten op de mensen die dat het hardst nodig hebben. (Het lid KREUGER: Ja, dank, voorzitter. Ik heb ook in de commissie gezegd dat ik juist naar zo'n soort constructie toe wil, als ook met het warmtefonds voor particulieren, omdat ook voor corporaties in bredere zin mogelijk te maken. En dan niet hier met een verwijt aankomen dat ik niet geef om die mensen, want ik sta hier al, nou, ik denk wel drie jaar, dat ik hier zeg: We moeten isoleren, we moeten isoleren, toen jullie allemaal nog met aardgasvrij bezig waren. Dus toontje lager. Nee, echt serieus.) De VOORZITTER: Nou, meneer Kreuger, ‘toontje lager’ en ‘jullie’ en ‘de hele raad’. Ik heb hogere verwachtingen van u als staatsman. Wethouder Pels. Wethouder PELS: Voorzitter, daar sluit ik me graag op aan. Ik zou dat soort verwijten niet zomaar willen maken. Was er ook niet bij trouwens. Maar ik denk dat het wel belangrijk is. U gaf zelf net aan: waarom moet dat geld in het isolatie-offensief, die 32 miljoen. Nou, hierom dus. Omdat mensen het gewoon niet kunnen betalen om het allemaal zelf te doen.