20220622 verslag gemeenteraad avond

U kunt wel raden waar de zwaarste klappen zullen vallen, in de wijken waar sowieso al veel te weinig alternatieven op de auto zijn, zodat Amsterdammers er alleen nog meer afhankelijk van worden. Vervolgens dat ene alternatief onmogelijk maken is onverantwoord. Het zorgt voor nog meer mobiliteitsarmoede en mobiliteitsongelijkheid. Daarom moet het OV in de stad in stand blijven juist in deze gebieden. De nieuwste situatie vraagt dan om een andere kijk van ons, een realistische kijk – ik sluit af, voorzitter – om te voorkomen dat Amsterdammers die onregelmatige diensten draaien ook nog niet naar hun werk kunnen. Daarom dien ik een motie in samen met collega Asruf en Kabamba ter voorkoming van enorme klappen op het OV in deze gebieden. Ik wil afsluiten met een vraag aan de wethouder. (De VOORZITTER: Sluit u af, inderdaad?) Ja, of er al concrete plannen zijn, al is het op globaal niveau. En of er keuzes zijn die gemaakt kunnen worden met betrekking tot de bezuinigingen. Wat voor informatie heeft u op dit moment voor ons? Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt. En dan is nu het woord aan de heer Van Schijndel. Het is fijn als leden die het woord willen voeren zich al in de buurt van het spreekgestoelte ophouden, zodat we voortgang kunnen maken. Ik snap dat u niet alles tegelijk kan. De heer VAN SCHIJNDEL: Ja dank u wel, voorzitter.

Zo, we hebben twee moties bij dit agendapunt en dat accentueert het belang dat we eraan hechten. Inderdaad als het even tegenzit, stopt de coronabijdrage van het Rijk eind dit jaar. Nogal een ontboezeming van wethouder Van der Horst in het Parool: ‘dit kan betekenen dat metro’s ’s avonds niet meer rijden, er minder bussen rijden naar de randen van de stad en dat tramlijnen geschrapt worden.’ Ja, dat is quite a statement. Het ligt voor de hand dat de grootste ingrepen zullen worden gedaan op de lijnen die het minst worden gebruikt. Dat zijn dus de dunne lijnen aan de randen van de stad met weinig reizigers die sneuvelen.

20

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Eerste vraag: betreft het hier inderdaad vooral de tuinsteden, Nieuw West, Noord en ook Buitenveldert? Juist daar zijn veel mensen natuurlijk afhankelijk van het OV. Tweede vraag: het is een aankondiging van een enorme inkrimping van het OV. Dan is de vraag: waar o waar is de integrale afweging, zoals beloofd in het coalitieakkoord? Dus een nieuwe afweging over de volle breedte van de hele begroting. En in die begroting is naar onze smaak heel veel te vinden dat minder belangrijk is dan mobilité. Wethouder Van der Horst zegt: we proberen de auto terug te dringen, maar dan moet je tegelijk wel zorgen voor een goed OV-netwerk. Dat zegt zij in het Parool. Is dit niet weer A zeggen en B doen? We willen wel, de intenties zijn goed, maar het kan dus niet meer. Inderdaad kijkend naar het coalitieakkoord staan daar vooral veel antiautomaatregelen in en meer betaald parkeren. Er staat dat de autorijder moet betalen voor het onderhoud van de stad en voor benodigde investeringen. Maar die benodigde investeringen zouden toch eerst en vooral moeten slaan op meer en niet minder openbaar vervoer. Het is volstrekt onacceptabel dat stadsdelen die de afgelopen jaren toch al een verschraling van het OV-netwerk te zien hebben gekregen dit nu weer moeten doorstaan, dus verder worden gekort in de voorzieningen. In Nieuw-West is tramlijn 14 geschrapt.

De lus door de wijk De Eendracht van de buslijn ter plekke is verdwenen, maar betaald parkeren wordt verder uitgebreid en de parkeertarieven stijgen. Eigenlijk is het een schande. Terug naar de nieuwe bijbel, het coalitieakkoord. Er staat dat het OV fijnmaziger en goedkoper moet. Kan het zijn dat dat er enkel staat om de autoluwplannen goed te praten? Uitdrukkelijk vraag ik dit de wethouder. Voorzitter, volgens Forum moet de stad het heft in eigen handen nemen, liever binnenkort dan later. In dat verband moeten we nu al kijken naar 2024 wanneer opnieuw de concessie voor het openbaar vervoer wordt verleend. Twee punten: ten eerste moeten er goede afspraken worden gemaakt om het OV fijnmaziger te maken en ten tweede moeten die plannen bekostigd kunnen worden. Het gaat om de financiën, anders vrees ik dat het bij loze woorden blijft. We dienen dan in dit verband twee moties in. Eentje om de mogelijkheid te onderzoeken een speciaal OV-fonds te creëren, waardoor de stad en de wethouder de komende twee jaar een sterkere positie heeft bij de onderhandelingen in de Vervoerregio. Het geld kan wat ons betreft uit parkeeropbrengsten worden gehaald of van elders komen. De tweede motie is om de gemeente c.q. de Vervoerregio een sterkere positie te geven om zeer ongewenste inkrimping van het OV te voorkomen.

Dus geef niet alleen het GVB het recht om OV-diensten in Amsterdam aan te bieden, maar creëer een mogelijkheid om, als het nodig is, andere aanbieders er in te laten springen, in te schakelen om gaten in het netwerk te dichten. Het GVB is verzelfstandigd, heeft een eigen positie natuurlijk om te beslissen: nou deze lijn is zo onrendabel, daar stoppen we mee. Daarom moet er kunnen worden voorzien in een alternatief, daar moet echt goed naar gekeken worden. Dus dat dichten zou kunnen gebeuren door de gemeente zelf, maar het kan ook misschien komen uit ondernemingsactiviteiten. Ten slotte benadrukt Forum dat de parkeerkosten niet verhoogd mogen worden en zeer zeker niet in onze mooie tuinsteden. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boomsma. De heer BOOMSMA: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ja, wij vinden het niet verstandig om nu sterk te bezuinigen op het OV alleen om misschien een tijdelijke krimp door de corona nu niet te overbruggen. Je moet de stad bereikbaar houden. Dus als de

21

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

wethouder zegt 20 tot 30 procent bezuinigen in het OV in het Parool, en we moeten mogelijk deze maand al onomkeerbare stappen zetten, dan gaan natuurlijk wel alle alarmbellen rinkelen. Voor nu heb ik dan nog een aantal vragen. Ten eerste, kan de wethouder een onderbouwing geven van die 20 tot 30 procent? Waar is die op gebaseerd en op grond van welke criteria zouden bijvoorbeeld die keuzes worden gemaakt en hoe? En ten tweede, is er nu al zicht op wat de reizigersopbrengsten zijn voor de eerste helft van dit jaar? En ten derde, gaat het nu uiteindelijk om een misverstand of een onenigheid met het Rijk ten aanzien van die herstelprognoses van het OV? Omdat het Rijk gewoon ervan uitgaat dat het niet nodig is? Dus is er puur een onenigheid over de prognoses, of gaat het ook om andere zaken? De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Wijnants. De heer WIJNANTS: Ja dank u, voorzitter. Voorzitter, ik houd het wederom kort, want er is al ontzettend veel gezegd. Ik denk dat wij ons van harte kunnen aansluiten bij de motie van de heer Asruf die hij indient. Ook wij zien natuurlijk het grote belang van het openbaar vervoer voor Amsterdam. En wij zijn ook van mening dat dat moet worden ondersteund vanuit het Rijk. Dat is niet eenvoudig. Wij zijn ook niet altijd van het roepen naar Den Haag.

En inderdaad, ik had de heer Asruf al op Twitter allerlei oproepen zien doen aan mijn collega’s in Den Haag: ‘Regel het dan in Den Haag’. Nou, dan overschat u een beetje mijn invloed, maar mijnheer Asruf, ik ben het wel eens met de oproep vanuit de gemeente Amsterdam aan de wethouder om zich te blijven inzetten voor het openbaar vervoer in Amsterdam. En ik zie een interruptie, voorzitter. (De heer KREUGER: Ja dank u wel, voorzitter. Ja, want ik heb even die motie erbij gepakt, waar u net in de interruptie aan mij, sorry, waar de heer Wijnants in de interruptie aan mij aan refereerde. En dat er in die motie wordt gevraagd om inderdaad te kijken waar er mogelijk bezuinigd kan worden en dat in kaart te brengen. Kan hij mij citeren waar dat in het dictum staat?) Nou voorzitter, nee, ik heb het dictum hier niet voor me. Maar zoals ik de motie van de heer Asruf heb begrepen, is het een onderdeel van de motie. Als dat niet zo is, dan is het een andere motie, maar het is in ieder geval een vraag die we aan de wethouder sowieso hebben, want die scenario’s inplannen, dat is gewoon een essentieel onderdeel. Dus dat zal een van de belangrijke vragen zijn die we aan de wethouder hebben. De VOORZITTER: Oké, dan komt u aan het einde van uw bijdrage. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Wijnants. De heer WIJNANTS: Ja voorzitter, nee inderdaad.

De vraag aan de wethouder is: op welke manier kunnen we die scenario’s wel verwezenlijken en ook de raad op de hoogte houden van de voortgang daarvan? Dat is denk ik wel een essentieel onderdeel, want we moeten hier als raad natuurlijk wel vinger aan de pols houden. Ik denk dat de heer Kreuger terecht heeft gezegd dat dit primair ook bij de Vervoerregio ligt, dat is natuurlijk het orgaan waar dit moet worden geregeld. Het is de Vervoerregio die de GVBconcessie vaststelt, dus daar moet het worden geregeld. Ja.

22

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

(De heer ASRUF: Voorzitter, ter verduidelijking: in het dictum staat dus niet iets opgenomen over de scenario’s, maar dat is wel een vraag die ik aan de wethouder heb gesteld.) Dank u, voorzitter en dank aan de heer Asruf voor deze verduidelijking. Dus dat is een vraag waar we ons van harte bij aansluiten. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kabamba. Mevrouw KABAMBA: Bedankt, voorzitter. Er is natuurlijk heel veel gezegd, dus ik wil alleen maar toevoegen aan de moties die we… (De VOORZITTER: Excuses voor de onderbreking, gaat u verder.) Oké. Er is natuurlijk al heel wat gezegd en wij ondersteunen daarom ook de moties. Wat belangrijk is: vanuit deze raad is er al langer gestuurd op een autoluwe stad natuurlijk. Er is gestuurd op meer gebruik van het OV in plaats van de auto. We hebben het vaak gehad over het klimaat en toch is er een inkrimping onderweg die mensen vooral aan de rand van de stad dwingt om toch de auto te kunnen pakken als ze die hebben. Daarnaast is het zo dat deze stad ook bereikbaar moet blijven voor mensen die slechter ter been zijn. En het schrappen van lijnen zorgt ervoor dat je een langer stuk moet lopen, afhankelijker wordt van hulpbehoevende middelen, zoals vervoer voor mensen die minder goed ter been zijn.

En we denken niet aan de gezinnen, tenminste, wij denken wel aan de gezinnen, maar er wordt niet gedacht aan de gezinnen die groter zijn met kleine kinderen die niet de gelden hebben voor een boedelbak, of veel te ver wonen om de afstand die ze op dit moment met het OV kunnen overbruggen, op een andere manier te kunnen doen. Dus ik geef graag mee en voeg graag toe dat er ontzettend veel kwetsbare groepen naast kwetsbare buurten zijn en die ontzettend hard geraakt kunnen worden hierdoor, zullen geraakt worden hierdoor en dat zal ook weer terugkomen in kosten die de gemeente moet betalen. Dus zoals wij hierin staan, zoals ik hierin sta is het van noodzakelijk belang om het OV niet alleen maar te behouden zoals het is, maar t e verbeteren en goedkoper te maken. En vooral niet te werken met bedrijven die het dan duurder maken en beschikbaar zijn, maar betaalbaar houden via het GVB. En we hebben nog steeds werklozen in deze stad, dus we kunnen ook de knappe koppen bij elkaar zetten om te kijken hoe wij werkzoekenden kunnen koppelen met het GVB, zodat ze niet met het personeelstekort te maken hebben, waardoor lijnen moeten verdwijnen die mensen kei- en keihard nodig hebben. Vooral aan de randen van de stad. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel voor uw heldere bijdrage. En dan geef ik graag het woord aan de heer Ernsting. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Ernsting.

De heer ERNSTING: Ja dank u wel, voorzitter. GroenLinks sluit zich ook aan bij de raadsbrede oproep om de beschikbaarheidsvergoeding in stand te houden en steunt ook de wethouder in die tocht daarin samen met de G4 en ik geloof nog heel veel andere vervoerregio’s dan wel concessiegebieden dan wel concessiehouders. Dus het is heel belangrijk dat het gebeurt, want het openbaar vervoer is de belangrijkste publieke voorziening om de mobiliteitsvrijheid van de Amsterdammers te garanderen. En dat heeft te maken natuurlijk met de aantrekkelijkheid ook van het OV en daar zit ook mijn zorg. Want het dreigt dat als het aanbod inzakt, dat ook de aantrekkelijkheid van het openbaar vervoer als vervoersmodus afneemt. En als het afneemt, dan moet je het weer verder

23

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

afschalen, dan neemt de aantrekkelijkheid nog verder af. En onderdeel van die aantrekkelijkheid is inderdaad fijnmazigheid en de frequentie en het comfort en de robuustheid van het systeem. (De heer KREUGER: Ja dank u wel, voorzitter. Ja het is natuurlijk nu een soort van onderhandeling, waarbij GroenLinks volgens mij heel duidelijk zegt: nou het Rijk moet eigenlijk dat bonnetje betalen. Maar zou het voor GroenLinks, als dat de uitkomst is, ook mogelijk zijn om te zeggen: joh, we doen allebei de helft. Dus dat Amsterdam ook gewoon iets inlegt, dat we een middenweg zoeken.) Ja, het is een ingewikkeld georganiseerd systeem. Dus wij krijgen van het Rijk, de Vervoerregio, als onderdeel van de Brededoelenuitkering rijksmiddelen om OV-systemen en andere mobiliteitssystemen in stand te houden. In Amsterdam was het tot 2019 zo dat er eigenlijk geen exploitatiesubsidie meer nodig was om het openbaar vervoer zoals het was in stand te houden. Er werd veel geld verdiend bijvoorbeeld inderdaad op toeristen, waarmee de onrendabele lijnen, zo heet dat dan in economische termen, dat is niet mijn term, hoor, zo wordt dat dan genoemd, in stand konden worden gehouden. Daarvoor was er meer subsidie, exploitatiesubsidie, maar die werd inderdaad vanuit een Brededoelenuitkering, ook vanuit rijksmiddelen betaald en niet door de gemeente.

Ik denk ook niet dat we daarnaar zouden moeten streven, ik denk dat dat erg onverstandig is. (De heer KREUGER: Ja dank, voorzitter. Maar het kan natuurlijk zo zijn dat het Rijk zo meteen zegt van: ja jongens, het geld is op. En dan hebben we hier volgens mij wel met zijn allen een belang, tenminste, dat neem ik aan, om te zeggen: joh, we willen er wel voor zorgen dat die lijnen zoveel mogelijk overeind blijven. Is GroenLinks in dat geval bereid om te zeggen: nou, we kijken of we ergens anders wat geld vandaan kunnen halen? En dan regelen we het zelf, misschien niet tot aan de 90 procent bezettingsgraad, of tot aan de 100, maar dat we bijvoorbeeld op 80 uitkomen?) Nee, dat lijkt me erg onverstandig. Het lijkt me ook erg onverstandig strategisch om dat nu al aan te geven. Dan ondermijn je eigenlijk je eigen onderhandelingspositie en op dit moment is de heer Kreuger dan ook de positie van de wethouder aan het ondermijnen in haar gang naar Den Haag. Lijkt me niet verstandig. (De heer KREUGER: Ja dank, voorzitter. Ja dit is precies hetgeen waar ik net kritiek op had. Dat we hier aan het onderhandelen zijn zonder dat we concreet weten wat een bepaalde maategel voor implicaties heeft. Voor welke buurt, voor welke lijn, hoe lang duurt het om af te schalen? Ik bedoel, Den Haag weet toch ook dat wij op dit moment niet alle kaarten op tafel leggen, maar dat doen zij andersom ook niet.

Dan kunnen we het daar toch gewoon met zijn allen over hebben? Hoe kunnen we elkaar helpen? Jullie betalen zoveel, wij betalen zoveel.) Nou, ik denk gewoon eigenlijk dat de gemeente dat helemaal niet kan dragen. We hebben het over heel veel geld. De subsidie voor het OV, de exploitatiesubsidie voor het OV was 100 miljoen euro per jaar. Dus niet één keer, per jaar. Dus het gaat om serieus veel geld en dat past niet in de begroting van Amsterdam gewoonweg. (Mevrouw KABAMBA: Dit is meer een verduidelijking, niet echt een interruptie. Ik had het net over boedelbakken, ik bedoelde bakfietsen.) (De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Kabamba. Een interruptie is meestal een vraag of een korte mededeling, dus ik beschouw dit als een korte mededeling ten aanzien van bakfietsen.)

24

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Eigenlijk dacht ik ook al zoiets, voorzitter. Nou nogmaals, GroenLinks sluit zich ook van harte aan bij de brede oproep uit het hele land om die beschikbaarheidsvergoeding in stand te houden. En die beschikbaarheidsvergoeding was ook iets goeds, want in tijden van de lockdowns was er dus bijna geen vraag naar OV omdat iedereen thuis moest blijven. Maar toch bleef dat OV rijden. En ik denk dat het heel belangrijk is om die aantrekkelijkheid dus ook in stand te houden en dus ook die beschikbaarheid in stand te houden. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Bobeldijk. De heer BOBELDIJK: Ja voorzitter, dank u wel, en de SP voluit als Socialistische Partij. Ook mooi, dat hoor je niet vaak meer. Maar nu even richting het openbaar vervoer, want dat is ook ingekort net als SP. Wij ondersteunen de motie van de heer Asruf. Maar we zullen geen van de andere moties ondersteunen en laat ook meteen duidelijk zijn waarom: al die andere moties die geven de indruk dat wij het wel even met elkaar gaan oplossen. En wij waren in de commissie uitermate blij dat wethouder Van der Horst al aangaf dat ze verontwaardigd was op dit punt. In de commissie hebben we als SP tegen haar gezegd: die verontwaardiging mag wat ons betreft nog een stukje steviger. En daar is precies die motie denk ik ook, dat zetje in de rug, of dat papier dat u mee kunt nemen.

En als dat niet voldoende is horen we graag van de wethouder wat ze nog meer nodig heeft om daar keihard op in te gaan. Want het is natuurlijk al keer op keer op keer geweest dat er bezuinigd is op het openbaar vervoer. We hebben al gehoord dat die subsidies meer dan twee derde voor de coronatijd zijn bezuinigd, we hebben gehoord welke lijnen daar allemaal voor verdwenen zijn, we horen dat nachtbussen weggaan. Dus mensen die ’s avonds laat werken en daar afhankelijk van zijn, die raken hun bus kwijt. Het is ook niet logisch als je kijkt naar het landelijk beleid. Er moeten almaar meer woningen bijkomen, daar past de auto niet altijd meer. Daar hebben we het openbaar vervoer voor nodig. En tegelijkertijd geef je geen boter bij de vis op het moment dat het openbaar vervoer wel nodig is. Het gaat om milieumaatregelen, maar als je dan naar het alternatief kijkt: openbaar vervoer, dan geef je niet thuis. Dan ga je wel de boeren misschien lopen stangen straks. Zo voelt het denk ik bij die boeren ook, als je dit soort dingen dan dus niet doet. Dus mijn vraag aan wethouder Van der Horst: heeft u nog meer nodig dan deze motie, na al die moties die dus gaan zeggen van: wij gaan het wel lokaal oplossen? Ik hoop dat u die ook negatief gaat preadviseren. De VOORZITTER: Dank u. Zegt u via de voorzitter inderdaad.

En dan kijk ik even rond en volgens mij hebben alle leden die dat wilden het woord gehad voor de eerste termijn. Dus dan geef ik graag het woord aan wethouder Van der Horst voor de beantwoording van de gestelde vragen. Vanaf het spreekgestoelte als u zover bent. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST: Ja dank u wel, voorzitter, en dank u wel raad. Ik mag u niet direct aanspreken, maar ik denk dat ik u wel als geheel als raad aan mag spreken. Dit voelt als een ontzettende steun in de rug en ook zeker eentje die we hard kunnen gebruiken. En ik vind het ook oprecht echt mooi om te zien hoeveel gezamenlijkheid hier is en nou, dat we met zijn allen ons echt zo’n zorgen maken om dit OV en dat we allemaal zien wat de negatieve gevolgen zullen zijn als we dit moeten gaan

25

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

afschalen. Dus dit is eigenlijk echt wel sowieso een heel goed signaal. En de heer Bobeldijk vroeg: wat kunnen we nog meer doen? Daar kom ik zo op terug, want daar heb ik nog wel een ideetje voor. Maar goed, we hebben het natuurlijk twee weken geleden hier ook over gehad en daarna heb ik pas wat in het Parool geroepen. Maar eerst, in antwoord ook op de actualiteit van mevrouw Moeskops, al eerder hier echt de zorgen geuit over wat er staat te gebeuren. Vervolgens in de media toch ook maar gestapt, inderdaad omdat we merken dat de druk moet worden opgevoerd richting het Rijk, om dit echt hoog op de politieke agenda daar te krijgen. En ik heb het de vorige keer ook al gezegd, niet alleen hier merk ik nu die gezamenlijkheid in de raad, maar ook in het hele land. Het is echt ongelooflijk met hoeveel verschillende kleuren van politieke partijen we met zijn allen echt die lobby voeren richting het Rijk, omdat zij inderdaad in eerste instantie de verantwoordelijkheid hebben om ons ook hierin te ondersteunen. En ja, ik ben in gesprek met de staatssecretaris, ik heb gezegd: al vanaf dag één ben ik met dit dossier bezig en schrok ik me best wel rot. Het gaat nog niet helemaal zoals we willen, maar de gesprekken zijn ook nog gaande. Dus we zitten nog echt in een gesprek.

We hadden natuurlijk al veel liever eerder duidelijkheid gehad, maar zolang dit gesprek gaande is, is er ook echt nog wel hoop om dit tot een goed einde te brengen met elkaar. En ik snap nu goed dat er natuurlijk hier in de raad al heel erg voorgesorteerd wil worden van: oké, maar als het nou niet lukt, wat dan, en welke scenario’s zijn er, et cetera. En ik wil er natuurlijk heel graag antwoord op geven en tegelijkertijd, nou ja, ook de heer Kreuger vroeg het al, over de verschillende petten die er zijn. Ik ben nog niet eens officieel nu voorzitter van de Regioraad, want word 5 juli pas geïnstalleerd, maar uiteraard ben ik al wel een beetje operationeel. En daar zal ook het gesprek worden gevoerd. Als we daar verder inhoudelijk op in willen gaan wat de gevolgen zijn, is het ook even vanuit de pet dan vanuit de Regioraad gek om dat in een gemeenteraad te doen, want dat moet je eigenlijk gezamenlijk voor alle veertien gemeentes tegelijkertijd in die Regioraad doen. Dus daar is, denk ik, het moment om dit soort dingen te bespreken. We zullen ook, vanuit de Regioraad uiteraard, het db van de Regioraad, ook die Regioraad op de hoogte houden. En uiteraard op het moment dat we dat doen zullen we ook de gemeenteraden informeren en op de hoogte stellen. Dus dat is even het proces zoals dat werkt, waarbij we nu eerst nog even keihard de lobby inzetten.

(De heer KREUGER: Ja dank u wel, voorzitter. Er werd net door de fractie van DENK gevraagd of er bezuinigingen zijn, of er scenario’s voor de bezuinigingen zijn. Maar toen ging u er niet op in of die er zijn. Dus ik ben wel benieuwd: zijn die er, ja ofte nee? Of er bezuinigingen zijn? Ik begrijp de vraag niet. (De heer KREUGER: Scenario’s voor de bezuinigingen.) Ja, ik kom zo op dit allemaal nog, hoor. Ik ga dit afpellen, maar inderdaad dan meteen nu als antwoord op uw vragen. Het proces loopt dat we nu ook in gesprek zijn met het GVB over de verschillende dingen die er kunnen gebeuren. Het is niet dat er nu al een heel plan klaarligt met: dit is het exact. Dat is nog niet aan de hand. Dat ook is nog in bespreking en is natuurlijk ook afhankelijk van waar het Rijk uiteindelijk weer mee komt. Dus alles is op dit moment nog erg aan het schuiven en het zal in de komende weken helderder worden waar het precies heen gaat. 30 juni is er ook een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer. Dan zal ook de Tweede Kamer het erover hebben. Dus dat is ook wel echt een soort van moment in de planning waarop het duidelijker gaat worden: hé komt daar iets vanuit het Rijk of niet? En op 5 juli is de Regioraad. En uiteraard gaan we binnenkort ook weer verder spreken met het GVB over wat er allemaal op tafel ligt.

26

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

(De heer KREUGER: Ja dank u wel, voorzitter. Ja, waarom ik er even op aansloeg is dat de wethouder zegt: dat is niet heel concreet. Maar het verhaal van 13 juni in het Parool was toch wel een beetje concreet, want daar staat gewoon, dat het kan betekenen dat metro’s ’s avonds niet rijden, of dat er inderdaad minder bussen aan de randen van de stad komen te rijden. Dus dat zijn toch echt wel een paar concrete opties die de wethouder zelf al noemt.) (De VOORZITTER: De wethouder vervolgt haar betoog en wellicht kunt u daarna uw betoog verder vervolgen, waar u op de vraag nog ingaat.) Het is goed dat u dit nog even concretiseert, dan begrijp ik waar de vraag vandaan komt. Kijk, er zijn heel veel dingen mogelijk, alleen dit is nog niet een of ander concreet scenario. Het is meer: wat kan er allemaal eventueel gebeuren als je 30 procent moet afschalen? Ja, dat kan van alles zijn. Maar daar zijn nog geen keuzes over gemaakt. Maar inderdaad, je kan denken aan dit, je kan denken aan dat, je kan denken aan zus en zo. Het is ook een beetje om gevoel te krijgen bij dat het gewoon pijn gaat doen. Überhaupt, als je 30 procent afschaalt, dat gaat pijn doen, echt behoorlijk veel pijn doen. En ik vond het een goede vraag van u: wat betekent het nou om af te schalen en daarna weer op te kunnen schalen? Daar stelde u een vraag over.

Dat is een hele relevante vraag natuurlijk, want anders zou u denken: nou, een beetje afschalen, een beetje opschalen, als dat allemaal binnen een paar maanden geregeld is dan. Ja, dan hebben we een ander soort natuurlijk probleem of gesprek dan als dat jaren gaat duren. Nou, u maakt zelf de vergelijking met Schiphol, maar zover kan ik nog niet gaan in mijn informatie. Maar wat ik wel weet is, dat het niet voor niets is dat we voor de zomer al het besluit moeten genomen hebben over een dienstregeling, omdat het echt wel even tijd kost om zoiets überhaupt te hebben. Het is nu al best wel schaars, het personeel. Op het moment dat je gaat afschalen en dan zoveel, het is heel erg spannend of je dat erna weer terugkrijgt, dat gaat waarschijnlijk jaren duren. Want ik begrijp heel erg goed de suggestie om te kijken of we mensen zonder baan op dit moment kunnen inzetten daarvoor. Maar er zijn wel gewoon opleidingen voor nodig om zoiets te doen, je kunt niet zomaar een tram besturen. En al dat soort dingen. Als mensen eenmaal een andere baan hebben gevonden, dan ja, vind ze maar weer eens terug. Dus dat is nu een van de zorgen die er nu zijn als je gaat afschalen.

Nog extra er bovenop natuurlijk: wat gaat het doen met de reizigers? Nou ja, de heer Ernsting noemde het ook al, als je het nu onaantrekkelijk maakt, wanneer komen de reizigers dan nog terug of kiezen ze dan voor oude of andere gewoontes die we juist natuurlijk met het oog op de toekomst zo graag met zijn allen in het OV willen hebben. Nou ja, dat zijn allemaal zorgen en vragen die hier heel relevant zijn. (De heer KREUGER: Ja, dank u wel voorzitter. Ja kijk, het wordt weer niet echt concreet en de reden dat ik vraag naar die concrete voorbeelden, is omdat er in de Vervoerregio is gezegd, dat is dezelfde pet als die de wethouder hier ook op heeft, dat er een prioriteringsladder is en dat die ladder gewoon al bestaat. En dan is gewoon de vraag: waarom mogen wij die ladder niet zien? Want hij bestaat al. Dat is het hele ding. Dat kan wat mij betreft, als je niet je eigen ruiten wilt ingooien ook onder geheimhouding. Maar waarom kunnen wij dat niet inzien? Dan kunnen we gewoon zien waar we het over hebben.) Ik vind dat echt een andere vraag dan die u net stelde. Gewoon: liggen er scenario’s of heeft u een ladder die u kunt sturen? Dat zijn wat mij betreft echt twee verschillende vragen, dus volgens mij is daar niet echt een of andere onduidelijkheid over.

27

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Ik heb nu even de pet van wethouder op moet ik zeggen, ik ga nu even niet namens de Regioraad spreken. Daar moet ik even nu scherp in zijn. Dus ik zal straks met mijn andere pet daar even kijken of we namens de Regioraad u zoiets toe kunnen sturen. Ik zal dat signaal aan mijzelf doorgeven daar. Ja, het spijt me dat het zo raar is, een nieuwe wereld. Maar hier zal ik gewoon dat signaal doorgeven om te kijken of we dat wat concreter naar u toe kunnen sturen en dan meteen ook naar de andere gemeentes die er zijn. O, ik wou net op de vragen antwoord geven. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ik was eigenlijk blij verbaasd met wat u zei over dat alles nu nog eigenlijk onbestemd is en fluïde in de Vervoerregio. Want ik las in dat artikel in het Parool dat OV-bedrijven en onder meer de Vervoerregio Amsterdam zeggen: ‘De tijd dringt. Als het OV-aanbod moet worden teruggeschroefd dan moeten daarvoor deze maand nog onomkeerbare besluiten worden genomen. Alle mogelijke maatregelen zijn al voorbereid.’ Einde citaat. Maar dat is dus gewoon niet zo?) We zijn nu daar echt nog over in gesprek. Dus die informatie heb ik ook echt niet. Als het GVB zegt dat alle scenario’s er al liggen, die informatie heb ik nog niet. Maar ik heb deze week nog afspraken met het GVB om daar verder over te spreken en dan zullen we het verder kunnen gaan concretiseren. Dus tot die tijd heb ik die informatie nog niet.

Ingaand op uw vragen, heer Van Schijndel. Nou ja, ik heb net al iets gezegd over welke lijnen en opties er zijn, dat ligt dus nog gewoon heel vrij open. Inderdaad, wij kijken naar het Rijk om te kijken en pas als we weten wat daar over de brug komt, kunnen we altijd nog naar integrale afwegingen et cetera kijken. Maar in principe ligt daar de verantwoordelijkheid. Ik moet overigens wel tegen de heer Ernsting zeggen: het is wel goed om te beseffen, dit is geen doorzetting van de coronasteun, dat is niet wat wij vragen. Dus wij vragen niet om het doorzetten van een beschikbaarheidsvergoeding. Ik denk dat het wel belangrijk is om te zeggen: coronasteun is voorbij, we vragen alleen om een garantstelling. We vragen niet meteen: kom maar over de brug met allemaal geld. Nee, we vragen, ook omdat er onduidelijkheid is inderdaad, ook de heer Boomsma gaf dan aan, over de prognoses voor komend jaar. Wij in de regio’s, en niet alleen deze regio, maar ook andere regio’s hebben hele andere cijfers waar de vervoerders ook gewoon mee rekenen dan het Rijk met de KiM-cijfers. En een van die dingen is, dat dat op basis is van alleen enquêtes over mogelijk gedrag van mensen. Maar de cijfers van de vervoerders gaan over het daadwerkelijke gedrag van mensen. En ook het aantal reizigers dat er terugkomt staat niet gelijk aan de opbrengsten.

Er zijn namelijk mensen, bijvoorbeeld de studenten en de andere reizigers die relatief minder geld betalen voor hun reizen, zij komen eerder terug dan bijvoorbeeld de toeristen die wat hogere tickets betalen. Dus je kan dat niet helemaal één op één vertalen naar of je inderdaad geld hebt voor dat hele openbaar vervoer. (Mevrouw KABAMBA: Even terugkomend op de woorden van een trambestuurder of een busbestuurder, als we nu het internet opgaan om te kunnen werken bij het GVB kost het twee tot drie maanden om een bestuurder te worden. Dus het is op best wel korte termijn mogelijk om mensen in die positie te krijgen. Daarnaast is deze stad berucht om werkzoekenden die prima opleidingen hebben, maar het past gewoon niet bij de arbeidsmarkt. Dus ik zie daar allemaal mogelijkheden. En dat wou ik nog even mededelen als korte interruptie.) Dank u wel. Het is altijd goed, denk ik, om mij ook in het college scherp te houden op de mogelijkheden die er wel zijn om mensen weer aan het werk te krijgen. Dus die zit zeker nu in mijn hoofd.

28

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Even terugkomend nog op de cijfers waar ik het over had. Dus daar zit inderdaad een discrepantie in hoe de cijfers worden geïnterpreteerd en op basis waarvan we rekenen. Inmiddels zijn we wel daar goed over in gesprek met het Rijk. Dat kost wel even wat heen en weer praten. Maar ook wel doordat daar wat nuancering aan zit en we vragen ook niet gewoon geld, maar een garantstelling. Want wij denken gewoon echt dat die cijfers tegenvallen. Dus in het geval dat dat zo is, hebben we een vangnet nodig, anders gaat het gewoon mis. En dan gaan de vervoerders het gewoon niet doen. En we hebben dus ook tegen het Rijk gezegd: ja u kunt rekenen hiermee, maar als vervolgens gewoon, de rest van de vervoerders rekent met cijfers die anders zijn, dan heb je alsnog een verschraalde dienstregeling. Dus we vragen om een garantstelling. Als we het niet nodig hebben, dan gaan we uiteraard zeker het geld niet gebruiken. Dus dat is even mijn antwoord daarop. Ik zie dat ik weer een interruptie heb. (De heer ASRUF: Voorzitter, dank u wel. Ik heb toch nog een vraag, want de heer Boomsma vroeg, en denk ik ook terecht, naar de prognose of in ieder geval de trend die we zien in de eerste zes maanden.

Kan de wethouder daar toch iets dieper op ingaan? Valt het mee, valt het tegen? Ik hoor het graag.) Ja, dat is nu een klein beetje lastig te zeggen, omdat tot nu toe nog niet het hele eerste halfjaar afgelopen is, maar tot nu toe zien we niet heel veel aanleiding om te denken: o, het komt allemaal wel goed volgend jaar. Dat is in elk geval het antwoord. Nou moet ik zeggen dat het natuurlijk ook nog wel een beetje een gekke tijd was in het begin van het jaar, dus het is ook nog moeilijk om daar echt de volgende prognoses helemaal op te baseren. Maar goed, het geeft al aan hoe onzeker het op dit moment gewoon is. En dan nog even verder op de vraag van FvD. Ja, volgens mij ben ik daar wel redelijk doorheen. Het gaat over cijfers, nou daar heb ik het ook over gehad. De heer Boomsma vroeg ook nog over het worst-case-scenario. Nou, daar heb ik het, denk ik, ook over gehad, over hoeveel onzekerheden daar eigenlijk nog inzitten in al die scenario’s. En de cijfers, ook iets over gezegd. Ja, en natuurlijk dank, denk ik, alleen maar voor de motie die er ligt met een brede steun van iedereen. Ik denk dat die ook vooral kan helpen richting het Rijk, dus ik kan die alleen maar omarmen.

De heer Bobeldijk zit nu even te smoezen, maar ik nog even in antwoord op uw vraag -ja nee, daar ging ik van uit-, we hebben met alle regio’s samen ook nog bedacht: we zijn nu als bestuurders allemaal wel aan het lobbyen, maar hoe kunnen we nu nog beter gebruikmaken van iedereen die zich zo evident ook zorgen maakt over het openbaar vervoer? En daarvoor willen we eigenlijk, dat kan ik morgen naar u toesturen, we zorgen dat zoveel mogelijk gemeenteraadsleden door het hele land en Statenleden door het hele land de brief, we hebben al eerder een brief gestuurd, een nieuwe brief ook medeondertekenen. Daar wordt het signaal gewoon nog krachtiger van, om met zijn allen te laten zien hoe belangrijk het openbaar vervoer voor ons is. En dat gaat niet alleen om Amsterdam en ook niet alleen om deze regio. Echt, van Zeeland tot Groningen, van Amsterdam tot Rotterdam, we zijn het er allemaal mee eens, we moeten het nog beter laten zien, denk ik. Dus heel graag, als u allen dat wil ondertekenen, ik zal het naar u toesturen als het er is. (De heer BOBELDIJK: Ja, onze handtekening heeft u natuurlijk sowieso, dat is logisch gezien het betoog.

Er is ook nog een pamflet verspreid van allerlei organisaties, Milieudefensie, ROVER, het is te lang om op te noemen, maar ook daarin hoop ik dat misschien de wethouder zegt: wat ons betreft gaat de gemeente Amsterdam ook nog op dat pamflet, want dat zegt volgens mij ook wat we willen.)

29

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Even formeel, daar staat de Vervoerregio bij. Dus dat is even nog, met de pet. Wij supporten dat vol met het OV, die hele campagne, daar heb ik ook over getwitterd namens de Vervoerregio en zo. Dus ja, daar staan we zeker bij. En deze brief nog even met jullie allemaal. De VOORZITTER: Via de voorzitter zeggen we dat inderdaad. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Moeskops voor een interruptie. Mevrouw MOESKOPS: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ja ik heb één vraag aan de wethouder die voor mijn gevoel nog een beetje openstaat. Want ik ben toch nog wel nieuwsgierig hoe zij, en dan heb ik het niet over de inhoud, maar juist procedureel, het vervolgtraject ziet. Dus hoe zit het nou precies met die Vervoerregio en de taakverdeling? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST: Er is een vervolgplan, dat wordt gemaakt door de vervoerder, de GVB, en het dagelijks bestuur van de Vervoerregio, dat zijn drie leden, die moeten dat voorstel goedkeuren en de gemeente Amsterdam wordt dan natuurlijk ook echt ambtelijk et cetera in dat proces betrokken, en kunnen wensen meegeven, en ook stadsdelen kunnen eventueel dat soort wensen meegeven. En dan vraag je je natuurlijk af: en wat kan de gemeenteraad dan doen? Nou, dit debat voeren en mij steunen richting het Rijk, dat is één.

Maar, daar ga ik weer, via de Regioraad en de Regioraadsleden kunnen ze hun inbreng in de Regioraad geven. En, nou ja dat zei ik net al, jullie kunnen een inspanning leveren om de belangen van de gemeente goed op tafel te leggen, ook daar. En de Regioraad kan het dagelijks bestuur zorg- en aandachtspunten meegeven, bijvoorbeeld ook aan de hand van moties et cetera. Dus dat is wat de Regioraad kan doen. Maar goed, het dingetje is natuurlijk de financiële haalbaarheid daarvan, dat is natuurlijk ook wel duidelijk. En het college heeft eigenlijk geen rol bij de totstandkoming van de plannen. Het ligt dan echt bij de Vervoerregio. Maar goed, daar zit ik dus met twee petten op. Is dat een antwoord op uw vraag? En het doel is dus, zodra de Regioraad geïnformeerd wordt, ook de gemeenteraden te informeren. Dus dat gaat gewoon echt parallel, daar zorgen we dan heel zorgvuldig voor. Dan heb ik nog de moties van de heer Van Schijndel. Die moet ik helaas negatief preadviseren. De vervoerregio gaat over het openbaar vervoer. Ik denk ook niet dat dat nu heel zinvol is om een eigen OV-fonds te creëren. Ik zou niet zo goed weten op dit moment van welk geld. En ik denk ook dat we niet de verwachting nu moeten scheppen, en creëren dat we onrendabel en wel rendabel ook heel erg van elkaar gaan scheiden. Volgens mij moeten we het altijd hebben over één pakket.

En uw andere motie gaat over het onderzoek doen naar de mogelijkheid om nieuwe afspraken, ruimte te creëren, meerdere OV-aanbieders gaat dat over. Nou, dat kan niet. Als Vervoerregio geef je een concessie aan één partij, daar kunnen niet allerlei andere partijen doorheen, dat is gewoon ook wettelijk vastgelegd. Dus in die zin moet ik die ook ontraden. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ja dank u, voorzitter. Ja, wethouder Van der Horst zegt: het is gewoon wettelijk zo, er kan er maar eentje zijn en dat is in Amsterdam dus GVB, maar elders in de Vervoerregio zullen andere ook worden ingeschakeld, denk ik toch? Anyway, dus voor het grondgebied van Amsterdam hebben we te maken met het GVB, als vanouds, is verzelfstandigd, krijgt een concessie. Weet u wel zeker dat

30

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

een concessie volkomen ongeclausuleerd moet zijn? Dus als bijvoorbeeld GVB zegt: ja deze lijn dat is gewoon niet meer te doen, die moeten we afstoten, dan is het jammer, helaas, dan valt er niks meer aan te doen. Is dat zo?) Dank u wel, voorzitter. Er zijn allerlei voorwaarden verbonden aan een concessie en allerlei afspraken, en ja, die zijn gewoon helemaal vastgelegd. Dus dat is het antwoord. Het is niet een soort vrijbrief van doet u maar wat.

(De heer VAN SCHIJNDEL: Ja inderdaad, talloze voorwaarden zitten in die concessie en er moet ook op worden gelet, uiteraard, zeg ik via de voorzitter, dat de juiste voorwaarden worden gesteld. En als bijvoorbeeld als een buslijn niet meer rendabel is, wordt afgestoten, dat misschien dan busjes in plaats van zulke grote bussen worden ingezet, als alternatief, als vervangend vervoer voor de buurt die dat nodig heeft. Dat kun je gewoon stellen als voorwaarde.) Voorzitter, ik waardeer deze creativiteit en ik denk dat we alles moeten gaan bekijken op het moment dat het echt zover komt dat we moeten gaan afschalen. Ik denk wel dat we dat gewoon in een heel goed gesprek met het GVB moeten doen over wat er allemaal wel en niet kan. Want er zitten overal altijd weer haken en ogen aan. Maar laat ik het zo zeggen dat ik ook heel goed de raad heb gehoord en natuurlijk al eerder dat er bepaalde voorwaarden ontzettend belangrijk zijn en dat we niet mensen willen gaan uitsluiten die überhaupt nog van A naar B kunnen komen. Dus dat zit tussen ieders oren, zeker. Ik heb nog wel wat vragen liggen, denk ik, om even te kijken of ik alles gehad heb.

De heer Kreuger vroeg ook nog iets over het ophogen van de tickets: kunnen we dat niet gewoon doen om wat geld te verdienen? Nou, mijn informatie op dit moment is dat we daar de reizigers op dit moment niet mee terug gaan halen en dat het momenteel al als best wel duur wordt ervaren, ook door toeristen. En we moeten die natuurlijk wel het openbaar vervoer überhaupt inkrijgen om niet gewoon een alternatief te kiezen. Maar weet u, uiteindelijk kan alles op tafel komen als de druk groot genoeg is, maar het lijkt nu niet het meest logische middel van: o dat doen we even en dan hebben we het allemaal geregeld. De VOORZITTER: En dan zie ik een interruptie van de heer Kreuger. Dat is echt uw laatste interruptie op dit punt. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Kreuger voor een interruptie. De heer KREUGER: Het is mijn eerste interruptie op dit punt. De VOORZITTER: Op dit onderwerp. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Kreuger voor een interruptie. De heer KREUGER: Oké. Ja, dat was niet wat ik bedoelde. Ik bedoelde niet dat we kaartjes duurder moeten maken, ik bedoel gewoon dat we de ticketverkoop aan toeristen juist moeten intensiveren. Je hebt natuurlijk op het moment dat een kaartje goedkoper wordt, dat werkt zo met elasticiteit, dan komen er meer mensen die daarvan

31

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

gebruik willen maken. Je kunt naar een punt zoeken dat er dus meer mensen het OV ingaan en dat je dus ook je inkomsten vergroot. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST: Voorzitter, ik dank de heer Kreuger voor deze verduidelijking. Ja, als dat zo zou zijn, ik denk dat het GVB dat natuurlijk op die manier dan zou voorstellen. Dus daar kunnen we prima een gesprek over voeren van: hé is dit nou een meest ideaal tickettarief en kunnen we niet nog meer mensen het OV in krijgen? Natuurlijk is dat niet alleen voor het toerisme en de ticketverkoop daar gewoon een vraag. Ook voor de komende jaren wordt dat überhaupt meer: hoe verleiden we nou zoveel mogelijk mensen om gebruik te maken van het openbaar vervoer, zodat die lijnen ook allemaal beter opgebracht kunnen worden. Dus dat is denk ik gewoon heel breed. En dat kan inderdaad met nadenken over tickets. Daarom is ook het verhogen bijvoorbeeld soms juist onhandig omdat je dan weer minder tickets verkoopt. Dat soort dingen, daar wordt echt sowieso wel over nagedacht, ook door het GVB. Voorzitter, ik ben nog even aan het kijken of ik nog iets gemist heb. De VOORZITTER: Er is nog een motie van de heer Koyuncu in ieder geval. Dat is motie 266, inzake het ontzien van de gebieden waar het openbaar vervoer momenteel onder de maat is bij de bezuiniging. Wethouder VAN DER HORST: Excuus, excuus. Ja.

Nee, daar is ook geen bezwaar. Dus dat gaat, dat zei ik volgens mij net al een beetje meer op inhoud, maar nog niet concreet op de motie. Excuus daarvoor, maar dat kunnen we gewoon omarmen. De VOORZITTER: Dan bent u daarmee aan het einde gekomen van uw bijdrage neem ik aan, in de eerste termijn. Dank u wel. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Moeskops. De VOORZITTER: Mevrouw, uw microfoon staat niet aan. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Moeskops. Mevrouw MOESKOPS: Dank u wel mevrouw de voorzitter, nu wel. Een hele korte. Gegeven het brede geluid in deze raad, zou ik eigenlijk ook alle deelnemers aan de Regioraad uit deze raad willen oproepen om, ondanks het feit dat wij dat in Amsterdam niet zo vaak doen, eens een keer met elkaar af te stemmen van tevoren wat wij in de Regioraad kunnen betekenen met elkaar om ook daar de oproep te doen aan dat gremium om hetzelfde geluid met hart voor het OV over te brengen. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Kreuger voor een tweede termijn. De heer KREUGER: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb het idee dat de wethouder de gemeenteraad niet zo heel erg serieus neemt.

En ja ik hoor meteen gekuch en gesteun en gekreun, maar dat heeft ermee te maken, en dat werd net door de heer Van Schijndel voorgelezen bij de interruptiemicrofoon, en daarin wordt gezegd dat het GVB en de vervoerregio alle denkbare maatregelen al hebben voorbereid. Ik heb ook gevraagd naar die prioriteringsladder, waarvan de Vervoerregio dus zegt dat die er is. Dan

32

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

vragen wij hier aan de wethouder, die ook aandeelhouder is van het GVB, of die dingen er zijn, of die maatregelen bekend zijn, en dan zegt zij iedere keer: nee. En dan kan het inderdaad zo zijn dat zij dat niet weet, maar dat lijkt me ook heel sterk, want dit staat op 13 juni in het Parool. Nou, als ik wethouder Vervoer en Mobiliteit zou zijn, tevens aandeelhouder van het GVB, had ik denk ik binnen één minuut aan de telefoon gehangen en gevraagd: jongens, wat is hier allemaal aan de hand? Dus de vraag is eigenlijk: is dat überhaupt geprobeerd? En indien ‘nee’, waarom heeft de wethouder dat dan niet gedaan, want er staat hier gewoon echt in het Parool dat het GVB en de Vervoerregio hebben gezegd dat er gewoon concrete voorstellen liggen. En ja, de wethouder kent die niet, dus ja, het kan niet allebei waar zijn. De VOORZITTER: Uw vraag is helder, denk ik. Maar niet alles wat in het Parool staat moet u altijd geloven natuurlijk. Excuus, de heer Asruf, u heeft het woord voor de tweede termijn. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Asruf voor de tweede termijn. De heer ASRUF: Ja, ik ben best klein, dus ik snap het wel. Voorzitter, als een partij aangeeft dat deze wethouder de gemeenteraad niet serieus neemt, dan wil ik één ding wel heel duidelijk maken: als we deze bijdrage hebben gezien van deze wethouder dan is het heel duidelijk dat ze ons serieus neemt.

Ze zet vol in voor de belangen van de stad Amsterdam en voor de Amsterdammers. Dat wil ik als eerste gemarkeerd hebben. Ten tweede, voorzitter, ik heb naar dit debat geluisterd en hoe meer ik de vragen hoor, hoe meer ik voorstander ben om de kaarten tegen de borst te houden richting het Rijk. Dus dat zou ook mijn tip, advies zijn richting de wethouder: deel niet te veel hier in deze zaal en ga vooral de strijd aan met het Rijk. Het laatste punt is de brief waar u onze handtekening voor vraagt, op mijn steun kunt u rekenen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Zijn er nog meer leden voor de tweede termijn? De heer Van Schijndel en ik waarschuw u, u heeft nog weinig spreektijd, gaat uw gang, minder dan een minuut. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Schijndel. De heer VAN SCHIJNDEL: Ja dank u, voorzitter. Even een principieel punt. Hier zien we dat gemeenschappelijke regelingen, dat daarin, zoals die Vervoerregio, de democratie verdwijnt. Laten we wel wezen. Dus voor de grote stad Amsterdam hebben we het GVB, die doen allerlei lijnen en zo. En dat is nu allemaal gestoken in die Vervoerregio, omdat er ook wel vervoer is tussen Haarlem en Amsterdam en met Zaanstad. Dat weet ik allemaal wel, maar voor de stad Amsterdam moeten wij gewoon meegeven aan de wethouder wat de inzet zou moeten zijn en daar zou zij, denk ik, graag goede nota van willen nemen.

De VOORZITTER: Dank u wel. En dan geeft ik nu het woord aan de wethouder, als u daar klaar voor bent, voor de beantwoording van de vragen in de tweede termijn. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst.

33

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Wethouder VAN DER HORST: Ja, dank u voorzitter. Ja, mevrouw Moeskops deed eigenlijk een oproep aan de raad. Ik vind het een goed idee, maar ik ga er niet over. De Vervoerregio is gewoon een democratische laag waar u uw inbreng kan hebben. Dat ook als antwoord op de heer Van Schijndel, denk ik, dat het juist wordt gezegd: het is niet democratisch. Ik denk dat het interessant is om dat eens om te draaien en de Vervoerregio juist als democratisch orgaan nog sterker te gaan gebruiken. Want Amsterdam is geen eiland, dat staat zelfs in het coalitieakkoord. En ik denk dat het gewoon echt heel goed is om te beseffen wat de Vervoerregio ook voor ons allemaal kan doen. En door zo’n Vervoerregio zitten we ook echt goed aan tafel bij het Rijk. En samen met al die andere Vervoerregio’s, moet je je voorstellen dat je met al die andere gemeentes apart zou moeten afstemmen. We zijn met zijn allen zo goed verenigd nu en kunnen zo mooi samenwerken. Ik vind dat ook al echt iets heel moois wat we mogen koesteren. En ik begrijp dat het af en toe enorm schuurt met hoe een gemeenteraad opereert en dat we ook hier alles willen bespreken, maar als we dat andere gremium beter kunnen gebruiken, nog beter kunnen gebruiken, dan kunnen we ook echt veel bereiken. Ook u en u en u, wil ik zeggen. Dus dat nog even. En natuurlijk, de heer Kreuger stelde ook een vraag.

We hebben echt veel contact met het GVB en binnenkort gaan we nog intensievere gesprekken in, omdat het natuurlijk steeds verder twee voor twaalf aan het worden is. Maar ja, ik ga het niet zeggen, dan krijgen we dat beeld, het is wat het is, het is nog niet duidelijk, de scenario’s liggen nog niet allemaal op tafel, want ook natuurlijk het GVB heeft het allemaal nog echt niet in kannen en kruiken of heeft redenen om nog niet alles met ons te delen. We zijn echt in afwachting van het Rijk, we zijn in afwachting van wat het allemaal gaat doen en het schuift enorm. Dus ik heb de informatie niet als het gaat over scenario’s. Ik weet alleen dat het heel veel pijn gaat doen, dat het verschillende lijnen zou kunnen gaan raken, dat het zou kunnen betekenen dat we veel minder gaan rijden. Maar ja, dat is ook een beetje gezond verstand, dat kunnen we allemaal wel bedenken. Dus ik denk dat we allemaal verschillende scenario’s kunnen bedenken waarbij het pijn gaat doen. Alleen concreet heb ik het nog niet, maar dat zal heel snel heel veel duidelijker worden. (De heer KREUGER: Ja dank u wel, voorzitter. Heeft u aan het GVB gevraagd wat de mogelijke maatregelen zijn als dat staat in de krant? Mevrouw de voorzitter. Uiteraard hebben we dat aan het GVB gevraagd en binnenkort voeren we intensievere gesprekken ook daarover om het allemaal scherp op tafel te krijgen.

En daar wil ik het denk ik ook zelf nu even bij laten qua mijn positie. (De heer KREUGER: Ja dank u wel, voorzitter. Nog twee trouwens. Want nu beginnen we wel ergens te komen. Want net was het antwoord nog: ik wist het niet, of ik weet het niet. Maar nu is het antwoord: ja, ik heb er wel met het GVB over gebeld, maar we willen het nog niet naar buiten brengen. Dus welke van de twee is nou de waarheid?) Voorzitter, de heer Kreuger maakt van ‘we hebben gevraagd aan het GVB hoe het zit’ naar ‘ik heb met het GVB gebeld en weet alle scenario’s inmiddels’. Dat is echt iets heel anders. Wij hebben gevraagd om meer helderheid te geven over wat het betekent die 20 tot 30 procent en binnenkort hoop ik daar veel meer duidelijkheid over te krijgen en ook veel meer de verschillende scenario’s echt verder te bespreken. Maar op dit moment heb ik die informatie niet en ik weet ook niet, ja, volgens mij leidt deze discussie wat mij betreft niet tot het resultaat dat we allemaal willen. Binnenkort gaat dit duidelijker worden en kunnen we het er verder over hebben. (De heer KREUGER: Ja dank u wel, voorzitter. Ja kunnen we dan in ieder geval afspreken dat als die maatregel of die scenario’s bekend zijn dat

34

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

daarover eerst de Vervoerregio of de gemeenteraad wordt geïnformeerd, in plaats van dat wij dat bijvoorbeeld in het Parool moeten lezen?) Zeker, dat is, denk ik een toezegging die ik makkelijk kan doen. Dat is absoluut ook mijn intentie. Ik heb zelfs gisteren nog niet alles in een bepaalde krant willen zeggen, juist omdat ik graag eerst de vragen van de heer Kreuger hier wou beantwoorden in plaats van in een zekere krant. Waardoor het misschien daardoor wat vager overkwam, maar ik hecht er nou juist aan om het eerst hier te bespreken. Dus daar kunt u via mijn toezegging van op aan. Wat vervolgens natuurlijk niet kan, ik ben niet het GVB of anderen, maar ik zal ze ook zeker zeggen om dat met zijn allen eerst naar de Regioraad en naar u te sturen. De VOORZITTER: Dank u wel. En dan denk ik dat we hiermee aan het einde komen van de tweede termijn en aan de beraadslaging van agendapunt 22. En de moties zullen in stemming worden gebracht bij het stemblok. De discussie wordt gesloten. En voordat we dan verder gaan met agendapunt 23, waarvoor ook een voorzitterswissel zal zijn, zullen we even pauzeren en dat zullen we doen tot 21.40 uur, zodat we met gezwinde spoed verder met de agenda kunnen. Dank u wel.

De VOORZITTER schorst de vergadering. Voorzitter: de heer Wijnants De VOORZITTER heropent de vergadering.

De VOORZITTER: Leden van de gemeenteraad, ik verzoek u allemaal uw plekken weer in te nemen. Dan gaan we snel verder, meneer Hofland, mevrouw Yemane, meneer Runderkamp, we gaan met gezwinde spoed verder met de laatste drie agendapunten voor deze vergadering. Ik heropen overigens de vergadering, dat vergeet ik elke keer te zeggen. 23. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over gunningsbesluit uitkomsten inkoopprocedures Aanvullende individuele ondersteuning (AIO) en Hulp bij huishouden (Hbh), VN2022-017672 De VOORZITTER: We gaan door met agendapunt 23, het kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het gunningsbesluit uitkomsten inkoopprocedures Aanvullende individuele ondersteuning (AIO) en Hulp bij huishouden (Hbh). Bij dit agendapunt is ook een motie ingediend, dat is motie 262.22 van de leden Hoogtanders c.s. inzake plan van aanpak kennisborging en personeelsbehoud buurtteams. De VOORZITTER deelt mee dat is ingekomen: Motie van het lid Hoogtanders c.s. inzake AIO en Hbh-herijking onderbouwing afschrijvingstermijnen, nr. 262.22

35

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - De raad inzicht te verschaffen in de achtergrond en gevolgen van dit gunningsbesluit voor de kennisopbouw, personeelsopbouw en ontwikkeling van de buurtteams; - Met de buurtteams, diens betrokken coalitiepartners en de gegunde aanbieders individuele ambulante ondersteuning een plan van aanpak te maken om kennis te borgen en personeel te behouden voor de buurtteams, en zo snel mogelijk te doen toekomen aan de raad. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Mevrouw Hoogtanders heeft bij dit agendapunt het woord gevraagd. Zijn er nog andere leden die het woord willen voeren in de eerste termijn? Mevrouw Van Pijpen. Nog andere leden? Dat is niet het geval. Dan is het mij een grote eer om het woord te geven aan mevrouw Hoogtanders voor haar maidenspeech. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Hoogtanders. Mevrouw HOOGTANDERS: Dank u, voorzitter. Voorzitter, leden van de raad, op 11 mei 2013 heb ik op een paar honderd meter hiervandaan in het Scheepvaartmuseum mijn ja-woord gegeven aan de liefde van mijn leven. Na veertig jaar, indachtig het beroemde nummer van De Havenzangers, maar ik vrees dat in deze zaal alleen mevrouw Alberts nog weet wie dat zijn, ben ik in volle overtuiging en in volledige gemeenschap van goederen getrouwd. Daarmee ging ik lijnrecht in tegen de belangrijkste levensles van mijn vader.

‘Yolanda’, zei hij altijd, ‘het huwelijk is een economische verbintenis. Die vlinders in je buik, dat gaat een keer voorbij en zorg er daarom voor dat je altijd in je eigen inkomen kunt voorzien, dat je altijd werk hebt.’ Uiteraard begreep hij wel dat die vlinders in die buik ook af en toe aandacht nodig hebben. Maar ook daarin was zijn advies even nuchter en praktisch. Vriendjes op vrijdagavond door de voordeur naar binnen, op zondagavond via de achterdeur weer naar buiten. Mijn vader was als zoon van een mijnwerker, die op zijn veertiende ging werken en opgroeide in het katholieke Limburg behoorlijk progressief. En deze levensles heeft veel van mijn keuzes beïnvloed en mij ook heel veel gebracht. Ik heb Algemene Economie gestudeerd, kreeg mijn eerste baan bij het adviesbureau van wijlen VNO-voorzitter Hans de Boer en ben in 2003 mijn eigen bureau begonnen. Zo werd ik van werknemer, ondernemer en werkgever. Het thema werk vormt tot op de dag van vandaag de rode draad in mijn leven. Ik heb er onderzoek naar gedaan, adviezen over gegeven en de afgelopen vijf jaar een sociaal werkbedrijf geleid. Als jonge vrouw heb ik ervaren hoeveel vrijheid een eigen inkomen je geeft. Toen de vlinders op een dag inderdaad niet meer vlogen, had ik de ruimte om mijn eigen keuze te maken en samen met mijn twee kleine kinderen naar Amsterdam te verhuizen.

Amsterdam, de stad waarop ik op mijn achttiende verliefd ben geworden en een verliefdheid waarvan ik hoop dat die nooit meer overgaat. Door te werken heb ik veel geleerd over mezelf en over de wereld om mij heen, en ik heb er dierbare vriendschappen aan over gehouden. Die brede maatschappelijke waarde van werk geldt niet alleen voor mij als hoogopgeleide vrouw. Als directeur van een sociaal werkbedrijf heb ik mij de afgelopen jaren ingezet om mensen naar werk te begeleiden die daarin wat extra steun konden gebruiken. Ik leerde daar Karin kennen, die al tien jaar in de bijstand zat en de structuur

36

Jaar

2022

Vergaderdatu m

22 juni 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

die het werk haar bood en de contacten die het haar bood, nodig had als houvast in een heel turbulent leven. Ryan, die als twintigjarige jongen het verkeerde pad op dreigde te gaan, maar die zich door werk los kon maken van zijn omgeving en een betere toekomst tegemoet kon gaan. Hamid, die gevlucht is en een traumatisch verleden met zich meedraagt, maar in het werk de afleiding van het gepieker vindt en de kans om nieuwe mensen te ontmoeten. Voor mij is werk, naast onderwijs, het liberale en sociale antwoord op armoede en kansenongelijkheid en biedt het de vrijheid om te zijn wie je bent en te worden wie je wilt zijn. Te veel Amsterdammers lukt het vandaag nog niet om zelf werk te vinden of zelf werk te houden. Tegelijkertijd hebben we op dit moment in deze stad in alle sectoren een groot tekort aan mensen die kunnen werken. In mijn nieuwe rol als raadslid wil ik me daarom in blijven zetten voor al die Amsterdammers die met elkaar werk willen maken van de stad. Dan nu het bruggetje naar de buurtteams. De buurtteams zijn in 2021 opgericht als laagdrempelige ondersteuning voor Amsterdammers die hulp kunnen gebruiken bij vragen op het gebied van schulden, wonen, inkomen, werk en meedoen. En ik hoop van harte dat die buurtteams daarin werk een hele centrale plaats gaan geven.

Maar daarvoor is het wel belangrijk, dat de buurtteams op sterkte zijn wat betreft kennis, maar zeker ook personeel. Om dat te bevorderen zijn de buurtteams in 2021 opgericht, de coalities van maatschappelijke dienstverleners en zorgaanbieders. Nu na de aanbesteding nog maar negen zorgaanbieders een opdracht hebben in Amsterdam, waarvan er letterlijk nog maar één een coalitiepartner is in de zeven buurtteams, maak ik mij grote zorgen over de ontwikkeling van de buurtteams, zowel in kennis-, maar zeker ook in personeelsopbouw. En ook uit de laatste informatie van de wethouder bleek dat die personeelsopbouw fors achterbleef en, gelet op de huidige tekorten, is dat een grote zorg. Daarom dien ik een motie in om de raad inzicht te geven in de achtergrond van het gunningsbesluit, de gevolgen voor de ontwikkeling van de buurtteams en, ten tweede, om samen met de buurtteams de coalitiepartners en de nieuw gegunde aanbieders een plan te maken de buurtteams op sterkte te brengen en de raad hierover zo spoedig mogelijk te informeren. (Applaus.) De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Hoogtanders. Dan dank ik u voor uw inhoudelijke en gepassioneerde maidenspeech. Ik moest denken aan mijn eigen vriendin die mijn huwelijksaanzoek beantwoordde met de opmerking dat het een juridisch construct betrof, dus dat delen we dan met elkaar.