20220217 Verslag gemeenteraad ochtend

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2022 17 februari 2022 16 maart 2022 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 17 FEBRUARI 2022 Aanwezig: de leden mevrouw Bakker (PvdD), de heer Biemond (PvdA), mevrouw Bloemberg-Issa (PvdD), de heer Blom (GroenLinks), de heer Boomsma (CDA), mevrouw Bosman (D66), de heer Boutkan (PvdA), de heer Van Dantzig (D66), de heer Ernsting (GroenLinks), de heer Flentge (SP), mevrouw De Fockert (GroenLinks), mevrouw De Grave-Verkerk (VVD), de heer Groen (GroenLinks), mevrouw Grooten (GroenLinks), mevrouw Heinhuis (PvdA), mevrouw IJmker (GroenLinks), mevrouw De Jager (D66), mevrouw Kiliç (DENK), mevrouw El Ksaihi (D66), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Kuiper (ChristenUnie), de heer Van Lammeren (Partij voor de Dieren), mevrouw Marttin (VVD), de heer Mbarki (PvdA), mevrouw Nadif (GroenLinks), mevrouw Nanninga (JA21), mevrouw Naoum Néhmé (VVD), mevrouw Van Pijpen (GroenLinks), mevrouw Poot (VVD), mevrouw Van Renssen (GroenLinks), mevrouw Rooderkerk (D66), mevrouw La Rose (PvdA), de heer Van Schijndel (Forum voor Democratie), de heer Schreuders (Democratisch Socialisten Amsterdam), mevrouw Van Soest (PvdO), de heer Taimounti (NIDA), de heer Torn (VVD), de heer Veldhuyzen (BIJ1), de heer Vroege (D66), de heer Vink (D66), de heer Warmerdam (D66) en de heer Yilmaz (DENK) Afwezig: de heer N.T.

Bakker (SP), mevrouw Roosma (GroenLinks) Aanwezig: de wethouders mevrouw Van Doorninck (Duurzaamheid en Circulaire Economie, Ruimtelijke Ordening, Grondzaken en Energietransitie), de heer Everhardt (Financiën, Economische Zaken, Lucht- en Zeevaart, Deelnemingen, Zuidas en Marineterrein), de heer Groot Wassink (Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering (inclusief Bestuurlijk Stelsel), Coördinatie Bedrijfsvoering, Inkoop, Sociale Zaken, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden), mevrouw Kukenheim (Zorg, Jeugd(zorg), Mbo-agenda, Beroepsonderwijs en Toeleiding Arbeidsmarkt, Preventie Jeugdcriminaliteit, Sport en Recreatie, Ouderen), mevrouw Meliani (Kunst en Cultuur, Monumenten en Erfgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie en Gemeentelijk Vastgoed), mevrouw Moorman (Onderwijs, Volwasseneneducatie, Laaggeletterdheid en Inburgering, Voorschool, Kinderopvang en Naschoolse voorzieningen, Armoede en Schuldhulpverlening), de heer De Vries (Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water) en de heer Wedemeijer (Bouwen en Wonen, Openbare Ruimte en Groen, Ontwikkelbuurten, Dierenwelzijn en Reiniging) Afwezig: burgemeester mevrouw Halsema (Openbare Orde en Veiligheid, Algemene Zaken, Integraal Veiligheidsbeleid, Juridische Zaken, Internationale Samenwerking, Bestuursdienst, Regelgeving en Handhaving, Juridische Zaken, Communicatie),

1

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ochtendzitting op donderdag 17 februari 2022 Voorzitter: mevrouw F. Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: het raadslid mevrouw A.L. Bakker Raadsgriffier: mevrouw Houtman Verslaglegging: mevrouw Smakman (Notuleerservice Nederland)

Voorzitter: mevrouw A.L. Bakker De VOORZITTER heropent de vergadering om 09.04 uur. De VOORZITTER: Goedemorgen, allemaal. Ik hervat deze raadsvergadering. Het is vandaag 17 februari. Gisteren zijn we om 13.00 ’s middags op 16 februari begonnen aan deze raadsvergadering. We zijn gebleven de gevoegde behandeling van de agendapunten 8 en 9.

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 8. Beschikbaar stellen van een aanvullend investeringskrediet voor de dekking van het geprognosticeerde tekort van het Programma Signalling & Control VN2021-033734 en 9. Kennisnemen van de brieven over Signalling & Control van januari en februari VN2022-002056 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Vroege inzake Breng raad in positie, nr. 103.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Afstemming met het Presidium een gedegen inwerkprogramma inzake Signalling en Control; het metronetwerk en alles wat hiermee samenhangt te organiseren in periode tot zomerreces 2022 - Hierbij behalve betrokken ambtenaren ook externe experts, critici en/of tegendenkers te betrekken. Verzoekt het Presidium - Conform aanbeveling 11 van het Auke Bijlsma Symposium te onderzoeken of het aanstellen van raadsvertegenwoordiger(s) bij dit project van toegevoegde waarde is voor versterking van de controlerende taak van de gemeenteraad. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Vroege inzake Geen halve M7-treinen, nr. 104.22.

2

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - In samenwerking met GVB en VRA te onderzoeken of het behulpzaam is om ter versteviging van de stabiliteit en betrouwbaarheid van het metronetwerk de M7 metrotoestellen altijd in vaste configuratie te laten rijden. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Vroege. De heer VROEGE: De metro, het belangrijkste vervoermiddel in onze stad, de ruggengraat van onze mobiliteitssysteem. Tegelijkertijd een heel technisch onderwerp wat zich eigenlijk niet zo goed leent voor een politiek debat. Dat verklaart misschien ook het gebrek aan animo op dit moment in deze zaal, maar ook vaker bij discussies in de commissievergadering. Het is een belangrijk onderwerp voor iedereen, maar het is vrij ingewikkeld en vrij technisch. En ook de brieven die wij gelukkig nu iedere drie weken van de wethouder krijgen, bevatten veel gegevens, maar voor veel mensen is dat niet altijd informatie. Desondanks zijn deze brieven erg belangrijk denk ik voor de controlerende taak van de raad.

Mijn eerste vraag aan de wethouder is ook of hij kan toezeggen dat hij ook na de verkiezingen in de tijdelijke situatie, als er nog geen commissie Verkeer is, maar een tijdelijke algemene raadscommissie, ook gewoon doorgaat met het sturen van deze brieven, zodat we als raad ook het dossier compleet kunnen maken en compleet kunnen houden. Voorzitter, die kennis van de raad, voorzitter, dat is echt ook een bottleneck in veel grote projecten, in veel technische projecten. Ik heb dan ook een motie om in lijn ook met de aanbevelingen van het Auke Bijlsma Symposium, die we onlangs hebben gehad, de raad snel op speed te brengen wat betreft kennisniveau op dit moeilijke dossier, voorzitter. Ik heb een motie waarin ik zowel het college, maar het ook het presidium vraag daar na de verkiezingen snel mee aan de slag te gaan, zodat ook de nieuwe hun controlerende taak in dit dossier snel kan oppakken. Voorzitter, voor veel Amsterdammers, en misschien ook voor veel raadsleden, werd het nieuwe systeem pas zichtbaar toen er vertragingen kwamen op de metrolijnen en toen er zelfs metro’s uitvielen. Soms allemaal tegelijk en voor langere perioden. Uitval en vertraging, dat is natuurlijk lastig, dat is overlastig, dat tast de betrouwbaarheid van het systeem aan, maar niet de kern van het systeem.

Want de kern is vooral bedoeld, niet zozeer om het de reizigers makkelijk te maken, maar vooral om het voor reizigers veilig te maken. Het is in eerste instantie gewoon een veiligheidssysteem. Die veiligheid zien we natuurlijk niet, maar is pas in het geding als het systeem niet werkt. Het was ook best wel frustrerend te lezen dat het systeem in Amsterdam nog steeds niet verder komt dan een zogenaamde GoA2. Dat is de graad van automatisatie. Oftewel, hoe betrouwbaar is het systeem en hoeveel mensen moeten er nog steeds dagelijks meewerken om het systeem betrouwbaar te houden? Terwijl het systeem ook in andere landen al naar GoA4 kan. Het systeem kan eigenlijk veel meer dan wij in Amsterdam doen. Dat komt door de beperking van onze infrastructuur, voorzitter. Daarop zit de echt de uitdaging voor de komende jaren. Maar voor die veiligheid, voorzitter, daarvoor zijn juist ook die rijden op zicht-cijfers die wij eergisteravond van de wethouder kregen zo belangrijk. Want als we rijden op zicht, dat klinkt heel positief, dan zeggen we eigenlijk: het systeem weet niet dat hier een metro is, het systeem weet niet waar de metro is, voorzitter. En die cijfers die wij dus dinsdagavond kregen, vond ik vrij schokkend. Tientallen tot honderden keren per dag rijden we op zicht in Amsterdam. Dus tientallen tot honderden keren per dag weet het systeem niet dat er een metro of trein ergens is.

Dat, voorzitter, zijn geen goede cijfers. En niet voor niets dat de

3

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

GVB deze cijfers intern in hun dag- en weekrapporten als veiligheidsissues meldt. En daarom wil ik de wethouder ook met klem verzoeken deze cijfers op te nemen in het dashboard. Dit zijn cijfers die we met de stad en zeker met de raad moeten delen, zodat we meer inzicht hebben in de voortgang van de ontwikkeling van dit systeem. Dus nogmaals mijn verzoek aan de wethouder: neem deze cijfers op. Niet eenmalig in een brief, maar in het dashboard die vanaf nu ook regelmatig zal worden gepubliceerd. Voorzitter, een aantal weken geleden heb ik al een motie ingediend waarin ik het college heb opgeroepen om te gaan onderzoeken om ontvlochten te kunnen rijden. Dat klinkt vrij abstract. Maar de bottleneck in het huidige systeem lijkt steeds meer de lijn 51 te zijn. Lijn 51 rijdt niet op een eigen spoorlijn, maar steekt over van de Oostlijn op de Ringlijn. Lijn 51 steekt over van de ene ICT-server naar de tweede ICT-server. En lijn 51 heeft geen eigen voertuigen, maar rijdt altijd samengesteld ook met verouderde vervoerstellen. Bovendien, de Oostijn is te druk blijkt uit eerdere onderzoeken. Daar zouden er eigenlijk minder treinen moeten rijden. Mijn vraag aan de wethouder is, hij gaat onderzoeken hoe het moet met die ontvlechting: zet de pijnlijke, maar misschien noodzakelijke oplossing om lijn 51 te schrappen ook in zijn onderzoek.

En zo niet, waarom niet? En zo ja, hoe ziet hij dat voor zich? Tot slot, voorzitter, ook de voertuigen spelen een rol in het geheel. In het verleden heeft D66 zich veel verzet tijdens een roemruchte avond van de regioraad tegen de aanschaf van de zogenaamde halve treintjes van de M7, die dan samengesteld zouden gaan rijden. En steeds blijkt dat echt een bottleneck te zijn ook voor dit systeem. Daarom een motie, voorzitter, om te gaan onderzoeken samen met de GVB en de Vervoerregio om in de toekomst als de M7’s worden ingerangeerd ze altijd in een vaste samenstelling te laten rijden. Kortom, las twee halve heen- en terug-treintjes aan elkaar, zodat er altijd één vaste combinatie is van toestellen, zodat dat niet meer een bottleneck is voor het systeem in de toekomst. (Mevrouw IJMKER: Voor zover ik het begrijp is de ontkoppeling ook bedoeld om in kortere treinen te kunnen rijden als er minder vraag naar is. Dat kan bijdragen aan de duurzaamheid ook van het systeem. Dus ik ben het helemaal eens met het betoog van de heer Vroege dat we moeten kijken naar veiligheid en betrouwbaarheid, maar misschien is het het idee om ook deze afweging mee te nemen in het onderzoek en deze motie.) Voorzitter, waar gemeend is in het verleden, en ook gebruikt inderdaad: met lege voertuigen rijden is natuurlijk ook heel onverstandig. Dan ben je vooral met heel veel energie lucht aan het verplaatsen.

Maar het gebeurt nergens ter wereld en dat heeft een reden. Dus laten we verstandig zijn, laten we niet eigenwijs zijn als Amsterdam, maar laten we gewoon verstandig metro’s zo invoeren. Overal ter wereld rijden metro’s altijd in een vaste samenstelling. Het koppelen en het ontkoppelen kost a. tijd, maar b. het systeem kan het niet aan. Dat moeten we niet willen, is mijn stellige overtuiging. (Mevrouw IJMKER: Mijn stellige overtuiging is dat het simpelweg een goed idee om ook het duurzaamheidsaspect mee te nemen in deze motie.) Voorzitter, dat duurzaamheidsaspect was een argument om juist deze keuzes te maken. D66 vond het altijd een verkeerde beslissing. Wij hebben ons er destijds fel tegen verzet. Ik roep het college nu op te onderzoeken om die verkeerde beslissing te corrigeren. Inderdaad, iets minder duurzaam, maar veel beter voor de veiligheid en de betrouwbaarheid van onze metro-infrastructuur. (Mevrouw IJMKER: Ja, en GroenLinks denkt dat het, net als bij de motie van ontvlechten, goed is om ook de voor- en nadelen mee te nemen in het onderzoek.)

4

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Voorzitter, ik ken ons college niet anders dan dat zij bij alles wat ze onderzoeken altijd de voor- en nadelen op een rij zetten. Het zou raar zijn als ze dat dit keer niet doen. Dus dat vertrouwen heb ik zeker, dat de wethouder dat gaat doen. De VOORZITTER: Dank u wel voor u bijdrage. De volgende spreker is mevrouw IJmker? Nee? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder De Vries voor de beantwoording van de vragen en een preadvies op de moties. Wethouder DE VRIES: Ja, de heer Vroege sloeg de spijker op zijn kop dat dit wél een belangrijk onderwerp is, want de metro is voor heel veel mensen noodzakelijk in deze stad. Heel veel mensen zijn ervan afhankelijk. We willen gewoon dat het goed rijdt, dat het betrouwbaar rijdt, maar ook dat het veilig rijdt. Daar hebben we die beveiligingssystemen voor. Ik heb de heer Vroege niet gehoord over de voordracht, in die zin, het toestaan van extra middelen om dit project helemaal op de goede rails te brengen. Dus ik ga er maar even by evidence vanuit dat iedereen in de raad het daarmee eens is. En daar ben ik ook blij mee, want daarmee brengen we dit voorstel een stap verder. We zitten nog in het traject dat we de gehele implementatie van het systeem helemaal aan het afronden zijn. Het oude systeem gebruiken we inmiddels niet meer. Maar we gaan nog steeds beter met het nieuwe veiligheidssysteem werken.

Ik ben het ook met de heer Vroege eens dat het goed is dat de raad zijn controlerende taak op dit onderwerp goed oppakt, omdat het ook een ingewikkelde en soms zijn er ook tegenvallers geweest bij het implementeren van dit systeem. Dus ik vind dan ook de motie, voor zover het het college aangaat, de motie over het volgen van de raad in de komende periode ook van dit project, uitermate zinnig. Dus we zouden dat zeker positief preadviseren. Een deel ligt inderdaad bij het presidium. Dus daar zijn we het zeker mee eens. U vroeg ook specifiek of we bereid zijn om ook de nieuwe commissie middels brieven op de hoogte te stellen van de voortgang van het project, zoals dat de afgelopen periode gebeurd is. Daar ben ik ook zeker toe bereid. Ik ga wel even kijken welke periode we dat nog doen, want in ons schema gaan we rond de zomer weer een andere fase van dit project in en is dit in principe, het eerste implementatiedeel, afgerond en komen we vanaf dan in een andere fase. Dus ik zou dat in ieder geval tot de zomer willen doen. Daarna kan ook de nieuwe raad bepalen op welke manier hij daarmee om wil gaan denk ik. Dan zijn er nog een paar inhoudelijke opmerkingen gemaakt. Ten eerste het rijden op zicht.

Ja, dat staat dus in het GVB-systeem wel onder het kopje veiligheid, maar het heeft lang niet altijd met veiligheid te maken, want rijden op zicht – dus dat de metrobestuurder zelf het toestel bestuurt zonder dat er een controle is vanuit het veiligheidssysteem – dat vindt ook heel veel op het emplacement plaats als de treintjes moeten verplaatsen. Die cijfers zitten allemaal in dezelfde groep in dit dashboard. En wat er op het emplacement gebeurt, heeft gewoon weinig relevantie voor wat wij jullie laten zien. Dus dat cijfer, alleen al om die reden, zegt niet alles. Verder is het ook niet altijd een indicatie dat er iets met de veiligheid aan de hand is, want er kunnen meerdere redenen zijn waarom rijden op zicht op het reguliere netwerk gebeurt. Dus wij willen ons eigenlijk vooral concentreren op die zaken in het dashboard waar daadwerkelijk een veiligheidsmelding ook om de veiligheidsredenen gedaan wordt. (De heer VROEGE: Twee vragen aan de wethouder. Dat het emplacement op die manier in een systeem zit, is toch ook een keuze geweest, ook een strategische keuze, die ik onverstandig vind. Kan de wethouder ons vertellen hoe dat in de rest van de wereld is? Is het overal ter wereld zo dat

5

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

emplacementen niet in het systeem zitten of is Amsterdam hier weer uniek in?) Dat kan ik u wel vertellen, maar niet nu, want deze vraag weet ik niet uit mijn hoofd. Maar ik ervoor zorgen dat die informatie ook bij de raad komt in de volgende voortgangsbrief. (De heer VROEGE: Ik heb begrepen dat in de meeste steden en in de meeste landen het anders is geregeld dan in Amsterdam. En niet voor niets. De tweede vraag, voorzitter. Het rijden op zicht is op zich geen veiligheidsissue, maar dat het systeem niet kan ingrijpen als er een fout wordt gemaakt, dat is de kern natuurlijk van het rijden op zicht. Is de wethouder het met mij eens dat het systeem in principe altijd veiliger is dan de mens, omdat een systeem geen fouten maakt? En als een systeem niet kan ingrijpen als er een fout wordt gemaakt door een mens, ja, dan is het systeem in zijn totaliteit dus minder veilig door het rijden op zicht, en dat er daarom dus een veiligheidsissue is.) In zijn algemeenheid denk ik dat het altijd een koppeling is tussen mens en systeem als het om veiligheid gaat. Ik denk dat we een systeem hebben wat onze metrobestuurders uitstekend ondersteunt om ervoor te zorgen dat er veilig gereden wordt. En uiteindelijk hebben we ook een systeem gekocht wat zelfs zonder bestuurder moet kunnen rijden. Dat weet u ook. Dus dit systeem is inherent natuurlijk heel veilig. Dat blijkt ook steeds uit wat we doen.

Maar ik denk dat rijden op zicht onder het kopje veiligheid alleen melden in onze situatie gewoon een vertekend beeld geeft. Dat wil ik sowieso niet. Dus daar zal ik niet op die vraag van u ingaan. Wat ik wel zal doen, is ook voor u en de collega’s in de volgende brief die we hierover sturen, dit nog eens een keer helemaal goed toelichten. En ook kan ik dan terugkomen op het vraagstuk hoe dat dan zit op het emplacement en welke strategische keuzes daar indertijd gemaakt zijn. (De heer VROEGE: Ik ben toch wel verbaasd dat, ondanks nadrukkelijke vragen, de wethouder zegt: ik ga deze informatie niet aan de raad geven in de toekomst. Ik vind dat hoogst opmerkelijk. We hebben gisteravond een debat gehad, waar de informatievoorziening aan de raad ook is geen gunst, maar een plicht, een recht van de raad om dat te krijgen. Toch zegt u: ik ga deze informatie niet aan de raad geven. Mijn werkelijke vraag aan de wethouder, aan het college, is dan: waarom niet? Waar bent u bang voor?) Voorzitter, ik heb dat helemaal niet gezegd, dat ik informatie over rijden op zicht niet aan de raad wil geven, want ik heb nota bene een brief gestuurd over rijden op zicht aan de raad, zoals u ook aanhaalde. Alleen, waar ik dus niet toe bereid ben, is om dat onder dat kopje veiligheid te presenteren aan de raad om de toelichting die ik daarop gegeven heb.

Dus uiteraard kan ook de raad weer opnieuw informatie over rijden op zicht ontvangen, maar wij zullen dat niet onder het kopje veiligheid zetten om de reden die ik heb toegelicht. Dan heeft u iets gezegd over ontvlochten rijden. Daar heeft u zeker een punt. Dit is natuurlijk een vraag die al op tafel ligt, waar we ook in uw motie naar u op hebben gereageerd. Wij zijn dit aan het onderzoeken inderdaad. In het onderzoek betrekken we uiteraard ook lijn 51, maar we betrekken alle lijnen, want het is natuurlijk, het vervlochten netwerk is per definitie vervlochten over zijn geheel. Wij kijken ook naar varianten. Dat wordt gepresenteerd ongeveer in april. De reden dat we dat rapport dan kunnen uitbrengen, of moeten uitbrengen, is omdat dat de eerste datum is waarbij een eerste deadline vervalt voor het bijstellen van de M7’s. En die M7-treinstellen kunnen we bijbestellen – daar hebben we een deal over met onze leverancier – maar het hoeft niet. En op het moment dat we ze nu nog niet bijbestellen, dan moeten we dat doen om een bepaalde reden. En waarschijnlijk is een van de redenen die daarbij een rol speelt, is of je wel of niet in de toekomst

6

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

vervlochten of ontvlochten rijdt, want dat maakt ook weer uit hoeveel treinstellen je nodig hebt. Dus daarom hebben wij daar een inhoudelijke koppeling. Dus op het moment dat die eerste stap passeert dat we nog die bijbestelling kunnen doen – de uiterste stap is in 2024 – willen we ook dat rapport over die ontvlechting gaan uitbrengen. Dat krijgt dan de raad uiteraard. En we zullen we dan ook onze conclusies naar aanleiding van dat rapport aan de raad presenteren. Maar er is voldoende aanleiding om er dan met elkaar over in discussie te gaan. En dan de M7’s. We hebben natuurlijk altijd gezegd dat er meerdere redenen zijn waarom ons systeem enigszins ingewikkeld is. Dat heeft met dat vervlochten rijden te maken, dat heeft ook te maken met het bestaan van diverse soorten metrostellen en dat heeft met de koppeling te maken. Maar het zit vaak in die koppeling als er verschillende metrostellen van verschillende leeftijd aan elkaar gekoppeld moeten worden. Dat is de combinatie van de koppeling en het metrostel. En dan is het ook nog relevant of je twee of drie stellen aan elkaar koppelt. En met name bij die drie stellen wordt het lastig. Dus u trekt nu een verband tussen de koppeling van metrostellen bij de M7 en de problematiek die we hebben.

Die zie ik op voorhand niet meteen, maar ik denk dat we in antwoord op uw motie daar verder op in zullen gaan, omdat de M7 altijd met zijn tweeën koppelt én de M7 rijdt op dit moment alleen op de Noord/Zuidlijn. Daar is de performance met S&C nou juist perfect. Dus ook daaruit kunnen we niet direct opmaken dat die koppeling van de M7’s nu een problematiek zijn. Maar uiteraard, u vraagt om dat te onderzoeken in uw motie. Daar zijn we zeker toe bereid. Maar daar zullen we deze argumenten, en ook de argumenten die mevrouw IJmker noemde over ‘het is een beetje zonde om met een leeg treinstel rond te rijden’ om allerlei redenen, ook om duurzaamheidsredenen, zeker meenemen. Maar we zullen dus ook naar de techniek kijken van, gaat ons dit nou wel of niet iets opleveren in het kader van het beveiligingssysteem. (De heer VROEGE: Maar op de Noord/Zuidlijn rijdt de M7 toch altijd gekoppeld en nooit ontkoppeld? Dus dat is toch juist een argument als bewijs dat het zo veel verstandiger is? Is mijn eerste vraag aan de wethouder. En gelijk mijn tweede vraag. Als er een bijbestelling komt, kunnen we ook nog de M7 gelijk zo bestellen dat ze er dan altijd als de M5 eruit zien? Namelijk als één lange trein.) Om dat laatste aan te gaan, dat weet ik nu niet. Ik denk dat het goed is dat we daar dan ook op terugkomen naar aanleiding van het uitvoeren van uw motie.

Ik krijg net door dat er meer steden zijn die af en toe koppelen en ontkoppelen. Dat gebeurt bijvoorbeeld ook in New York. Dit over de totale voetnoot. Dus kortom, als de motie over de M7’s wordt aangenomen, zijn wij natuurlijk bereid om die uit te voeren en daar zullen wij alle elementen in meenemen die ik u heb genoemd. De VOORZITTER: Dank u wel, wethouder. Ik zie de heer Vroege niet met nog meer vragen. Durft niet. Dan ligt er nog het benodigde preadvies vanuit het presidium over de motie van lid Vroege, over motie 103.22, Breng de raad in positie. Want hij doet ook de oproep te onderzoeken of het aanstellen van raadsvertegenwoordigers bij dit project van toegevoegde waarde is. Namens het presidium kan ik zeggen dat de aanbevelingen van het Auke Bijlsma Symposium wordt opgenomen in het overdrachtsdocument van het presidium aan de nieuwe raad. En dat er zeker onderzocht kan worden of dit van toegevoegde waarde is. En dat er zeker ook een oproep kan worden gedaan of er leden zijn, straks in de nieuwe raad, die als raadsvertegenwoordiger willen optreden. Dus dat kan, als de raad daar om verzoekt.

7

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En voor wat betreft het inwerkprogramma. De inhoudelijke onderwerpen in het inwerkprogramma over de commissie MLW worden samen met de organisatie voorbereid. En ook de onderwerpen Signalling & Control zullen daar in terugkomen. En ook over het metronetwerk. Dus dat is het preadvies namens het presidium. Dan denk ik dat de twee onderwerpen hiermee voldoende zijn besproken. En heb ik de vraag of er nog leden zijn die een stemverklaring willen doen voor de onderwerpen 8 en 9. Nee, dat is niet zo. Dan is hiermee dit agendapunt afgerond. De discussie wordt gesloten. 10. Vaststellen van het uitvoerings- en budgetbesluit voor een publieke fietsenstalling op kavel L-Midden in Sloterdijk-Centrum VN2022-001535 Dit punt is gehamerd. De voordracht wordt zonder discussie en hoofdelijke stemming goedgekeurd; de raad neemt mitsdien het besluit, vermeld onder VN2022-001535

12. Beschikbaar stellen van een aanvullend krediet voor De Entree voor gewijzigde uitvoering van de Prins Hendrikkade West en voor afronding en indexering van het project.VN2021-033898 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Ernsting inzake Aanvullend krediet De Entree – geen touringcars, nr. 128.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Vaart te maken met de realisatie van het transferpunt De Ruijterkade Oost voor de overstap van touringcar op rondvaart ter vervanging van de overstap op de Prins Hendrikkade West; - De tijdelijke touringcarhaltes bij de Prins Hendrikkade West niet aan te leggen, indien duidelijk wordt dat het transferpunt De Ruijterkade Oost operationeel is vóór oplevering van de Prins Hendrikkade West De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER: Dan wil ik als eerste het woord geven aan de heer Vroege. Nee? De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Ernsting. De heer ERNSTING: Voorzitter, weet u nog dat er vier banen breed auto’s reden vlak voor het Centraal langs? Iemand? [...] Ja, ik vroeg het ook aan de voorzitter. Iemand anders? Maar via de voorzitter ook aan de zaal. Kijk, niemand kan het zich meer echt

8

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

herinneren, behalve de VVD natuurlijk. Nee, maar ik wil maar zeggen: het is bijzonder wat daar gebeurd is eigenlijk in de afgelopen vijf jaar. Nu is het getransformeerd van een soort autosnelweg, ooit een idee van Joop den Uyl om de Haarlemmer Houttuinen aan te sluiten op de Jodenbreestraat via de Nieuwmarktbuurt – dat laatste is niet doorgegaan gelukkig – en deze autoweg die er wel was gebouwd. Die is uiteindelijk weer afgebroken, nog maar enkele jaren geleden. En iedereen vindt het ondertussen de normaalste zaak van de wereld en je kan je niet meer voorstellen dat het ooit anders was dan dat het nu is. Er wordt nog gewerkt. En het is en wordt een waar voetgangers-, fietsers- en OV-paradijs. Wel heel druk. Dus het is maar goed dat die extra ruimte er is. En het is ook goed dat er met wat er nu voorligt nog meer ruimte wordt gevonden voor voetgangers en fietsers. We zijn ook al lang daarnaast bezig met het weren van touringcars uit de binnenstad. Er zitten er hier nog een paar ingetekend vanuit een overtuiging dat dat nog nodig zal zijn om over te stappen op rondvaartboten, omdat niet tijdig een overstapplek aan de De Ruijterkade gereed zal zijn. Maar mijn stellige overtuiging is dat dat wel het geval zal zijn.

Ik spoor dan ook het college met de motie aan om vaart te maken met die De Ruijterkade Oost, zodat hier die touringcarplaatsen niet nodig zijn en ook niet aangelegd hoeven te worden. Dat was het. (Mevrouw MARTTIN: Even ter verduidelijking. We hebben de wethouder horen zeggen dat die touringcar, die tijdelijke touringcar-stopplek eigenlijk niet zo heel ingrijpend is en dat die ook zo wordt aangelegd dat die heel snel weer ontbonden kan worden als het ware. Dus wat dat aangaat, kan ik me voorstellen dat je hem voor de zekerheid nog wel even inbouwt, omdat je niet weet hoe snel het project loopt. Bent u dat met mij eens of ziet u dat anders?) Ik zou het graag omkeren eigenlijk. Ik denk ook niet dat de aanleg zozeer het probleem is, als wel het eventuele gebruik. Als daar heel veel voetgangers en fietsers strakjes weer zijn en er moet daar een ingewikkelde touringcarbeweging plaatsvinden, ik denk dat we alles op alles moeten zetten om dat te voorkomen. Daar wil de motie eigenlijk toe aansporen. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Vroege. De heer VROEGE: ‘Weet u nog’, zou ik tegen de wethouder willen zeggen, ‘ons kennismakingsgesprek’. We gingen samen wandelen langs de Amstel. De wethouder vroeg mij: goh, zijn er zaken waar je je zorgen om maakt of waar ik aandacht voor moet hebben als wethouder? Ik zei, nou, wethouder, twee dossiers: metrobeveiliging en De Entree.

Beide waren toen niet zo in het nieuws als vandaag. De Entree is ook zo’n project waarop D66 al jarenlang, en ik in het bijzonder, al kritisch over was. Er zat altijd een onrust bij mij van, gaat dat wel goed? Dat had te maken met een aparte manier van aanbesteden, steeds schuivende panelen over de scope, et cetera, et cetera. En het gevoel dat het niet onder controle was. Uit het onderzoek vorig jaar bleek ook dat dat niet het geval was. Maar ik ben blij, voorzitter, dat deze wethouder dat onderzoek vorig jaar heeft gedaan en de conclusie is wel dat er nu bijna dertig miljoen extra moet worden uitgetrokken om het project tot een einde te brengen. Maar ik kan er wel bij zeggen: voor het eerst heb ik het gevoel dat we in control zijn met dit project en voor het eerst het gevoel dat het goedkomt, voorzitter. Dus dertig miljoen is een hoop geld, maar het is denk ik verstandig dat we dat nu richting finale gaan brengen. Want met collega Ernsting ben ik het eens dat het een heel mooi project is en dat de stad er een stuk beter van wordt. Tot slot, voorzitter. Dit is volgens mij een laatste voordracht van het college, deze raadsperiode, op het gebied van verkeer. Ik wil toch de gelegenheid pakken om alle

9

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

medewerkers van Verkeer en Openbare Ruimte een enorm compliment te geven. Deze afdeling is ooit ontstaan uit de puinhopen van DVV en is nu geworden tot een afdeling die denk ik qua betrokkenheid en bekwaamheid ver bovengemiddeld is. En vooral de communicatie naar raad en stad in planvorming, besluitvorming en uitvoering zijn denk ik de laatste jaren echt zeer bovengemiddeld en uitmuntend. Ik denk dat ze daarvoor een compliment verdienen. Graag doe ik dat op deze laatste dag van deze raad. (Mevrouw MARTTIN: De complimenten delen wij natuurlijk van harte, want die zijn echt heel erg terecht. En het wordt een prachtig project. Even vanaf deze kant.) De VOORZITTER: Dank u wel voor de toevoeging. Dan hebben we hiermee volgens mij de sprekers aan de kant van de raad gehad. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder De Vries. Wethouder DE VRIES: Het klopt inderdaad dat ik me nog kan herinneren dat we een kennismakingsbijeenkomst hadden met de heer Vroege langs de Amstel. Ik ben altijd iemand die best wel goed luistert. Dus op het moment dat u dat zei, heb ik me daar ook meteen op geconcentreerd, naast alle andere zaken die we aan het doen zijn, om goed te kijken naar deze projecten. Het is dan misschien ook niet toevallig dat we juist in deze laatste raadsvergadering die beide projecten bespreken.

Maar ik ben er wel van overtuigd, en dat is ook wel aan hoe de raad erop toezicht houdt, maar ook hoe we er zelf vanuit de organisatie mee bezig zijn geweest, dat we de zaak naar de goede kant hebben geroeid. Ik ben ook blij dat u ten aanzien van De Entree in ieder geval die conclusie ook trekt. Ik denk dat het ook klopt wat de heer Ernsting erover zegt. Er is veel over te doen geweest, het is een heel complex project, het is ook heel duur geworden uiteindelijk, maar je krijgt er ook als stad iets voor terug. Dus een totale gedaanteverwisseling daar. En die overigens nog doorrolt, want we hebben ook nog een Programma Hoogfrequent Spoor en aan de achterkant wordt ook nog volop gebouwd. We maken er de fietsenstalling ook af, en dergelijke. Maar geleidelijk aan zien we ontstaan dat er een heel nieuw gebied daar is, De Entree van de stad. En het is inderdaad aan de verstandigheid van een aantal mensen uit het verleden- Noem ik toch ook nog even Auke Bijlsma van het symposium – net noemde u hem ook al, meneer Vroege – want dat was een van de mensen die juist die knip op de Prins Hendrikkade aan de voorkant voor autoverkeer heeft bevorderd. Het is dus het inzicht van toen die nu uiteindelijk tot dit leidde. Het feit dat we echt de fietsen daar kunnen neerstallen op een goede manier, dat iedereen daar uiteindelijk toch een keer goed zijn fiets buiten het Centraal Station kwijt kan.

We boeken daar heel veel winst. Plus ook voor de voetganger en de fietser die erlangs moeten. Ik ben ook heel blij dat de heer Vroege ook even memoreert aan de ambtelijke ondersteuning die we voor al dit soort grote projecten hebben, want het wordt niet altijd genoemd, maar er wordt natuurlijk in dit gebouw en alle andere gebouwen van de gemeente keihard gewerkt om het voor deze stad beter te maken. En we boeken ook resultaat. Dus ik sluit me ook gaarne bij de woorden van mevrouw Marttin en de heer Vroege aan als het gaat om de dank voor de resultaten dankzij de ambtelijke ondersteuning. De VOORZITTER: Dan is hiermee dit agendapunt besproken. Wethouder DE VRIES: Voorzitter, ik vergeet even in te gaan op de motie. Excuses. Wij delen de ambitie van de heer Ernsting. Dus we willen inderdaad zo snel mogelijk die

10

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

touringcars bij de De Ruijterkade en dan hoeft deze plaats überhaupt niet te worden ingesteld. Dus we delen deze motie en we kunnen hem positief preadviseren. De VOORZITTER: Dan zijn we hiermee wel echt aan het einde gekomen en wil ik vragen of er leden zijn die een stemverklaring willen houden over dit agendapunt. Nee? Geen stemverklaringen. Dan is agendapunt 12 hiermee afgerond. De discussie wordt gesloten. Water 13. Uiten van wensen en bedenkingen over de protocollen tijdelijke en definitieve verplaatsing woonboten en het intrekken van het Verplaatsingsprotocol woonboten van stadsdeel Oost VN2022-001780 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Boomsma, Ernsting, Van Soest en Van Lammeren inzake de protocollen tijdelijke en definitieve verplaatsing woonboten (inventariseer kansen voor en stuur op nieuwe ligplaatsen), nr. 168.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Te inventariseren op welke plekken in de stad nog ruimte is en waar kansen liggen voor het creëren van extra tijdelijke en permanente ligplaatsen - Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in een vroeg stadium de kansen te onderzoeken voor en te sturen op het creëren van nieuwe ligplaatsen voor woonboten - Daarbij te bezien of nieuwe ligplaatsen eerst kunnen worden gereserveerd voor de mogelijke verplaatsing. De motie maakt deel uit van de beraadslaging.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boomsma. De heer BOOMSMA: Wonen op het water hoort bij Amsterdam. En het is ook de vrijheid van Amsterdam dat dat kan. Ik denk dat we dat moeten koesteren. Het geeft een unieke, alternatieve woonwijze met een prachtige blik op onze stad. We zitten nu natuurlijk wel met de bruggen en kademuren, waardoor er verplaatsingen, tijdelijke verplaatsingen, noodzakelijk zijn. En soms zijn er misschien ook redenen voor een permanente verplaatsing als dat in het belang is van allerlei andere doelstellingen. Maar dat kan natuurlijk alleen op grond van heel goede en duidelijke afspraken. Daarom is het heel goed dat het protocol nu is opgesteld. Dat biedt zekerheid. Daar ook echt complimenten voor. Dat is ook aangegeven door de Vereniging van Woonboten zelf, dat ze daar bijzonder verheugd mee zijn. En ook de goede samenwerking, hoe dat is verlopen. Dan blijven we nog steeds met een grote uitdaging zitten: hoe vinden we voldoende ligplekken? Want voor die bruggen en kademuren zijn er al zo’n vijftig per jaar nodig en er zijn er op dit moment dertig in de aanbieding. Dus we moeten op zoek in de stad waar locaties zijn om te gebruiken als wissellocatie en eventueel ook om nieuwe waterwoningplekken te creëren die dan permanent kunnen zijn. Vandaar dat we deze motie hebben opgesteld, om te kijken, te

11

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

inventariseren, waartoe daar in de stad nog echt kansen liggen, om die in beeld te krijgen en daar een goed overzicht van te hebben, zodat we daar goed beleid op kunnen maken. En vervolgens ook daaraan te verbinden hoe we bij ruimtelijke projecten kunnen gaan kijken of daar nog nieuwe kansen liggen. Dus dat je niet alleen kijkt van, hier kunnen we zoveel woningen bouwen aan wal, maar zijn er hier ook mogelijkheden om nieuwe ligplekken voor woonboten te creëren? En dus ook bij te dragen aan dat unieke woonkarakter van Amsterdam. Dus daartoe deze motie. dank u wel. (De heer VROEGE: Het is me niet helemaal duidelijk uit de motie van de heer Boomsma of hij die extra plekken bedoelt als ‘in zijn totaliteit komen daar meer woonboten’ of juist dat we dus eigenlijk permanent gaan verplaatsen. Dat je op andere plekken waar nu veel woonboten zijn – neem bijvoorbeeld de Amstel – meer zicht en meer ruimte creëert. Dus is het echt meer plekken voor verplaatsing of meer plekken voor meer woonboten?) Wat ik net zei, is dat, je hebt sowieso een aantal tijdelijke plekken nodig in verband met die bruggen en kademuren-werkzaamheden. Maar je kunt ook kijken naar nieuwe permanente locaties om dat aantal uit te breiden, want sowieso zijn er misschien ergens kansen waar dat inderdaad dan heel goed mogelijk is. Dat zal je dan per plek moeten beoordelen.

Maar dan moet je wel eerst de perspectieven, de kansen, daartoe in beeld hebben. En vervolgens, als je die plekken in beeld hebt, dan kun je ook nadenken over eventuele permanente verplaatsing als daar behoefte aan is en als dat in goed overleg met woonbootbewoners of andere locaties kan. Want er zijn inderdaad plekken in de stad waar nu veel woonboten liggen, waar dat soms ten koste gaat van andere doelstellingen, namelijk toegankelijkheid van het water vanaf de kade. Dat staat natuurlijk ook in de Omgevingsvisie en in allerlei andere beleidsstukken. En ja, daar zou je dan ook naar moeten kunnen kijken, natuurlijk met de grootst mogelijke zorgvuldigheid. Maar dan moet je in ieder geval de mogelijkheid en dan moet je in ieder geval weten wat er haalbaar is. (De heer VROEGE: Ja, nog een tweede vraag, voorzitter. Collega Boomsma heeft het expliciet over de woonbootbewoners, maar vindt hij dat ook de walbewoners wat te zeggen hebben als het gaat over zo’n uitzicht op het water en al dan niet verplaatsen van woonboten permanent?) Zeker als het gaat om een permanente ligplaats, dan is het natuurlijk van belang dat alle betrokkenen daar fatsoenlijk over kunnen inspreken. Maar ik denk over het algemeen dat dat heel veel bijdraagt op elke locatie, ook voor de walbewoners.

Omdat, zeker als je mooie, historische schepen ergens aan een kade legt, dat voegt alleen maar ongelofelijk veel toe aan het woongenot van mensen. En je ziet ook dat woonboten kunnen fungeren als een soort placemakers, als pioniers. Bij nieuwe ontwikkelingen kunnen die woonboten daar gaan liggen en dan begint het al te leven. Maar uiteraard moet je dat altijd in een goed participatietraject afhandelen. (De heer VROEGE: De laatste vraag, voorzitter. Op heel veel plekken liggen op de mooiste plekken van de stad, bijvoorbeeld hier op de Amstel, heel veel woonboten, maar daar woont niemand. Die worden vooral ingezet als bed & breakfast en dat soort faciliteiten. Wat vindt collega Boomsma daarvan?) Dat is natuurlijk verwerpelijk, als het indruist tegen de regels. We hebben vakantieverhuur mogelijkheden in deze stad, maar voor een zeer beperkt aantal dagen. Dus als ze verder helemaal niet worden bewoond, ja, dan moet daar op worden gehandhaafd. De VOORZITTER: Was u daarmee aan het einde gekomen van uw bijdrage? Mooi. Dank u wel. Dan zijn er geen andere sprekers.

12

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder De Vries. Wethouder DE VRIES: De heer Boomsma refereerde er al aan: we hebben dit protocol wat hier nu voorligt, tot stand gebracht samen met de woonbootvereniging. Ik ben ook heel blij dat uiteindelijk de beoordeling ervan door de woonbootvereniging ook positief is, want dat betekent dat we dat echt samen goed gedaan hebben. Terwijl het een heel ingewikkeld onderwerp is, want je praat wel over iemand zijn huis dat tijdelijk verplaatst moet worden. Daar hebben we natuurlijk belangrijke redenen voor. We moeten af en toe aan de kade werken. Er moet af en toe worden gebaggerd. En dan moeten die woonboten tijdelijk weg, en soms moeten ze zelfs permanent weg, omdat de plek echt niet meer beschikbaar is. Dus de redenen zijn altijd wel helder. Het is ingrijpend voor mensen. En het is goed dat we dan zo’n protocol hebben. Het is ook vooral fijn dat alle organisaties daarbij betrokken waren en daar tevreden over zijn. Dat gezegd zijnde, brengt de heer Boomsma wel een belangrijk punt in, want waar kunnen dan die woonboten tijdelijk naartoe? Is daar wel plek voor? Dat is niet altijd even makkelijk. Dat geeft u ook terecht aan. Maar dat komt ook, omdat we in deze stadWeliswaar hebben we heel veel water en heel veel waterkanten, we hebben ook heel veel dingen die we aan de waterkant willen doen.

We willen kunnen recreëren – de heer Vroege noemde dat al – en het is nodig voor de bedrijfsvaartuigen. We willen veel meer logistiek over water. Dat betekent, je kunt alleen maar logistiek over water doen, als je ook weer ergens bij de kant kunt komen om je spullen weer op de kant te zetten. We willen ook rechtdoen aan onze grote vloot van passagiersvaart. De leden van de commissie hebben meegekregen, volgens mij vrij luid en duidelijk, dat de passagiersvaart, rondvaartboten, vinden dat er te weinig ligplaatsen zijn in deze stad voor passagiersvaart. En ik begrijp dat wel, want ook voor hen snap ik dat ze graag op een goede plek willen liggen. En daarnaast, gelet op die grote groep van pleziervaart en passagiersvaart en gelet op wat er allemaal met de kades en bruggen gebeurt, moeten we ook meer doorvaartruimte creëren. Bijvoorbeeld langs de Bloemgracht. Daar liggen nu nog woonboten. Eigenlijk zou je daar een plek willen waar er veel meer gevaren kan worden. En dan moeten die woonboten daar ook weer tijdelijk weg. Dus kortom, er is heel veel wat er moet gebeuren langs de kant. En daarbinnen moeten we ook nog genoeg plek hebben voor woonboten: voor de tijdelijke verplaatsing, maar om permanent te liggen. Dus ik schets even, in een beetje veel woorden, de context waarbinnen uw motie plaatsvindt.

Laat ik zeggen, het college is het eens met die motie, maar wel binnen het geheel dat we voor alles een plek moeten zoeken. Waar ik het met name ook met u eens ben, is dat als we nieuwe wijken maken in deze stad, dat het wonen op water niet vergeten moet worden. Want dat biedt nou juist een kans om het aantal woonboten uit te breiden, zoals we ook het aantal woningen op de wal uitbreiden. Er zijn genoeg plekken in deze stad waar we aan gebiedsontwikkeling doen, dat ook aan de waterkant ligt. We hebben natuurlijk op de oostelijke eilanden, of het oostelijk havengebied, gezien dat het ook gebeurt. Daar zijn ook woonbootplekken gecreëerd. Maar dat kan je natuurlijk op allerlei plekken doen waar je bouwt aan het water. Dus in die zin stem ik ook met dat onderdeel van uw motie van harte in. Ik denk dat we dan ook heel verstandig om moeten gaan met de vrijvallen. Dus kortom, we preadviseren deze motie positief, maar binnen de context dat we aan de kant van ons water voor allerlei zaken een plek moeten zoeken. De VOORZITTER: Was u aan het einde gekomen van uwWethouder DE VRIES: Ja, sorry.

13

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Nee, helemaal goed. Mooi. Ik zie ook verder dat het geen vragen oproept. Dus daarmee heeft u dan ook motie 168.22 gepreadviseerd? Ja. Dan zijn we aan het einde gekomen van agendapunt 13. Zijn er leden die een stemverklaring willen houden over de woonboten? Nee, geen stemverklaringen. De discussie wordt gesloten.

Onderwijs 14. Wijzigen van de Verordening op het lokaal onderwijsbeleid Amsterdam 2019 en vaststellen van de subsidieplafonds voor het subsidietijdvak schooljaar 2022-2023 VN2022001274 De VOORZITTER: Bij dit agendapunt heeft aangemeld om het woord te voeren de heer Blom namens GroenLinks, maar ik begrijp dat hij afziet van een bijdrage. Dus dan wordt dit agendapunt als er geen anderen- Er is wel een andere spreker. Dat is mooi. Mevrouw Marttin namens de VVD. Met een motie zelfs. Die motie zal ik zo direct opnoemen, want hij is nu nog niet bekend hier. Hij staat ook nog niet online. Misschien kan mevrouw Marttin- Het verzoek of u de motie wilt toelichten. Dan zal ik straks het nummer noemen. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Marttin en Boomsma inzake De Brede Brugklas Bonus, nr. 170.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Te onderzoeken of een Brede Brugklas daadwerkelijk kansengelijkheid verbetert door middel van de volgende vraag: hoeveel procent van de leerlingen in een brede brugklas komen in het derde jaar van de middelbare school terecht op/onder/boven het niveau van het basisschooladvies? - Dit onderzoek te spiegelen aan bevindingen op deze onderzoeksvraag waarbij homogene en categorale middelbare scholen bekeken worden. De motie maakt deel uit van de beraadslaging.

De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Marttin. Mevrouw MARTTIN: Ja, heel graag. Voor ons ligt de VloAs, de subsidieregeling, en daar staan prachtige dingen in. Daar zijn we eigenlijk heel erg blij mee dat we op die manier in het onderwijs kansengelijkheid proberen te bevorderen. Er is een punt waar de wethouder en ik regelmatig discussie over hebben, echter, en dat is de Brede Brugklas Bonus, omdat die ervanuit gaat dat de Brede Brugklas beter is en meer kansengelijkheid biedt, maar we daar geen gegevens over. En in de Monitor schoolloopbanen wordt dat ook niet meegenomen. En dus hebben we de hele tijd discussie: is dat nou zo of is dat nou niet zo? En dat is meer een ideologische discussie dan echt dat we hem kunnen baseren op cijfers. Dus vandaar mijn motie. De wethouder heeft toegezegd dat ze wel met die Brede Brugklas wil gaan onderzoeken, of dat nou echt beter is dan de categorale brugklassen of

14

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

de meerjarige brugklassen. Maar ik vond het nog niet specifiek genoeg. Dus ik heb er toch voor gekozen om het in een motie te gieten, zodat het echt helemaal duidelijk is wat we nou in die schoolloopbaanmonitor mee moeten nemen. En dat we dan voor eens en voor altijd die discussie ook op basis van cijfers kunnen voeren en niet op basis van dat wij denken dat het is. De VOORZITTER: Dan kijk ik of er inmiddels bij ons een motie is binnengekomen die ik van een nummer kan voorzien. Maar ik denk dat dat nog niet het geval is. Nee. Er wordt geschud. Dus op het moment dat er een nummer bekend is van uw motie, dan zal ik die opnoemen. Dan maakt dat de bespreking wat makkelijker. Zijn er andere sprekers bij agendapunt 14? Nee. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman. Wethouder MOORMAN: Voorzitter, in reactie op wat mevrouw Marttin zegt over de discussie die wij regelmatig voeren: de bonus is niet zozeer alleen een beloning, omdat ik het inderdaad belangrijk vind dat er brede brugklassen zijn in de stad, zodat kinderen zich langer kunnen ontwikkelen tot het talent wat ze in zich hebben. Maar het is ook een manier om brede brugklassen de mogelijkheid te geven voor extra ondersteuning, kleinere klassen, omdat ik me heel goed realiseer dat differentiatie ook wat vraagt van scholen en dat je daar ook de middelen voor moet geven.

Ik zou liever willen dat dat vanuit het rijk zou komen. Overigens zag ik dat daar echt wel ontwikkeling op is, dus daar ben ik tevreden over. Maar dat is dus de reden. We zitten nog echt in die eerste fase. Maar ik ben het volstrekt met mevrouw Marttin eens dat we het natuurlijk goed moeten monitoren. Dat de vergelijking, al is het soms appels en peren, toch altijd weer inzicht biedt. En dat is ook precies wat we gewoon zijn te doen. Dus wij hebben natuurlijk al de Monitor schoolloopbanen. En in die Monitor schoolloopbanen kijken we ook naar de verschillende scholen en hoe – ja, ik heb een hekel aan die woorden; maar goed, het is nou eenmaal zoals het wordt gebruikt – de opstroom en afstroom binnen het schoolloopbaanproces plaatsvindt. Dus ik ben het helemaal niet oneens met de strekking van de motie van de VVD, maar hij is gewoon overbodig, omdat dit eigenlijk al is wat wij doen. Dus ja, we zijn gewoon in dit huis om iets wat overbodig is, niet aan te nemen, omdat dat natuurlijk ook weer in het proces verwerkt moet worden. Dus niet zozeer omdat ik negatief ben over de motie, maar alleen omdat die overbodig is, ontraad ik hem. Met een beetje schroom, moet ik daar ook bij zeggen, want ik zou best zo’n laatste raad positief willen zijn, want dat ben ik eigenlijk heel vaak. De VOORZITTER: De motie staat nog niet online in het systeem. Maar het is de enige motie bij agendapunt 14.

Dus ik denk dat dat geen verwarring zal brengen. Zijn er leden die een stemverklaring willen- Wilt u een bijdrage? Een interruptie. Ja. (Mevrouw ROODERKERK: Ik had nog een verhelderende vraag, want de wethouder gaf aan: we onderzoeken dit al of het komt in de schoolmonitor. Ze gaf aan, dat gaat over opstroom en afstroom. Ik vroeg mij af: wordt er dan ook echt een vergelijking gemaakt tussen categorale scholen en brede brugklasscholen, zodat we ook kunnen zien wat het effect daarvan is?) Wethouder MOORMAN: Ja, dat klopt. Waarbij ik nogmaals wil aangeven dat het natuurlijk soms ook appels met peren vergelijken is. Maar goed, die vergelijking zit er dus in. En die interpretatie die we daar vervolgens van kunnen doen, die zal ik u natuurlijk ook – of zal de wethouder te zijner tijd – goed aan u meegeven.

15

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Daarmee is dit punt dan besproken. Zijn er leden die een stemverklaring willen afleggen? Geen stemverklaring? Dan gaan we verder. De discussie wordt gesloten.

15. Instemmen met het initiatiefvoorstel 'Gezonde schoollunches in Amsterdam' van het lid Rooderkerk en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel VN2022-002878 De VOORZITTER: We missen een wethouder, begrijp ik. Wethouder Kukenheim. Dan schors ik even enkele ogenblikken om erachter te komen of zij hier snel kan zijn. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER: We gaan het behandelen met wethouder Moorman. Dat gaat helemaal goedkomen. Dat is dus agendapunt 15 over de gezonde schoollunches. Het is een initiatiefvoorstel van het lid Rooderkerk van de fractie van D66. Dus we gaan ook met haar beginnen. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Rooderkerk. Mevrouw ROODERKERK: Een jaar geleden was ik op een school in Amsterdam Zuidoost, basisschool De Blauwe Lijn. Daar vroeg de leraar aan de kinderen: wie van jullie is er zonder ontbijt of lunch naar school gekomen? Toen ging de helft van de handen de lucht in. Dat vond ik toch wel heel erg, dat er dus kinderen zijn in Amsterdam die in de les zitten- Ik hoop dat u allen een goed ontbijt heeft gegeten zojuist. Maar als dat niet zo was geweest en je had hier gezeten met honger en ook nog moeten proberen om de aandacht erbij te houden, dat is gewoon heel erg lastig.

Zeker voor kinderen die op school hun aandacht bij de les moeten houden, want het leert nou eenmaal lastig op een lege maag. Een jaar geleden heb ik daarom een initiatiefvoorstel ingediend voor gezonde schoollunches. Het is namelijk onderzocht dat het heel veel positieve effecten heeft en ook langdurig op de gezondheid van kinderen. In Maastricht zijn allerlei pilots gedaan op scholen om precies uit te zoeken hoe je daarmee meteen aan de slag kunt gaan. En het blijkt dus bewezen effectief te zijn. En eigenlijk zijn wij in Nederland heel afwijkend van de andere landen in Europa. Overal is het gewoon dat kinderen een warme lunch krijgen op school, maar hier niet. En juist op die scholen waar het nodig is, waar kinderen juist gelijke kansen nodig hebben in bijvoorbeeld in Zuidoost en Nieuw-West op scholen, is het heel erg van belang dat kinderen daar aan de slag kunnen met die schoollunch. En dat willen de scholen ook heel graag. Het Mundus College bijvoorbeeld wil daar heel graag mee starten in Nieuw-West en De Blauwe Lijn wil daar, zoals ik aangaf, bijvoorbeeld in Zuidoost heel graag mee aan de slag. Het voorstel dat er ligt, was een breed voorstel. Het ging over meer dan alleen de schoollunches. Bijvoorbeeld over schoolkantines, voor gezonde watertappunten. Maar het belangrijkste onderdeel zijn de natuurlijk de schoollunches zelf.

Ik weet dat de wethouder zich altijd heel hard maakt voor gelijke kansen, dat ze altijd zegt dat ze daarvoor staat. Ik ben dan ook teleurgesteld dat het een jaar heeft moeten duren voordat ik een reactie heb gekregen op mijn voorstel. Ik vind dat erg omdat kinderen

16

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dus elke dag nog steeds met honger naar school gaan en ik zo graag had gezien dat de scholen die daarmee aan de slag willen gaan ermee hadden kunnen beginnen. Er ligt nu een voorstel waar ook is uitgezocht- Mijn verzoek was: onderzoek hoeveel het zou kosten voor tien scholen. Dat is onderzocht. Maar we kunnen er nu niet meer aan de slag, omdat nu het raadsjaar alweer voorbij is. Dat vind ik jammer. Ik hoor graag van de wethouder waarom het zo lang heeft geduurd. (Mevrouw HEINHUIS: Op zich natuurlijk een mooi initiatief. U geeft aan, het is ook al bewezen. Dus het is bewezen effectief. Tegelijkertijd wilt u starten met een pilot. Er ligt ook een doorrekening wat het kost voor tien scholen. Natuurlijk veel meer scholen in Amsterdam en veel meer leerlingen die hier ook baat bij zouden kunnen hebben. Hoe ziet die verhouding? Waarom dan toch starten met maar tien scholen, als u tegelijkertijd zegt: het is al bewezen dat het effectief zou zijn?) Dat vind ik een interessante bijdrage van de PvdA, want in de commissie gaf ze nog aan dat het juist voor alle scholen zou moeten gelden. Maar wat mij betreft voor zoveel mogelijk scholen. Ik heb gevraagd: onderzoek wat het kost voor tien scholen, dan hebben wij een beeld. Het idee is daarvan dat we dan dus daarmee een afweging konden maken als raad met hoeveel scholen we wilden beginnen.

Alleen, dat is nu te laat, want nu is het einde van de collegeperiode bereikt. (Mevrouw HEINHUIS: Het was niet echt een bijdrage. Het was meer een verhelderende vraag. Maar u legt mij daarbij woorden in de mond- Ik zou het heel mooi vinden als het voor alle scholen zou kunnen. Tegelijkertijd wil ik ook realistisch zijn over de kosten. Vandaar mijn vraag naar u. U dient dit voorstel in. Dus dan neem ik aan dat u ook heeft nagedacht over de kosten in het algemeen als we dit voor alle scholen zouden invoeren en wat dat zou betekenen.) De VOORZITTER: Graag via de voorzitter, mevrouw Heinhuis. Mevrouw Rooderkerk. Mevrouw ROODERKERK: Dank dan aan mevrouw Heinhuis voor de positieve reactie op inderdaad het invoeren van schoollunches. Want ik denk dat we inderdaad allebei het belang heel erg zien. Ik denk ook dat het mooi zou zijn zoveel mogelijk scholen daarmee aan de slag te laten gaan. Maar inmiddels zijn er bij mij een stuk of tien scholen die zich hebben gemeld en dit meteen willen gaan doen. Het zou natuurlijk heel mooi zijn als we daarmee kunnen beginnen. Maar om eerlijk te zijn, al zou er één school zijn die ermee aan de slag zou kunnen, dan zou ik ook al heel blij zijn. Want elk kind dat zonder honger naar school gaat, is er natuurlijk één.

(Mevrouw MARTTIN: Ja, ik woon in Zuidoost en ik ken de verhalen van de docenten die zelf eten meenemen voor de kinderen of andere ouders die extra lunches smeren ’s ochtends. Het is een schrijnend probleem. Wij zouden heel graag in willen stemmen met het initiatiefvoorstel, maar ook de kosten zitten ons wel dwars, omdat we denken, ja, het is eigenlijk primair niet een zaak van de gemeente om voor de lunches te zorgen. Dus ik wil mevrouw Rooderkerk twee vragen stellen. Allereerst, hoe ziet zij de kostendekkendheid, zeker op de langere termijn? Nu is het een pilot. Dan kan je misschien nog wel wat vinden. Maar als we dit willen doortrekken, hoe moeten we dat dan financieel gezond doen? En mijn tweede vraag in het verlengde is dan: kunnen we niet veel beter ook ondernemers erbij

17

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

betrekken die dan scholen als het ware adopteren en van groenten en fruit voorzien of daarin bijdragen?) Dank ook voor de steun inderdaad. En om op de tweede vraag in te gaan: dat staat ook inderdaad in het voorstel. Dus juist de vraag om daar met ondernemers mee aan de slag te gaan of bijvoorbeeld met supermarkten, met bezorgsupermarkten, omdat je daar natuurlijk gewoon heel goed afspraken kunt maken voor een grote hoeveelheid, waardoor ook de kosten weer wat lager kunnen worden. Dus dat juich ik heel erg toe. En mijn vraag was: hoeveel kost het voor dit aantal scholen? We hebben sinds het indienen van het voorstel heel veel geld gekregen vanuit het rijk. Er is 8,5 miljard naar de gemeenten gegaan voor scholen. Dat betekent dat er dus voluit mogelijkheid was om dat ook in te zetten voor schoollunches. Dat mag ook vanuit het Nationaal Programma Onderwijs. Maar dit voorstel vraagt in eerste instantie ook: onderzoek wat de kosten zijn. Dus dat hebben we nu in ieder geval helder gekregen. De VOORZITTER: Geen vervolgvraag? Dan mag u uw betoog vervolgen. Dat is tot een eind gekomen. Dank u wel. De VOORZITTER: De heer Yilmaz is niet aanwezig in de zaal. Daarmee kan hij deze motie niet formeel indienen. Ik zie wel mevrouw Kiliç in de zaal zitten. Wilt u deze motie alsnog indienen op uw naam? Dan wordt dat achter de schermen even gereed gemaakt dat dat formeel in orde komt.

Zijn er nog andere sprekers? Nee? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman. Wethouder MOORMAN: Voorzitter, laat mij ten eerste vooral zeggen dat ik de indiener dankbaar ben dat dit onderwerp nog eens een keer onder de aandacht wordt gebracht, want natuurlijk is het onverteerbaar dat sommige kinderen zonder ontbijt, zonder gezond eten, op school komen. We weten allemaal- En dat is gewoon allang aangetoond, onder andere door hoogleraar Sidel, maar ook uw partijgenoot Alexander Rinnooy Kan is natuurlijk al heel lang hiervoor aan het pleiten. En dat doen zij met recht en reden, want je kan niet goed leren zonder dat je een gevulde maag hebt. Het heeft dus in die zin ook alles te maken met kansengelijkheid. Daar ben ik het volstrekt mee eens. Ik ben het ook volstrekt eens met de indiener, voorzitter, dat het Nederlandse systeem inderdaad heel erg afwijkt van omliggende landen. Sowieso, Nederlanders eten ’s avonds warm, terwijl in de meeste landen natuurlijk ’s middags warm wordt gegeten. In Nederland halen heel veel ouders hun kinderen nog steeds tussendoor van school, terwijl in de meeste landen kinderen gewoon op school blijven. In die zin, en dat weten wij ook, wijkt ons schoolsysteem behoorlijk af. En dat is ook weer zichtbaar in onze schoolgebouwen. In de meeste schoolgebouwen zitten geen grote keukens waar dat kan worden voorbereid.