20211207 DEF Waterstrategie 2022 2026.pdf

Waterstrategie 2022 - 2026

Colofon: Vastgesteld door de directie Zuidas op 07/12/2021 Geschreven door: Tom van Es, Wijbrand Sommer, Vera de Jong, Lana Dördregter, Marjes ter Schegget, Martine van der Beek (Zuidas) en Kasper Spaan, Douwe de Voogt, Torben Tijms (Waternet/AGV) 1

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

4

2.

De huidige situatie

5

2.1. Waterkwaliteit

5

2.2. Waterneutraal bouwen / blauwgroene daken

5

2.3. Grondwater en peilbuismonitoring

5

2.4. Oppervlaktewater en watersysteemstructuur

7

2.5. Waterkeringen

7

2.6. Waterbergingsboekhouding

10

2.7. Koepelvergunning Zuidas en Waternet

10

2.8. Zuidasdok

10

Stappen naar een blauwe Zuidas

11

3.1. Robuust functionerend watersysteem

11

3.2. Een klimaatbestendige Zuidas

13

3.3. Grondwater op peil en in beeld

16

3.4. Waterveiligheid

17

3.5. Kwaliteit water voor stedenbouw, gebruik omgeving en ecologie

19

3.

2

3

1. Inleiding Bij de ontwikkeling van Zuidas tot een internationale kantorenlocatie en Amsterdamse woonwijk staat duurzaamheid centraal. Onze ambitie is om een gezonde, schone, compacte en energieneutrale Zuidas te realiseren. Water en klimaatadaptatie zijn daarbij belangrijke onderwerpen om te kunnen anticiperen op klimaatverandering en een aangename woon-, werk- en verblijfplek te behouden. We zien hierin ook een nadrukkelijke relatie met de vergroening die de afgelopen jaren is ingezet met het Plan voor een Groene Zuidas (2018). Een robuuste watersysteemstructuur is altijd een basis geweest bij de ontwikkeling van Zuidas. Met het creëren van extra oppervlaktewater, zoals De Boelegracht, de waterberging op blauwgroene daken en de vergroening van de openbare ruimte met een waterbergende functie is de Zuidas voorbereid op klimaatverandering. Met de hoge dichtheid en gebruiksintensiteit zijn dit zodoende geen ambities van luxe, maar een absolute noodzaak. Bij nieuwbouw zien we dat waterberging en vergroening steeds meer geïntegreerd worden. Het ambitieniveau hierin stijgt zowel bij de gemeente als bij marktpartijen en de gebruikers van de Zuidas. Dat blijkt bijvoorbeeld ook uit het feit dat de participanten van de Green Business Club Zuidas klimaatadaptatie, schoon water en vergroening als speerpunten in hun recente ambitieverklaring (2021-2025) hebben opgenomen.

De Waterstrategie Zuidas verbindt de vele onderwerpen die raken aan het thema water in de hoogstedelijke gebiedsontwikkeling. Daarnaast bepalen we met deze strategie de richting voor nu en de komende jaren voor de brede wateragenda met aandacht voor waterkwantiteit en waterveiligheid, waterkwaliteit en biodiversiteit

en de klimaatadaptatiethema’s hitte, droogte, wateroverlast en overstromingsrisico. Met de Waterstrategie Zuidas beogen Gemeente Amsterdam en Waterschap Amstel, Gooi en Vecht zichtbaar te maken hoe de wateropgaven in de gebiedsontwikkeling zijn geïntegreerd en hoe deze in de toekomst verder gebracht worden. Hierbij zijn de ontwikkelende beleidsthema’s van de gemeente en waterschap kaderstellend, maar wordt gezocht waar Zuidas de huidige koploperrol kan blijven behouden. Met de uitvoeringsagenda wordt hier concreet invulling aan gegeven. Samen werken aan water op Zuidas De werkgroep Water Zuidas is dé plek waar watervraagstukken rond de ontwikkeling van Zuidas en Zuidasdok integraal besproken worden. Het borgt een efficiënte wijze van afstemmen op het overkoepelende schaalniveau van de Zuidas. Door de ontwikkeling van de Zuidas in projectmatig werkende deelgebieden is het risico aanwezig op onvoldoende afstemming tussen de gebieden en suboptimale uitwerkingen. Wateropgaven worden niet doorgeschoven; door op het niveau van de Zuidas als geheel de deelplannen te beoordelen, wordt dat risico beheerst. Daarbij kan ook beter (dan bij beoordeling van individuele plannen) integraal worden beoordeeld op de verwevenheid van het oppervlaktewatersysteem, regenwater, grondwater en waterkeringen.

In de werkgroep Water Zuidas wordt samengewerkt door Projectmanagers en adviseurs van gemeente Amsterdam, adviseurs van Waternet/waterschap AGV en medewerkers van de Zuidasdok-organisatie. 4

2. De huidige situatie De Zuidas is in de afgelopen decennia enorm veranderd. Van een omgeving met veel sportparken en volkstuinen tot een hoogstedelijke omgeving. Ondanks de enorme verdichting, heeft water op passende wijze op de Zuidas een plek gevonden en kwaliteit gebracht. In deze periode hebben gemeente Amsterdam en Waternet de Zuidas ook als een “living lab” gebruikt om nieuwe technieken en inzichten te verkennen en innovaties een kans te geven. 2.1. Waterkwaliteit De waterkwaliteit in de Binnendijkse Buitenveldertse polder is typisch voor een stedelijk watersysteem. Tijdens de ontwikkeling van de Zuidas wordt als basis een stand-still principe voor waterkwaliteit aangehouden. Zo wordt bij de grondwateronttrekking voor de bouwkuipen van parkeergarages retourbemaling toegepast. Hiermee wordt lozing op het oppervlaktewatersysteem voorkomen. Natuurvriendelijke oevers worden in de nieuwe watergangen waar mogelijk toegepast om de aquatische ecologie te stimuleren. Beperkte ontwikkeling van steigers en vlonders gaat overmatige beschaduwing van het water tegen. 2.2. Waterneutraal bouwen/ blauwgroene daken Op Zuidas is het waterbergende polderdak-principe ontwikkeld (2013, Broedplaats Old School). Dit blauwgroene dak maakte zichtbaar dat wateropvang al op het private kavel mogelijk is en een plek kan krijgen in de afspraken tussen waterschap, gemeente en private ontwikkelaars.

Dit vormde de opmaat voor toepassing van waterbergingseisen bij gronduitgifte via de zogenaamde

5

‘waterneutrale bouwenvelop’, waardering in de BREEAM beoordelingsrichtlijnen en uiteindelijk de stadsbrede Hemelwaterverordening Amsterdam (mei 2021). Het bracht een onderzoeks- en ontwikkelingslijn voort die zich richt op het dynamische microwatermanagement van de blauwgroene infrastructuur in de stedelijke omgeving. Het stimuleren van de blauwgroene daken op Zuidas is ook in samenwerking met bedrijven en gebouweigenaren in het nieuwe ambitiedocument (2021-2025) van de Green Business Club Zuidas als doel geformuleerd: in 2025 minimaal 25.000 m². Inmiddels is hiervan reeds tweederde gerealiseerd. Hiermee is Zuidas initiatiefnemer en koploper bij klimaatadaptieve gebiedsontwikkeling. Met het project SpongeJob Zuidas (2007) werd hier voor de kiem al gelegd. In verkennende studies als “WaterBergen – aquapunctuur op de Zuidas” is ontwerpend onderzoek ingezet om klimaatadaptatie, waterbeheer en gebiedsontwikkeling samen te brengen. Principes van deze klimaatadaptieve ambities zien we nu bijvoorbeeld ook weer terugkomen in de MRAbasisveiligheidsniveaus voor nieuwbouw, welke onderschreven is (2021) door alle MRA-gemeenten. 2.3. Grondwater en peilbuismonitoring De stedelijke verdichting bovengronds laat zich ook zien in de ondergrond. Zo hebben parkeerkelders, kabels en leidingen en de toekomstige tunnels van het Zuidasdok een grote impact op grondwaterstromingen.

Figuur 1: Infographic over op welke manieren Zuidas met water werkt

6

Om de effecten op de grondwaterstanden neutraal te houden (conform de gemeentelijke grondwaternorm) is er een hoogwaardig grondwatermodel ontwikkeld door gemeente Amsterdam, Waternet en Zuidasdok. Dit model wordt ingezet om alle nieuwe ondergrondse ontwikkelingen te toetsen aan de grondwaternorm. Via een verdicht monitoringsnetwerk van peilbuizen wordt de actuele grondwaterstand gemeten en onder andere gebruikt voor de ijking van het grondwatermodel. 2.4. Oppervlaktewater en watersysteemstructuur Het gebied van Zuidas ligt in de beheergebieden van twee waterschappen: het overgrote deel in dat van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) en een kleiner deel bij het Hoogheemraadschap van Rijnland. Het boezemsysteem van de Amstel en Schinkel staat in open verbinding met het IJ en het Noordzeekanaal. Via dit systeem wordt al het water van de polders afgevoerd naar zee, grotendeels bij IJmuiden. Het grootste deel van Zuidas ligt in de Binnendijkse Buitenveldertse (BB) polder, met een waterpeil van NAP -2,0 m. Via inlaten en het gemaal Stadwijck wordt de polder op peil gehouden. De watersysteemstructuur in de polder wordt aangepast door de ontwikkeling van de Zuidas, specifiek rondom de stationsomgeving. De voormalige Spoorslagsloot langs de zuidzijde van de A10 is opgeknipt en de waterafvoer loopt nu via de nieuwe verbrede De Boelegracht.

Verbreding van de voormalige watergangen heeft veelal plaatsgevonden voor een beter doorstroming en waterberging.

7

Een kleiner poldersysteem ligt rond de begraafplaats Buitenveldert. Het heeft hetzelfde peil als de BB-polder, maar gebruikt het gemaal aan de Fred Roeskestraat om af te voeren. Bij de ontwikkeling van Zuidasdok wordt het watersysteem rond de begraafplaats Buitenveldert geoptimaliseerd door verbinding rondom en een duikerverbinding onder de A10 die de poldersystemen met elkaar verbindt voor een robuuster watersysteem, als vroeger het geval was. Met hydraulische modellering is de waterafvoer in de polder onder extreme recente klimaatscenario’s inzichtelijk gemaakt. De nieuwe watersysteemstructuur en standaard duikermaten van 2 keer 1000 mm borgen een toekomst robuust watersysteem. 2.5. Waterkeringen Door Zuidas loopt een forse lengte aan waterkeringen. De waterkeringen scheiden de waterpeilen van boezemsystemen en polders en beperken het overstromingsrisico. Soms zijn deze keringen zichtbaar als een dijk, bijvoorbeeld langs de Amstel, vaak zijn ze in de Zuidas verholen gelegen. Het profiel van de waterkering is dan gedefinieerd in de ondergrond via de legger van het waterschap. In het verleden zijn delen van de waterkering verlegd om (met name ondergrondse) ontwikkelingen in de Zuidas mogelijk te maken. Gezien de belangrijke functie zijn er restricties ten aanzien van werkzaamheden in of nabij de kering, zoals het bouwen van kelders of herinrichting van de openbare ruimte.

Deze regelgeving is vastgelegd in de Keur van het waterschap. Specifiek rondom het Zuidasdok is er aandacht voor de combinatie van de tunneltrace's met de waterkering.

8

9

2.6. Waterbergingsboekhouding In heel Amsterdam gelden vanuit de waterschappen regels voor de aanleg van verhard oppervlak of over het graven of dempen van oppervlaktewater. De oppervlakte van het watersysteem dient gelijk te blijven bij aanpassingen aan het watersysteem (dempen en graven). Daarnaast dient er bij het aanleggen van verharding of de realisatie van bebouwing extra waterbergingscapaciteit gerealiseerd te worden om de versnelde afstroom van neerslag naar het watersysteem te kunnen opvangen. Tien procent is daarbij vaak de basis, voor de stedelijke polders van de Zuidas is deze op 15% vastgesteld. Binnen de Zuidas wordt de watercompensatie niet per project, maar gebiedsbreed geregeld. In een zogenaamde waterbergingsboekhouding wordt bijgehouden hoeveel water er is bijgekomen, gedempt en welke oppervlakte verharding is gerealiseerd. Ook alternatieve vormen van waterberging zijn in de waterbergingsboekhouding mogelijk. Zo is er bij de realisatie van de fietsparkeergarage Mahlerplein een grote waterberging gekoppeld (750 m3). Dit zorgt ervoor dat op dat we op de Zuidas slagvaardig de projecten kunnen uitvoeren, terwijl het watersysteem te allen tijde op orde is. 2.7. Koepelvergunning Zuidas en Waternet

hoeven vragen, werken Waternet en Zuidas aan één koepelvergunning voor het hele gebied. Voor alle waterwerkzaamheden die in opdracht van Zuidas worden gedaan kan de technisch projectleider daarmee volstaan met een melding bij Waternet. Dit zorgt zodoende voor een versnelling van de processen in de gebiedsontwikkeling en een beperking van de capaciteit die nu in de waterbergingsboekhouding en de vele deelvergunningen wordt gestopt. De koepelvergunning wordt in 2022 aangevraagd bij Waternet. 2.8. Zuidasdok De realisatie van Zuidasdok is verbonden met de gebiedsontwikkeling van Zuidas, maar is in een gezamenlijk opdrachtgeverschap (Rijkswaterstaat, ProRail, Gemeente Amsterdam) ondergebracht. De vele raakvlakken tussen de wateropgaven van Zuidas en Zuidasdok vragen ook om afstemming tussen Waternet/AGV, Zuidasdok en Zuidas. Beide opgaven zitten namelijk in hetzelfde waterhuishoudingsgebied, beïnvloeden elkaar (op verschillende schaalniveau’s) en maken gebruik van één grondwatermodel. De waterbergingsopgave die benodigd is voor de realisatie van Zuidasdok is inmiddels al geborgd. Voor de uitvoering van de verschillende fasen worden vervolgens binnen Zuidasdok aanvullende afspraken gemaakt met Waternet/AGV.

Voor bepaalde werkzaamheden in en nabij het water (zoals dempen of het aanleggen van verharding) is een vergunning nodig van het waterschap. Om niet voor elke activiteit een vergunning aan te

10

3. Stappen naar een blauwe Zuidas In de Visie Zuidas (2016) wordt water benoemd als een belangrijke voorwaarde voor een gezond en leefbaar gebied, zowel voor nu als in de toekomst. Hoe water precies ingezet moet worden is een complexe opgave. De ambitie is om klimaatbestendig te zijn en blijven, aantrekkelijk te zijn om te wonen, werken en te verblijven en voldoende ruimte te bieden voor flora en fauna, met aandacht voor een goede waterkwaliteit. In dit hoofdstuk worden de ambities verder toegelicht en wordt uiteengezet welke instrumenten en acties nodig zijn om dit te verwezenlijken. De in deze waterstrategie opgestelde ambities zijn gegrond op bestaande (beleids)kaders, zoals de Hemelwaterverordening Amsterdam, de Keur en Legger van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht, Amsterdam Rainproof, het Gemeentelijk Rioleringsplan Amsterdam, Strategie Klimaatadaptatie en uitvoeringsagenda (Amsterdam), Kaderrichtlijn Water (KRW) en het Waterbeheerplan van AGV. De ervaringen uit het “Living Lab Zuidas” hebben de afgelopen jaren input geleverd aan deze beleidskaders. Met deze kaders als vertrekpunt en aanvullende ambities blijft het gebied Zuidas voorbereid op de uitdagingen op het gebied van water en klimaatadaptatie.

verbinding via de duiker onder de A10 tussen de twee poldersystemen geeft een redundantie door via twee gemalen het waterpeil te kunnen beheren. Bijkomend doel is dan ook om het robuuste watersysteem nog duidelijker op de kaart te zetten en beter te borgen. Op de kaart in figuur 2 is te zien hoeveel extra water Zuidas in 2030 heeft ten opzichte van 2020. Het tijdig realiseren van voldoende waterberging in projecten is van groot belang om de functionering van het totale systeem te waarborgen. Acties 

Komende jaren wordt er op diverse plekken nieuw water aangelegd. Zo komen in Kenniskwartier en Ravel nieuwe watergangen. Hiermee wordt waterberging en doorstroming conform het eindbeeld ingericht.



Opstellen van inrichtingsprincipes voor watergangen, met oog voor beheer, doorstroming, ecologie en steigerconstructies.



Maaiveldhoogtestrategie voor een deelgebied, voor een betere samenhang tussen waterpeil, grondwater-, bouwpeil en maaiveldplooiing.



Onderzoek naar de mogelijkheid voor waterberging onder nieuwe sportvelden (SC Buitenveldert).

3.1 Robuust functionerend watersysteem Een goed functionerend en robuust watersysteem is essentieel voor investeringen in een hoogstedelijke gebiedsontwikkeling. In de ontwikkelperiode en het eindbeeld vinden we afdoende waterberging in het oppervlaktewatersysteem, gecombineerd met sponswerking op het private terrein en openbare ruimte. Ten opzichte van de oorspronkelijke situatie zijn de watergangen forser gedimensioneerd en de duikerverbindingen zwaarder uitgevoerd. Hiermee kent het watersysteem een sterkere samenhang en een verbeterde waterafvoer. De (herstelde)

11

Figuur 2: geeft de watersituatie in 2020 en in 2030 weer. Op de afbeelding is te zien dat het water in 2030 beter verbonden is, en dat er vierkante meters water toegevoegd worden.

De kaart van 2030 is nog in concept en kan mogelijk op onderdelen worden aangepast. 12

3.2. Een klimaatbestendige Zuidas Het klimaat verandert en de gevolgen hiervan merken we al: meer en heviger regenbuien, meer hitte, drogere zomers, nattere winters. Omdat Zuidas een gebied is met een hoge dichtheid en veel verharding zal de klimaatverandering hier sterker merkbaar zijn dan in gebieden met een lagere dichtheid. Omdat verharding, zoals wegen en gebouwen, weinig water doorlaat naar de bodem, ontstaat er veel druk op de openbare ruimte en riolering voor het afvoeren van het overtollige water. Een tijdige afvoer van het water is hierdoor niet altijd mogelijk. Dit kan onder meer leiden tot schade aan de bebouwing en infrastructuur, overlast en verminderde bereikbaarheid. Om voldoende voorbereid te zijn op het extremere weer moet Zuidas klimaatadaptief worden ingericht. Als onderdeel hiervan worden zogenaamde Rainproof maatregelen toegepast. Deze richten zich met name op waterberging, zoals de aanleg van waterbergende groenstroken, zoals dat in de Prinses Irenestraat en bij de Zuidelijke wandelweg al is gebeurd. Het projectgebied Kop Zuidas heeft de ambitie van waterneutrale ontwikkeling op buurtniveau. Hierbij wordt met de watervertragende groenstroken door de hele buurt heen ervoor gezorgd dat er nauwelijks afvoer bij extreme neerslag via de hemelwaterriolering naar het oppervlaktewater plaatsvindt.

13

Ook worden eisen ten aanzien van klimaatadaptatie gesteld in de standaard bouwenvelop van Zuidas, zodat nieuwbouw ‘waterneutraal’ ontwikkeld wordt. De werkgroep water wil onderzoeken welke instrumenten gebruikt kunnen worden om hergebruik van water in en op gebouwen te stimuleren, waarmee een kavel echt ‘waterneutraal’ kan functioneren. Acties 

Uitwerken van instrumenten voor stimulering hergebruik van regenwater op de kavels.



Onderzoek naar optimale plaatsing en inpassing van WKO- en Pluvia-ontlastputten. Deze systemen zijn verbonden aan de ontwikkeling van gebouwen, maar worden veelal in de openbare ruimte (buiten de rooilijn) geplaatst. Dit geeft een forse druk op optimale oplossingen in de ondergrond voor kabel en leidingtracés.



Optimaliseren van de aansluiting op de riolering van private kavels; private partijen hebben nu de mogelijkheid om op verschillende plekken aan te sluiten op de hemelwaterafvoer. Hiermee nemen de onevenredig veel ruimte in de toch al schaarse ondergrond. Optimaliseren kan door ervoor te zorgen dat hemelwater op één plek per private kavel wordt aangesloten.



We realiseren waterberging om piekbuien op te vangen. De komende jaren staat een groot aantal acties gepland. Het gaat hier om maatwerk, want elk gebied is anders. De kunst is om lokaal zoveel mogelijk water op te vangen en zodoende het grotere watersysteem en het riool te ontlasten. Er wordt groene waterberging gerealiseerd bij onder andere het Europaplein Oost, de RAI, de rest van de Prinses Irenestraat en in Kop Zuidas. Stresstesten laten zien dat de voorgenomen ontwikkelingen en maaiveldontwerpen klimaatadaptief zijn.



Watervertragende groenstroken en wadi’s worden beter beheerd. De werkgroep water van de Zuidas werkt samen met de nieuwe asset water van V&OR en de beheerorganisatie aan een oplossing om het beheer op korte en op lange termijn te regelen en te bepalen wie de kosten voor beheer betaald. Voor de waterbergingsprojecten voor de Zuidas worden in 2022 in een apart traject afspraken gemaakt zodat beheer goed geregeld is.



In station Zuid ontstaat bij zeer zware regenbuien wateroverlast. Onderdeel van de plannen van Zuidasdok is om een (extra) waterberging onder het Zuidplein te realiseren.



Onderzoeken naar een hemelwaterrioleringvrije wijk in Kop Zuidas door het maken van wadi’s of groene beken en daarmee waterneutraliteit op buurtniveau te realiseren.

14

15

3.3. Grondwater op peil en in beeld Naast het bovengrondse watersysteem is het grondwater minstens zo belangrijk voor het goed functioneren van de Zuidas. Een robuust grondwatersysteem is essentieel voor bouwwerkzaamheden, maar ook voor het realiseren en behouden van groen. Voor de hele Zuidas is in samenwerking met Waternet, naast het basismeetnet, een extra peilbuizenmeetnet opgezet, zodat de grondwaterstanden goed in beeld blijven tijdens de uitvoering van werkzaamheden. Analyse en monitoring vragen continue bewaking en aanpassing van het meetnet. Peilbuizen gaan vaak verloren bij bouwwerkzaamheden en daarom vraagt het meetnet jaarlijks een kwaliteitsanalyse en mogelijke update. De kwaliteit van het grondwatermodel Zuidas is hierbij gebaat. Dit is een computermodel waarmee de stand en stroming van het grondwater te voorspellen zijn.



Updaten grondwatermodel Zuidas in samenwerking met Zuidasdok.



Kwaliteit en beheer peilfilternet borgen.



In BLVC-kaders afspraken over bescherming bestaande peilbuizen opnemen.

Acties 

Realisatie van nieuwe watergangen. Hiermee worden de grondwaterstanden beter gereguleerd in de omgeving van de nieuwe watergangen. Dit draagt bij aan het op peil houden van het grondwater. Dit betreft onder andere de Vivaldi- en Ravelgracht. Op de Zuidas wordt ook water aangelegd dat niet valt onder de wettelijke verplichting van compensatie, maar juist extra wordt aangelegd voor de robuustheid van het watersysteem; dat is bijvoorbeeld het geval met de gracht in Kenniskwartier. Daarnaast worden in Kenniskwartier de Spoorslagsloot en de De Boelegracht met elkaar verbonden.

16

3.4. Waterveiligheid Amsterdam en de Zuidas zijn beschermd tegen overstromingen vanuit zee en de watersystemen door verschillende waterkeringen (zie Figuur 3). Naast de waterkeringen zijn er aanvullende mogelijkheden om de waterveiligheid te vergroten. De Thematische Studie Waterveiligheid Amsterdam helpt passende keuzes te maken voor waterveiligheidsprincipes. Ook in de zogenaamde tweede laag (ruimtelijke inrichting) en derde laag (evacuatiestrategie) zijn er maatregelen te treffen voor een verhoogde waterveiligheid. Cruciaal is hierbij de aandacht voor vitale en kwetsbare functies en specifieke doelgroepen. Denk hierbij aan energienetwerken, drinkwater en riolering, ziekenhuizen en stationsomgevingen. Acties 

17

Informeren van ontwerp- en projectteams over de mogelijkheden en randvoorwaarden voor het uitvoeren van werkzaamheden nabij waterkeringen.



Bewaken van de afspraken met Zuidasdok dat ook tijdens de bouw de waterveiligheid is gegarandeerd.



Toepassen van waterveiligheidsprincipes bij vitale en kwetsbare infrastructuur conform de thematische studie waterveiligheid door: 

Opstellen van standaarden voor overstromingsbestendige aanleg van vitale en kwetsbare infrastructuur (conform de “Thematische studie waterveiligheid). Denk bijvoorbeeld aan elektriciteitskasten of onderstations op terpen.



Informeren van ontwerp- en projectteams over overstromingsrisico’s en methodes om dit op te nemen in ontwerpen.

Figuur 3: ligging waterkeringen (Legger waterschap Amstel, Gooi en Vecht)

18

3.5. Kwaliteit water voor stedenbouw, gebruik omgeving en ecologie Voor Zuidas is water een essentieel onderdeel van de gebiedsontwikkeling. Het gaat dan niet alleen om waterberging en grondwater, maar ook om de belevingswaarde van water als onderdeel van ontwerpopgaven. Stedenbouwkundigen, ontwerpers openbare ruimte en architecten die werken aan de Zuidas dienen deze aspecten mee te nemen in hun ontwerp. Kwalitatief goed en schoon water draagt bij aan een fijne leefomgeving, waar het bijvoorbeeld mogelijk is om te zwemmen, maar waar ook ruimte is voor planten en dieren. Water brengt leven. Zuidas onderkent en ondersteunt deze kwaliteit van het (oppervlakte)water. Dit gebeurt al via maatregelen, zoals de realisatie van de De Boelegracht en groene oevers. Voldoende en schoon water is essentieel om het groen ook echt groen te houden en een bijdrage te leveren aan het voorkomen van het stedelijk hitte effect. De Kaderrichtlijn Water vraagt van alle overheden een inzet op waterkwaliteitsambities. Voor de Zuidas hebben deze betrekking op de KRW-lichamen Amstellandboezem en Vaarten Amsterdam alsmede het overige water. Dit zal de komende jaren in samenwerking tussen AGV en de gemeente Amsterdam verder uitgewerkt worden. Acties: 

19

In het ontwerpproces is behoefte aan meer duidelijkheid wanneer en hoe het onderdeel water wordt toegepast. Samen met de ontwerpers openbare ruimte stellen we verschillende toolboxen op voor het verbeteren van: de ecologie, het toepassen van groene oevers en de inrichting van zwemplekken.

De toolboxen zullen de vorm krijgen van een kaart met mogelijke zwemlocaties, natuurvriendelijke oevers, etc. 

Waterkwaliteit monitoren op biodiversiteit



Verkennen van de mogelijkheid om in het water van de Zuidas te zwemmen.

Financiële middelen voor water, groen en klimaatadaptatie In de functionele grondexploitatie voor Groen, water en duurzaamheid zit een budget van € 3.080.000 t.b.v. van de Waterstrategie. Dit budget is in de eerste plaats bedoeld om aan de eisen van een goede waterbergingsboekhouding te voldoen, nu en in de toekomst. Uit de waterbergingsboekhouding blijkt dat voor nu en de komende jaren sprake is van een positieve waterbalans, inclusief het te compenseren water van Zuidasdok. Dit komt onder meer door maatregelen als het graven van extra water in Beethoven en het toekomstige water in Kenniskwartier. Het overgebleven budget is bestemd voor overige water gerelateerde doelen, zoals in de Waterstrategie benoemd. De huidige Waterstrategie heeft een looptijd tot 2026 en zal daarna worden aangepast en opnieuw vastgesteld. Het is de bedoeling dat het budget bestemd voor water in 2032 volledig is besteed aan diverse waterprojecten in het gebied Zuidas. Grofweg kan worden gesteld dat er per jaar ongeveer € 250.000 beschikbaar is voor het realiseren van de waterprojecten, echter de planning hiervan is afhankelijk van de fasering van de deelprojecten op de Zuidas.

Indicatieve actie roadmap waterstrategie

20

Waterstrategie 2022 - 2026

Amsterdam Zuidas Informatiecentrum WTC, Centrale Hal Strawinskylaan 59 1077 XW Amsterdam Telefoon: 0800 5065 E-mail: contact@zuidas.nl www.zuidas.nl