20211201 Notulen raadsvergadering middag

Maar het feit dat Ahold ook niet meer wilde gaan huren en ook geen interesse meer heeft in een locatie kwam de 28ste november, dus afgelopen zondag tot mij via het mediabericht dus niet direct naar mij. Dat heeft toch wel tot een onaangename verrassing bij de GEM Lutkemeer, bij de ontwikkelaar die voor Ahold de gesprekken voerde, de SRDC, geleid omdat niemand deze ontwikkeling verwachtte. Dan de vraag van mevrouw Bloemberg of wij onmiddellijk willen stoppen met de werkzaamheden. Zoals ik u vorige week in de raadscommissie heb verteld, is er inmiddels door Theunissen al een tweede reserveringsovereenkomst getekend voor een ander kavel en is er een aantal reserveringsovereenkomsten in de maak. Dat betekent dat het dus niet uitmaakt als het om de werkzaamheden gaat of Ahold nu wel of niet is geïnteresseerd in deze locatie. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Bloemberg-Issa voor het stellen van een vervolgvraag. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Goed, Ahold heeft zich teruggetrokken en nu is het tijd dat ook het college opkomt voor de Lutkemeer. Wanneer gaat de wethouder inzien dat het bebouwen van de Lutkemeerpolder een doodlopende weg is? Al die mooie woorden over natuur en vergroening en de green wash-persberichten van dit college zijn niets waard als het college uiteindelijk doorgaat met het vernietigen van de Lutkemeerpolder.

Dus ik wil nogmaals oproepen om de werkzaamheden te laten stoppen, ook omdat wij in de raad een motie hebben aangenomen dat er een reserveringsovereenkomst moet worden getekend. Daarnaast heb ik nog een vraag over het gebied waar Ahold van plan was zich te vestigen en wat nu niet door gaat. Is daar dan al meer bekend over een nieuwe partij die daar bezig is met een reserveringsbijeenkomst is of is dat niet het geval? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck. Wethouder VAN DOORNINCK: Ja, mevrouw Bloemberg refereert eraan dat de werkzaamheden moeten zijn gestopt omdat er sprake moet zijn van een reserveringsovereenkomst. Die is er met Theunissen. Dus een bedrijventerrein bestaat niet uit één bedrijf. Er zijn inmiddels voor andere kavels reserveringsovereenkomsten. De kavel waarin Ahold tot nu toe zijn interesse had – zoals ik al zei, de gesprekken gingen

.

23

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

tot voor kort met de ontwikkelaar en de ontwikkelaar zal geen contract tekenen als ze geen huurder heeft en dan kan een nieuwe partij zich melden met interesse voor deze kavel. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Renssen voor een aanvullende vraag. Mevrouw VAN RENSSEN: Iedereen is denk ik heel verbaasd om te horen dat Ahold zich heeft teruggetrokken. Mijn vraag aan de wethouder zou zijn, betreft het nu kavel 1A en 1C waarvoor een reserveringsovereenkomst was gesloten? Mijn tweede vraag, we hebben dat bestemmingsplan uit 2013 waarin de bestemming bedrijf is opgenomen voor de Lutkemeerpolder. Wat zou het proces zijn en wat zouden de kosten zijn als de gemeenteraad eventueel een andere bestemming op die gronden zou willen leggen? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck. Wethouder VAN DOORNINCK: De kavels waarin Ahold interesse had en waarvan ik tot zondag was overtuigd dat die interesse er nog was en dat die gesprekken nog liepen, daarbij is het zo dat die laatste gesprekken via de ontwikkelaar zijn gelopen en als die ontwikkelaar geen nieuwe huurder vindt of Ahold bedenkt zich niet, dan komen die inderdaad gewoon weer vrij voor nieuwe geïnteresseerden. Dan uw vraag wat het zou betekenen als we nu een ander besluit zouden nemen. Die discussie hebben we twee jaar geleden uitgebreid gevoerd.

Toen hebben we gezegd dat de kosten daarin rond de 40 miljoen euro zouden liggen. Zeker omdat er nu door Theunissen een reserveringsovereenkomst met een ontwikkelaar is en een aantal andere reserveringsovereenkomsten voor kleinere kavels in de maak zijn, denk ik dat er dan ook nog wat planschade bij zou komen. Dus dat zouden de bedragen zijn waaraan je moet denken plus wat de consequenties zouden zijn naast waarschijnlijk juridische zaken van de geïnteresseerden die nu denken dat ze een reserveringsovereenkomst hebben en die ook hebben met de GEM Lutkemeer. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Kreuger voor een aanvullende vraag. De heer KREUGER: Heel kort en in het verlengde van de vorige sprekers. Geen Ahold dus maar misschien wel wat anders. De vraag die ik daarbij heb, is of het dan misschien mogelijk is daar iets te doen met niet per se bedrijven maar met bijvoorbeeld met woningbouw? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck. Wethouder VAN DOORNINCK: Volgens mij heb ik net al gezegd dat er ook andere geïnteresseerde bedrijven zijn. Op een kavel is er een reserveringsovereenkomst en op andere kavels zijn er voorbereidingen voor. Het bestemmingsplan zegt als bestemming bedrijventerrein. Zoals we bijvoorbeeld ook in de discussie rond de Omgevingsvisie uitgebreid met elkaar hebben besproken. Als complete stad wil je ook ruimte voor bedrijven hebben.

Verschillende fracties hebben zelfs hun zorgen geuit dat er te weinig ruimte voor bedrijven zou zijn. Ik zou deze plek gewoon zijn eigen bestemming laten houden namelijk een bedrijventerrein voor degenen die daarin zijn geïnteresseerd

.

24

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dan wel degenen die wellicht op een andere plaats in de gemeente hun plek kwijtraken aan woningbouw. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Naoum Néhmé voor een aanvullende vraag. Mevrouw NAOUM NÉHMÉ: De VVD betreurt het feit dat Ahold zich heeft teruggetrokken. Ahold is natuurlijk een cruciale sector in onze samenleving waar honderdduizenden Amsterdammers hun voedsel halen. Dus ik vind het een beetje getuigen van Nimbygedrag dat dan het distributiecentrum van Ahold waar we misschien allemaal boodschappen doen, niet hier mag komen maar wel ergens in een andere gemeente. Ik merk dat ik zelf veel vragen heb over de planschade en de juridische gevolgen hiervan. Ik merk dat bij collega’s ook heel veel vragen leven. Is het mogelijk om voor de raadscommissie RO ons de gevolgen van deze terugtrekking ook voor de omliggende kavels en voor deze kavel uitgebreider te doen toekomen inclusief wat voor mijn fractie heel belangrijk is namelijk welk aandeel van de mogelijke planschade voor rekening van de gemeente kan komen? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck. Wethouder VAN DOORNINCK: Op dit moment doet mevrouw Naoum Néhmé alsof er planschade gaat komen alsof de gemeente dan wel de GEM Lutkemeer dan wel de SRDC Ahold geen recht heeft gedaan. Tot nu toe weet ik dat Ahold zelf heeft gezegd geen interesse meer te hebben in deze locatie.

Dan komt er inderdaad een discussie over de restitutie van de reserveringsovereenkomst. Dat is nog een discussie tussen de GEM Lutkemeer en Ahold en voor zover ik weet, heeft dat geen enkele relatie met eventuele andere kavels. Zoals ik al in de eerdere beantwoording heb gezegd, het terugtrekken door Ahold uit deze gesprekken heeft zowel de GEM als de ontwikkelpartij die namens Ahold de gesprekken voerde als de gemeente onaangenaam verrast dus wat de consequenties daarvan zijn, als die er zijn, dan zal ik die in de volgende raadscommissievergadering met u delen. Maar ik weet niet of die consequenties er zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Soest voor een aanvullende vraag. Mevrouw VAN SOEST: Ik ondersteun het hele betoog van mevrouw Bloemberg. Ik zou dolgraag deze situatie nog een keer willen behandelen in de raadscommissie. Ik wil het echt nog een keer heel uitgebreid bespreken want er zijn op dit moment heel veel twijfels over de waarheid van wethouder Van Doorninck. De VOORZITTER: Sorry dat ik u onderbreek. U zegt hier nogal wat. Dit is niet het moment om zoiets te zeggen. Dit is namelijk het moment waarop andere raadsleden niet kunnen reageren. De wethouder ook niet op deze manier. Heeft u op dit moment nog een vraag voor wethouder Van Doorninck? Nu kunt u vragen stellen en u kunt het altijd agenderen voor de raadscommissie. Dat is aan u.

De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Soest.

.

25

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Mevrouw VAN SOEST: Ik wil exact weten wanneer mevrouw Van Doorninck hoorde dat Ahold zich terugtrok. De VOORZITTER: Volgens mij is die vraag net heel uitgebreid beantwoord. Misschien wil wethouder Van Doorninck dat nog een keer doen. Wethouder VAN DOORNINCK: Ik wil dit wel even beantwoorden want mevrouw Van Soest heeft kennelijk mijn beantwoording niet gevolgd maar kan wel de conclusie trekken dat er iets is met het waarheidsgehalte van mijn antwoorden. Dat vind ik niet zo prettig net als dat ik het ook niet prettig vind om verteld te worden dat ik de raad heb voorgelogen. Ik heb in mijn beantwoording aan mevrouw Bloemberg heel duidelijk gezegd dat ik op vrijdag de 26ste november van de directeur te horen heb gekregen dat de reserveringsovereenkomst door Ahold is ingetrokken maar dat de gesprekken voortgingen met de ontwikkelaar namens Ahold en op de 28ste heb ik via de media moeten vernemen dat Ahold geen interesse meer heeft in de locatie. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Schijndel voor een aanvullende vraag. De heer VAN SCHIJNDEL: Ik heb toch een gevoel van twijfel of de voorstelling van zaken over juridische punten wel gedegen is bij de wethouder. Dus we hadden de kwestie van is de stichting Behoud Lutkemeer nu een belanghebbende in de zin van de wet bij de omgevingsvergunning die werd verleend. Daartegen kan je dan in bezwaar komen.

Al een halve eeuw is het zo dat stichtingen een collectief belang kunnen behartigen en dat ze dus belanghebbende zijn. Het duurt dan een half jaar voordat door de rechter wordt uitgemaakt door de rechter dat de stichting toch wel belanghebbende is. Nu hoor ik over de planschade. Daar snap ik niets van. Het zijn SRDC, de GEM Lutkemeer, private entiteiten. Er is helemaal geen planschade aan de orde. Waarom schermt u met het woord planschade in dit geval? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck. Wethouder VAN DOORNINCK: Mevrouw Naoum Néhmé vroeg mij hoe het zat met de planschade waarbij ik heb gezegd, ik weet niet of die er is. Ik kan me die niet voorstellen in de richting van Ahold. Ik kan mij wel voorstellen dat op het moment dat wij het bedrijventerrein anders zouden gaan bestemmen, er bijvoorbeeld bij Theunissen planschade is die gewoon een reserveringsovereenkomst met een ontwikkelaar heeft gesloten omdat dit een bedrijventerrein is. Dus in die zin is planschade genoemd. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kiliç voor een aanvullende vraag. Mevrouw KILIÇ: Ik ben wat minder bedroefd dat Ahold zich heeft teruggetrokken maar dat komt doordat ik natuurlijk een heel andere bestemming in mijn gedachten heb voor de Lutkemeerpolder. Er is door mijn collega’s gevraagd of er een andere bestemming dan bedrijventerrein mogelijk is en daarin kan ik mij zeer vinden.

Zoals iedereen weet, zijn mijn fractie en ik voor een bestemming begraafplaats met eeuwige grafrust en ik wil deze vraag hier toch neerleggen – ook al weet ik al min of meer wat het antwoord zal zijn. Is de wethouder bereid deze mogelijkheid alsnog te onderzoeken?

.

26

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck. Wethouder VAN DOORNINCK: Eeuwigdurende grafrust is sinds kort mogelijk op gemeentelijke begraafplaatsen. Dit is een bedrijventerrein en die combinatie lijkt mij reuze onhandig. De VOORZITTER: Dan zijn we hiermee aan het einde gekomen van deze set mondelingevragen en dan gaan we door met de volgende set. Ik vraag wethouder Groot Wassink plaats te nemen achter de collegetafel; dan is schorsen niet nodig. Vragen van het lid Kuiper inzake ondersteuning van sekswerkers na nieuwe coronamaatregelen De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kuiper. Mevrouw KUIPER: Wij krijgen signalen door dat de nieuw afgekondigde maatregelen vanwege corona sekswerkers in financiële en mentale problemen brengen. Ze kunnen hun financiële lasten niet meer betalen en hebben fysieke en mentale klachten door de stress en de onduidelijkheid hierdoor. Sekswerkers komen door verschillende oorzaken maar moeilijk in aanmerking voor regelingen zoals de eerdere coronaondersteuning. Om te voorkomen dat hun leven nog moeilijker wordt, hebben wij een aantal vragen.

Is de wethouder op de hoogte van aankomende of huidige ondersteuningsregelingen vanuit het rijk waarop zij aanspraak kunnen maken? Is de wethouder van plan een ondersteuningsregeling voor misgelopen inkomsten en/of niet kunnen betalen van vaste lasten vanuit de gemeente in te richten of zijn er wellicht andere manieren om hen op dit moment financieel te ondersteunen? Tot slot, staat de gemeente in contact met sekswerkers en organisaties die hen ondersteunen om informatie te geven naar aanleiding van deze nieuwe maatregelen? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink voor de beantwoording van de vragen. Wethouder GROOT WASSINK: De gemeente staat in contact met de verschillende sekswerkers en is bekend met de problematiek. Zoals u weet, is er een behoorlijk groot cohort aan zorgpartijen die eventueel sekswerkers bij staat in de mentale en fysieke klachten zoals u aangeeft waaronder het Prostitutie- en Gezondheidscentrum en andere zorgpartijen. Wij hebben daar zeker aandacht voor en we hebben gezien de recente maatregelen daarvoor weer aandacht gevraagd. Ten aanzien van de wat meer financiële kant van de ondersteuning is het zo dat sekswerkers die zelfstandig zijn, een beroep kunnen doen op de verruimde bijzondere bijstand zelfstandigen. Ik weet niet hoe dat precies gaat met gederfde inkomsten. Die zul je dan natuurlijk ook maken kunnen aantonen.

Dat lijkt me nog wel een ingewikkelde puzzel hoe je dat met sekswerk zou moeten doen. Maar de BBZ zou daar in elk geval een mogelijkheid voor zijn. Als je fiscaal onder de opt-in-regeling zou vallen, dan zou mogelijk de bijstand, de Participatiewet nog een mogelijkheid kunnen zijn. Ik ben vooralsnog niet voornemens een aparte regeling in het leven te roepen. Dit ligt toch echt meer op het pad om dat vanuit landelijk te doen. De bijzondere bijstand zelfstandigen en de versoepeling daarvan is eigenlijk voor dit kwartaal nog afgekondigd. Ik heb zelf in meerdere overleggen met de bewindspersonen aangegeven dat ik een verlenging in de rede vind liggen – eerder hebben wij voor een halfjaar gepleit dus tot de zomer. Op dit

.

27

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

moment zijn er gesprekken tussen de Vereniging Nederlandse Gemeenten en het rijk om te kijken of er nieuwe maatregelen moeten worden getroffen omdat ik vrees dat we nog lang niet van de coronamaatregelen af zijn en dat dus ook de gevolgen voor sekswerkers maar ook voor een heleboel andere werkenden en ondernemers best eens fors zouden kunnen zijn. Dus dat heeft onze permanente aandacht. Op dit moment is er zowel bijstand als bijzondere bijstand zelfstandigen. We hebben nog niet zo veel signalen als we eerder hebben gehad bij lockdowns maar het is absoluut een punt dat we in de gaten blijven houden. De VOORZITTER: Dan zijn we hiermee aan het einde gekomen van deze set mondelingevragen en dan gaan we door met de volgende set. Vragen van het lid Kreuger inzake het bericht dat woningen van het gas af worden gehaald zonder renovatie en isolatie De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Kreuger. De heer KREUGER: Slecht nieuws afgelopen maandag in Het Parool. Echt verschrikkelijk slecht nieuws. Amsterdam maakt haast met stadsverwarming huurwoningen van gas zonder renovatie en isolatie.

De reden dat ik hierover een vraag wil stellen, is niet dat ik de keuzerichting ondersteun om huizen van het gas af te halen, maar volgens mij is er wel iets anders en dan zijn namelijk gewoon feitelijke constateringen waarover wij het hier in deze raad allemaal eens zijn en waar we echt consensus over hebben en dat is dat we heel vaak tegen elkaar hebben gezegd, als je dit doet, doe het dan op een natuurlijk moment zodat het goedkoper wordt, bijvoorbeeld tegelijkertijd met de renovatie. Dat zijn voorbeelden die heel vaak door mensen worden genoemd. En ook is er heel vaak gezegd, als je dan aansluit op een warmtenet, zorg er dan voor dat alles goed is geïsoleerd zodat niet alle warmte die erin gepompt wordt, weer via de kieren naar buiten gaat. Beide gebeuren in dit geval niet tegelijkertijd. Dus mijn vraag is of dit gewoon symboolpolitiek is om te laten zien dat je wat hebt losgekoppeld van het aardgas of wat is de andere reden daarachter. Ik denk dat ik het antwoord wel weet. Maar goed, als het een slecht antwoord is, dan laat ik het liever door de wethouder zelf zeggen dan dat ik het hier ga vertellen. In de laatste plaats is er bij mij wat onduidelijkheid over wat nu de bron is waarop deze woningen worden aangesloten. Zit daar bijvoorbeeld ook biomassa bij? Mocht dat niet zo zijn, dan ga ik zo meteen sorry daarvoor zeggen.

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck voor de beantwoording van de vragen. Wethouder VAN DOORNINCK: Ik denk dat zijn vragen mij in de gelegenheid stellen een aanname die de heer Kreuger doet, misschien even te kunnen weghalen nadat ik heb verteld waarom wij dit doen. Dat is omdat we hiermee een versnelling kunnen krijgen waardoor er gemiddeld 56 procent CO2 kan worden bespaard. Dat is volgens mij de taak die deze gemeente heeft, die in ieder geval deze wethouder in het coalitieakkoord heeft meegekregen. Dus daarom doen wij het. Deze versnelling speelt zich inderdaad af in woningen die nog niet direct gerenoveerd gaan worden. Bij alle andere projecten waarmee we bezig zijn, gaat dat inderdaad hand in hand met renovatie. Deze versnelling gaat vooraf aan de renovatie maar wat we daarbij doen, is dat we zowel aan de woningbouwcorporaties als aan de individuele huizenbezitters en ondernemers ook meteen isolatiemaatregelen meegeven. Daarvoor hebben wij geld beschikbaar in de

.

28

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

vorm van de isolatiemotor en er kunnen dus allerlei maatregelen worden getroffen om het huis beter te isoleren en de verwarming beter te laten werken. Die financiële regeling geldt dus voor beide partijen en die kan voordat de huizen van het gas af worden gehaald, worden ingesteld. Dus dat is hoe we het doen en waarom we het doen: een combinatie van isolatie en van het gas af voordat de grote renovatie waar de corporaties voor aan de lat staan en waarover wij als gemeente niet gaan voordat zij daaraan toe zijn. Dat geldt voor sommige gevallen want in sommige gevallen doen we het ook samen met de renovatie. Dan de vraag wat is de bron? De bron is zowel Vattenfall als WPW in deze eerste tranche. 55 procent Vattenfall van wat er wordt aangesloten en 55 procent WPW. (?) Dan het punt over biomassa. Wat het precies voor deze tranche is, kan ik niet zeggen. Ik kan u wel zeggen - en u kent natuurlijk het bronnenboekje dat we twee jaar geleden hebben uitgegeven en waar we weten wat de bronnen zijn die onze netten en andere zaken voeden - dat in 2040 in het hoge warmteaanbodscenario 5,2 procent van de warmte middels biomassa zou kunnen worden opgewekt. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Kreuger voor een vervolgvraag. De heer KREUGER: Het is toch jammer want dan hoef ik toch geen sorry tegen u te zeggen.

Ik was een beetje snel met mijn conclusie maar ik kon het er niet uithalen of het nu biomassa was of niet maar het is dus wel biomassa. Wie zijn we hier nu voor de gek aan het houden? Iedereen weet inmiddels dat biomassa niet CO2-neutraal is. Er zijn partijen hier die het gewoon opschrijven in hun verkiezingsprogramma en die dan toch blijven doorgaan met een CO2-reductie van – wat zei u, 56 procent. Het is een groot circus. Nogmaals de vraag aan de wethouder, als je dit op deze manier doet, reken dan alsjeblieft met de echte CO2-cijfers in plaats van dat je een of andere schaduwboekhouding gaat optuigen waarin het net lijkt alsof je de doelen haalt want dat is gewoon niet zo. De VOORZITTER: En de vraag is? De heer KREUGER: Wil de wethouder dus de echte cijfers gebruiken over de CO2-uitstoot van biomassa? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck. Wethouder VAN DOORNINCK: Dat is natuurlijk een discussie die de heer Kreuger en ik maar zeker ook anderen al vaker hebben gevoerd. Wij houden ons aan de cijfers zoals de rekenmethode van de Europese Unie zijn en ook van Nederland. Misschien toch nog wel een keer goed om te zeggen dat de totale hoeveelheid biomassa 5,2 procent is van de warmte die wordt opgewekt. De VOORZITTER: Dan zijn we hiermee aan het einde gekomen van deze set mondelingevragen en dan gaan we door met de volgende set.

Vragen van het lid De Fockert inzake deelname Amsterdam aan de actie GroenLicht op de Internationale Mensenrechtendag op 10 december

De VOORZITTER: Ik wijs de raad erop dat het mondelingevragenuur nog vijf minuten kan duren. Het woord is aan mevrouw De Fockert.

.

29

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Mevrouw DE FOCKERT: Ik zal proberen het kort te houden zodat andere vragenstellers ook nog een vraag kunnen stellen. Er volstrekt zich een humanitaire catastrofe aan de grens van Europa en ik zeg, onze grenzen want wij zijn onderdeel van dat Europa. Mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en onderdrukking worden steeds vaker tegengehouden, opgejaagd, mishandeld, in gammele bootjes teruggestuurd de zee op en met harde hand weggehouden van het Europees grondgebied. Alles maar zodat ze hier geen hulp kunnen krijgen en geen asiel kunnen aanvragen. Niet alleen vluchtelingen worden zo behandeld maar ook de mensen die hen helpen door bijvoorbeeld medische hulp te verlenen, door ze te redden van de verdrinkingsdood zoals in Griekenland waar nu een 73-jarige Nederlander terecht staat. Dat is allemaal best schokkend. En wat heeft Amsterdam daarmee te maken? In Polen hangen bewoners in het grensgebied een groen licht op om aan vluchtelingen te laten zien, u kunt hier veilig om hulp vragen. Wij zullen u die bieden. En in solidariteit met deze dappere Polen maar ook met al die vluchtelingen heeft de vereniging voor asiel en advocaten en juristen Nederland de actie gestart Groen Licht. In heel Nederland zal op 10 december, de internationale dag van de mensenrechten, groen licht branden bij organisaties, bij kerken, bij mensen thuis.

Amsterdam heeft een lange traditie als het gaat om het beschermen en een veilige haven bieden aan mensen die moeten vluchten, de verschoppelingen en de verstotenen van deze aarde, zal ik maar zeggen, en GroenLinks is trots op deze reputatie van Amsterdam - mensenrechtenstad. Eigenlijk is onze vraag heel simpel. Is het college bereid zich aan te sluiten bij deze actie en het groene licht op 10 december in Amsterdam te laten branden? De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording van de vragen. Burgemeester HALSEMA: Ik kan me goed voorstellen dat mevrouw De Fockert aandacht wil vragen voor de erbarmelijke situatie waarin veel mensen aan onze Europese buitengrenzen verkeren. Het is een sympathiek burgerinitiatief met de nadruk op burger en gesteund door een aantal NGO’s die ter plekke daadwerkelijk iets kunnen betekenen voor vluchtelingen die zich in erbarmelijke omstandigheden bevinden. Maar het is niet een initiatief waar de Amsterdamse overheid zich bij aan moet sluiten. Er is eigenlijk namelijk niets wat Amsterdam als overheid daar concreet kan doen. Er zijn andere zaken die Amsterdam wel zinvol kan doen. Zoals u weet, ligt in Amsterdam het aanbod van asielopvang, hebben wij regelmatig overleg met de nationale overheid waarbij met name wethouder Groot Wassink aangeeft dat Amsterdam graag bereid is daar haar aandeel op te nemen.

Misschien ook goed om hier te vermelden dat wij ons onlangs hebben aangesloten bij het Pact of Free cities, een initiatief van de burgemeester van Warschau en een informeel netwerk van burgemeesters die als doel hebben vrijheid en democratie en rechtsstatelijkheid in steden te verspreiden en actief te bevorderen. Gdansk, Warschau en Krakau maken daar onder andere deel van uit. Daar staan ook onderwerpen als mensenrechten en vluchtelingen op de agenda. Amsterdam werkt daar zo veel mogelijk mee samen. Ik zou u van harte willen aanbevelen via uw eigen kanalen Amsterdamse burgers daar zo veel mogelijk op te attenderen. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw De Fockert voor een vervolgvraag. Mevrouw DE FOCKERT: Ik wil de burgemeester danken voor het antwoord en zal dat via deze manier ook doen aan Amsterdamse burgers. Ik wilde nog vragen of de

.

30

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

burgemeester ons van deze samenwerking waar we heel blij mee zijn, op de hoogte kan houden. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Dat doe ik vanzelfsprekend. Ik heb er in de raadscommissie AZ al een keer kond van gedaan en de bedoeling is ook dat het netwerk op het moment dat het mogelijk is door corona, frequenter bij elkaar komt en daarmee ook als vrijheidszoekende steden zijn positie inneemt. De VOORZITTER: Dan zijn we hiermee aan het einde gekomen van deze set mondelingevragen. De laatste seconden van het mondelingevragenuur zijn aangebroken en het lijkt me niet zo verstandig nog aan de volgende vragenset te beginnen want die kunnen ook niet meer worden beantwoord. Mijn voorstel is het mondelingevragenuur bij dezen af te ronden. Dan gaan we door naar het volgende agendapunt maar misschien moeten we eerst even schorsen voor een korte pauze. De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering.

2. Interpellaties en actualiteiten -

3. Instemmen met het gewijzigde initiatiefvoorstel Een lokaal verankerde economie: Community Wealth Building in Zuidoost van de leden Roosma, Blom, Nadif, Biemond, Türkkol en Schreuders en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel VN2021-029329 De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Blom. De heer BLOM: Ik wil nogmaals mijn dank uitspreken aan alle mensen in Zuidoost en aan alle ondernemers die hebben meegewerkt aan dit voorstel. En natuurlijk ook aan onze coalitiepartners en uiteraard ook mijn directe collega’s Femke Roosma, Imane Nadif en ons fractiebureau. Waarom het ons gaat in het voorstel is dat de economie van Amsterdammers wordt. Wat we in de stad zien en in Zuidoost, is dat er grote rijkdom wordt vergaard en dat er ongelijkheid bestaat tussen rijke multinationals enerzijds en mensen met te lage inkomens anderzijds. Wij willen meerwaarde creëren in de wijk. Daarom moeten we inzetten op een mensgerichte benadering van lokale economische ontwikkeling die welvaart lokaal terug leidt en de controle en voordelen in handen geeft van lokale bewoners en ondernemers. Dat doen we door een lokale munt te introduceren of in ieder geval te onderzoeken, coöperaties te faciliteren, incubators om sociale, duurzame ondernemers te ondersteunen en de inkoop zo lokaal mogelijk te doen en nog veel meer.

Dat betekent dat we nu community wealth building nodig hebben om dat te introduceren als de beweging wordt overgenomen door andere stadsdelen.

.

31

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ik stond er in de raadscommissie uitgebreid bij stil en daarom ga ik nu snel over naar andere, aanvullende vragen. In de raadscommissievergadering heb ik geopperd een koppeling te maken met de coöperatieve windmolen in Zuidoost, in de K-buurt. Die windmolen zal op termijn geld opleveren en juist in het kader van een circulaire economie is het van waarde een deel van de opbrengsten in te zetten voor community wealth building. Denk maar aan het oprichten van andere coöperaties of zelfs het bieden van kredieten middels een kredietcoöperatie die lokale ondernemers op weg helpt. Is de wethouder bereid hiernaar te kijken en in gesprek te gaan met de initiatiefnemers van de coöperatieve windmolen? Wanneer verwacht de burgemeester de uitvoering van het onderzoek naar de geldstromen? In de beantwoording staat dat er op verschillende gebieden onderzoeken zullen plaatsvinden. Is het mogelijk om een beknopt overzicht toe te sturen met de planning? (De heer BOOMSMA: De heer Blom heeft het over die windturbines maar dat is nu net iets waarbij de verdeeldheid ongelooflijk groot is en waarvan mensen massaal woedend worden van het feit dat die worden geplaatst. Vindt hij dit nu echt een goed voorbeeld voor dit initiatiefvoorstel dat toch is bedoeld om een gemeenschapsgevoel te creëren in Zuidoost?) Een hele goede vraag.

Een van de belangrijkste opdrachten die wij als coalitie hebben gekregen en als GroenLinks is inzetten op duurzaamheid. Het overgrote deel van de Nederlanders en van de Amsterdammers is voorstander van het plaatsen van windmolens. Maar wij doen de dingen niet omdat het populair moet zijn, wij doen de dingen omdat wij onze verantwoordelijkheid moeten nemen om onze klimaatdoelstellingen te halen. Dit is een voorbeeld van hoe je echt op een circulaire manier onze economie kunt inrichten waarbij de bewoners, de gewone Amsterdammer en de lokale ondernemer profiteert van de economie en niet alleen de anonieme aandeelhouders ergens ver weg in het buitenland. (De heer BOOMSMA: Volgens mij is het gewoon een voorbeeld van hoe je topdownbeleid gaat doordrammen, maar ik heb dan een andere vraag. Het gaat in het initiatiefvoorstel ook over lokale kredietunies. Ik begrijp niet zo goed hoe de heer Blom dat voor zich ziet. Gaan er dan speciale banken komen die alleen leningen geven aan lokale organisaties of bedrijven?) Dank voor die vraag want het geeft me de gelegenheid het iets uitgebreider aan te stippen. Dat is niet het besluit maar we geven het in het voorstel wel mee als idee. We opperen dat zodat het college daaraan kan denken. Dat is bij uitstek iets wat moet worden onderzocht. Middels zo’n incubator, middels al die onderzoeken die nu van start gaan.

Als het gaat om topdown community wealth building, dan is het juist gericht op een mensgerichte aanpak. Als we het hebben over zo’n coöperatieve windmolen, nou ja, u weet zelf waar een coöperatie voor staat. Dat zijn de mensen die zelf het initiatief nemen om zo’n windmolen te organiseren en met het geld dat wordt verdiend, bepalen zij zelf waar dat in de buurt kan worden ingezet in plaats van alleen een Eneco bijvoorbeeld. (De heer BOOMSMA: Tot slot dan nog een andere vraag en dat gaat over dat lokaal inkopen. Een van die ankerinstituten is bijvoorbeeld de gemeente zie ik. Maar is de heer Blom dan van mening dat kantoren van de gemeente of dergelijke instellingen in elk stadsdeel zo veel mogelijk moeten inkopen vanuit dat stadsdeel zelf?) Eigenlijk is dat wel de bedoeling. De overheid koopt groot in, maar we hebben ook semi overheidsinstellingen zoals ziekenhuizen of hogescholen die ook heel veel

.

32

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

inkopen. Het gaat er ons om dat we kijken wat we lokaal kunnen inkopen. Wij hebben in Zuidoost heel veel ondernemers die heel goed zijn in koekjes bakken; we hebben ondernemers die actief zijn in de koffie-industrie; we hebben een paar jongens in Zuidoost die grond hebben in Afrika en daar op een circulaire manier koffiebonen produceren. Laten wij die jongens faciliteren zodat zij dat lokaal bij al die ankerinstituten kunnen afzetten. Ik wil tot een afronding komen. Nog twee vragen. U heeft een convenant getekend met een aantal grote bedrijven. Op welke manier verhoudt dat convenant zich tot community wealth building? En daarnaast spreekt u heel erg uitgebreid over community wealth en health. Daar ben ik heel blij mee. We zien waar de voordelen zitten van bloei en groei en alle initiatieven in de Venserpolder. U komt ook met een plan dat integraal onderdeel kan worden van het masterplan. Maar wij zien het graag veel breder dan alleen health. Community wealth building integraal opgenomen in het masterplan. Kunt u toezeggen het om die manier te betrekken? (De heer VAN SCHIJNDEL: Ik heb eigenlijk een vraag. Ik zag een interessant opinieartikel voorbij komen in Het Parool van mevrouw Roosma en een andere schrijver over de mogelijkheid van een lokale munt die er dan voor zorgt dat de wealth creation een beetje lokaal blijft. Dat lijkt een beetje op Forumland.

Kunt u dat nader duiden wat dat precies kan behelzen?) Nou, ik wil bijna zeggen dat ik dat echt niet goed heb gehoord maar ik ben bang van wel. Daar wil ik verre van blijven. Ik ben er inderdaad trots op dat we dat soort initiatieven hebben. Dat laat echt de geest zien van community wealth building, dat laat zien dat het niet topdown is maar dat mensen uit de stad zelf nadenken over hoe ze ervoor kunnen zorgen dat ze aan de ene kant ondernemers stimuleren maar tegelijkertijd ook mensen in de gelegenheid stellen om meer lokaal te consumeren op een meer duurzame manier zodat het geld lokaal blijft circuleren en van generatie op generatie kan worden doorgegeven. U weet ook dat de ongelijkheid in Nederland toeneemt. U weet ook wat de reden is dat wij komen met een masterplan Zuidoost en een masterplan NieuwWest. Maar het fundament is dat mensen moeten kunnen voorzien in hun levensonderhoud. Daarom ben ik trots op deze aanpak met community wealth building. (De heer KREUGER: De heer Blom zei een aantal interessante dingen. Hij zei eerst dat de meeste Amsterdammers windturbines willen, dat een meerderheid dat heel graag wil. En daarna zei hij, wij zijn hier niet om populaire maatregelen te nemen waarmee hij dus eigenlijk insinueert dat het een impopulaire maatregel is.

Ik kan er in mijn eigen hoofd geen chocola van maken maar misschien kan hij dat nog eens uitleggen.) Het is ontzettend meegenomen dat wij die opdracht hebben gekregen van Nederlanders en van Amsterdammers om onze toekomst in te richten. In overgrote meerderheid zijn mensen daar voorstander van. Maar wij doen het niet om populair te zijn. Wij zijn geen partij die op basis van populariteitscijfers dingen doen maar wij doen dat omdat we het gewoon belangrijk vinden. (De heer KREUGER: Dus voor GroenLinks is het bouwen van windturbines geen impopulaire maatregel?) Nee. Wij weten dat een groot deel van de Nederlanders, ik denk minimaal 75 procent van de Nederlanders, voorstander is van inzetten op duurzaamheid. Als het daarbij nodig is ook windmolens in te zetten, dan voelen wij ons echt wel gesteund door de samenleving. (De heer KREUGER: En die 75 procent, waar komt dat vandaan? Ik heb dat getal namelijk nog nooit gehoord.)

.

33

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Uit heel veel rapporten. Echt te veel. Ik wil het zo meteen ook wel uitleggen. Ik ga nu heel hard door mijn spreektijd, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Schreuders. De heer SCHREUDERS: In essentie moet dit initiatiefvoorstel ertoe leiden dat onze stadsgenoten in Zuidoost meer gaan meeprofiteren van het geld dat in hun stadsdeel wordt verdiend. Wij vinden het een mooi idee dat geld dat lokaal wordt verdiend, ook de lokale gemeenschap ten goede komt, dat het daar rond blijft gaan en zo voor bijvoorbeeld extra werk zorgt. Wij zijn dus enthousiast over dit initiatief en we zijn blij dat het college het omarmt. Wij hopen van harte dat het bijdraagt aan de bloei van Zuidoost en dat deze vorm van buurteconomie op termijn navolging krijgt en verdient op andere plekken in de stad en in het land. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boomsma. De heer BOOMSMA: Dit is heel idealistisch, dat idee van een lokale gemeenschap als een soort bolwerk tegen de globalisering en de uitwassen daarvan. Dat is in zekere zin ook een echt conservatief ideaal. Een economie die werkt voor de lokale gemeenschap gebaseerd op de menselijke maat. De vraag is dan wel hoe je dat het best kunt bereiken. Volgens mij vergt dat vooral de liefde, het enthousiasme en de inzet van de mensen die ergens wonen.

Dat is sowieso denk ik een belangrijke boodschap richting linkse partijen dat dat de beste manier is om de uitwassen van globalisering en neoliberalisme te bestrijden. Dat is vanuit het menselijke hart, vanuit de waarden die daar gelden. Daar zijn andere waarden van toepassing dan alleen maar de economische. Maar als je naar dit voorstel kijkt, en ik zie veel geknik, dan worstel ik ermee. Ik zie dat het ergens een verkeerde route bewandelt. Het is heel erg topdown. Het is een soort fancy begrip en er wordt met subsidies gestrooid. Het belangrijkste is echter dat je de condities creëert waardoor mensen zelf op basis van die waarden die ze hebben, die inzet plegen en die gemeenschap steunen en niet een hele nieuwe topdownlaag creëren van overlegorganen. De vraag is ook over welke community je het nu hebt. Je wilt lokaal inhuren, lokaal inkopen, lokale bedrijven voorrang geven bij huisvesting. Maar dit is gebaseerd op een stadsdeel.

Waarom die schaal? Is het dan zo als iemand in Diemen woont, dat die dan minder recht heeft om daar te gaan werken? Of een bedrijf dat in Diemen is gevestigd, daarvan koop je dan niet? De heer Blom had het over mensen in Zuidoost die misschien land hebben in Afrika, maar wat als een ander stukje land nog duurzamer wordt gebruikt of dat die persoon, die Amsterdammer niet in Zuidoost woont maar in Nieuw-West en nog steeds dat stukje land heeft? Dus waarom? Ik ben heel erg voor een lokale gemeenschap maar deze schaal begrijp ik niet – en dat is ook gelijk een vraag aan de burgemeester. Hoe ziet de burgemeester nu die schaal voor Zuidoost? Ik ben er wel voor dat je in principe mkb’ers de kans geeft om mee te doen met aanbestedingen. We hebben inderdaad net gezien dat het college het slechte voorbeeld heeft gegeven om de aanbesteding van bloemstukken juist onmogelijk te maken door extra eisen te stellen waardoor er alleen maar hele grote bedrijven aan kunnen meedoen. De gemeentelijke kantoren kunnen niet meer lokaal bij de bloemist op de hoek kopen. Dat vonden wij een hele slechte ontwikkeling. Maar dan zou ik zeggen, probeer het aantrekkelijk te maken voor het mkb in het algemeen en niet zo zeer misschien per se gebaseerd op één stadsdeel. Dat waren nog wel wat vragen die wij hadden.

.

34

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording van de vragen. Burgemeester HALSEMA: Ik zou de initiatiefnemers in het bijzonder van harte willen bedanken voor dit mooie initiatief. Terecht verwijst de heer Blom naar de initiatieven die al worden genomen door de mensen in Zuidoost. Laat ik een voorbeeld geven van wat ik een mooi initiatief vind van community wealth building dat misschien ook de heer Boomsma aanspreekt. In de binnentuinen in Zuidoost is een groep vrouwen een organisatie gestart en die heet Groei en Bloei. Dat zijn veelal kwetsbare vrouwen die de verwaarloosde binnentuinen op dit moment omvormen tot moestuinen, tot tuinen waar bloemen bloeien. De organisatie begon eigenlijk als een vorm van dagbesteding en dat begint langzaam maar zeker een kleine coöperatieve onderneming te worden. De producten die daar uit de grond komen, worden verkocht. Dat blijft in de buurt waarmee langzaam maar zeker Groei en Bloei zichzelf kan bedruipen. Dat zou natuurlijk een fantastisch gevolg ervan kunnen zijn dat wat mij betreft niet beperkt zou hoeven zijn tot de grenzen van Zuidoost maar dat door heel Amsterdam op termijn een plek zou kunnen krijgen.

Het voorstel is gedaan voor Zuidoost en ik moet ook zeggen dat het naadloos past in de ambities van het masterplan dat natuurlijk tot doel heeft in een veel langere periode om de emancipatie van de inwoners van Zuidoost te helpen bevorderen door middel van het verruimen van het eigen initiatief en de trots op de lokale economie. Wat je heel graag zou zien en we weten natuurlijk ook uit internationale vergelijkingen dat wijken, delen van steden die kwetsbaar zijn, eigenlijk beginnen te bloeien op het moment dat ze ook kapitaalkrachtiger worden en een eigen economie beginnen te ontwikkelen. Er zijn voorbeelden uit de Bronx maar ook uit andere delen van de Verenigde Staten die eigenlijk volgens dat principe langzaam maar zeker aan zijn inwoners steeds meer mogelijkheden bieden. Dat is natuurlijk het aardige aan het idee van community wealth building. Ik heb het al eerder gezegd, het college is enthousiast over het voorstel en geeft er graag uitvoering aan. Nu vroeg u nog naar de coöperatieve windmolen. Volgens mij bevindt dat zich in de opstartfase. Het is een particulier initiatief en wij volgen dat met interesse. U vroeg ook naar het overzicht van de geldstromen en de planning. Wij hebben ons voorgenomen om de planning in het tweede kwartaal van 2022 gereed te hebben en in combinatie met een overzicht van de geldstromen stuur ik dat dan graag naar de raad toe.

Dan stelde u nog de vraag naar de verbinding met het convenant. Ja, die wordt actief gelegd om ervoor te zorgen dat daar samenwerking kan plaatsvinden. U vindt het ook goed dat het wordt verbreed van health naar wealth. Dat klopt. Voor ons gaat het eigenlijk om alle economische kansen die er worden gecreëerd. Dus niet alleen op het terrein van gezondheid. Dan heb ik daarmee ook al de vraag van de heer Boomsma beantwoord over de schaal. Ik denk dat het heel goed zou zijn als uiteindelijk de schaal groter wordt. Ik denk dat de ambitie daar vooral moet zijn insluiting en niet uitsluiting van mensen. Dat betekent volgens mij dat er geen mensen of partijen zijn uitgezonderd om eraan deel te nemen. Het gaat vooral om het economisch procedé waarin je de mensen van onderop motiveert om eigen economische activiteiten te ontwikkelen waarvan de waarde voor het eigen gebied kan worden behouden en niet alleen maar uit het gebied wegstroomt en waarmee kan worden geïnvesteerd in de welvaart van de eigen bewoners. Dat wil dus niet zeggen dat anderen niet welkom zijn. Het lijkt mij dat ze zeker welkom zijn maar dat

.

35

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

wij ons als gemeente wel willen inspannen om eigen initiatief van inwoners mogelijk te maken. Ik was wel gefascineerd door het voorbeeld van de bloemstukken. Ik kende het niet maar het klinkt als een slechte ontwikkeling en ik kan me zo maar voorstellen dat het te maken heeft gehad met Europese aanbestedingsregels – ik zie u knikken – waar de gemeente dan helaas niet de vrijheid heeft om zich daaraan te onttrekken hoewel wij al vaker hebben aangegeven ook in Europees verband dat de grote nadruk die daar ligt op de vrijheid van de markt en het belang om de Europese markt voorrang te geven, nadelig kan zijn voor de initiatieven die inwoners zelf ontplooien en het midden- en kleinbedrijf in de stad. Daarmee heb ik volgens mij alle vragen beantwoord. (De heer SCHREUDERS: Mij werd nog even een vraagje ingefluisterd over die windturbines. Is de burgemeester bereid in gesprek te gaan met die initiatiefnemers over het verspreiden van de opbrengsten daarvan over Zuidoost?) Zoals ik het doorkrijg van het stadsdeel, zit inderdaad het initiatief van die coöperatie in de K-buurt nog in de startfase. De initiatiefnemers worden door het stadsdeel hierin gefaciliteerd en er vinden gesprekken plaats met partners in het gebied waaronder de Johan Cruyff ArenA over mede-investeringen in het initiatief. Dat is wat ik er tot nu toe over kan melden.

De VOORZITTER: Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER: Dan zou ik graag het voorzitterschap weer willen overdragen aan de burgemeester.

De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele minuten. voorzitter: burgemeester Halsema De VOORZITTER heropent de vergadering.

4. Vaststellen van het Beleidskader Buurtrechten VN2021-029700 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Vroege inzake het Beleidskader Buurtrechten, Ook organisaties uit de buurt betrekken, nr. 809.21 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

naast bewoners nadrukkelijk en actief ook andere bij de buurt betrokken organisaties zoals BIZ-en bij buurtrechten te betrekken.

Motie van het lid Kiliç inzake versimpelde en meertalige handboek buurtrechten, nr. 810.21

.

36

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

een handboek te maken voor het gebruik van buurtrechten dat voor laaggeletterde burgers goed te volgen is én ook in de veel besproken talen van Amsterdam.

Motie van de leden Grooten en Vroege inzake Beleidskader Buurtrechten, nr. 819.21 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

het omgekeerde uitdaagrecht mee te nemen in de uitvoering van de buurtrechten en in de evaluatie te kijken hoe deze zich verhoudt tot het normale uitdaagrecht.

Motie van het lid Grooten inzake Beleidskader Buurtrechten, nr. 820.21 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

de mogelijkheden van aanjaagbudgetten en uit te dagen percentages in aanbestedingen volop uit te proberen in de komende pilots; daarnaast actief met partijen die taken voor de gemeente uitvoeren in gesprek te gaan op welke manier zij plek kunnen geven voor initiatieven van bewoners.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Vroege. De heer VROEGE: De buurtrechten. Ja, het werd eens tijd, zeg ik tegen het college. Al in 2013 diende D66 een motie in onder leiding van de heer Paternotte samen met GroenLinks. De heer Hoek vroeg het college hiermee aan de slag te gaan. Nu, ruim acht jaar later is het zo ver. Beter laat dan nooit. De reden dat D66 fan is van buurtrecht, is dat er een heel liberaal beginsel achter zit namelijk dat er andere mensen zijn, dat er andere organisaties zijn die dingen beter kunnen dan de overheid en dat we het vertrouwen moeten hebben dat die mensen dat goed kunnen gaan doen en dat we dingen loslaten. Heel liberaal om anderen verantwoordelijkheid te geven voor dingen die bij de overheid horen. Eigenlijk kun je het voorstel in het verlengde zien van de eerdere tendensen als liberalisering en meer marktwerking. Maar wat bij die processen niet goed is gegaan, is dat de overheid dan ook een andere rol moet nemen. Je gaat het namelijk niet meer zelf doen. Je geeft vertrouwen aan de ander maar je moet wel controleren dat het goed gaat. Dat is iets wat ik in dit voorstel dan nog iets te veel mis. Want bij rechten horen ook plichten. En bij plichten horen ook verantwoordelijkheden.

Ik zou graag van de wethouder horen hoe hij het ziet als wij een contract sluiten met een derde partij, bewoners of een collectief of een organisatie hoe wij borgen dat die rechten waar zij een beroep op doen, ook worden nagekomen en of hij ook vindt dat bestuurders, een wethouder of een stadsdeelbestuurder, uiteindelijk wel verantwoordelijk blijft en er aanspreekbaar op is als iets niet goed gaat. Het is natuurlijk heel makkelijk om je dan te verschuilen als bestuurder zo van ja, het zijn anderen; ik kon er niets aan doen. Wat D66

.

37

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

betreft blijf je als bestuurder ook dan verantwoordelijkheid dragen en je moet dus ook regelen dat je die verantwoordelijkheid kunt nemen. D66 vindt het belangrijk dat we meer en verder kijken dan alleen bewoners. Er zijn ook heel veel organisaties in de stad die echt betrokken zijn bij een buurt. Neem de BIZ’en, de verenigingen van ondernemers die vaak in een winkelgebied actief zijn. Een mooi voorbeeld op het Rembrandtsplein waar ondernemers samen het plein schoon houden. Of neem het Havenbedrijf dat de openbare ruimte in Westpoort onderhoudt. Je ziet het verschil als je Westpoort uitrijdt en de stad inrijdt. Het gevoel is hetzelfde als je Nederland uitrijdt en Vlaanderen binnenrijdt. Oftewel, Westpoort laat zien als je iets uitbesteedt, dat het vaak beter gaat en mooier wordt. Ook de ChristenUnie maakte in de raadscommissie terecht de opmerking dat ook religieuze organisaties vaak diepgeworteld zijn in de wijk en dus ook kunnen meedoen als het gaat om het overnemen van taken van de overheid. Vandaar dat ik een motie heb om niet alleen naar bewoners te kijken, maar ook naar andere organisaties die vaak ook al zijn georganiseerd en die al een rechtspersoon zijn en om die ruimte te geven om gebruik te maken van de buurtrechten. (Mevrouw GROOTEN: Nog heel even ietsje terug in het verhaal van de heer Vroege.

Ik vond het wel heel interessant hoe hij de buurtrechten in een soort ideologie van marktwerking plaatste. Kan hij dat nog eens wat helderder duiden? Dat vond ik toch eigenlijk heel vreemd.) Kijk, als je meer marktwerking krijgt, betekent dat dat de overheid een andere rol op zich moet nemen namelijk de rol van marktmeester, ervoor zorgen dat de markt kan functioneren. Oftewel, in plaats van het zelf te doen moet je toezicht houden. Dat ging in het verleden niet altijd goed vanuit de overheid. Die rol vulden we niet goed in. Mijn oproep aan het college is juist met die buurtrechten waar we ook weer taken weggeven, dat we die nieuwe rol goed invullen voor onszelf zodat we het niet meer zelf doen maar wel toezicht daarop houden. Dat moeten we goed voor onszelf inregelen zodat die tegenpartij erop kan vertrouwen dat wij een partner zijn en onze verantwoordelijkheid nemen als overheid. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Grooten. Mevrouw GROOTEN: Het werd net al gememoreerd dat het een voorstel uit 2013 was en ook het destijds raadslid Groot Wassink heeft nog in de vorige periode met het duo-raadslid Grooten het initiatiefvoorstel Amsterdam democratische proeftuin ingediend waarvan ook die Buurtrechten onderdeel zijn. Wat mooi dat we het net hadden over buurteconomie en nu over buurtrechten.

We zijn dan ook zeer verheugd en dat hebben we in de raadscommissie ook al duidelijk gemaakt dat dit stuk nu hier voorligt. Het idee waarom we dit doen, is eigenlijk heel simpel. We willen zeggenschap, eigenaarschap aan mensen geven zodat ze dicht bij huis zelf vorm kunnen geven door taken van ons over te nemen, panden te gebruiken en gebieden vorm te geven. Dat zijn eigenlijk de drie basale dingen. Als ik dan voor mij de belangrijkste zin uit het stuk mag voorlezen, dan gaat dat om een samenwerking met bewoners waarbij de aanpak van het initiatief leidend is en niet onze gemeentelijke kaders. Dit vraagt om een flexibele, nieuwsgierige open houding en de wil om het anders te doen dan wij als gemeente gewend zijn. Ik denk dat daar de crux zit. Om dit te laten slagen moeten we dat bewerkstelligen. Ik weet niet of u gisteren allemaal in de krant heeft gelezen dat de Amsterdammer van het jaar niet binnen de subsidiekaders paste van de gemeente. Dat laat dit precies zien. Wij hebben vaak kaders waaraan mensen dan toch niet voldoen. Daar zit de sleutel en het succes voor deze buurtrechten zal afhangen van de communicatie daarover.

.

38

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(De heer VROEGE: Nu stellen wij als gemeente heel vaak eisen aan bedrijven waarmee we samenwerken maar ook aan onszelf: maatschappelijk verantwoord ondernemen, diversiteit, manvrouwverhouding, beloning etc. Dat zijn kaders die heel belangrijk zijn voor deze gemeenteraad. Stel je gaat taken naar een andere partij overdragen en die koopt dat weer elders in – dat mag volgens dit systeem – vindt u dat dat deze principes, deze kaders die wij als gemeenteraad belangrijk vinden dan toch ook gelden voor dat soort initiatieven als die andere partij dat weer inkoopt op de markt?) Dat inkopen op de markt vind ik een beetje een gekke gedachte. We willen juist dat bewoners het heel dicht bij henzelf houden. Dus ik vind het idee van inkopen op de markt vreemd. Misschien kan de wethouder dat straks nog toelichten. Ik heb dat niet zo opgepikt dat dat de bedoeling is van deze buurtrechten. Ik heb echt het idee dat het heel dicht bij mensen, bewoners en hun eigen initiatief moet blijven. Er zitten enkele kaders in het stuk en ik denk dat die goed zijn maar dat het heel erg gaat over hoe de gemeentelijke organisatie ook flexibel kan zijn. Dus hoe kun je nu buiten die kaders denken als je een initiatief krijgt en hoe kun je zorgen dat het toch past. Dat zie je ook overal in het stuk. Daar zie je terug dat we zoeken naar een aanpak.

Bij aanbestedingen is het immers heel erg lastig maar we willen wel dingen uitproberen om te kijken of we toch die ruimte kunnen vinden. Dat gaan we ook evalueren. Dat zie je eigenlijk op een heleboel onderwerpen terug. Dus het zal ook echt een mentaliteitsverandering zijn voor ons als gemeente. Dat geldt trouwens voor de hele portefeuille Democratisering, denk ik zo. Ik zie een denkende blik maar geen vervolginterruptie. Het ging over communicatie. Het is heel belangrijk dat mensen weten dat er buurtrechten zijn en dat je daarvan gebruik kunt maken en dat we drempels kunnen wegnemen door heel veel ondersteuning te bieden. Die zitten heel goed in het stuk. Wij willen graag twee moties indienen om die drempels te verlagen en dan gaat het over het omgekeerde uitdaagrecht, een prachtige term. Dat gaat er eigenlijk om dat je meer als gemeente actief zegt, deze taken hebben wij, deze budgetten hebben wij en wie zou daar wat voor kunnen doen. Daarmee wordt nu geëxperimenteerd in Groningen en Rotterdam. Dat zouden wij ook graag willen doen. En het gaat om het stimuleren van aanbestedingen en te kijken hoe er in aanbestedingen toch ruimte kan komen. Daarmee wordt ook al geëxperimenteerd in Rotterdam met een percentage in een aanbesteding dat wordt vrijgemaakt zodat bewoners daarop aanspraak kunnen maken. Of aanjaagbudgetten zodat je als initiatief iets van de grond krijgt.

Dus wij zijn super blij en we zien heel graag de beantwoording van de wethouder op onze motie om die drempels weg te nemen. (De heer VROEGE: Een verduidelijkende vraag. Dat aanjaagbudget stond in uw motie maar er wordt niet uitgelegd wat dat precies is. Kunt u kort duiden wie wat aanjaagt tot wat?) Het staat in het stuk. Als er bijvoorbeeld een initiatief is, dat zou willen meedoen aan een aanbesteding maar wat niet kan omdat de aanbestedingsregels zo zijn dat het een bepaalde grootte of een bepaald bedrag moet betreffen. Daardoor zou dat initiatief niet een plek kunnen krijgen. Dan zou je als gemeente kunnen zeggen, we geven een aanjaagbudget om dat initiatief toch te laten starten en dingen te laten doen buiten die aanbesteding. Dus dan is het eigenlijk een aanjaagbudget om toch dat initiatief op gang te krijgen. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Heinhuis. En dan maak ik van deze korte pauze gebruik om tegen iedereen te zeggen: houd de pasjes in de aanslag.

.

39

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En aangezien u er nog niet was bij de opening van de vergadering, toen hebben wij u in het bijzonder welkom geheten in verband met uw terugkeer van uw zwangerschapsverlof en laat ik u bij dezen van harte feliciteren met de geboorte van Freddy. Mevrouw HEINHUIS: Dank u wel. Goed om hier weer te zijn vandaag. Ik neem het woord over van de heer Biemond dus ik zal zijn tekst hier voorlezen. We spreken de laatste tijd veel en terecht over het gebrek aan vertrouwen in de overheid en hoe dat vertrouwen te herstellen. Dat betekent ook het idee rechtzetten dat de relatie tussen overheid en burger eenrichtingsverkeer betreft. Een overheid en in ons geval de gemeente behoort niet tegenover de inwoners van de stad te staan. Uitgangspunt is dat de gemeente er is voor de Amsterdammers om er samen een betere stad van te maken. Daarom is het zo belangrijk dat we ruim baan geven aan ondernemende en initiatiefrijke bewoners die onze stad rijk is. Daarvoor is eigenaarschap noodzakelijk en als het kan het overdragen van verantwoordelijkheden. Het idee van buurtrechten is uiteraard niet nieuw – het werd net al genoemd. In 2013 kwam er ook al een motie voorbij onder andere van de PvdA, Maarten Poorter, die ook al vroeg om een uitwerking van buurtrechten. Ondertussen gebeurt er van alles in de stad. Het is ook goed dat bij het beoordelen van de initiatieven een lijn wordt getrokken.

We zijn dan ook blij met het beleidskader dat nu voorligt. Dit kader geeft niet alleen houvast, maar stimuleert ook, juist doordat duidelijker wordt welke initiatieven mogelijk zijn en wel proces daarvoor moet worden doorlopen. Aan de andere kant wordt in paragraaf 3 van het beleidskader vastgesteld dat papier geduldig is en dat voor het daadwerkelijk slagen van buurtinitiatieven een cultuuromslag nodig is. De gemeentelijke organisatie die gewend is alleen te zenden richt zich niet ineens vanzelf op het belang van samenwerken. Dat constateert het college dan ook terecht en het getuigt van realiteitszin. Het roept wel de vraag aan de wethouder op hoe hij dat proces van die cultuuromslag dan voor zich ziet. Wat is daarvoor nodig? Wellicht kan hij dat in de beantwoording nader toelichten. (De heer KREUGER: Ik zat even na te denken over wat ik nu allemaal precies hoorde. Ik hoorde over vertrouwen herstellen in de overheid, samen de stad bouwen, ondernemende inwoners. Allemaal dat soort jargon. Maar nu vraag ik me af, ja, ik hoor het u zeggen, we hebben hier in Amsterdam natuurlijk de Meervaartgate gehad waarbij de wethouder daar toch echt wel wat manipulatieve dingen heeft gedaan. We hebben de windturbines die mensen door de strot worden gejaagd. En we hebben ook nog eens een keertje de ondernemende reders hier in de gracht waar de gemeente hele dure advocaten op af stuurt.

Dus hoe beziet u al die zaken in het licht van wat u net zei?) Ik denk dat het een het ander niet hoeft uit te sluiten. Dat mensen het niet altijd eens zijn met wat er gebeurt, dat hoort nu eenmaal bij een democratie. Het is juist heel goed dat daarover debat wordt gevoerd en dat we dat gesprek steeds met elkaar aangaan. Maar waar de buurtrechten om gaan, dat is om mensen daadwerkelijk middelen te geven om stappen te zetten als zij zelf taken kunnen overnemen van de overheid. Dus dat is wel weer iets anders dan bijvoorbeeld burgers die protesteren tegen de komst van een windturbine – wat ook mogelijk moet zijn in een democratie. Maar daarover hebben we het hier niet specifiek. Hoewel wij dus zeker tevreden zijn met het beleidskader en dit als een belangrijke stap zien in het geven van meer invloed van bewoners, is er wel reden voor vragen over samenhang in de democratiseringsagenda. We hebben een nieuw bestuurlijk stelsel vastgesteld waarin we de lokale democratie verder versterken. Er ligt

.

40

wst Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

een beleidskader participatie, een conceptreferendumverordening en er zijn plannen voor een burgerberaad. Daar komen alle participatiemogelijkheden van de Omgevingswet dan ook nog eens bij. Laat er geen misverstand over bestaan: wij staan vierkant achter deze verbeteringen van de Amsterdamse democratie maar hoe voorkomen we dat Amsterdammers in de wirwar van mogelijkheden straks door de bomen het bos niet meer zien of nog erger, dat alleen de mensen die hun weg al weten te vinden, straks hun voordeel doen met de mogelijkheden die er zijn om het beleid mede te bepalen. Dat willen we uiteraard juist niet. Deelt de wethouder onze zorg en hoe denkt hij daarmee om te gaan? De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Flentge. De heer FLENTGE: Ik ben in beginsel erg positief over het plan dat hier ligt omdat ik denk dat veel Amsterdammers en ook wel veel maatschappelijke initiatieven, kleinere bedrijven, grotere bedrijven, vaak veel beter in staat zijn, vaak veel beter zijn geworteld in de samenleving om dingen goed te kunnen regelen en problemen op te lossen dan de overheid. Dus zodra de waarborgen er zijn, kan het juist die worteling zijn die ervoor zorgt dat we een stapje verder komen in plaats van dat een ambtenaar, toch vaak meer op afstand, dat doet. Dus in die zin waardeer ik het plan zeer.