20211201 Notulen raadsvergadering avond

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2021 1 december 2021 20 december 2021

Avondzitting op woensdag 1 december 2021 Voorzitter: mevrouw F. Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: het raadslid de heer Torn Raadsgriffier: mevrouw Houtman Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland)

De VOORZITTER heropent de vergadering om 19.35 uur.

40. Benoemen en herbenoemen leden van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit VN2021-030363 De VOORZITTER: Wij hebben een uitslag. Benoemd tot lid van de Commissie Ruimtelijke kwaliteit: mevrouw Irma van Oort als architectlid en voorzitter van de subcommissie 2 met 38 stemmen voor, 0 stemmen tegen en 0 stemmen blanco; de heer Jarrik Ouburg als architectlid van de subcommissie 2 met 38 stemmen voor, 0 stemmen tegen en 0 stemmen blanco; en de heer Arzu Ayikgezmez als architectlid van de subcommissie 3 met 38 stemmen voor, 0 stemmen tegen en 0 stemmen blanco; Herbenoemd tot lid van de Commissie Ruimtelijke kwaliteit: de heer Freek Schmidt als lid architectuur historische subcommissie 1, unaniem; en mevrouw Do Janne Vermeulen als architectlid van subcommissie 3, unaniem. 13. Instemmen met de investeringsbeslissing Banne Noord voor de eerste twee fases tot 2024 en het beschikbaar stellen van een krediet voor de herinrichting van vijf groene hoven en het zuidelijk deel van het park VN2021-032317 De VOORZITTER: Wij gaan door met agendapunt 13. Er zijn geen moties ingediend maar er is wel een aantal sprekers dat het woord wil voeren. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Ernsting.

1

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De heer ERNSTING: Ik houd het heel kort. Het is een hartstikke mooi plan dat voorligt. Er worden 485 woningen toegevoegd aan De Banne Noord; de openbare ruimte wordt beter gemaakt. Er wordt echt veel geïnvesteerd. Het wordt ook groener. Dat is eigenlijk precies wat we willen: meer woningen, meer groen onder andere door het weghalen van wegverharding. Nou ja, helemaal conform de Omgevingsvisie. Ik heb eigenlijk maar één vraag. In de Parlevinker zit momenteel een muziekstudio en daarvoor zou ik even aandacht willen vragen want die dreigt te moeten verdwijnen alhoewel er nog wel gesprekken lopen. Die muziekstudio speelt een belangrijke rol, niet alleen in de buurt maar ook in heel Noord. De vraag is even als er misschien geen mogelijkheid is om op dit plek te blijven voor die muziekstudio, of die dan kan worden begeleid bijvoorbeeld via de stadsloods naar een eventuele andere locatie. Dat is mijn vraag. Die had ik eigenlijk in de raadscommissie willen stellen maar toen had ik geen tijd meer. Dus daarom doe ik dat hier. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Flentge. De heer FLENTGE: De Banne Noord heeft deze investering denk ik heel hard nodig. De openbare ruimte is versleten, deels versleten in ieder geval en die moet nodig worden opgeknapt. Ik denk ook dat het goed is dat er enkele voorzieningen worden toegevoegd. Dat is geen overbodige luxe.

Fijn dat met dit besluit ook de Parlevinker en het Parlevinkerpad kunnen worden verbeterd en dat dat echt het hart van de ontwikkelbuurt kan vormen. Ik ben het volledig eens met de heer Ernsting als het gaat over de muziekplek daar. Ik denk dat het nodig is daar nog iets aan te doen. Ik ondersteun daarbij het verzoek en het is ook mijn vraag aan de wethouder: wat kunnen wij daarvoor nog betekenen? De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Bloemberg. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Ik heb ook een vraag die niet meer in de raadscommissie aan de orde is gekomen dus die zou ik hier graag willen stellen over het project in De Banne Noord. Er komt een aanleg voor een warmtenet en mijn vraag is of de raad nog een warmteplan Banne Noord te zien en zo ja, wanneer. Zo nee, is het dan een voldongen feit dat de nieuwbouwwoningen op stadswarmte worden aangesloten? Daarnaast, is er binnen de concessie ruimte om te kiezen voor een hybride systeem met WKO zoals dat ook is gebeurd in de Sluisbuurt? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck voor de beantwoording van de vragen. Wethouder VAN DOORNINCK: Dank aan de raadsleden voor hun bijdragen. Ik ben ook blij met dit plan omdat het ook hoog tijd is. Ik geloof dat de heer Flentge dat ook zei. We zijn hier natuurlijk al lang bezig. De heer Ernsting had het over 480 woningen. Dat doen we wel in twee fasen.

Dat is ook heel duidelijk het verzoek van de bewoners. Die hebben het meeste vertrouwen als we eerst de punten doen waar zij heel erg mee zitten namelijk de openbare ruimte en de voorzieningen, dus daarmee beginnen we. Dat is de eerste fase en de tweede fase komt dan de rest van de woningen erbij. Wat ik al zei, dat is echt om op deze manier gezamenlijk de opgave met de bewoners te doen. De heer Ernsting had het specifiek over de muziekstudio. Inderdaad, die is niet alleen voor de buurt belangrijk maar voor heel Noord. Daarom kijken we ook breder dan

2

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

de buurt kijken als we die ondersteunen voor een nieuwe plek. We zien absolute meerwaarde van de studio, maar we achten het hier in de Banne niet heel erg locatiegebonden. We gaan dus ook kijken of we een andere plek kunnen vinden. Urban Resort wil zich hiervoor inspannen, maar ook de Stadsloods kunnen we ook vragen of die zich daarvoor kan inspannen. Inderdaad, die muziekstudio heeft absoluut een toegevoegde waarde en dat is dan meteen ook een antwoord richting de heer Flentge. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Flentge. De heer FLENTGE: Dank voor deze toezegging aan de heer Flentge en mij. Ik merk wel eens, bij Pancratius was dat ook het geval, dat maatschappelijk vastgoed, gemeentelijk vastgoed vrij beperkt is in Noord. Heeft u enig inzicht of het iets reëels wordt wat echt gaat lukken? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck. Wethouder VAN DOORNINCK: Wat ik in ieder geval kan toezeggen, is dat het contract dat er tot nu toe is, in ieder geval kan worden verlengd tot het echt niet meer kan. Dus dat helpt want daarmee hebben we wat langer tijd om te gaan zoeken. Ik denk ook dat het goed is dat de Stadsloods en Urban Resort zich er tegenaan bemoeien. Die bemiddelen natuurlijk niet alleen maatschappelijk vastgoed van de gemeente maar ook vastgoed van eventuele andere organisaties of partijen.

Laat ik het zo zeggen: als een van hen helemaal vastloopt, dan komen we bij u terug. Ik heb het gevoel als we met twee partijen aan de slag zijn, dat we een heel eind kunnen komen. Maar ik durf nu geen plekken te noemen waarnaar wordt gekeken. Dat is, denk ik, net iets te vroeg. Dan had mevrouw Bloemberg nog een specifieke vraag over het warmteplan. Het warmteplan, dat is het buurtuitvoeringsplan. Zo zou je het kunnen zeggen. In het kader van aardgasvrij werken we met buurtuitvoeringsplannen. Dat is eigenlijk het volgende agendapunt namelijk de subsidieregeling voor De Banne Noord om aardgasvrij te worden. Het klopt dat dit gebied een concessiegebied is van WPW. Dus de woningen worden aangesloten op een warmtenet van WPW. Als het gaat om de bestaande bouw, dan blijkt uit verschillende onderzoeken dat inderdaad een middentemperatuur het meest passend is voor dit type woningen, deze gestapelde woningen. De nieuwbouw, zowel de woningen als de voorzieningen, daar is een hybridevariant een oplossing. Dat is uiteindelijk wel aan Rochedale om hierover een besluit te nemen, maar zoals u weet, dringen wij daar bij eigenaren vaak op aan om over te gaan op zo’n hybridevariant met een warmtepomp. En de 20 procent grondgebonden woningen, daar hebben de particuliere eigenaren natuurlijk een keuzevrijheid voor hun warmteoplossing en daar horen subsidieregelingen bij.

Nogmaals, dat is het volgende agendapunt. De VOORZITTER: Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten.

14. Instemmen met het verlenen van financiële dekking uit het Klimaatfonds voor subsidies voor het aardgasvrij maken van bedrijven en maatschappelijke organisaties en de Banne Noord VN2021-026674

3

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Hiervoor heeft alleen mevrouw Bloemberg zich aangemeld. Er zijn geen moties of amendementen. Het woord is aan mevrouw Bloemberg. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Ik heb hier een enkele vraag. Het warmtenet gebruikt aardgas voor de piekvoorziening. Hoe kan een woning aardgasvrij zijn als de warmtevoorziening niet 100 procent aardgasvrij is? We hebben nergens een datum gezien wanneer het warmtenet ook aardgasvrij wordt. Het is misschien een nogal technische vraag. Dit punt neem ik ook over van de heer Van Lammeren. Dat u dat weet. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck voor de beantwoording van de vragen. Wethouder VAN DOORNINCK: De vraag van de heer Van Lammeren is natuurlijk duidelijk. De warmte komt van WPW. Dat is warm water uit de afvalcentrale. Om afval te verbranden wordt gas gebruikt dus dat is nog niet helemaal aardgasvrij. Op dit moment is dit de warmwaterbron die we hebben. We zouden ook kunnen zeggen, we loodsen al dat warme water in het IJ. Dat lijkt mij reuze onhandig dus we gebruiken dat om onze huizen te verwarmen. En we hopen dat het uiteindelijk allemaal duurzame bronnen worden zoals we dat ook in onze bronnenstrategie vertellen. Maar de bron is dus nog niet helemaal duurzaam; het huis is wel aardgasvrij verwarmd. De VOORZITTER: Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten.

15. Instemmen met het initiatiefvoorstel De Kinderdonut van het lid Nadif en kennisnemen van de bestuurlijke reactie VN2021-028006 De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Nadif. Mevrouw NADIF: Ik ben heel erg blij met de bestuurlijke reactie en met het initiatiefvoorstel. Ik neem eigenlijk het woord omdat ik met verschillende woordvoerders heb gesproken. Zij hadden toch wat twijfels over dit voorstel terwijl het echt een heel mooi voorstel is dat samen met kinderen uit Amsterdam is gemaakt. Het is geïnspireerd om Imane Valk die in Amsterdam Nieuw-West Jong Plein ‘40-‘45 heeft opgericht om afval op straat tegen te gaan en ook jongeren en kinderen te betrekken bij het mooier maken van deze stad. Wat ik eigenlijk wil met dit initiatiefvoorstel en wat ik ook zie in de beantwoording van het college is dat we kinderen en jongeren de kans geven om mee te praten over hoe we deze stad beter willen maken, duurzamer. Ook als het gaat om het milieu en over afval, hoe we dat met elkaar gaan doen door ze echt een stoel aan tafel te geven waar de besluiten worden gemaakt. En ook waar er wordt gesproken over besluiten zoals het Burgerberaad. Ik vind het heel erg mooi dat wij als stad Amsterdam dit op deze manier gaan doen. Daarom ben ik heel blij met dit voorstel en ik hoop op een ruime meerderheid hiervoor.

(De heer FLENTGE: Ik denk dat u die ruime meerderheid net bij elkaar heeft gepraat wil ik u wil erop vooruitlopen en u bij voorbaat feliciteren.)

4

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Heel veel dank. De VOORZITTER: U moet natuurlijk nog even wachten. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck voor de beantwoording van de vragen. Wethouder VAN DOORNINCK: Veel dank aan mevrouw Nadif voor het voorstel namelijk het belang om jongeren en kinderen te betrekken bij de duurzame stad in al haar facetten van zwerfafval tot hoe je eet, hoe je je huis verwarmt. We merken dat dat steeds meer gaat spelen. Ik denk dat dit initiatiefvoorstel nog duidelijker laat zien hoe we dat kunnen doen. Ook in het Burgerberaad zijn hierover discussies geweest. Ik denk dat dit alleen maar laat zien waarom we graag een duurzame stad willen zijn namelijk voor onze kinderen en kleinkinderen. En dat betekent dat kinderen daarbij een plek aan de tafel hebben. De VOORZITTER: Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten.

De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering.

16. Vaststellen van de Amsterdamse nota gezondheidsbeleid 2021-2025 VN2021023794 De VOORZITTER deelt mee dat het volgende amendement is ingekomen: Amendement van de leden Van Pijpen, Flentge, La Rose en Boomsma inzake de nota Gezondheidsbeleid 2021-2025, nr. 827.21 Besluit: -

toe te voegen op pagina 55 als nieuwe alinea tussen ‘hulp bij laag inkomen’ en ‘betere voedselondersteuning’. Preventie en behandeling van gokverslaving Gokverslaving komt onder allerlei groepen in de samenleving voor. Het heeft grote gevolgen voor de mentale gezondheid, als ook voor de sociale en financiële situatie van mensen. Daarom gaan we aandacht aan deze vorm van verslaving besteden en in de komende periode ambities formuleren om weerbaarheid te vergroten, vroegsignalering te realiseren en toegankelijke hulp te ontsluiten. Hierbij worden partijen in het veld betrokken.

Het amendement maakt deel uit van de beraadslaging.

5

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Pijpen. Mevrouw VAN PIJPEN: Gezondheid is ons grootste goed en toch springen we er als maatschappij vaak roekeloos mee om. We vervuilen de lucht, we verpesten ons voedsel door te veel suiker, zout en vet en we zetten ons op roltrappen en we laten boodschappen thuis bezorgen om maar zo min mogelijk te bewegen. Gezondheid is dan ook nog veel meer dan ademen, eten en bewegen. Dat is ook wat er goed is aan deze nota. Het gaat ook om bestaanszekerheid en om een groene, leefbare omgeving. Het grootste gevaar voor onze gezondheid naast de dingen die ik net noemde, is stress om het bestaan. Werk, inkomen, wonen, leefomgeving, maatschappelijke waardering, factoren die van grote invloed zijn op onze gezondheid. Juist daaruit volgt ook dat gezondheid dan ook nog eens oneerlijk is verdeeld. Het leidt tot een leven met meer gezondheidsongemakken en een vroegere dood. Ongelijkheid is dodelijk. Dat is onverteerbaar voor ons als GroenLinks en ik denk voor velen hier in deze zaal. Ongelijkheid in gezondheid is het gevolg van systeemkeuzes en moet dus ook in het systeem worden opgelost met een gezonde leefomgeving waarin gezond gedrag betaalbaar, mogelijk en fijn is. Dat is onze opdracht. En waar ook die oorzaken van die ongelijkheid actief worden bestreden.

Die systeemaanpak is zichtbaar in deze nota waarin een mooi overzicht van de oorzaken en de oplossingen wordt gegeven. Dan zijn nog lang niet alle oplossingen voldoende. Het vraagt om veel meer systeemverandering als het gaat om werken, wonen, inkomen, tijd, leefomgeving en inclusiviteit. Maar we zetten hier hele goede stappen door de ongelijkheid te bestrijden door ongelijk te investeren. In de nota is terecht aandacht voor het voorkomen van en hulp bij verslaving, alcohol en drugs. Een vorm van verslaving staat er niet in en dat is gokverslaving. Gokverslaving is ontwrichtend op sociaal, mentaal en financieel vlak. We zijn in de commissie gestart met een discussie daarover. We hebben volgende week daarover een expertsessie en van daaruit komen ongetwijfeld voorstellen vanuit de raad naar het college. We vinden het ook belangrijk om daar nu al in het beleid een haakje te hebben in deze algemene, integrale nota. Daarom heb ik samen met een aantal ander partijen een amendement ingediend om dat op die manier op te nemen. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw La Rose. Mevrouw LA ROSE: Dank aan het college en de wethouder voor deze mooie nota. Wij zien dit als een vervolg op de prioriteiten en de lopende projecten van het huidige beleid en dat is ook nodig. Het continu aandacht blijven geven aan de ongelijkheid in de gezondheid heeft terecht de hoogste prioriteit.

Want gezondheidsachterstanden in een samenleving en met name in onze diverse samenleving moeten zo goed als het kan, worden verkleind. Hierbij is preventie zeker de sleutel maar het gaat uiteindelijk om het totaalpakket. Het gaat om zorg, preventie maar ook de wijze van leven en om bestaanszekerheid zoals mijn collega dat net zei. Hoewel het aardig lukt om onze kinderen en jongeren gezond te laten opgroeien, zijn er ook zorgen met name bij kinderen en jongeren uit kwetsbare gezinnen met een laag inkomen. Hier is vaker sprake van een gezondheidsachterstand en van obesitas. Structurele oorzaken en gevolgen van overgewicht bij jongeren zijn enorm. Dat kan niet voldoende worden benadrukt. Het heeft immers zo veel consequenties voor alle aspecten van je bestaan. Het is een volksgezondheidsprobleem dat vooral kinderen en jongeren uit die kwetsbare gezinnen en laag opgeleide milieus treft. Armoede speelt hierbij een grote rol. Een van de meest doeltreffende manieren om een einde te maken aan maatschappelijke ongelijkheid is

6

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

immers het vergroten van de toegang tot gezondheid en vooral het zo breed mogelijk aanbieden van preventie aan de zwakste groepen. Dat moeten wij als gemeente met structureel beleid aanpakken. Zo blijkt dat bijna een op de vijf Amsterdamse huishoudens leeft van een inkomen onder de armoedegrens. Dat in Amsterdam! Ook blijkt dat 19 procent van de kinderen en jongeren opgroeit in armoede. Vooral in stadsdeel Zuidoost. Daar is het zelfs 30 procent. Dat is schrikbarend. Er wordt natuurlijk al het nodige gedaan om deze groepen te bereiken maar het is niet genoeg. We hoeven alleen maar naar de cijfers te kijken zoals ik die net noemde van Zuidoost. De aanpak van gezondheidsverschillen in de stad vraagt dan ook om maatwerk en om structurele oplossingen zoals ik al zei. Ik benadruk dat structurele want met tijdelijke oplossingen komen we er niet. Mijn vraag aan de wethouder is daarom of zij bereid is extra te investeren in die stadsdelen waar kwetsbare gezinnen met een laag of te weinig inkomen en waar mensen niet in staat zijn voldoende gezond voedsel voor hun kinderen te kopen. Deze nota Gezondheidsbeleid is een aanzet hiertoe maar wat telt, is uiteindelijk de uitvoering. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Soest. Mevrouw VAN SOEST: Na de lofzang van de coalitie een kritisch woord van de oppositie.

Wij vinden het een nobel streven: mooie ambities waarbij onze interesse met name uitgaat naar vitaal ouder worden. Ik noem ook graag de doelstellingen op: vermindering van het aantal valincidenten bij ouderen. Ouderen wonen langer zelfstandig. Het percentage ouderen tussen de 75 en 80 jaar dat wekelijks sport beoefent gaat van 61 procent naar 69 procent. Minder ouderen eenzaam. Ik zou graag van de wethouder willen weten of zij daarnaar onderzoek heeft gedaan. Beter ondersteunen van ouderen en mantelzorgers bij het voorkomen en vertragen van dementie. Ook daar zou ik graag wat meer achtergrondinformatie krijgen. Is daarnaar onderzoek gedaan; zijn er onderzoeksrapporten? Ouderen zijn beter toegerust op het gebied van zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden. Allemaal prachtige ambities. Maar laten we eerlijk zijn. De punten die worden genoemd heeft de Partij van de Ouderen in het verleden al lang onder de aandacht gebracht. Ze maakt zich er tot op de dag van vandaag nog steeds hard voor. In mijn vorige periode heeft de vorige wethouder Zorg, de heer Van der Burg, er hard aan getrokken dat wij met de oudervriendelijke stad aan de gang gingen. Dat was dan ook een wethouder Ouderen. Dit college had totaal geen behoefte daaraan. Het maakt me eigenlijk een beetje boos dat er te weinig aandacht is voor al die ouderen die zo eenzaam zijn.

Maar in uw rapport of in uw voordracht is dat niet zo. Wij hebben voorstellen gedaan, plannen gemaakt, moties ingediend, schriftelijke vragen gesteld over eenzaamheid, valincidenten, betere ondersteuning en langer thuis wonen. Het is maar een greep uit de vele initiatieven en speerpunten van de Partij van de Ouderen. Of dat nog nooit aan de orde is gekomen, komen er nu ambities op tafel alsof het nieuws is. Het wiel weer opnieuw uitvinden. Ik vraag me echt af waar we mee bezig zijn. De Partij van de Ouderen voelt zich eerlijk gezegd zelfs wat geschoffeerd alsof haar stem en aandacht voor deze punten er niet toe hebben gedaan. (Mevrouw VAN PIJPEN: Met alle plezier, want zeker als het om dit thema gaat, voel ik mij zeer aangesproken. Niet zozeer door mevrouw Van Soest maar wel door hetgeen ik hier in deze raad en op verschillende plekken heb gedaan. Er zijn natuurlijk wel degelijk verschillende programma’s. We hebben allerlei expertsessies gehad over hetgeen we aan dementiezorg doen. Er is een coalitie Ouderen waarover we in de raadscommissie Zorg

7

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

en ook hier in deze raad hebben gesproken. Dus ik ben echt verbaasd over het feit dat mevrouw Van Soest doet alsof we hier nooit over ouderen spreken. Dat is echt onwaar en dat kunt u toch niet menen, mevrouw Van Soest?) Dat moet ik toch echt met een wedervraag beantwoorden. Wij hebben veel meer mensen met eenzaamheid en dementie dan dat er ooit zijn geweest. Hoe kunt u dat bewijzen? Ik ga elke week naar een club toe waar mensen zitten met dementie. Dan kun je pas zien wat er eigenlijk met die mensen gebeurt. Dus wat dat betreft voel ik me helemaal niet aangesproken door uw kritiek. (Mevrouw VAN PIJPEN: Ik ben een beetje verbaasd. Mevrouw Van Soest spreekt mij persoonlijk aan. Nu kom ik elke week minstens een maal in een verpleeghuis waar mensen met dementie wonen als het niet vaker is. Mijn werk is juist ook met ouderen. Dus ik weet heel goed wat er speelt. Dat even ten eerste. Maar het gaat niet om mij persoonlijk, het gaat erom wat we hier met de raad met elkaar bespreken. Wij spreken hier op verschillende momenten over ouderen en misschien was mevrouw Van Soest daar niet altijd bij maar het lijkt me toch goed dat we niet doen alsof er nooit over ouderen wordt gesproken in deze raad want dat zou echt onrecht doen aan al het werk dat eraan wordt verricht.) De hele coalitie heeft ermee ingestemd dat er wordt gekort op de Hulp bij het Huishouden.

De hele coalitie heeft ermee ingestemd dat het aanvullend openbaar vervoer voor de ouderen wordt gekort. Moet ik nog meer antwoorden geven? Dat bedoel ik. Veel vragen die wij hebben gesteld, zijn niet eens bevredigend opgelost. In plaats van voortgang is er steeds ingezet op evalueren en gaat men ouwe koeien uit de sloot halen. Bijvoorbeeld de doelstelling ‘betere ondersteuning voor ouderen en mantelzorgers.’ Ik weet niet waar jullie waren, maar jullie horen niets want het gaat alleen maar slechter met de ouderen in Amsterdam. In 2018 is onder meer het plan age friendly city vastgesteld, een mooi plan. Ik dank nog steeds de VVD dat zij dat voor mij heeft geregeld. Jammer genoeg is er nooit geld bij gekomen en dat gaan we de volgende keer rechtzetten. Age friendly city, dat betekende onder andere eenzaamheid bestrijden, dementie tegengaan, wonen, valpreventie. We hebben een hele trits ingevoerd maar ach, weet je, je bent oppositie dus je stemt het gemakkelijk genoeg weer weg. Wellicht is een looptijd van vijf jaar de reden dat de punten in deze agenda weer de ambitie zijn. Misschien worden ze dan weer naar voren gebracht. (De heer WARMERDAM: Mijn vraag is welke amendementen of moties mevrouw Van Soest heeft ingediend bij dit agendapunt om deze zeer slechte nota als ik dit verhaal zo hoor, te verbeteren?) Daar kan ik de heer Warmerdam wel op antwoorden.

Kijk, ik loop wat langer mee dan vandaag en ik weet dat alles wat ik aandraag, alles wat we als oppositie inbrengen – ten minste, zo ervaar ik het – het wordt allemaal van de kaart geveegd. Wat wilt u nu eigenlijk? Vorige keer nog een motie weggestemd omdat ik geld vrij wilde maken om mensen hun huizen te laten isoleren. Nee, dat doen we niet. We gaan 10 miljoen euro aantrekken voor de bedrijven. Dat is pas handig. (De heer WARMERDAM: Het is jammer te horen dat mevrouw Van Soest geen moties of amendementen heeft ingediend om deze nota naar haar inzicht te verbeteren. Ik loop wat minder lang mee en ik had ze graag gelezen. Dan had ik naar de inhoud gekeken en ze wellicht gesteund.) Ik ga voor de heer Warmerdam alles op een rijtje zetten. Ik zal hem al onze moties en al onze initiatieven doen toekomen die we al die tijd hebben ingediend. Age

8

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

friendly city is overigens raadsbreed aangenomen. Kleinschalige verzorgingshuizen: raadsbreed aangenomen. Maar wie heeft er weer gejat van ons? Juist, de coalitie. Er komt weer een nieuw plannetje en we plakken er een andere stempel op en wij gaan ermee vandoor. Moet ik nog verder gaan, mijnheer Warmerdam? Ik ga verder niet meer op de details en de inhoud in. Deze zijn het college vast wel bekend. Op zich is het fijn om te lezen dat de ingezette weg wordt voortgezet richting de toekomst. Laten we alleen niet weer het wiel opnieuw uitvinden maar laten we ervaring putten uit de reeds gerealiseerde en bewerkstelligde moties, initiatieven die we allemaal hebben ingediend. Buiten dat, laten we de ambities aanvullen met een aantal toch cruciale punten. Om er maar een paar te noemen: het openbaar vervoer. De nieuwe openbaarvervoerstram is niet toegankelijk voor ouderen of gehandicapten. Het bouwen van meer seniorenwoningen? Ze worden gebouwd voor de mensen met geld maar niet voor de mensen met een klein inkomen. Hulp in het Huishouden wordt gekort. Het aanvullend openbaar vervoer wordt verminderd. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Flentge. De heer FLENTGE: Ik denk ere wie ere toekomt, mevrouw Van Soest. U heeft daarvoor als eenmansfractie zeker altijd aandacht gevraagd en dat verdient alleen maar een compliment.

Ik zou tegen de anderen willen zeggen dat dat nogal een verschil is, acht zetels of één zetel. Dat wilde ik maar even hebben opgemerkt. In die zin denk ik dat u meer bondgenoten heeft dan u misschien veronderstelt. Ik denk dat er heel veel van uw punten wel degelijk in deze nota zitten en ook op andere momenten zijn teruggekomen. Wellicht zouden we iets meer kunnen bruggen naar elkaar dan het op dit moment lijkt. Mensen met een laag inkomen sterven zes jaar eerder volgens een vrij voorzichtige, conservatieve schatting. Ik zag laatst al in de gemeente Breda dat het verschil tussen mensen in een arme wijk met lage inkomens en mensen in een rijke wijk met hoge inkomens al veertien jaar zou zijn. Dus ik denk dat die zes jaar in zekere zin nog een conservatieve schatting is. Als je dat goed op je laat inwerken, want het is zo gemakkelijk gezegd, dan is dat natuurlijk onwaarschijnlijk en dan is de analyse volgens mij dat ze het hier hebben over een klassenmaatschappij. Als dat het is, het verschil in inkomen of het verschil in de mate of je praktisch of theoretisch bent opgeleid en iemand die praktisch is opgeleid vijftien jaar korter in goede gezondheid leeft, we accepteren dan en we zouden er niets tegen doen, dan heb je het letterlijk over de kwalijke gevolgen van de klassenmaatschappij. Ik denk dat dat de analyse ook moet zijn.

In die zin, hoewel ik eigenlijk heel positief ben over het rapport, zou ik bijna zeggen, dat moet misschien wel in de eerste vijf alinea’s staan. Dat moet dominant zijn, die inkomenspositie. Mevrouw Van Pijpen zei het ook over de wijken en over de omgeving en de gezondheidseffecten die dat heeft. Dat is de essentie van het rapport. Dat de wethouder en de staf van de wethouder en wij allen hier een hele mooie rapportage hebben met hele mooie doelstellingen, dat vind ik alleen maar zeer te prijzen en dat vind ik zeer positief. Daar ben ik heel erg blij mee. Ik denk dat dat vooral de kern moet zijn voor de komende jaren: hoe gaan wij juist extra inzetten op die mensen in wijken als Nieuw-West, Zuidoost, Amsterdam-Noord of ook op andere plekken in de stad want dat zijn niet de enige wijken waartoe armoede beperkt is. Ik verwacht bijna dat ik daar een goed betoog van de wethouder op krijg want ik weet dat dat wel in de plannen zit. Het is toch goed dat extra te benadrukken, denk ik. We spreken over de klassemaatschappij; we gaan de gevolgen zo goed mogelijk opvangen door heel hard in te zetten op preventie. Dat is zeker nodig, maar als u het mij werkelijk vraagt, dan ligt de ware oplossing in een andere manier van hoe wij kapitaal in

9

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dit land en ook opleidingsmogelijkheden gaan veranderen. Uiteindelijk blijkt dat waar je wieg staat of de dikte van je portemonnee nooit bepalend zou moeten zijn voor de mate waarin je gezond bent. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kiliç. Mevrouw KILIÇ: Ik bedank de ambtenaren voor dit document en vooral voor de scherpe inleiding. Het lijkt alsof er daadwerkelijk naar ons is geluisterd wat we hebben getracht aan te geven. Ook collega Hart van de ChristenUnie heeft dat vaker benoemd. Maar onze fractie maakt zich wel zorgen hoe bijvoorbeeld grass root-organisaties die een goede verbinding hebben met de buurt, mensen die het vertrouwen genieten worden meegenomen in deze aanpak. We zien toch voornamelijk grote organisaties die de contracten van de gemeente krijgen die dan vervolgens de diverse organisaties als onderaannemer of als brug inzetten die vervolgens weer terzijde worden geschoven. Kan de wethouder aangeven of zij ervoor zorgt dat die kleine organisaties die het vertrouwen van de bewoners genieten, wel worden meegenomen in de aanpak en hoe dit terugkomt in dit stuk? Dan de mantelzorgers. Als voormalig mantelzorger gaat dit onderdeel mij nauw aan het hart. Ze worden even genoemd maar we vinden dat de ondersteuning van mantelzorgers veel beter kan en moet. Veel mantelzorgers weten niet eens dat ze mantelzorger zijn.

Vooral bij mensen met een migratieachtergrond is het zo’n vanzelfsprekendheid dat zij zich niet als zodanig kwalificeren. Ook de ondersteuning van jonge, soms zelfs minderjarige mantelzorgers mag wat duidelijker uit het stuk naar voren komen. Ook zij zijn vaak niet op de hoogte van de mogelijkheden voor ondersteuning en hulp voor hun persoonlijke situatie. Ik zou graag een toezegging van de wethouder hierop krijgen. (De VOORZITTER: U wilt een toezegging van de wethouder maar ik zie de wethouder worstelen en zich afvragen waar u een toezegging op wilt.) Ik wil een toezegging op dat ze beter worden meegenomen en dat in het stuk duidelijker naar voren komt hoe we ze kunnen helpen. Ze worden nu wel benoemd, heel kort, maar niet hoe we ze echt daadwerkelijk kunnen ondersteunen met een plan. Dus dat is wat ik graag zou willen terugzien in het stuk, dus een wat betere en diepgaandere ondersteuning voor mantelzorgers. Als we het dan over vaccinatiegraden gaan hebben, dan betrek ik graag de agendapunten 35 en 36 bij dit stuk. DENK vindt dat de gemeente maar vooral het rijk flink wat steken hebben laten vallen in het coronabeleid. Het was onduidelijk, niet concreet, oncontroleerbaar en vooral onnavolgbaar zonder goede uitleg waarom het beleid zo noodzakelijk was en is.

De gemeente deed haar best maar verschool zich te vaak achter het rijksbeleid als we verbeteringen probeerden aan te dragen. Soms niet maar wel vaak. De overheid heeft te vaak mensen met een migratieachtergrond getarget, geprofileerd en onheus bejegend. Dit heeft zijn weerslag in het vertrouwen in de overheid en daarmee in het covidvaccinatiebeleid, iets wat wij al van verre zagen aankomen maar waarvoor eerst een officieel onderzoek nodig was om dat aan te tonen. Omdat we ook hier de bal hebben laten vallen bij de coronavaccinaties zien we nu ook in het vervolg hiervan de vaccinatiegraad van gewone vaccinaties tegen onder meer kinderziektes en HPV afnemen. Ook die vertrouwen ze niet meer. Ik zie in deze nota nog steeds geen strategie om het vertrouwen terug te winnen, om de vaccinatiegraden te verhogen. Kan de wethouder mij haar strategie nog een keer uitleggen? We gaan immers vaccinatiegraden verhogen. Goed zo. Maar hoe, dat blijft een gesloten doos.

10

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Laat ik positief afsluiten. De complimenten voor het gebiedsgericht werken, de ongelijke investeringen om gelijkwaardige zorg te kunnen bieden. Het zou zo maar uit onze koker kunnen komen. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Kukenheim voor de beantwoording van de vragen en een preadvies op de motie. Wethouder KUKENHEIM: Ik ben een beetje van mijn à propos, want een deel van de raadsleden geeft mij en mijn organisatie complimenten voor het mooie stuk dat er ligt en voor de dingen die erin staan. Een ander deel van de raadsleden is boos omdat de dingen die erin staan, door hen eerder zijn gezegd. Maar nu staan ze er weer in. Dus ze zijn er wel blij mee. Ik denk dat ik die twee dingen wel bij elkaar kan brengen. Laat ik dat dan zeggen. En dan wil ik even ingaan op de mensen die hebben aangegeven dat zij dit al langer zeiden, ik proef bij hen een enorme urgentie. U zegt daarmee, het is vijf voor twaalf. U bent beide onderdeel van partijen die ervoor hebben gekozen één groep voor het voetlicht te brengen. Voor die groepen vindt u echt dat het vijf voor twaalf is. Daarvoor moeten we nu aan de slag. Ik wil u zeggen, ik voel dat. U heeft daarin ook gewoon gelijk. Ik ben een wethouder, ik ben niet zo goed in symbolen. Dat is af en toe een beetje lastig.

Mijn marketing heb ik niet altijd goed op orde, dus ik ben niet iemand die met age friendly city nieuwe programma’s presenteert, maar ik ben wel heel hard aan het werk en dat heeft u natuurlijk ook gezien. Ik heb een aparte beleidsbrief geschreven over dementie juist omdat ik het meer wilde maken dan een voetnoot in een age friendly city-poster. En ik heb apart beleid gemaakt om vaccinatiegraden onder met name jonge meiden van bijvoorbeeld Marokkaanse of Turkse afkomst te verhogen tegen hele nare ziektes waar ze echt ziek van kunnen worden. Bijvoorbeeld HPV waarover nog heel veel sprookjes de ronde doen. Ik ben erbij geweest dat we met al die moeders apart in een zaaltje gingen praten om te horen wat zij nodig hadden, wat voor vragen ze hadden, wat er leefde. Ik ben ook in de moskee geweest om te praten met heel veel moskeebezoekers over de coronavaccinatie. Dus ik hoop dat u wel ziet ondanks dat ik mijn marketing niet altijd op orde heb, hoe hard er wordt gewerkt door mij en door de organisatie achter mij. Een van de dingen om toch te proberen dat een beetje voor het voetlicht te brengen, is dit stuk. Dit stuk is inderdaad een soort paraplustuk waarin u ziet wat nu eigenlijk de visie is achter al dat verschillende preventiebeleid dat we voeren.

Het is eigenlijk heel raar dat ten tijde van de grootste pandemie en gezondheidscrisis die we kennen, het debat helemaal niet gaat over hoe we nu eigenlijk voorkomen dat we ziek worden. Het debat gaat wat ons betreft ook te weinig over wat voor capaciteit we straks nodig hebben op de IC. Wat daaraan vooraf moet gaan, hoe we ervoor zorgen dat bij de volgende infectieziekte onze bevolking er veel beter aan toe is, daarop is het stil. In dat gat wil Amsterdam graag stappen. Dat zijn we aan onze bevolking verplicht. Wat u in dit stuk leest, dat is dat in onze bevolking de gezondheid niet eerlijk is verdeeld. Dat is niet een kwestie van eigen schuld, dikke bult, had je maar beter moeten leven. Dat zijn mensen die van hun ouders op hun elfde jaar hun eerste sigaret in de hand geduwd kregen. Mensen die op hun vijftiende aan de arbeidsmarkt begonnen en mensen die op hun vijftigste lichamelijk op zijn. Mensen die het vaak niet breed hebben. Dus die hebben helemaal niet zo’n groot pensioen als ze er al een hebben. Dat zijn ook de Amsterdammers. Daar zitten ook de gezondheidsverschillen. Daar moeten we collectief op inzetten. Daarom is gezondheidszorg en preventie een collectieve opdracht, een publieke opdracht. Niet iets van eigen schuld, dikke bult, had je maar anders moeten

11

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

leven. Dat ziet u terug in dit stuk. Dat wilde ik vooraf graag zeggen. Ik hoop dat u het vertrouwen heeft dat het college dit haarscherp ziet, maar niet altijd de marketing op orde heeft, maar op elk niveau werkt aan een gezonde stad. (Mevrouw VAN SOEST: Ik hoop dat de wethouder de laatste keer heeft gelezen, ik meen veertien dagen geleden, over de republiek Amsterdam. Daar heeft u haarfijn kunnen merken hoe het was gesteld met de ouderen. Daarin was tijdens de begrotingsbehandeling totaal niets voor de ouderen gedaan. Dat is dus de kritiek van Het Parool. Dan heb ik nog het volgende. We hebben nu op dit moment heel veel mensen thuis zitten vanwege de corona maar ook daarvoor al. Ze krijgen geen hulp tijdens de vakantie want er zijn niet genoeg hulpen. Jullie betalen wel de organisaties, maar ze leveren niet wat u heeft gevraagd. Dat is een punt van aandacht. Het volgende punt is dat de ouderen op dit moment ... ik krijg telefoontjes waarbij ik gewoon zit te janken. Mensen die tachtig jaar zijn en die een mantelzorger moeten zijn voor hun man of voor hun vrouw en die dat niet meer kunnen opbrengen.) Het slot van het betoog van mevrouw Van Soest benadrukt nog eens de urgentie die zij ziet. Nogmaals, die deel ik enorm. Ik denk dat ze het beleid van het college wel tekort doet. Het bericht in Het Parool waarover zij sprak, ging namelijk niet over dat er niets gebeurt aan zorg.

Dat ging erover dat er in de afgelopen begroting tientallen miljoenen euro’s zijn toegevoegd aan de zorgbegroting en dat het eigenlijk gek is dat er zo weinig over werd gesproken. Je kunt daarover heel uitgebreide analyses hebben maar volgens mij moeten we dat niet over gaan doen. We moeten onszelf gewoon een compliment geven dat we dat hebben gedaan in de afgelopen begroting. En dat is uw raad geweest. Daarmee vangen we op wat we veelal niet van het rijk krijgen. En dat raakt precies die doelgroepen die u bedoelt. De VOORZITTER: Weet u, ik wil heel even schorsen. Een minuut of vier.

De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering.

De VOORZITTER: Dan is er nog een interruptie van de heer Flentge. Ik meen dat u klaar was met de interruptie van mevrouw Van Soest. Wethouder KUKENHEIM: Nee, ik had alleen nog in z’n algemeenheid gereageerd. Ik wil de vragen van mevrouw Van Soest, de details uit haar betoog, even apart doornemen. (De heer FLENTGE: Ik was wel blij met de woorden van de wethouder die het heeft over ‘niet je eigen schuld.’ Soms kom je in de omstandigheden dat je lichamelijk op bent. Het is eigenlijk maar een ondersteunende vraag, maar zijn dat eigenlijk niet de mensen die als de onmisbaren worden betiteld? De groep mensen die toen de coronacrisis uitbrak, de mensen waren die de samenleving overeind hielden? En dat zijn uiteindelijk ook weer de mensen die straks de meeste gezondheidsrisico’s lopen.)

12

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Kijk, er is geen mens misbaar en daarnaast is iedereen vervangbaar. In ieder geval vanuit de arbeidsmarkt gedacht. Maar het zijn natuurlijk met name de groepen die zwaar werk doen, vaak zwaar lichamelijk werk, dikwijls geen hoog opleidingsniveau hebben of geen lange opleiding hebben gehad. Veelal geen hoog salaris waardoor zij zich er geen levensstijl op konden nahouden om zichzelf op een gezonde manier te onderhouden. Vaak hebben ze dat ook helemaal niet van huis uit meegekregen. Dus al die factoren komen dan samen. Mensen die vroeg in hun leven al met een veel slechtere gezondheid kampen. Niet alleen zie je dat de levensverwachting korter is, maar ook het gezond leven, de laatste jaren van je leven, dat is veel minder gezond bij die groepen. Met name als je kijkt naar de data, dan is het opleidingsniveau een grote verschilmaker. En wat een grote verschilmaker is, dat is dat we zien dat je het grootste verschil kunt maken in de hele vroege jaren van iemands leven. Dus in de eerste duizend dagen al, beginnen negen maanden voordat een kind is geboren. U ziet die dingen terug in de nota. U ziet onze prioriteit in die gezondheidsverschillen. U ziet dat we goed kijken waar die dan zitten in deze stad, waar veel mensen met die opleidingsniveaus wonen of met die lagere inkomens. Ik zal straks nog wat verder ingaan op uw punt van armoede.

U ziet ook de prioriteit aan een programma als Kansrijke start. (De heer FLENTGE: Ik maak het punt van die onmisbare mensen natuurlijk niet voor niets. Ik maak het omdat ik in de debatten nog wel eens merk dat er aan deze groepen wordt gerefereerd die zo belangrijk voor ons allen zijn en dat zware fysieke werk doen. Het zijn de praktisch opgeleiden. Die worden vaak als zwakkeren betiteld. Ik wil graag dat woord uit onze vocabulaire schrappen. Misschien was dat wel een beetje mijn opzet. Laat ik er maar voor uitkomen. Het zijn niet de zwakkeren. Ik wil ze daarom doelbewust betitelen als de onmisbaren. Mensen die onze samenleving overeind houden. Dus dat was de crux van mijn betoog. Ik ben daarom blij met uw nota in die zin, want ik vind dat dat een hele mooie aanzet is.) Ik kan het met een heel recent voorbeeld demonstreren. We zien natuurlijk dat de mensen die werk doen dat je niet achter je computer met een vergadering op kantoor kan doen, dat werk op de werkvloer doen. Dus de mensen die in de coronacrisis zeker in het begin toen we nog niet waren gevaccineerd, het grootste risico liepen, dat waren natuurlijk net die mensen. Mensen die om de samenleving te laten draaien - onderwijs, de supermarkten bevoorraden en de dingen verkopen, maar ook bijvoorbeeld de mensen die in de zorg werkten, de verzorgenden - dat zijn de groepen mensen die vaak in die positie zitten.

Ik vind dat dat ook weer in deze pandemie heel erg naar voren kwam. (De heer FLENTGE: Dan ben ik heel gerustgesteld door de woorden van de wethouder omdat ik bang ben, als we dat woord zwakkeren gebruiken, integendeel, het gaat om onmisbaren, als we dat woord zwakkeren gebruiken, dan ligt betutteling op de loer. Ik hoor nu in de woorden van de wethouder iets wat mij geruststelt. Dit zijn volgens mij de mensen die we kei- en keihard nodig hebben allemaal.) Heel erg waar en daarom pleit ik niet alleen voor het punt dat je alleen maar vanuit het zorgverzekeringsmodel werkt - we hebben een solidaire gezondheidszorg, we betalen met z’n allen voor elkaar – maar dat zou je ook aan de voorkant moeten toepassen. Je bent collectief verantwoordelijk voor de preventie, voor een gezonde leefstijl. Dat kun je ook niet allemaal op het individuele bordje neerleggen. Dat is waarom dit college zich hard maakt voor maatregelen als zorgen dat er geen ongezond voedsel op elke straathoek ligt; zorgen dat je met prijsprikkels gezond eten bijvoorbeeld goedkoper

13

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

maakt in plaats van suiker het allergoedkoopst. Kijk ook naar dat soort collectieve regelingen. Precies om daar een gezamenlijke solidariteit en inzet op te plegen. En uiteindelijk is dat de manier om die gezondheidsverschillen te verkleinen voor die groep die u nu naar voren brengt. Volgens mij heb ik, geholpen door de heer Flentge en de andere raadsleden, u daarmee allemaal nog een keer weten te overtuigen hoe belangrijk dit onderwerp is en hoe belangrijk het is om dit te verankeren in beleid, om dit te codificeren. Daarvoor is dit stuk natuurlijk ook bedoeld. Dus ieder van u die zei, hier en daar mis ik wel wat uitwerking, dat is terecht. Dit is niet de uitwerking. Dit is zorgen dat de grote programma’s en inzet die we hebben, worden verankerd zodat uw opvolgers er bij wijze van spreken actief vanaf moeten en dat is altijd een stuk moeilijker. Dus vooral om onszelf de opdracht te geven om daar waar die uitwerking er nog niet is, er hard aan te gaan werken. Ik heb al een aantal programma’s genoemd. U weet, het programma Amsterdam Mentaal gezond, het programma Kansrijke start, het programma Gezond gewicht, maar ook het beleidsprogramma over dementie, dat zijn belangrijke voorbeelden. Een ander, laatste voorbeeld dat ik u wil noemen, is het programma Amsterdam Vitaal gezond. Dat zal ook mevrouw Van Soest aanspreken.

Wat daaraan nieuw is, dat is dat de gemeente en de zorgverzekeraar samen de opdrachtgevers zijn van een gezondheidsperspectief voor de hele stad vanuit het idee hoe houden we Amsterdammers vitaal en gezond. Daarvoor hebben we een aantal coalities bedacht; hoe doen we dat en wat vinden we dan het belangrijkst. Er zijn twee coalities die echt heel belangrijk zijn voor u. De coalitie Ouderen is daarin apart als prioriteit genoemd. En de coalitie Chronisch zieken is een aparte prioriteit. Ook mentale gezondheid en het jonge kind, dus er is meer. Ik wilde u aangeven dat dat hele belangrijke coalities zijn om te werken aan die dingen die belangrijk zijn, mevrouw Van Soest. Dus een deel van de inzet die we daar plegen, plegen we ook via dat programma. Valpreventie was er bijvoorbeeld ook een die u een paar keer naar voren heeft gebracht. Buitengewoon belangrijk voor ouderen. Dan om meer in detail op een aantal dingen in te gaan. Mevrouw Van Soest heeft aandacht gevraagd voor het OV, de toegankelijkheid. Wij komen binnenkort met een overzicht van hoe het staat met die toegankelijkheid. Zoals u weet, doen we dat elke driekwartjaar of elk jaar. Nu twijfel ik of het niet elk halfjaar is, maar volgens mij is het elk jaar. Aankomende rapportage willen we wat meer ingaan op juist die toegankelijkheid van het OV. Uw raad heeft daarover met wethouder De Vries een aantal keren gepraat.

Ik weet dat het ook zijn prioriteit is. Het is ook heel actueel. We hebben een apart programma Ouderenhuisvesting waarin we u snel steeds informeren. Ik denk dat daar voor de hele huisvestingsmarkt nog heel veel kansen liggen omdat dat ook een doorstroom met zich mee kan brengen als we goede en toegankelijke woningen hebben. En met toegankelijk bedoel ik niet alleen geen drempels maar ook financieel toegankelijk voor ouderen. Daarmee kunnen we een groot deel van de Amsterdamse woningmarkt weer voor anderen open stellen. De HbH-lobby en zorgen dat we dat kunnen blijven betalen evenals het AOV, dat blijven belangrijke aandachtspunten waarin ik blijf werken en waarover ik u constant zal informeren zoals ik dat gewend ben te doen. Dank voor die aandachtspunten. Een belangrijk ding dat u terugziet in deze nota is, als je wilt werken aan gezondheid, dat je dat niet vanuit de witte jas doet of vanuit de witte colonne maar vanuit de basisbehoeften, de basisdomeinen van mensen. Dan gaat het dus over onderwijs maar zeker ook over armoedebestrijding. Dat is daar een hele belangrijke in. Dus we hebben best wel geworsteld en misschien ziet u dat een beetje terug in het stuk, in hoeverre we het hele hoofdstuk armoedebeleid van collega Moorman in dit stuk schrijven.

14

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Eigenlijk alles wat er gebeurt op dat terrein draagt uiteindelijk bij aan een gezond en vitaal lang leven. We hebben ervoor gekozen dat niet te doen want dan doe je dingen wel heel erg dubbelop maar we hebben er wel voor gekozen om onszelf de opdracht te geven om aan armoede te werken vanuit het perspectief dat mensen daar gezond van worden. wethouder Moorman zit hier en die zit ook heel erg te knikken. Zo is hoe we het aanvliegen. Dus dat is waarom armoede een belangrijk punt is hier. Je ziet op verschillende dingen dat we daar programma’s op doen met name richting die gezinnen die het heel krap hebben. Ik kan allerlei voorbeelden noemen, maar ik denk dat het aardig is om te kijken hoe we daaraan in het vervolg nog meer handen en voeten aan kunnen geven. Ik sta daar heel erg voor open. Mevrouw Kiliç heeft een waar ding gezegd over het betrekken van kleinere en informele organisaties. Zij zijn vaak de ingang en de sleutel tussen heel veel bewoners die de overheid vaak wantrouwen en soms met heel veel reden ook – zeg ik er meteen bij. We hoeven maar te kijken naar de toeslagenaffaire en je snapt dat. Maar die organisaties hebben in Amsterdam een grote betekenis om in dat veld te treden. Dat is niet altijd om de zorg van de formele organisaties over te nemen maar wel om die verbinding te leggen, het vertrouwen te herstellen en mensen überhaupt te vinden.

We zien dat nu heel erg met onze vaccinatiecampagnes, ook met de vaccinaties ten aanzien van het rijksvaccinatieprogramma voor de jeugd. We doen dat heel erg met mentale gezondheid. Daar hebben we mooie voorbeelden van. We hebben een prachtig handboek samengesteld met de informele organisaties op het gebied van huiselijke geweld en kindermishandeling. Daar is het ook een groot thema. Ik vind dat een hele krachtige aanpak die echt een belangrijk onderdeel is van de thematiek die hierin speelt. Dan heb ik volgens mij alle thema’s en onderwerpen aangeraakt die de raadsleden hebben genoemd en dan rest mij nog het amendement te preadviseren. Het amendement draagt mij op het onderwerp gokverslaving ook mee te nemen. Ik vind dat een goede bijdrage dus ik zal het amendement positief preadviseren. Daarmee wil ik mijn termijn afsluiten. (Mevrouw KILIÇ: Mogelijk heb ik het gemist. Ik heb mijn betoog onderbroken om het toe te lichten, dat onderwerp over mantelzorg.) U heeft gevraagd hoe we jonge mantelzorgers nu meer kunnen ondersteunen en of ik een toezegging kan doen om daarover eens na te denken. Dus die toezegging doe ik. Dus ik ga even kijken op welke wijze we daarover met elkaar in dialoog kunnen gaan omdat we natuurlijk ook apart beleid hebben op mantelzorg. Dat is misschien in die context interessant. Maar dan komen we daar op die manier op terug.

De VOORZITTER: Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER: Dan gaan we door met het volgende onderwerp en daarvoor neemt wethouder Moorman plaats.

19. Kennisnemen van het Onderwijshuisvestingsprogramma 2022 PO, VO en (V)SO en het beschikbaar stellen van de hiervoor benodigde middelen VN2021-029492 De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Blom.

15

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De heer BLOM: Geen behoefte. De VOORZITTER: Dan gaan we door.

20. Vaststellen van het beleidskader Amsterdamse aanpak gezinsmigranten vanaf 2022 VN2021-029734 De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw De Fockert. Mevrouw DE FOCKERT: Dit moment kon ik niet helemaal voorbij laten gaan. Op 1 januari gaat de nieuwe wet Inburgering in en komt de regierol van de inburgering weer terug bij de gemeenten. Dat is goed nieuws; daarover hebben we het al heel vaak gehad en dat ga ik niet herhalen. Maar toch een kleine lacune in die wet is dat de inburgering van gezinsmigranten nog altijd bijna geheel en al bij de gezinsmigranten wordt gelaten oftewel zoek het maar uit. Na vragen van ons en na een motie is er onderzoek gedaan hoe het eigenlijk gaat met gezinsmigranten. We zeggen vaak dat het hoogopgeleiden zijn die het wel redden. Dat blijkt niet helemaal zo te zijn. Sterker nog, het zijn vaak vrouwen waarvan een deel echt in een isolement terecht komt. Naar aanleiding van dit onderzoek heeft het college besloten beleid te maken voor deze groep en die waar dat mogelijk is binnen de wet te faciliteren. Volgens mij zijn wij de eerste gemeente die dat doet. Ik ben er trots op en ik wil de wethouder daarvoor danken. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman voor de beantwoording van de vragen.

Wethouder MOORMAN: Een vraag heb ik niet gehoord maar ik wil wel graag mijn dank uitspreken aan mevrouw De Fockert die zich inderdaad ontzettend sterk heeft gemaakt voor deze groep. Zij en ik hadden allebei graag gezien dat we meer konden doen voor gezinsmigranten onder de nieuwe wet. Helaas is het zo ver nog niet maar wat nog niet is, kan altijd nog komen. De VOORZITTER: Dat was een kort genoegen. De discussie wordt gesloten.

22. Kennisnemen van de Najaarsnota 2021, vaststellen van de begrotingsmutaties en de taakveldenraming behorende bij de Najaarsnota 2021 en vaststellen van enkele afzonderlijke besluiten verband houdend met de Najaarsnota 2021 VN2021-029808 De VOORZITTER deelt mee dat het volgende amendement is ingekomen:

Amendement van de leden Boomsma en Torn inzake de Najaarsnota 2021, Schrappen beslispunt 12, nr. 829.21

16

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Besluit: -

Beslispunt 12 in het ontwerpbesluit Kennisnemen van de Najaarsnota 2021, vaststellen van de begrotingsmutaties en de taakveldenraming behorende bij de Najaarsnota 2021 en vaststellen van enkele afzonderlijke besluiten verband houdend met de Najaarsnota 2021, luidende: “12. In te stemmen met het verlengen, in de notitie Afschrijven, Waarderen en Activeren, van de verwachte gebruiksduur van gebouwen naar 80 jaar (in plaats van 40 jaar), met uitzondering van onderwijs- werven en sportgebouwen.”, geheel te schrappen.

Het amendement maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Roosma. Mevrouw ROOSMA: Ik kan het heel kort houden maar ik wil de laatste gelegenheid om iets over de Najaarsnota te zeggen, niet onbenut laten en ik wil opmerken wat die de heer Torn in de raadscommissie ook al heeft gezegd, dat er wel twijfel is over het nut daarvan omdat we hier op 1 december spreken over begrotingswijzigingen die we nu moeten goedkeuren terwijl we eigenlijk nauwelijks nog sturingsmogelijkheden hebben omdat het jaar nog maar kort duurt. Zelfs de begroting van 2022 is al vastgesteld. Ik wil hier voor de laatste keer nog een keer de oproep doen om te overwegen of een achtmaandsrapportage wel zo nuttig is. De raad heeft geen enkel instrument in handen. Er zijn wel ambtenaren die heel veel moeite doen om er een prachtig document van te maken dat ik met veel waardering heb gelezen. Maar ik kan er gewoon helemaal niets mee. Ik vraag me echt af of het bestuur daar wel wat aan heeft nu nog op het laatste moment of dat we niet toch, en dat zeg ik dan echt voor de laatste keer, niet naar een zesmaandsrapportage kunnen. Ik snap de bestuurlijke drukte echt wel om dat dan tegelijkertijd met de begroting te doen en dat dat allemaal voor werklast zorgt, maar dit heeft niet zo heel veel zin. Dat wilde ik nog een keer gezegd hebben. Daarmee ben ik klaar.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boomsma. De heer BOOMSMA: Als onderdeel van de voordracht wordt de raad via beslispunt 12 gevraagd in te stemmen met het verlengen van de afschrijvingstermijn van gebouwen van de gemeente van 40 naar 80 jaar. 80 jaar! Dat is toch wel buitengewoon merkwaardig en discutabel. Zoals ik in de commissie al heb aangegeven kun je dit in vriendelijke woorden creatief boekhouden noemen maar je kunt ook spreken van gesjoemel. De Belastingdienst adviseert zelf om bij gebouwen uit te gaan van 30 tot 50 jaar. Ik heb in de raadscommissie samen met de heer Torn gevraagd om een nadere onderbouwing en om welke panden dit gaat, een financiële onderbouwing, wat de gevolgen zijn en hoe de accountant dit beoordeelt. De brief die we gisteren in de dagmail kregen, geeft wel enige informatie maar neemt de vragen van ons bepaald nog niet weg. Integendeel. Dan wordt er gezegd, de gebruiksduur van die gebouwen is toch langer. Ja, in deze stad staan ook gebouwen uit de middeleeuwen maar dat betekent niet dat je ze in 600 jaar kunt afschrijven. Wat al helemaal niet kan, is die afschrijvingstermijn dan in een

17

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

keer op alle gebouwen van toepassing te verklaren. Dat kan gewoon niet. De termijn van afschrijving gaat om de duur dat de investering gelijkmatig kan worden verdeeld en er geen nieuwe investeringen nodig zijn. Uiteraard valt gewoon onderhoud daarbuiten. Maar als het gaat om hele nieuwe investeringen, dan is dat natuurlijk wel degelijk relevant. Als je nieuwe investeringen pleegt, dan moet de jaarlijkse afschrijving worden verhoogd met de afschrijving daarvan. Neem de Stopera. Die is in november 1988 opgeleverd en die moest na 30 jaar al weer zeer grondig worden verbouwd tegen zeer hoge kosten. (De heer VAN DANTZIG: Als de heer Boomsma spreekt, dan vind ik altijd dat je daar goed naar moet luisteren maar ik geloof toch dat ik u moeilijk kan volgen. Het BBV stelt in al die waarderingsregelingen juist, laat uw assets nu qua afschrijvingstermijn zo dicht mogelijk bij de levensduur komen. Nu zijn er natuurlijk heel veel gebouwen in Amsterdam denkbaar – u geeft net een voorbeeld van een wat gammel gebouw, denk ik – maar toch zeer veel gebouwen die heel lang meegaan, misschien nog wel meer dan 80 jaar. Dus wat is nu uw bezwaar om die afschrijvingstermijn op te rekken?) Ik heb inderdaad in de raadscommissie gevraagd om de uitwerking van voorbeelden want er zullen verschillen zijn tussen verschillende panden.

Je kunt dit nooit op alle panden een op een van toepassing verklaren – iets wat nu wel wordt voorgesteld zoals beschreven in de brief. Daarom heb ik gevraagd, neem de Stopera als voorbeeld. Maar als je een pand over 80 jaar afschrijft maar na 30 jaar moet je de kosten van een zeer ingrijpende verbouwing die ook hoge kosten met zich meebrengt, daar bovenop tellen, dan ben je de balans aan het verstoren. Dan klopt het gewoon niet meer. De heer Van Dantzig had het over de BBV. Als je kijkt naar artikel 64 van de BBV dan staat er ook in dat je de afschrijvingstermijnen niet zomaar kunt verlengen omdat je geld nodig hebt. Dan kan niet om begrotingstechnische redenen gebeuren. Ik lees in de brief dat dit 10 miljoen euro zou moeten opleveren voor de jaarrekening van dit jaar. Dat kan natuurlijk nooit een reden zijn om die afschrijvingstermijnen te verlengen. De wethouder schrijft dat er een analyse is uitgevoerd op de vastgoedportefeuille en dat er een onderbouwing is gemaakt. Maar waarom is die onderbouwing dan niet met de raad gedeeld? Ik had immers een aantal vragen in de raadscommissie gesteld. En waarom is die onderbouwing ook niet met de accountant gedeeld? Ik begrijp echt niet dat er nu wordt gezegd, de accountant gaf aan een onderbouwing te willen zien en vervolgens wordt er geschreven, de accountant heeft die nog niet gezien.

(De heer VAN DANTZIG: Ik probeer het oprecht te doorgronden. U stelt dat dit wordt gedaan om begrotingstechnische gronden, maar als ik de brief lees, dan komt naar voren dat dit wordt gedaan om de afschrijvingstermijn meer in rede te brengen met het dagelijks gebruik. Maakt u zich nu zorgen dat dit gebeurt om de begroting te dichten? Dan moet u dat echt wel even stevig onderbouwen. Dat is nogal een aantijging. Of vindt u het slecht onderbouwd waarom we dit doen? Dat haal ik er nu niet uit.) De heer Van Dantzig begon over de BBV. Ik wees hem op dit artikel in de BBV. Ik noem dat omdat ik niet precies weet waar dit vandaan komt. Alleen, ik begrijp ook niet waarom het college dit opeens in beslispunt 12 voorstelt. De nota Waarderen en afschrijven, die is helemaal niet bijgevoegd. Dus er wordt voorgesteld iets te wijzigen terwijl die nota zelf niet eens voorligt. Dus daarom heb ik een nadere onderbouwing gevraagd. Ik heb die nog helemaal niet gezien. Wat mij nu drijft, is dat ik dit inderdaad creatief boekhouden vind. Dit is eigenlijk gewoon sjoemelen. Dit kun je niet maken. Je

18

Jaar

2021

Vergaderdatum 1 dec. 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

kunt niet zomaar in een keer die afschrijvingstermijn verlengen naar 80 jaar. Nee, mijnheer Van Dantzig, dat kan echt niet. Dat zou hij zich als verantwoordelijke partij zeer ter harte moeten nemen. Dit kun je niet zomaar maken. (De heer VAN DANTZIG: Ik geloof dat het CDA nu toch in de populistische stand van BBB schiet want zo ken ik het CDA niet. U heeft het over sjoemelen. Het lijkt hier bijna de wethouder van frauduleuze tactieken te beschuldigen zoals u in de raadscommissie zei. Dat kan echt niet. Ik zou het goed vinden als u daarvan afstand neemt of het goed onderbouwt. Maar ik ben ook wel gewoon op zoek naar wat nu precies uw punt is. Vindt u dat wij de afschrijvingstermijnen korter moeten maken zoals is voorgesteld? Dat betekent dat er minder begrotingsruimte is. Dat zou kunnen. Of vindt u iets anders? Dat komt er niet uit. U blijft nu een beetje in een populistische trein hangen van het is slecht onderbouwd, het is frauduleus. Dan moet u ook met een onderbouwing komen want het zijn stevige uitspraken die u doet.) De heer Van Dantzig lijkt niet echt te begrijpen hoe de verhoudingen hier liggen. Bovendien heb ik helemaal niet gezegd dat die afschrijvingstermijnen moeten worden verkort. Ik heb alleen gezegd: ze plotseling verlengen voor alle gebouwen naar 80 jaar, dat is op z’n zachtst gezegd creatief boekhouden zeker omdat er helemaal geen onderbouwing bij zit.