20211126_Raadsbrief_politiecapaciteit_1126 _1000.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Aan de gemeenteraad

Datum Behandeld door

26 november 2021 Directie Openbare Orde en Veiligheid

Kopie aan Bijlage(n)

.

Onderwerp

Maatregelen politiecapaciteit

Geachte leden van de raad, De driehoek heeft afgelopen week uitgebreid gesproken over het structurele tekort aan agenten. In de brief van 14 juli 2020 heb ik uw raad geïnformeerd over de ingrijpende, middellange termijn maatregelen om de rooster- en werkdruk in de basisteams het hoofd te kunnen bieden. Deze maatregelen hebben ervoor gezorgd dat meer agenten in de basisteams zijn gaan werken. Desalniettemin houdt Amsterdam de komende jaren een groot tekort aan agenten in de wijken. Om de basispolitiezorg en de veiligheid te kunnen garanderen is dit jaar de formatie van de basisteams in de Eenheid Amsterdam structureel met 251 fte uitgebreid. Toenemende aanwezigheid van de politie in de wijken is essentieel om te weten wat er speelt en een substantiële bijdrage te leveren aan veiligheidsthema’s zoals ondermijning, geweld en het doorgroeien van kwetsbare jongeren in de (drugs)criminaliteit. Tegelijkertijd is met de middellange termijn maatregelen volop ingezet op het verplaatsen van agenten van specialistische teams naar de basisteams. Desondanks kampt de eenheid op dit moment nog altijd met een tekort aan circa 250 agenten1, voor het 24/7 werk in de wijken. Agenten die onder meer incidenten afhandelen (noodhulp), demonstraties begeleiden en de veiligheid in Amsterdam waarborgen. De druk op de politie neemt verder toe.

Het groeiende maatschappelijk ongenoegen, wat onder andere leidt tot een veelheid aan coronademonstraties trekt een zware wissel op de capaciteit in de basisteams. Ook de vraag naar politie-inzet voor Bewaken en Beveiligen is groot. Al twee jaar worden circa 45 Amsterdamse agenten, die normaal gesproken binnen de basisteams zouden werken, volledig ingezet voor het bewaken en beveiligen van panden en personen. Tegelijkertijd 1

Het gaat om de functies politiemedewerker gebiedsgebonden politiezorg (GGP), generalist GGP en senior GGP, niet zijnde wijkagenten.

Gemeente Amsterdam

Pagina 2 van 4

hebben de basisteams te maken met uitstroom van personeel. Agenten stromen door naar andere functies binnen de politie of verlaten de politie. Bovendien gaat een grote groep agenten de komende jaren met pensioen. De formatie en bezetting in de eenheid zullen naar verwachting pas in 2025 weer in balans zijn. Dit alles zorgt voor een voortdurende roosterdruk en overbelasting in de basisteams en heeft daarmee ook effect op het moreel. Ten slotte zijn er verschillende veiligheidsvraagstukken die de laatste jaren om meer aandacht en dus extra capaciteit vragen, denk aan ondermijning, cybercrime en radicalisering. Over de structurele versterking van de politie en de keten2 blijf ik daarom het gesprek met de minister van Justitie en Veiligheid voeren. Hieronder volgt een overzicht van de reeds afgeronde en lopende middellange termijn maatregelen, evenals de aanvullende maatregelen die de eenheid aan het uitvoeren is. Middellange termijn maatregelen Herinrichten Dienst Infrastructuur (DI), opheffen Team externe dynamische samenwerking (TEDS) en Veiligheidsteam openbaar vervoer (VOV) In de technische sessie van 1 december 2020 bent u nader geïnformeerd over de verschuiving van capaciteit van de DI, TEDS en het VOV naar de basisteams. In juli 2021 is de herinrichting van de DI, de opheffing van TEDS en VOV afgerond.

Tegelijkertijd zijn nieuwe samenwerkingsafspraken met THOR, GVB, Connexxion en NS gemaakt. Op 23 september jl. bent u in de commissie Algemene Zaken hierover in kennis gesteld. Het resultaat van deze maatregelen is dat in juli jl. bezetting naar de basisteams is overgeheveld. Herinrichten Arrestantenzorg Met deze maatregel wordt de formatie van het team Arrestantentaken opnieuw ingericht en worden de huidige politiemedewerkers3 naar de basisteams verplaatst. De werving van het nieuwe personeel is na de zomer van 2020 in gang gezet. Naar verwachting is halverwege 2022 de huidige bezetting van het team Arrestantenzorg naar de basisteams overgeheveld. Uit onderzoek is gebleken dat Amsterdam met minder cellen toe kan. Besloten is tot sluiting van één van de huidige drie cellencomplexen. Om tot daadwerkelijke sluiting over te gaan, worden eerst de twee overblijvende complexen aangepast. Zodra dat is gerealiseerd, kan de herinrichting worden ingezet. Hierdoor kan op termijn de extra formatie naar de basisteams worden overgeheveld. Inzet politie op integrale persoonsgerichte aanpak (iPGA) De politiecapaciteit voor de integrale persoonsgerichte aanpak is teruggeschroefd. De uitvoering van de politie-interventies in het kader van de iPGA is breder binnen de basisteams belegd. Om de continuïteit van de aanpak te waarborgen, zijn afspraken over de politie-inzet gemaakt.

De politie heeft, binnen wat op dit moment realistisch is in de huidige onderbezetting, het maximaal haalbare gedaan, maar de bezetting is nog niet op het afgesproken niveau.

2

Zie hiervoor het gezamenlijke position paper: de politie van morgen en overmorgen en het gezamenlijke statement: het fundament van een sterke rechtsstaat. 3 Assistent politiemedewerker GGP

2

Gemeente Amsterdam

Pagina 3 van 4

Bewaken en beveiligen De toegenomen vraag naar het beveiligen van personen en bewaken van objecten betekent een voortdurende, extra inzet vanuit de basisteams. De zittingsdagen in de extra beveiligde rechtbank in Osdorp illustreren dit. Zo zijn er tijdens hoog risico zittingsdagen minstens 65 Amsterdamse agenten actief en daarnaast wordt vanuit andere eenheden bijstand geleverd. Dit jaar zijn er 42 hoog risico zittingsdagen gepland. Volgend jaar zullen naar verwachting minstens zo veel hoog risico zittingsdagen gaan plaatsvinden. In de Eenheid Amsterdam is dit jaar een pilot gestart met een toezichthoudend team voor Bewaken en Beveiligen. Dit levert enige ontlasting bij de basisteams op. Om voor de uitvoering van het brede palet aan (fysieke) veiligheidsmaatregelen in het kader van Bewaken en Beveiligen een duurzame inzet te garanderen, werkt de eenheid een voorstel uit. In de Kamerbrief Toekomstbestendig stelsel bewaken en beveiligen van 12 november 2021 gaat de minister Justitie en Veiligheid in op de aanbevelingen, die in de komende periode met voorrang worden opgevolgd, zoals de verkenning op het versterken van de samenwerking met Defensie. Samen met de (regio)burgemeesters voer ik hierover het gesprek met de minister.

Aanvullende maatregelen De aanvullende maatregelen zijn onder de beheersverantwoordelijkheid van de minister van Justitie en Veiligheid geïnventariseerd en in de driehoek en in het Regionaal Bestuurlijk Overleg besproken. Op landelijk niveau heeft de nationale politie een plan voor de korte termijn en een plan voor de (middel)lange termijn opgesteld, waarin initiatieven vanuit de eenheden zijn samengebracht. Landelijk is afgesproken dat de politiechef invulling aan deze maatregelen gaat geven, afgestemd op de lokale situatie en urgentie. Aanvullende korte termijn maatregelen De aanvullende maatregelen, gericht op de bedrijfsvoering om op de korte termijn in de Eenheid Amsterdam de bezetting van de basisteams te verhogen, zijn: 1. het verhogen van de inzet van politievrijwilligers waaronder oud-collegae en gepensioneerden; 2. onderlinge solidariteit: executief opgeleide politiemedewerkers worden beschikbaar voor 24/7 diensten in de wijken of andere ondersteunende diensten; 3. vacatureregie en doorstroomregulering; 4. pilot Doorstroomtraject van assistent gebiedsgebonden politiezorg (GGP) naar medewerker GGP. Vanaf eind 2022 is de eerste lichting assistenten GGP versneld opgeleid tot medewerkers GGP.

In de raadsvergadering van 11 november 2021 is de motie 720 dubbelaccent van het lid Boomsma inzake de Begroting 2022 aangenomen, waarin wordt verzocht beschikbare gepensioneerde oudagenten in te zetten om de stad veilig te houden en over de daarbij optredende knelpunten en kansen te rapporteren. Op dit moment zijn er in totaal 190 beschikbare politievrijwilligers, waarvan een zeer beperkt aantal gepensioneerde agenten, die als politievrijwilliger werken. Als aanvullende maatregel zet de eenheid actief in op de werving van meer politievrijwilligers. Hierbij wordt ook specifiek de groep gepensioneerde (oud)agenten actief benaderd. In volgende

3

Gemeente Amsterdam

Pagina 4 van 4

raadsbrieven over de stand van zaken politiecapaciteit zal hierover, waar mogelijk, gerapporteerd worden. De motie wordt daarmee als afgehandeld beschouwd. Aanvullende lange termijn maatregelen De lange termijn maatregelen beogen agenten te behouden voor het werk in de basisteams. Deze maatregelen zijn erop gericht om agenten te ondersteunen en te faciliteren in hun werkzaamheden. Het gaat dan bijvoorbeeld om het optimaliseren van zijinstroom, het voorstel om medewerkers van de basisteams, die nu structurele bewaken- en beveiligingstaken uitvoeren, te ontlasten én het zodanig organiseren van incidentafhandeling (voorheen noodhulp), om de capaciteit in de basisteams efficiënter en effectiever in te zetten voor het gebiedsgebonden politiewerk. De maatregelen kennen een langere doorlooptijd en zijn noodzakelijk voor een toekomstbestendige politie. Tot slot Ondanks ingrijpende maatregelen blijven de basisteams de komende jaren onderbezet. Daarmee moet de driehoek, tegen een achtergrond van blijvende of zelfs toenemende veiligheidsopgaven en maatschappelijke uitdagingen in de hoofdstad, schaarse capaciteit verdelen en/of scherpe keuzes maken. Dit geldt niet alleen voor de inzet van de basisteams, maar dwingt de politie en het OM ook tot het maken van keuzes binnen de opsporing.

De stad Amsterdam vraagt met haar historie, met haar samenstelling waar de wereld vaak letterlijk samenkomt, om een politie die in de wijken aanwezig is, de verbinding met de samenleving houdt en tegelijkertijd ook altijd paraat staat bij (mogelijke) verstoringen van de openbare orde. Daarom blijf ik inzetten op een structurele versterking van de operationele sterkte voor Amsterdam en blijf ik hierover in gesprek met de minister van Justitie en Veiligheid.

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Mede namens hoofdofficier van justitie René de Beukelaer en politiechef Frank Paauw,

Femke Halsema Burgemeester

4