20211124 brief van VR aan gemeenteraad over wensen en bedenkingen stichting risicobeheer en dekkingsplan.pdf

Aan de burgemeesters van de gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn

Datum:

Betreft:

Kenmerk:

23 november 2021 Brief aan gemeenteraden inzake zienswijze Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio’s en bespreking Dekkingsplan 2022-2025 DIV2021/407

Behandeld door:

A. Lotfi

Uw kenmerk:

--

Bijlagen:

Dekkingsplan 2022-2025

Geachte burgemeester, Met deze brief wordt het verzoek gedaan om wensen en bedenkingen ten aanzien van de oprichting van en deelname aan de stichting risicobeheer veiligheidsregio’s kenbaar te maken en het Dekkingsplan 2022-2025 voor een zienswijze aan uw raad voor te leggen. Stichting risicobeheer veiligheidsregio’s Op 4 oktober jl. heeft het Veiligheidsberaad, het overlegorgaan van de 25 voorzitters veiligheidsregio, mede op advies van de Bestuurlijke Advies Commissie Brandweer het principebesluit genomen tot het oprichten van een stichting Risicobeheer, die veiligheidsregio’s adviseert op het thema risicobeheer rondom ongevallen en schade en voor de veiligheidsregio’s verzekeringen inkoopt. Het bestuur van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland is bevoegd tot het oprichten van een stichting indien de gemeenschappelijke regeling in deze mogelijkheid voorziet en dat in het bijzonder aangewezen moet worden geacht te zijn voor de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang. Voorts wordt het besluit niet genomen dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten een ontwerpbesluit is toegezonden en in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen ter kennis van het algemeen bestuur te brengen. Dit is op basis van artikel 31a, lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen.

De gemeenschappelijke regeling van Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland voorziet in de mogelijkheid tot het oprichten van een privaatrechtelijke rechtspersoon. Hieronder licht ik u toe waarom de oprichting van deze stichting wordt geacht bijzonder aangewezen te zijn van het daarmee te dienen openbaar belang.

Huidige situatie De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s (RCDV) is enige tijd aan de slag met het thema ‘Goedwerkgeverschap na dienstongevallen’. Ten tijde van de regionalisering van de brandweer zijn de aanspraken bij ongevallen, zoals die golden bij de gemeentelijke en regionale brandweren via nieuwe verzekeringspolissen samengevoegd. Hierbij is veelal geen bewuste afweging gemaakt rondom aanspraken bij ongevallen. Als gevolg van een aantal interne en externe ontwikkelingen is een toenemend bewustzijn bij veiligheidsregio’s ontstaan over de aard en hoogte van aanspraken van medewerkers als gevolg van ongevallen tijdens het werk. Dit bewustzijn is de afgelopen jaren gegroeid door een toenemende onderlinge samenwerking van veiligheidsregio’s op dit vlak. In de loop der tijd bleek dat de dekking van de ongevallenverzekering niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de verwachting die zowel de veiligheidsregio als ook de medewerker hadden. Veelal spitst zich dit toe op de vraag of aan alle elementen van ongevalsdefinitie is voldaan, terwijl de medewerker evident letsel heeft opgelopen tijdens zijn werk. Daarnaast is sprake van een ‘verharding’ van de verzekeringsmarkt, hetgeen inhoudt dat het aantal aanbieders afneemt, premies stijgen en voorwaarden versoberd worden met als gevolg dat de verzekerbaarheid onder druk komt te staan.

Dit alles heeft bijgedragen aan de gedachte dat verzekeren ‘slechts’ een van de mogelijke opties is om financiële risico’s als gevolg van schade bij ongevallen op te vangen. In feite is daarmee de stap gezet van ‘verzekeringsdenken naar risicodenken’. Ook is de stap van ‘verzekeringsdenken naar het denken in aanspraken’: niet de verzekering, maar de aanspraak dient leidend te zijn voor de medewerker. Ook is gebleken dat de verzekeringsfunctie binnen de veiligheidsregio’s veelal kwetsbaar is ingevuld door ‘eenpitters’ met beperkte formatie en beperkte kennis en ervaring. Door onderling samen te werken en verbindingen te leggen met externe expertise in bestuurlijke context kan deze kwetsbaarheid worden verminderd. Om invulling te geven aan deze uitdagingen is de RCDV het Project Risicomanagement & Verzekeringen gestart om via landelijke samenwerking, antwoord te vinden op bovenstaande ontwikkeling. Kort gezegd is het de bedoeling om:  Landelijk te komen tot één set van aanspraken bij dienstongevallen  Het collectief inkopen van één ongevallenverzekering (voor verzekerbare aanspraken);  Een waarborgfonds op te richten om een oplossing te bieden voor (in ieder geval) de nietverzekerbare aanspraken;  Het oprichten van een (landelijk) expertisebureau dat kan adviseren en bemiddelen;  Het aangaan van strategische samenwerkingsverbanden, w.o. met de VNG.

De voorliggende brief gaat over de stap op te komen tot een stichting risicobeheer. De aangewezen rechtsvorm voor het expertisebureau risicobeheer is een stichting. Deze stichting behoeft bovendien een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten (AFM).

Toekomstige situatie De veiligheidsregio’s hebben straks een gezamenlijk expertisebureau risicobeheer waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen inkopen en deze schades kunnen afwikkelen. Op termijn kunnen ook andersoortige risico’s door dit expertisebureau worden opgepakt en vindt ook de schadebehandeling centraal plaats. Hiermee ontstaat een professionele organisatie die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio’s. Het expertisebureau risicobeheer heeft bovendien samenwerkingsverbanden afgesloten met soortgelijke organisaties, zoals VNG Risicobeheer en Verzekeringsbedrijf Groot Amsterdam om het initiatief waar mogelijk te versterken. Deelname aan het expertisebureau risicobeheer is vrijwillig. Naar verwachting levert de samenwerking behalve een efficiency- en kwaliteitsslag op termijn ook een besparing op door één gezamenlijke inkoop van de ongevallenverzekering en het collectief afhandelen en registreren van schades. Privaatrechtelijk Voor de activiteiten van het expertisebureau risicobeheer is een vergunning van de Autoriteit Financiële Marken (AFM) vereist. Dit vloeit voort uit wet- en regelgeving over het adviseren en bemiddelen rondom verzekeringen. Deze vergunningsplicht heeft tot gevolg dat het oprichten van een privaatrechtelijke rechtspersoon noodzakelijk is.

Het is niet mogelijk om deze activiteiten onder te brengen bij een veiligheidsregio of een andere rechtspersoon. Hier liggen drie overwegingen aan ten grondslag: 1. Het is de verwachting van juridisch experts dat de AFM niet akkoord gaat met het onderbrengen van deze activiteiten bij een rechtspersoon met andersoortige activiteiten; 2. Het samenvoegen van de activiteiten van het expertisebureau met de werkzaamheden van een veiligheidsregio leidt tot aansprakelijkheidsrisico’s voor de veiligheidsregio’s; 3. Het expertisebureau is wettelijk verplicht om een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Net als de AFM zal de beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar bedenkingen hebben bij het samenvoegen van activiteiten. Stichting De aangewezen rechtsvorm voor deze samenwerking is een stichting. De keuze voor de stichting is afgeleid van het reeds gegeven advies over de rechtsvorm voor een waarborgfonds. Dit fonds is bedoeld voor het in gezamenlijkheid dragen van niet-verzekerbare risico’s. Dit heet ‘verzekeren’ en is daarmee een activiteit die een vergunning van De Nederlandse Bank (DNB) vereist. Er kan echter voor het fonds een beroep worden gedaan op een vrijstelling van deze vergunningsplicht. Hierbij is het dan wel van belang dat geen sprake is van een winstoogmerk.

Dat maakt dat gekozen moet worden tussen de rechtsvorm ‘stichting’ en de rechtsvormen ‘onderlinge waarborgmaatschappij’. Dit laatste is een bijzondere verenigingsvorm. Gelet op de wens voor een lichte structuur wordt voor het waarborgfonds een stichting beoogd (een vereniging is in dat opzicht veel omvangrijker). Om de activiteiten van het expertisebureau hierop te laten aansluiten ligt een stichting eveneens voor de hand. Hiermee wordt geen zwaardere structuur opgetuigd dan strikt noodzakelijk is. Vervolg Wat volgt is een waarborgfonds, dat eveneens een (separate) stichting dient te zijn. Dit fonds beoogt een financieringsoplossing te zijn voor in ieder geval niet-verzekerbare risico’s. Naar

verwachting is een voorstel hierover in de eerste helft van 2022 gereed, waarna ook voor dit fonds een voorstel voor een soortgelijke procedure volgt. Het is niet mogelijk om de oprichting van beide stichtingen tegelijkertijd voor te leggen als gevolg van de beperkte tijd die resteert tot aan de einddatum van de ongevallenverzekeringen van de veiligheidsregio’s. Aangezien voor het invullen van het expertisebureau risicobeheer een aantal extra stappen moet worden gezet, zoals de aanvraag van een vergunning bij de AFM en het bemensen van deze organisatie is ervoor gekozen om eerst te komen tot de oprichting van het expertisebureau. Dekkingsplan 2022-2025 In de bestuursvergadering VrAA van 22 november is het Dekkingsplan 2022-2025 vastgesteld. Conform artikel 14 lid 2 Wet veiligheidsregio’s (Wvr) gaat het bestuur van de veiligheidsregio niet eerder over tot het definitief vaststellen van deze stukken voordat de burgemeester van een gemeente in het gebied van de veiligheidsregio met de gemeenteraad over het Dekkingsplan heeft gesproken en conform artikel 15 Wvr om hun zienswijze heeft gevraagd. Het bestuur stelt elke vier jaar een Dekkingsplan Brandweer vast. Ditmaal is het opstellingstraject onderdeel van een landelijke pilot en valt daarom niet samen met het traject voor het Beleidsplan en Risicoprofiel die eerder met uw raden zijn besproken.

De landelijke pilot volgt de Handreiking Landelijke Uniforme Systematiek voor Dekkingsplannen en de hierin beschreven methode Gebiedsgerichte Opkomsttijden. Deze methode beoordeelt de brandweerzorg aan de hand van snelheid, capaciteit, paraatheid en werkdruk. In het Dekkingsplan 2022-2025 is het volgende geconcludeerd:  De huidige kazerneconfiguratie, aantal eenheden en organisatievorm zijn nodig voor het leveren van passende brandweerzorg in de regio.  De snelheid van de brandweer is in de regio over het algemeen goed. Wel zijn er overschrijding van opkomstnormen in Weesp, Zeeburgereiland en op een deel van IJburg.  De capaciteit (slagkracht) is voor de hele regio op orde. Wel is het doorzettingsvermogen bij grootschalige en langdurige incidenten kwetsbaar. De continuïteit van de vrijwillige bemenste specialismen is een aandachtspunt, ook door de mogelijke gevolgen van taakdifferentiatie.  De paraatheid van de brandweer is verbeterd, maar de onderliggende beschikbaarheid van vrijwilligers behoeft continue aandacht.  De werkdruk sluit aan bij de huidige organisatievorm van vrijwillige en beroepskazernes. Wel is er nader onderzoek naar de effecten van gelijktijdigheid bij duikinzetten in uitvoering. Omdat de regionale brandweerzorg in de basis op orde is, zijn geen ingrijpende maatregelen nodig.

In het Dekkingsplan 2022-2025 wordt voorgesteld om de bestaande organisatie verder te optimaliseren en te flexibiliseren door de introductie van Dynamisch Alarmeren, verdere flexibilisering van capaciteit, verdere integratie van preventie en repressie en continuering van bestaande verbetertrajecten. De praktische uitvoering wordt uitgewerkt in een uitvoeringsplan van het Dekkingsplan 2022-2025.

Verzoek Gelet op het bovenstaande verzoek ik u hierbij om eventuele wensen en bedenkingen ten aanzien van de oprichting van en deelname aan de stichting risicobeheer veiligheidsregio’s kenbaar te maken en het Dekkingsplan 2022-2025 voor een zienswijze aan uw raad voor te leggen. Graag ontvang ik uw reactie binnen 6 weken na toezending van deze brief. Met vriendelijke groet,

Femke Halsema Voorzitter Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland