20210927 Raadsinformatiebrief_beheersmaatregelen_WetDBA.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 27 september 2021 Personeel en Organisatie Touria Meliani Directie P&O (bestuurszaken.peno@amsterdam.nl)

Onderwerp

Acties in het kader van de wet DBA

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. In de vergadering van de commissie Kunst Diversiteit en Democratisering van 23 juni jl. heeft uw lid, mevrouw Bosman (D66), gevraagd waarop de datum van 1 oktober 2021 is gebaseerd en welke risico’s op de gemeente afkomen bij handhaving door het Rijk van de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA). In reactie hierop heb ik meegedeeld u een brief toe te zenden over de te zetten stappen, acties in het kader van de wet DBA. Handhavingsmoratorium tot minimaal 1 oktober 2021 Het geldende handhavingsmoratorium, dat het Rijk heeft ingesteld in het kader van de Wet DBA, loopt formeel af op 1 oktober 2021. In de voortgangsbrief van 20 september jl. heeft staatsecretaris Vijlbrief de Tweede Kamer expliciet gemeld dat het moratorium niet afloopt per 1 oktober, maar dat het tot minimaal 1 oktober loopt. In afwachting van verdere besluitvorming blijft dit zo. Het volgende kabinet zal beslissen over (voortzetting van)dit moratorium. In genoemde, zevende voortgangsbrief ‘werken als zelfstandige’ beschrijft het kabinet onder meer de verschillende inhoudelijke puzzels bij deze wet, waar het volgende kabinet voor komt te staan .1 De Wet DBA beoogt zogenoemde schijnzelfstandigheid bij zelfstandigen zonder personeel (ZZP) te bestrijden.

Het college hecht eraan deze schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Hiervan is sprake als een ZZP’er op een zodanige wijze werkzaamheden verricht voor een opdrachtgever, dat aan één of meerdere kenmerken van een arbeidsovereenkomst en/of een daarmee gelijk te stellen arbeidsrelatie wordt voldaan. Werken onder leiding en toezicht, of langjarige inzet gelden bijvoorbeeld als indicatoren van een arbeidsovereenkomst. Indien de Rijksbelastingdienst oordeelt dat er sprake is van een arbeidsrelatie, kan de gemeente als opdrachtgever een naheffing voor loonheffingen en premies werknemersverzekeringen en een boete opgelegd krijgen. Sinds de invoering in 2016 staat deze wet ter discussie. In de praktijk is lastig te bepalen of bij de uitvoering van de opdracht door de ZZP’er sprake is van een verkapte arbeidsrelatie. De minister 1 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2021/09/20/zevende-voortgangsbrief-

werken-als-zelfstandige

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 september 2021 Pagina 2 van 3

van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de staatssecretaris van Financiën hebben ook om die reden al snel na de inwerkingtreding van de wet besloten om de handhaving door de Rijksbelastingdienst op te schorten, hoewel de wet onverkort van toepassing bleef. Dit handhavingsmoratorium geldt niet in geval er sprake is van kwaadwillendheid. Daarvan is volgens deze bewindspersonen sprake als een opdrachtgever opzettelijk een situatie van evidente schijnzelfstandigheid laat ontstaan of voortbestaan, terwijl de opdrachtgever weet -of had kunnen weten- dat er feitelijk sprake is van een dienstbetrekking. De Rijksbelastingdienst heeft dit jaar een webmodule ontwikkeld waarmee werkgevers kunnen toetsen in hoeverre hun contracten met ZZP’ers voldoen aan de Wet DBA. De evaluatie van een pilot met deze webmodule is dit najaar gereed. Daarna beslist het kabinet op welk moment de handhaving (gefaseerd) wordt opgestart. De Rijksbelastingdienst bevordert ondertussen de werking van de wet via voorlichting en biedt een helpende hand aan werkgevers door hen te informeren wanneer een arbeidsrelatie geen dienstbetrekking is volgens de huidige wet.

Acties Hoewel op dit moment nog geen duidelijkheid is van het rijk over opheffing van het handhavingsmoratorium, is het voor ZZP’ers en voor de gemeente als opdrachtgever nu reeds van belang te voorkomen dat een opdrachtrelatie kan worden aangemerkt als dienstbetrekking. Zie ook de persberichten van het Rijk: https://www.nieuwsszw.nl/pilot-webmodule-van-start/. Ondanks het ongewisse, toekomstige besluit van het nieuwe kabinet over het handhavingsmoratorium, is de inzet van Amsterdam als opdrachtgever erop gericht om ook voor de ZZP’ers het risico te minimaliseren op handelen in strijd met deze wetstaats. De wet en de sancties die daarbij horen, blijven immers onverkort gelden. De gemeente en de ZZP’er kunnen te maken krijgen met een naheffing en een boete. Uit de sancties zou ook kunnen volgen dat de inzet van een ZZP’er per direct moet worden gestaakt, met als risico dat de continuïteit van het werk in gevaar komt. Rekening houdend met deze risico’s en het feit dat het handhavingsmoratorium onverkort geldt tot het moment waarop het nieuwe kabinet hierover zal beslissen, heeft de gemeente Amsterdam verschillende acties in gang gezet. De gemeente Amsterdam maakt gebruik van genoemde webmodule van de Rijksbelastingdienst om de inzet van ZZP’ers bij opdrachten beter te kunnen beoordelen.

Daartoe legt de gemeente alle lopende overeenkomsten van opdrachten langs de lat van de webmodule. Met deze actie wordt inzichtelijk of opdrachten voldoen aan de wet en hoe nieuwe opdrachten kunnen worden vormgegeven binnen de kaders van de wet. De planning is erop gericht alle overeenkomsten uiterlijk 1 oktober 2021 te hebben getoetst en beoordeeld. Wel kan, in dringende gevallen, nog tot einde dit jaar de tijd genomen worden om opdrachten aan te passen. Het college heeft directeuren de bevoegdheid gegeven om, in uitzonderlijke gevallen waarbij het contract met de ZZP’er in het kader van de Wet BDA voortijdig zou moeten worden beëindigd, een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd aan te bieden. Hierbij geldt als voorwaarde dat de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 september 2021 Pagina 3 van 3

betreffende vacature eerst intern wordt aangeboden en dat de voorrangsvolgorde (artikel 2.2.1 lid 1 van de PGA) moet worden gehanteerd. Bij nieuwe opdrachten toetst de gemeente vooraf de duur daarvan. Bij opdrachten die langer dan een jaar in beslag nemen, neemt het risico toe op overtreding van de wet. Afhankelijk van de andere factoren die een rol spelen (denk aan inzet op resultaat, of het aantal uren van de inzet) wordt bepaald of en hoe lang het contract kan worden voortgezet. Ook wordt de standaard overeenkomst van opdracht toegepast via het Dynamisch Aankoopsysteem (DAS). Met een dergelijke modelovereenkomst wordt verder voorkomen dat de arbeidsrelatie onbedoeld toch elementen bevat die wijzen op een dienstbetrekking. Het college levert maatwerk per dossier of opdracht. Daarom bespreekt de gemeente als opdrachtgever de Wet DBA en genoemde beheersmaatregelen met de individuele ZZP’er of zijn intermediair. In bijzondere gevallen, waarbij bijvoorbeeld de voortgang van een project in het geding komt als gevolg van deze wet, kan worden afgeweken van genoemde acties. Elk bijzonder geval wordt individueel beoordeeld en de stedelijk directeur of gemeentesecretaris beslist of en welke afwijking geoorloofd is. Het college hecht belang aan een zorgvuldige inzet van ZZP’ers. Hun diensten zijn van grote waarde voor de uitvoering van flexibele werkzaamheden in de organisatie.

Voor de ZZP’ers en voor de gemeente is het van belang om zekerheid te hebben dat zij voldoen aan de Wet DBA. Ik hoop u hiermee te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Personeel & Organisatie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl