20210625 VrAA Voortgangsbrief maatregelen COVID-19 -- 25 juni 2021_.pdf

Aan de colleges van B&W

Datum: Betreft: Kenmerk: Bijlagen:

25 juni 2021 Voortgangsbrief aanpak COVID-19 Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland DIV2021/267 Geacht college, Iedere drie weken informeer ik u over de voortgang van de aanpak van Covid-19 in onze veiligheidsregio. In de voortgangsbrieven zal ik steeds: 1. een stand van zaken geven met betrekking tot de risico-inschaling van onze veiligheidsregio; 2. een stand van zaken geven van de verschillende relevante indicatoren; 3. een update geven over de uitvoering van de maatregelen. 1. Risico-inschaling van onze veiligheidsregio Op dit moment zijn er binnen de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland gemiddeld 47 Covid-19 meldingen per 100.000 inwoners, wederom een afname (4%) ten opzichte van de week ervoor. Ook landelijk zagen we afgelopen week opnieuw een daling in het aantal meldingen ten opzichte van de week ervoor. Het aantal ziekenhuisopnames in onze regio was in de afgelopen week omgerekend 12,1 per 1 miljoen inwoners. De veiligheidsregio is daarmee op het landelijke coronadashboard ingeschaald als ‘zorgelijk’. De landelijk vastgestelde drempel voor dit risiconiveau is minder dan 100 Covid-19 meldingen per 100.000 inwoners of tussen de 4 en 16 Covidgerelateerde ziekenhuisopnames (inclusief intensive care) per 1 miljoen inwoners per week. 2.

Stand van zaken van de verschillende relevante indicatoren We rapporteren over de stand van zaken in onze veiligheidsregio op basis van:  het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames op het medisch dashboard;  het functioneren van het testen en traceren en bron- en contactonderzoek;  de stand van zaken van het vaccinatieprogramma;  de druk op de zorginstellingen.

In deze paragraaf geven we een beschrijving van de ontwikkeling van deze en enkele andere relevante indicatoren. Besmettingen In onderstaande figuur ziet u het aantal besmettingen per dag in onze veiligheidsregio sinds juni 2020. De zwarte lijn geeft het gewogen gemiddelde weer over de laatste 7 dagen. We zagen afgelopen week een kleinere daling van het totaal aantal nieuwe Covid-19 meldingen ten opzichte van de sterke daling die de afgelopen vijf weken is waargenomen. Daarentegen zagen we afgelopen week nog wel een sterke daling van de ziekenhuis- en IC-opnames vergeleken met de week ervoor.

In Amstelveen nam het aantal meldingen toe, in Diemen bleef het aantal meldingen gelijk en in de overige gemeenten binnen de veiligheidsregio nam het aantal meldingen af. Binnen Amsterdam nam het aantal meldingen toe in de stadsdelen Oost en Zuid, bleef het vrijwel gelijk in West en nam het af in de overige stadsdelen.

De grootste toename van positieve meldingen is waargenomen bij 13- tot 18-jarigen. Dit wordt verklaard door terugkerende reizigers die besmet zijn geraakt gedurende eindexamenreizen in Spanje en Portugal. In de overige leeftijdsgroepen bleven de meldingen ongeveer hetzelfde of namen ze licht af ten opzichte van de voorgaande week. Het aantal meldingen onder 50-plussers blijft significant afnemen en het aantal meldingen in de groep 70-plussers blijft zeer laag.

De ‘Alfa variant’ (voorheen ‘Britse variant’) was tot dusverre de dominante SARS-CoV-2 variant binnen de kiemsurveillance: zij nam in week 23 circa 90% van de besmettingen in onze veiligheidsregio voor haar rekening. De ‘Delta variant’ (voorheen ‘Indiase variant’) werd die week bij 7% van de besmettingen gevonden. Uit voorlopige cijfers van week 24 blijkt dat deze besmettelijkere variant sterk opkomt onder de besmettingen, met momenteel een aandeel boven de 40%. Omdat er ruim gehoor wordt gegeven aan de oproep om bij terugkeer van een reis je te testen, zijn reizigers en hun contacten wat oververtegenwoordigd in de steekproef en zal het werkelijke aandeel wat lager liggen. Naar verwachting zal binnen enkele weken de ‘Delta variant’ dominant zijn in de veiligheidsregio. Er is geen reden tot directe zorg aangezien het aantal gevaccineerden snel toeneemt, en een volledige vaccinatie effectief is tegen deze variant. Ook zal het naar verwachting weinig effect hebben op de druk op de zorg, aangezien vooral jongeren worden besmet met een doorgaans mild verloop van de ziekte. Het is wel belangrijk waakzaam te blijven met het oog op het najaar. De aanwezigheid en ontwikkeling van coronavarianten worden door middel van kiemsurveillance landelijk en in onze regio in samenwerking met het Amsterdam UMC gemonitord.

Testen en traceren Het aantal testen is de afgelopen week met 13% gedaald ten opzichte van de voorgaande week. Het percentage testen met een positieve uitslag daalde licht naar 4,4%.

In de fastlane werden dagelijks gemiddeld 44 van de 500 beschikbare testen afgenomen. De doorlooptijd van afspraak tot testafname en van testafname tot bericht over de uitslag blijft binnen de norm van twee keer 24 uur. De veiligheidsregio heeft nu vier GGD testbussen beschikbaar om bewoners de mogelijkheid te bieden om zich zonder afspraak te testen. Ze hebben de afgelopen weken in Amstelveen, Aalsmeer, Diemen en Zuidoost gestaan. Ondanks dat de besmettingen teruglopen, zijn de bussen goed bezocht. De coronatestbus blijft in elk geval in Amstelveen een maand langer, namelijk tot en met 18 juli. In de Emergohal in Amstelveen is sinds 2 juni een sneltestcentrum gestart waar mensen zich gratis kunnen laten testen als zij een evenement, sportwedstrijd of voorstelling willen bijwonen waar een sneltest voor vereist is. Bron- en contactonderzoek (BCO) Het BCO wordt bij iedereen volledig uitgevoerd door de GGD, inclusief de monitoring van indexen en contacten tijdens de periode van isolatie of quarantaine. Vaccinaties De GGD Amsterdam volgt bij het uitnodigen van doelgroepen het vaccinatiebeleid dat landelijk is vastgesteld door het ministerie van VWS. In week 24 heeft de GGD Amsterdam 72.000 vaccins gezet. Afgelopen week zijn de geboortejaren 1994 tot en met 2003 uitgenodigd voor een vaccinatieafspraak, zodat nu dus alle volwassenen een afspraak kunnen maken.

Kinderen tussen de 12-17 jaar met medische indicatie worden vanaf deze week uitgenodigd via de huisarts. Niet mobiele 60-minners kunnen zich via hun huisarts aanmelden. De totale vaccinatiecapaciteit in de regio is op dit moment 14.000 vaccinaties per dag. Op dit moment zet de GGD Amsterdam circa 12.000 vaccins per dag (week 25). In week 26 wordt de voorlopige piek in het landelijk aantal vaccinaties verwacht met ruim 130.000 vaccinaties per dag (ruim 14.000 prikken in Amsterdam-Amstelland). Vanaf woensdag 23 juni is er de mogelijkheid voor iedereen die is uitgenodigd om via een speciaal telefoonnummer (0800 - 1295) een afspraak voor vaccinatie met het Janssen-vaccin in te plannen. Men wordt goed geïnformeerd over de effectiviteit en de bijwerkingen van het vaccin voordat de afspraak voor dit keuze-vaccin definitief wordt gemaakt. Op de vaccinatielocaties RAI en AFAS Live wordt vanaf vrijdag 25 juni gevaccineerd met Janssen. Bij de GGD Amsterdam is het mogelijk om Covid-19 vaccinaties te registreren in het Gele Boekje. Zaterdag 12 en 19 juni zijn er ‘veegrondes’ geweest op de AFAS Live. Inmiddels is er gedurende 2 weken een structureel ‘Gele Boekje’-loket geopend bij de RAI voor mensen die eerder geen registratie in het Gele Boekje ontvingen.

De stand van zaken rond het digitaal Corona Certificaat is als volgt: gegevens van de GGD’en (vaccinaties, positieve testresultaten en mogelijk ook negatieve testresultaten) worden straks direct gekoppeld aan het ‘paspoort’. De app gaat 24 juni live, waarna de informatie kan worden gedownload. Het genereren van het digitale certificaat kan volgens de huidige planning vanaf 1 juli. Zie voor meer informatie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-vaccinatie/vraag-en-antwoord/wat-ishet-eu-digitaal-corona-certificaat

Vaccinatielocatie Amstelland Vanaf 1 juli wordt er gevaccineerd op de nieuwe locatie aan de Bovenkerkerweg 6-8 in Amstelveen, in het voormalig kantoorpand van Mitsubishi. Deze zogeheten S-vaccinatielocatie heeft een capaciteit van maximaal 450 vaccinaties per dag en is vooral goed te bereiken voor inwoners van Amstelveen, Aalsmeer, Uithoorn en Ouder-Amstel. De GGD is de opening aan het voorbereiden en doet samen met de gemeente de communicatie rond de nieuwe vaccinatielocatie. Vaccinatiegraad De vaccinatiegraad onder ouderen van 70 jaar en ouder is hoog, in alle stadsdelen en regiogemeenten. Alleen bij de GGD werd al 85% (Amsterdam) tot 95% (Ouder-Amstel) van deze leeftijdsgroep gevaccineerd. Vaccinaties van de niet-mobiele ouderen en bewoners van verpleeghuizen en kleinschalige woonvormen komen daar nog bij. Het RIVM verzamelt op dit moment die gegevens. Bij de vaccinaties van inwoners tussen de 40 en 59 jaar blijft het maken van afspraken achter in stadsdeel Zuidoost, en in mindere mate in stadsdeel Nieuw-West. Doelgroepen De komende weken zijn er veegrondes voor dak- en thuislozen, bankslapers, zwerfjongeren, arbeidsmigranten zonder werk en vrouwenopvang (waaronder ongedocumenteerden).

De prikteams prikten in eerste instantie met Janssen, op de vaccinatielocatie RAI kunnen mensen uit de maatschappelijke opvang ook met een vaccinatiebrief langskomen om gevaccineerd te worden met een mRNA-vaccin (Pfizer of Moderna). Tot en met begin week 25 werden ruim 1300 cliënten en medewerkers uit de maatschappelijke opvang gevaccineerd door een mobiel team en nog eens circa 200 meldden zich voor vaccinatie bij de RAI. Vanaf week 25 wordt door de mobiele teams ook Pfizer aangeboden. Ongedocumenteerden kunnen via het regionale belteam een vaccinatieafspraak maken, al dan niet met behulp van de tolkentelefoon. Vanaf week 26 komt de grote groep ongedocumenteerden aan de beurt. Er worden mobiele prikteams en units ingezet en daarnaast is vaccineren zonder afspraak op locatie RAI mogelijk. Fijnmazige vaccinatie Naast de fijnmazige voorlichtingsactiviteiten is de GGD gestart met een pilot gerichte/fijnmazige vaccinatie in stadsdeel Zuidoost. De pilot is erop gericht zoveel mogelijk praktische barrières weg te nemen, in combinatie met voorlichting op maat. Gedurende de pilot wordt intensief samengewerkt met stadsdeel Zuidoost.

Met de pilot wil GGD Amsterdam leren hoe logistiek, organisatie en communicatie het meest optimaal kunnen worden ingezet ten behoeve van fijnmazig voorlichten en vaccineren, zodat deze aanpak ook in de andere wijken waar de vaccinatiegraad achterblijft, gericht kan worden ingezet. Er worden ervaringen uitgewisseld met andere GGD’en die soortgelijke pilots uitvoeren. Op 22 juni startte de pilot in buurthuis No LIMIT in Amsterdam Zuidoost met een goede opkomst: er zijn die eerste dag 95 personen gevaccineerd met Pfizer of Janssen. Ziekenhuizen Sinds maandag 14 juni wordt er landelijk geen grens meer aangehouden voor de beschikbare ICcapaciteit. Het is dan aan de regio's om de IC-capaciteit te bepalen. Een voorwaarde is dat er op basis van ‘fair share’ voldoende capaciteit voor de opvang van Covid-patiënten beschikbaar blijft.

Het op- en afschalen van klinische beddencapaciteit vindt plaats naar behoefte, op basis van de zevendaagse prognose. Van een crisissituatie binnen de ROAZ regio is gelukkig geen sprake meer. Daarmee is de noodzaak van een crisisstructuur vervallen. De huidige crisisstructuur wordt beëindigd en de onlangs vastgestelde nieuwe ROAZ-structuur wordt ingevoerd. Vooralsnog komt men in een vier-wekelijks (Teams-)overleg bij elkaar. In de regio Amsterdam-Amstelland zien we op de intensive care een stabilisatie van de eerder ingezette daling en in de kliniek nog steeds een daling van het aantal opnames. Er liggen nu 8 patiënten op de IC en 5 in de kliniek. De ziekenhuizen zijn inmiddels hun Covid-19 capaciteit aan het afschalen en de meeste ziekenhuizen hebben de Covid-19 units gesloten. Maar de druk op de zorg is nog steeds groot. Ondanks de daling van het aantal ziekenhuisopnames zien we dat de reguliere zorg nog steeds onder druk staat. Dit komt mede door de langdurige druk op, en uitval van personeel, en zorg die moet worden ingehaald. 3. Update over de uitvoering van de huidige maatregelen Het kabinet heeft besloten om stap 4 van het openingsplan eerder in te voeren en te verbreden. Vanaf 26 juni zijn alle deuren open, waarbij anderhalve meter afstand de allesbepalende norm blijft.

Daar waar anderhalve meter afstand houden niet lukt, zoals in het openbaar vervoer, in het voortgezet onderwijs of bij evenementen en festivals, geldt de mondkapjesplicht of kun je alleen naar binnen met een coronatoegangsbewijs. Een overzicht van de aangekondigde maatregelen per 26 juni vindt u hier. Communicatie en preventie Campagnes De campagne over de basismaatregelen (hou afstand, was je handen en laat je testen bij klachten) loopt nog even door. Ter gelegenheid van het EK voetbal is een Oranje variant gemaakt die ook door het Rijk is overgenomen. De vaccinatiecampagne richt zich de komende periode op jongeren (18-25 jaar). Daarnaast roept de burgemeester van Amsterdam in een social media filmpje iedereen op zich te laten vaccineren. Het filmpje is in diverse talen ondertiteld en via netwerken van de GGD en de Amsterdamse stadsdelen verspreid. De vrijwilligers van de organisatie ‘Voor Elkaar in Amsterdam’ ontvingen de Amsterdamse Heldenspeld. ‘Voor Elkaar in Amsterdam’ koppelt met een centraal Amsterdams telefoonnummer en een website kwetsbare Amsterdammers met een hulpvraag aan mensen in de buurt die hulp willen bieden. In de afgelopen periode hebben de vrijwilligers 3000 coronahulpvragen verwerkt.

Medio juni is in Amstelveen een brede campagne gestart gericht op de stapsgewijze opening van de Amstelveense samenleving, waarin we ‘weer samen’ dingen kunnen ondernemen: winkelen, terrasje pakken of museumbezoek.

Corona preventie team GGD Amsterdam werkt via twee lijnen aan een zo hoog mogelijk vaccinatiegraad: grootschalig vaccineren en fijnmazig voorlichten. In Amsterdam Zuidoost wordt in samenwerking met de GGD Amsterdam de nadruk gelegd op het fijnmazig informeren van haar bewoners. Hiervoor worden bijeenkomsten georganiseerd voor de Ghanese, Surinaamse, Antilliaanse en Hindoestaanse gemeenschap, jongeren en ongedocumenteerden. De aanpak bestaat uit drie onderdelen: informeren (zowel via lokale media als bijeenkomsten), het goede voorbeeld laten zien (door influencers in de gemeenschap) en vaccineren laagdrempelig maken (wijzen op mogelijkheden voor hulp en het vaccineren naar mensen brengen). In Amsterdam Nieuw West is in samenwerking met de buurtmoeders een informatief animatiefilmpje gemaakt over vaccinaties. Dit filmpje is in verschillende talen beschikbaar en is in de regio via alle sociale media verspreid onder een grote groep mensen. In Amsterdam Oost is een groot aantal voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd. Een voorbeeld daarvan is een voorlichting door de GGD bij de Turkse organisatie TISCC, waar voornamelijk ouderen bij aanwezig waren. In Betondorp konden bewoners hun vragen over vaccineren stellen aan artsen en verpleegkundigen.

De GGD heeft info-teams, bestaande uit medewerkers bron- en contactonderzoek, getraind om op markten en andere plekken in de stad het gesprek met bewoners aan te gaan over vaccinatie. Zo is een bezoek gebracht aan de Dappermarkt in Amsterdam Oost en Plein 40-45 in Amsterdam Nieuw West. Daarnaast zijn ook 20 GGD-artsen getraind op het geven van voorlichtingen: een interventie die veelvuldig wordt ingezet binnen de fijnmazige aanpak. Stadsdeel Amsterdam West heeft veel informatiebijeenkomsten in moskeeën en in het Huis van de Wijk opgezet. Om zo veel mogelijk inwoners te motiveren om zich te laten vaccineren is het ambassadeursnetwerk opgezet. Mensen met sleutelposities en een grote achterban wordt gevraagd om mensen te motiveren om de prik te nemen. Dit kan bijvoorbeeld door middel van het delen van een boodschap op social media met de hashtag #ikhebdeprik. Op verschillende vaccinatielocaties is een selfiewand waar foto’s kunnen worden gemaakt. Waarschuwingen en boetes openbare ruimte Tot en met 22 juni 2021 is er in de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland door gemeentelijk toezicht en handhaving 5.165 keer gewaarschuwd en zijn er 1.721 boetes uitgeschreven vanwege overtreding van de noodverordening/noodwet. De politie heeft in de regio 4.983 keer gewaarschuwd en 3.701 boetes uitgeschreven vanwege overtreding van de noodverordening/noodwet.

Er zijn de laatste week (16 t/m 22 juni) 8 waarschuwingen en 6 boetes bijgekomen. Naast toezicht in de openbare ruimte wordt er ook toezicht gehouden op ondernemingen. Zo nodig worden er waarschuwingen afgegeven en worden ondernemingen tijdelijk gesloten.

Inspecteurs en handhavers van VTH, Boa’s en politieagenten houden zich hiermee bezig. Sinds april 2020 zijn er tot en met maandag 21 juni 2021 aan ondernemingen 424 mondelinge en 390 schriftelijke waarschuwingen afgegeven, 25 lasten onder bestuursdwang opgelegd, en 42 tijdelijke sluitingen. Handhaving quarantaineplicht Sinds 14 juni zijn door het Ministerie van VWS bij handhaving 22 inwoners van de AmsterdamAmstelland regio gemeld, van wie vermoed werd dat zij mogelijk niet in (verplichte) quarantaine zijn gegaan. Het gaat om twee inwoners van Diemen, twee van Amstelveen, één van Uithoorn en tien in Amsterdam. Na controle door handhaving zijn er geen boetes uitgeschreven, alle betreffende personen bleken thuis in quarantaine te zijn. Tot slot Het aantal besmettingen neemt nog steeds af, en ook in de ziekenhuizen is de situatie sterk verbeterd. Dus kunnen stad en regio sneller open, en dat is heel goed nieuws. Toch is het belangrijk dat we ons realiseren dat we er nog niet helemaal zijn. De zeer besmettelijke Delta variant rukt snel op, en zolang er nog veel mensen niet gevaccineerd zijn moeten we voorzichtig zijn. Afstand houden blijft het devies, en als dat niet kan zetten we een mondkapje op. Zo geven we de nieuwe variant geen kans, en kunnen we snel alle beperkingen, én alle zorgen achter ons laten. Ik wens u een hele fijne zomer. Met vriendelijke groet, b.a.

Voorzitter van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland Femke Halsema