20210603 Duisenberg J2020 WB

Gemeente Amsterdam

Jaarrekening 2021 Methode Duisenberg Commissie WB Onderwerp: Schone stad 4 jun 2021

Rapporteurs: Jenneke van Pijpen Diederik Boomsma

|1

Rapportage methode Duisenberg – Reiniging (handhaving) Inhoud 1.

De functie van de gemeenteraad en de methode Duisenberg a) Context en aanleiding b) Methode en werkwijze 2. Afbakening onderwerp 3. Beantwoording vragen Methode Duisenberg 4. Conclusies en aanbevelingen

|2

Functie gemeenteraad en de methode Duisenberg a) Context en aanleiding b) Methode en werkwijze

Kaderstellende en controlerende rol Bron: Advies budgetrecht raad Amsterdam (H. G. Warmelink)

Het vaststellen van de begroting is bij uitstek een prachtig voorbeeld van ‘kaderstelling en controle’, woorden die in het kader van de dualisering zijn gebruikt om de rol van de raad te omschrijven. De raad bepaalt de verdeling van de middelen (allocatiefunctie), machtigt het college om de middelen te besteden (autorisatiefunctie), controleert of de baten en lasten daadwerkelijk conform de begroting plaatsvinden (controlefunctie) en vragen uiteindelijk om verantwoording door het college (rekenschapsfunctie).

|4

CONTEXT EN AANLEIDING METHODE DUISENBERG Aanbevelingen aan de gemeenteraad van Amsterdam, 7 maart 2016, uit de Enquête financiële functie Amsterdam 2002-2014

De rapporteurs van de methode Duisenberg van de raadscommissie WB worden ondersteund door onderzoekers van Policy Research Corporation/ KokxDeVoogd.

|5

METHODE EN WERKWIJZE Methode Duisenberg

◼ Opdracht: beoordelen van de jaarrekening

en de verantwoording namens de gemeenteraad. ◼ Werkwijze: hierbij mag alles worden betrokken: lokale rekenkamers, beleidsdoorlichtingen, benchmarks, wetenschappelijke rapporten, andere externe rapportages, EU/OECD rapporten etc. ◼ Uitkomst: technische conclusies, op basis hiervan kan het politieke debat op inhoud gevoerd worden. ◼ Doelstelling methode: een betere invulling van de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad

|6

Manier van kijken 4

1 Doelen

Activiteiten

Middelen

2 3 Indicatoren en streefwaarden

|7

Afbakening onderwerp Aanleiding en beschrijving onderzoeksdoel

Onderzoeksaanleiding: ergernis blijft “Een schone(re) stad is het doel van ons allemaal, we besteden als stad veel middelen aan reiniging en er is een afvaloffensief ingezet. Maar er zijn ook veel ergernissen over (verkeerd aangeboden) afval, volle containers en zwerfvuil. Het is van belang om als Raad goed inzicht te hebben in de financiën voor reiniging om zo goed geïnformeerde politieke keuzes te kunnen maken.“

Wat betekent het ingezette beleid voor een schonere stad voor de financiën maar vooral ook voor het resultaat? We hebben ons gericht op twee aspecten van de beleidsdoelstelling over: ◼ Zwerfafval en vegen; ◼ Bijplaatsingen bij afvalcontainers.

|9

Beantwoording vragen Methode Duisenberg

Onderzoeksvragen methode Duisenberg De zes hoofdvragen die raadsleden volgens de methode-Duisenberg kunnen stellen bij het controleren van de begroting en de verantwoording: 1. Welke informatie is intern beschikbaar en wat is de kwaliteit van de informatie? 2. Wat is het beeld van het beleidsterrein op hoofdlijnen? 3. Welke doelen zijn gepland/behaald? 4. Welke prestaties zijn gepland/geleverd? 5. Wat gaat het kosten/heeft het gekost? 6. Wat is het oordeel over de rechtmatigheid, doeltreffendheid en doelmatigheid? 7. Welke conclusies en aanbevelingen heb ik (als rapporteur aan de commissie)?

| 11

Vraag 1 Wat is de beschikbaarheid en kwaliteit van de informatie?

Sleuteldocumenten November 2016

Aanvalsplan Amsterdam Schoon

10 januari 2017

Collegebesluit Besparingsopgave SWOR

Juni 2017

1Amsterdam Heel en Schoon

Juni 2017

Visie Openbare Ruimte 2025

Maart 2018

Organisatieplan Slagvaardig werken in de openbare ruimte

Mei 2018

Coalitieakkoord Een nieuwe lente en een nieuw geluid

December 2019

Masterplan Handhaving en Reiniging + Regionaal Veiligheidsplan 2019-2022

2019/2020

Uitvoeringsprogramma Afval en grondstoffen 2020 - 2025

Eind 2020 - April 2021

Afvaloffensief | 13

Doorlopend uit de vorige collegeperiode (2014-2018)

| 14

Aanvalsplan schoon 2016

15

Aanvalsplan schoon 2016 -2017

16

1Amsterdam Schoon en Heel 8 juni 2017 Onder het vorige college zijn vijf ambities voor de openbare ruimte geformuleerd die als uitgangspunt dienen voor onderliggende stedelijke kaders en uitvoeringsagenda’s. 1. 2. 3. 4.

5.

De openbare ruimte is ingericht op huidig en toekomstig gebruik; De openbare ruimte ondersteunt de dynamiek van de stad; De openbare ruimte wordt duurzaam ingericht en beheerd; De openbare ruimte wordt overal op niveau verzorgd onderhouden en beheerd; Het inrichten en beheren van de openbare ruimte is een gezamenlijke opgave.

17

1Amsterdam Schoon en Heel: Samenhang andere beleidsvelden

18

Huidige collegeperiode (2018-2022)

| 19

Coalitieakkoord: [BOUWEN, WONEN, RUIMTELIJKE ORDENING Ruimte voor iedereen in een groeiende stad/wijkaanpak] ◼ We willen een schone stad waarbij mensen snel geholpen worden als ze melden dat het ergens verloederd. We zorgen voor betere handhaving, extra reinigers en betere dienstverlening aan Amsterdammers. [BAL ANS IN DE STAD Naar een nieuw evenwicht] ◼ Reiniging en handhaving worden een stevige prioriteit van het college

| 20

Fijne buurten, leefbare stad We verbeteren de openbare ruimte en de bereikbaarheid van de stad. We zetten in op betaalbaar wonen voor iedereen. In ontwikkelbuurten werken we samen met de bewoners aan het uitvoeren van hun wensen om de buurt fijner te maken ◼

We stellen een masterplan reiniging en ◼ Q2 2019 Start aanpak handhaving op. Daarin besteden we extra aandacht aan buurten waar de leefbaarheid voor inwoners onder druk staat door overlast en onveiligheid. De aanpak van hardnekkige jeugdoverlast is hier ook onderdeel van.

| 21

Informatie aan de commissie WB 2020 (1/2) 4 februari 2020 Stand van zaken innovatieve Reinigingsconcepten - Opsomming en uiteenzetting van projecten op het gebied van innovatieve reiniging - Werkplaats Schone Stad (met onderwijsinstellingen) - Samenwerking met ondernemers en bewoners -> Voortzetting innovatieve projecten en bewonersbetrokkenheid -> Informeren, communiceren en inspireren -> Amsterdam Schoon Week 2020; "van schoon maken tot schoon houden" ◼ 3 juni 2020 (tkn) Beantwoording raadsadres inzake 'klacht over opstapeling van grofvuil' ◼ 23 juni (tkn) afvalinzamelingsprocessen (routeoptimalisatie). Vanaf 1 juli 2020 start de implementatie van het systeem, waarbij geldt dat de (verdere) ontwikkeling en exploitatie van de oplossing gefaseerd plaats zal vinden. Na 18 maanden zijn alle gestelde minimumeisen volledig geïmplementeerd en wordt in de hele stad dynamisch (just-intime) ingezameld. In de latere fasen wordt de oplossing geëxploiteerd en beheerd en zullen aanvullende functionaliteiten, in partnerschap met de gemeente Amsterdam, worden gerealiseerd. ◼

| 22

Informatie aan de commissie WB 2020 (2/2) 8 juli 2020 Inzameling huishoudelijk afval tijdens Coronacrisis Samenvattend: De gemeente heeft te maken met een serieus afvalprobleem vanwege een enorme stijging in het aanbod van afval door ‘de grote Corona schoonmaak’, klusactiviteiten en bijbehorend afval en het grote aanbod van karton/verpakkingsmaterialen door online aankopen en bezorgdiensten. Ook deed Corona iets met het gedrag van bewoners. Afvalregels werden minder goed nageleefd en ‘juist aanbiedgedrag’ leek in een aantal gebieden van Amsterdam van ondergeschikt belang. Daarnaast moest de inzet op de afvalinzameling worden aangepast aan de nieuwe situatie. Financiën: extra kosten moeten maken voor inhuur van personeel, inhuur van voertuigen, stortkosten en communicatie. Deze kosten bedragen ongeveer € 1,2 miljoen over de de periode tot begin juni Wat gaat de gemeente extra doen? - Aanpak bijplaatsingen - Stimuleren van het juiste gedrag ◼ 5 november 2020 (tkn) Afvaloffensief ◼

◼

2021 16 maart 2021 Informatie Meldingen Openbare Ruimte, Dagelijks Beheer 1 april 2021 Afvaloffensief - Stijging afvalaanbod -Beschrijving van de voortgang en resultaten op de vier actielijnen: 1) de basis op orde, 2) informeren, 3) motiveren en 4) handhaven.

| 23

Kwaliteit van de informatie De documenten beschrijven vooral de stand van zaken of herhalen de gestelde doelen uit het beleid en meer in het bijzonder het Masterplan. De activiteiten worden slechts benoemd: ◼ Geen kwantitatief inzicht – Hoeveel is besteed – Wat is daarmee gerealiseerd -

De indicatoren die in de begroting voor Programma 9 en 11 zijn opgesteld, zijn niet geschikt om de resultaten van de activiteiten te meten

-

* In de brieven die naar de raad zijn gestuurd wordt voornamelijk gerapporteerd over de hoeveelheid afval die is opgehaald, het aantal meldingen en waarover gemeld wordt en de activiteiten die zijn ingezet.

| 24

Vraag 2 Wat is het beeld van het beleidsterrein op hoofdlijnen/ welke ontwikkelingen zijn er voor 2021?

Ambities Masterplan Handhaving en Reiniging Amsterdam moet veiliger, schoner en leefbaarder. Dat bereiken we door een goede inrichting van de openbare ruimte, doelmatige regelgeving, heldere communicatie en het aanzetten tot gedragsverandering in de publieke ruimte. Goede handhaving vormt het onmisbare sluitstuk om onze ambities waar te maken. Daar heeft het college extra middelen en aandacht voor. Het Masterplan Handhaving en Reiniging beschrijft hoe we de handhaving en reiniging daar nog beter aan laten bijdragen en een doorbraak realiseren ❑ De hele stad voldoet aan het vastgestelde niveau voor de schone openbare ruimte, voor de prioritaire gebieden uit dit Masterplan is de ambitie hoger (niveau B uit de CROW systematiek) ❑ Het percentage kapotte containers neemt af en kapotte containers worden sneller gerepareerd. ❑ Het oneigenlijk gebruik van huishoudelijke faciliteiten door ondernemers wordt teruggedrongen. ❑ Op meer meldingen komen tevreden reacties. ❑ Door betere communicatie stijgt de betrokkenheid van ondernemers en bewoners. | 26

Ambities Masterplan Handhaving en Reiniging + Regionaal Veiligheidsplan 2019-2022 De criminaliteit daalt en het gevoel van veiligheid neemt toe. ◼ Het huftergedrag op straat en op het water wordt teruggedrongen. ◼ De hele stad voldoet aan het vastgestelde niveau voor de schone openbare ruimte, voor de prioritaire gebieden uit dit Masterplan is de ambitie hoger (niveau B uit de CROW systematiek). ◼ Het percentage kapotte containers neemt af en kapotte containers worden sneller gerepareerd. ◼ Het oneigenlijk gebruik van huishoudelijke faciliteiten door ondernemers wordt teruggedrongen. ◼ Overlast door onder andere taxi’s, fiets(parkeren) en touringcars wordt teruggedrongen. ◼ Op meer meldingen komen tevreden reacties. ◼ Door betere communicatie stijgt de betrokkenheid van ondernemers en bewoners. ◼

Met per 1 november 2019 een nieuwe organisatie: Stadswerken 27

Maatregelen uit het Masterplan

Een gezicht naar buiten

Bundelen roosters

Inwoners doen mee

Ondernemers kennen de regels

Inzet handhaving en communicatie

Cameratoezicht verkeer

Digitale toegang

Verbeterde dienstverlening bij meldingen

Technologie voor uitvoering

Innovatiefonds handhaving

Politie en handhaving één

Lobby Rijk statiegeld

Betere beheerssystematiek

Meer flexibele inzet handhaving

Digitale gracht

Gebiedsgericht op drietal plekken

28

Daarbij is gekozen om extra capaciteit allereerst in te zetten in de gebieden waar de leefbaarheid het meest onder druk staat te weten Centrum, Zuidoost en Nieuw-West.

In 2020 geplande activiteiten uit het Masterplan

| 29

Middelen Masterplan Extra middelen coalitieakkoord om bestuurlijke doorbraken uit het Masterplan te realiseren Jaar

Middelen (cumulatief)

Verdeling

2019

€13,5 miljoen

€13,5 miljoen voor prioritaire gebieden

2020

€21 miljoen

€13,6 miljoen voor prioritaire gebieden €7,4 miljoen voor verschillende doorbraken

2021

€24 miljoen

€15,6 miljoen voor prioritaire gebieden €8,4 miljoen voor verschillende doorbraken

2022 (structureel)

€25 miljoen

€16,2 miljoen voor prioritaire gebieden €8,8 miljoen voor verschillende doorbraken

Inzet op de plekken waar het meest nodig was: de drie prioritaire gebieden, Bijlmer Centrum, Geuzenveld Slotermeer en Centrum-West/Oost

| 30

Afvaloffensief 1 april 2021 We binden de strijd aan tegen het afval, op weg naar een schone stad. Met een heus afvaloffensief. Want onze stad moet en kan schoner. Bewoners en ondernemers helpen mee. Gelukkig, de eerste resultaten zijn zichtbaar. Toch zijn we er nog lang niet. Hoe gaat het? Wat doen we? Wat kunt u doen? We organiseren de afvalinzameling efficiënter, leggen afvalregels goed uit en pakken nieuwe methodes op. En doen nog veel meer. Het is hard nodig, want met z’n allen produceren we steeds meer afval. De hoeveelheid huishoudelijk afval steeg afgelopen jaar met bijna 8 procent en het ingezameld grof afval met meer dan 20 procent. Ook het zwerfafval neemt toe. We moeten aan de bak! ◼ Basis op orde

(dynamisch inzamelsystematiek containers en hardware op orde) ◼ Informeren ◼ Motiveren ◼ Handhaven

31

Maar nog veel meldingen, waarvan het grootste deel gaat over afvaloverlast

| 32

Bijvoorbeeld: meldingen bij ASC in 2020 ◼ Het Actie Service Centrum geeft aan dat meldingen over afval fors

zijn toegenomen. Dit komt, volgens het ASC, door het toenemend aantal mensen dat thuis is vanwege de veranderde omstandigheden door coronamaatregelen. Het aantal meldingen over bijvoorbeeld zwerfvuil en volle containers is sinds corona aanzienlijk hoger. Overvolle containers betreffen met name die voor karton en oud papier. Ook is er meer grofvuil.

| 33

Uit de vraagstelling van de Rekenkamer… College geeft aan dat afhandeling meldingen geen doel op zich is ◼

Het college heeft in 2019-2020 twee besluiten (zie onder meer raadsbrief 11 juni 2019, informatie openbare ruimte, dagelijks beheer) genomen die de ambities temperen. Allereerst geeft het college aan dat het verhogen van de meldingsbereidheid en verbetering van de dienstverlening geen doel op zichzelf is, maar dat maatregelen dienstbaar dienen te zijn aan het verbeteren of borgen van de kwaliteit van de openbare ruimte. Daarnaast zal de gemeente meldingen niet altijd ('s avonds en in het weekend) direct gaan opvolgen (zoals nu in het weekend gebeurt bij flexteam horeca).

| 34

Meldingen en werkproces…. De directie Afval en Grondstoffen monitort de openbare ruimte (containers) waarbij probleemlocaties worden gedefinieerd. Deze probleemlocaties zijn mede gebaseerd op de meldingen openbare ruimte en locaties die zijn aangedragen vanuit de stadsdelen. Het monitoren gebeurt aan de hand van ongeveer 1.000 registraties per dag, op verschillende locaties. De registraties worden gedaan door buitenmedewerkers op straat, via een eigengemaakte app. Hierbij is real-time informatie over de meldingen (inclusief foto's) beschikbaar. Op basis van deze registraties weet de directie Afval en Grondstoffen welke containers ‘het vuilst’ zijn. (bron: Rekenkameronderzoek Afhandeling meldingen openbare ruimte)

| 35

Resumé: Beeld van het beleid ◼

Vanaf 2016 - maar ogenschijnlijk al langer – is de weerbarstigheid om een oplossing te bewerkstelligen voor een niet schone stad onderwerp van het beleid. Er zijn plekken in de stad waar dagelijks afval op straat wordt gezet. Of het nu een berg huishoudelijk afval is, karton naast een afvalcontainer, een bankstel of zelfs een hele inboedel op de hoek van een straat. De ambities die zijn geformuleerd in 2017 vormen nog steeds het kader. Er is veel geïnvesteerd om de basis op de orde te krijgen. Meer containers, meer monitoring, meer data op basis waarvan gehandeld kan worden, overstap naar dynamische routes en aangepast gebiedsgericht werken.

◼

Minstens zo belangrijk – is de gedragsbeïnvloeding door inzet van communicatie, het verleiden maar ook handhaven. De – tamelijk operationele – vormgeving van het beleid is er op gericht om een werkende mix van maatregelen te krijgen. De middelen worden ingezet om zo snel mogelijk verbetering te kunnen waarnemen. Mogelijk is er sprake van trial en error. In ieder geval staat vast dat het meer grip op het proces ontstaat, maar ook dat in de beleving van burgers de stad nog steeds niet schoon is. | 36

Keuzes van morgen ◼ Er is een herijking van de ambities en doelen binnen de vijf

principes voor hoogwaardig beheer (vastgesteld in 1AH&S, 2017) nodig. We moeten voor de komende jaren keuzes maken om binnen de financiële mogelijkheden toch de hoogst mogelijk leefbaarheid en gebruikskwaliteit te bereiken voor alle Amsterdammers. Aspecten die bij de herijking aan bod kunnen komen, zijn bijvoorbeeld differentiatie in beheerniveaus Het college gaat met deze opdracht aan de slag en verwacht begin 2021 een herijking van het beleidskader 1AH&S aan te bieden aan de raad ( Voorjaarsrapportage programma Stadsbehoud 2020)

| 37

Vraag 3 Welke doelen zijn gehaald in 2020?

Activiteiten Schone Stad kunnen worden gekoppeld aan meerdere programma’s Programma Begroting 2020

Onder meer voor:

1 Veiligheid

Handhaving openbare orde

9 Duurzaamheid en ruimtelijke ordening Bijplaatsingen bij containers

11 Wonen en Bouwen

Onderhoud openbare ruimte en reiniging

| 39

Geformuleerde doelen: drie programma’s maar één relevante indicator.. Er is geen voortgangsrapportage beschikbaar die het behalen van doelen inzichtelijk maakt. In de raadsbrieven over het Afvaloffensief worden de ‘Corona-accenten’ gelegd en maatregelen aan het doel gekoppeld.

Dit activiteitendoel is wellicht behaald, maar lager dan 2019

In 2019 is het niveau B los gelaten ‘daar waar het er niet toe doet’ (Rapportage Stadsbehoud 8 oktober 2019)

| 40

Doelen Benchmark NL Schoon 2019 in hoogstedelijk gebied: CROW niveau A/B Doelen in Amsterdam liggen lager

SK= Stedelijke Kwaliteitsklasse | 41

Doelen Benchmark NL Schoon 2019 in hoogstedelijk gebied: 7.2, realisatie echter in NL 6.8

| 42

Doelen in 2020 ▪

▪

▪

▪

▪

▪

Het meten van het beleidsdoel ‘schoon’ op basis van de indicatoren heeft niet voor de indicator ‘de openbare ruimte is schoon en heel’ plaatsgevonden, in 2021 wordt de volgende meting gedaan aan de hand van de WIA . Doel schoon en heel in B2020 was een 7.0. Beoordeling van ‘schoon waar het er toe doet’ vindt plaats op basis van de CROWsystematiek. Deze systematiek kan wel dienen om inzicht te krijgen. Door Covid-19 het accent van de overlast verschoven. Er was extra inzet nodig om overlast als gevolg van een fors groter aanbod van huishoudelijk afval te verwerken en parken schoon te houden dan voor de verontreiniging door evenementen of bezoekers. De beoogde doelen zijn dus of in 2020 gedeeltelijk gemeten of zijn ingehaald door de gewijzigde omstandigheden. De uitgevoerde activiteiten beogen bij te dragen aan de doelrealisatie. Omdat deze verschillende activiteiten in samenhang tot die doelrealisatie moet leiden is beperkt waarneembaar of dit voor ieder activiteit is gelukt. De Raad kan niet beoordelen of die activiteiten bijdragen aan de doelrealisatie.

Schoon ‘daar waar het er toe doet’ (CROW B-niveau):

JR2019

B2020

JR2020

86 %

80 %

84 % | 43

Vraag 4 Welke prestaties zijn geleverd in 2020?

Welke prestaties zijn geleverd in 2020 JR 2020 In de JR worden wordt veelal volstaan met een beschrijving van de situatie in het bijzondere Coronajaar (8 procent meer huishoudelijk afval, 20 procent meer grof vuil)). De volgende prestaties worden omschreven: ◼

Extra capaciteit ingezet voor de drie focusgebieden binnen Centrum, Zuidoost en Nieuw-West was extra capaciteit beschikbaar. Bijvoorbeeld met extra schoon inzet en buurtconciërges.

◼

“Alles op alles” is gezet om het explosief gestegen aanbod van huishoudelijk afval elke dag weer in te zamelen en zwerfafval op te ruimen.

◼

Campagnes helpen dat mensen zelf verantwoordelijkheid nemen voor een schone en prettige openbare ruimte.

◼

Nog niet: één uniforme roosterregeling voor alle medewerkers, maar voor het overige wordt niets vermeld 45

Welke prestaties zijn geleverd in 2020 Afvaloffensief 2020 -2021 De volgende prestaties worden in de raadsbrief van april 2021 omschreven die in 2020 zijn uitgevoerd: 15o containerlocaties per stadsdeel worden intensief gemonitord en 15 locaties worden schoon gehouden ◼ Buurtgerichte communicatie en campagnes ◼ Intensieve handhaving ◼ Invoering dynamisch inzamelen ◼ Buurtparticipatie (containertuintjes ◼

Resumé

Activiteiten dragen bij aan het beoogde doel, door Corona is echter ‘achteruit gewerkt’. Problemen verergerden. De activiteiten zorgden niet voor een verbetering. Er ontbreken indicatoren op deze activiteiten waardoor deze niet specifiek en meetbaar zijn gemaakt en dus niet kan worden vastgesteld dat deze activiteiten bijdragen aan het beoogde doel. 46

Antwoord op vraag 4 Welke activiteiten zijn uitgevoerd en hoe hebben deze bijgedragen tot de doelstellingen? De raad kan op basis van het jaarverslag niet beoordelen in welke mate de verschillende activiteiten hebben bijgedragen tot de doelstellingen.

2 Doelstellingen

-

Zijn niet beschikbaar voor 2020

-

Deze is wel beschikbaar, maar brengt onvoldoende verfijning aan

3 Doel-indicatoren

Dekken een brede lading

-

8 Activiteiten Koppeling naar doelstelling te veel op hoofdlijnen

11 Indicatoren Activiteit

| 47

Vraag 5 Wat heeft het gekost?

Kosten ‘Veegdienst’ exclusief bijplaatsing en toezicht De gemeente geeft in totaliteit € 58,6 miljoen uit aan reiniging/vegen. Dit is het totale bedrag aan personele en materiele uitgaven inclusief onderliggende processen, zoals planning, werfbeheer en wagenpark gerelateerd aan de straatreiniging. Formatie: € 35,2 miljoen. Dit zijn medewerkers die werkzaam zijn op straat, op de verschillende werven, beheer van het wagenpark en de planners gerelateerd aan de straatreiniging.

De materiele uitgaven: € 23,4 miljoen. Dit betreft voor het grootste deel de uitgaven voor het wagenpark (€ 8,3 miljoen), uitbesteed werk en stortkosten (€ 9,7 miljoen) en diverse andere uitgaven (€ 5,4 miljoen)

| 49

Kosten bijplaatsingen bij afvalcontainers Dekking - Fysieke ingrepen bij hardnekkige knelpunten - Communicatieve interventies - Dagelijkse observaties(>1000) tbv probleem analyse en effectmetingen -Projectleiding -Beleidsontwikkeling

€1,7 miljoen Masterplan Handhaving en Reiniging

Werkbrigade (opruimen en schoonmaken bijplaatsingen)

€0,886 miljoen voormalige hotspot middelen (algemene middelen)

TAM teams (A&G) opruimen en schoonmaken bijplaatsingen

€3 miljoen afvalstoffenheffing*

Ondersteunen containeradoptanten

€0,36 miljoen voormalige hotspot gelden (algemene middelen)

| 50

Kosten toezicht gespecialiseerde Boa's Dekking -Inzet van handhaving - 'innen' van boetes mbt bijplaatsingen (Belastingen)

€700.000* begroting THOR (Toezicht Handhaving Openbare Ruimte)

* Deze €700.000 komt uit de bijdrage van €4,7 miljoen afvalstoffenheffing die THOR krijgt voor haar afvaltaken

| 51

Mutaties in Programma 11 Begroot baten: 26,7 Rekening baten: 30,9 Verschil: 4,2

Begroot lasten: 150,0 Rekening lasten: 146,5 Verschil: -3,5

Verklaring verschillen met mogelijk verband Schoon: ◼ -3,3 miljoen; Lagere lasten door minder uitgevoerde werkzaamheden

door corona. (bijvoorbeeld Anti Plak en Klad-werkzaamheden en de zwerfvuil bestrijding door Pantar) ◼ -2,1 miljoen; Lagere lasten door vacatureruimte 2020 ◼ +2,8 miljoen; Hogere lasten door inkopen materiaal voor het uitvoeren van projecten in de openbare ruimte

| 52

Bijplaatsingen december 2020 Vanaf begin december (Blackfriday tot en met Oud en Nieuw) is daarnaast extra ingezet op bijplaatsingen op en rondom containerlocaties. Stapsgewijs is ook de inzameling geïntensiveerd tot aan de eerste week van 2021. In totaal zijn er 308 mandagen en 130 extra voertuigdagen ingezet. Er reden in die periode 12 vuilniswagens, 10 grof voertuigen en 8 kraanvoertuigen voor het extra legen van containers in de stad rond. Er is naar schatting 260 ton huishoudelijk afval aan bijplaatsingen opgehaald. De extra inzet die nodig is geweest om de stad van het afval te ontdoen bedroeg in de maand december ruim € 165.000.

| 53

Vraag 6 Wat is het oordeel over de doeltreffendheid en doelmatigheid van het beleid?

Doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid

Doeltreffendheid

❑ De doeltreffendheid van het beleid is onvoldoende vast te stellen omdat de ingezette middelen niet sluitend zijn te herleiden naar de activiteiten in het Jaarverslag (slechts één van de twee indicatoren is ingevuld) ❑ Naast de objectieve beoordeling aan de hand van de CROW kwaliteitsnorm is een (subjectieve) beoordeling nodig

Doelmatigheid

❑ Er is onvoldoende een sluitende relatie te leggen tussen de diverse activiteiten, de afzonderlijke doelstellingen, de resultaatbereiking en de hiervoor ingezette financiële middelen. ❑ Het ontbreken van deze relatie maakt dat de doelmatigheid niet kan worden vastgesteld.

| 55

Vraag 7 Welke conclusies en aanbevelingen heeft de commissie aan de wethouder / college / raad?

Conclusies ◼ Er is meer afval(overlast), meer gemeentelijke activiteiten, maar

onvoldoende inzicht in effecten ◼ Er zijn stappen gezet om Amsterdam schoner te maken, maar resultaten zijn onvoldoende zichtbaar voor de Amsterdammer, die afvaloverlast nog steeds als een probleem ervaart* het aantal meldingen blijft hoog en vormen indicatie voor negatieve beleving. ◼ Prestaties en middelen zijn niet of lastig te koppelen aan de activiteiten. ◼ Onvoldoende indicatoren beschikbaar om goed te kunnen controleren waarbij ‘de schone stad’ voorts is versnipperd over 3 programma ◼ De gemeenteraad kan haar controlerende (en kaderstellende rol) onvoldoende invullen als activiteiten, middelen en doelen niet of lastig aan elkaar te koppelen zijn. ◼ * Afvaloffensief, 21 april 2021 | 57

Aanbevelingen Breng de financiën en de voortgang van alle activiteiten overzichtelijk bij elkaar in een rapportage 'Schoon Amsterdam' (voortgangsrapportage) en rapporteer regulier aan de commissie, met een uitsplitsing per stadsdeel met specifieke aandacht voor de prioritaire gebieden en tussen formatie en middelen ◼ Zorg voor een jaarlijkse steekproef onder de Amsterdammers (belevingsonderzoek) om hun ervaring over een Schoon Amsterdam te meten ◼ Bespreek met de raad of het zinvol is om de indicatoren uit te breiden en/of te werken met een normenkader, om meer inzicht en mogelijkheid tot sturing te krijgen, bijvoorbeeld: ◼

– Er is een analyse beschikbaar over keuzes van maatregelen die worden uitgevoerd – De werkelijke kosten van het schoonhouden van de openbare ruimte zijn bekend en gesplitst per onderdeel. Het is duidelijk en transparant hoe deze gemaakte kosten zich relateren aan de geboden kwaliteit. – De kosten van de meldingen zijn bekend en er wordt inzicht geboden in de verhouding tussen meldingen en interne registraties en de wijze waarop deze melding en registraties van invloed zijn op de gekozen aanpak. Bied de raad meer mogelijkheden haar controlerende rol in te vullen door hier een specifieke indicator voor op te stellen.

| 58

Vraag aan de wethouder/ College van B&W

Benchmark NL Schoon 2019: In NL hoogstedelijk gebied € 14/19 per inwoner of ook brede definitie hanteren € 20/24 ◼ Doet de gemeente Amsterdam

ook mee aan de benchmark NL Schoon? ◼ Zo ja, kunt u aangeven wat de totale kosten Schoon per Amsterdammer is? ◼ Zo nee, bent u voornemens om hier aan deel te gaan nemen?

| 60