20210527 Notulen beraadslagende vergadering - middag

13. Kennisnemen van het Jaarverslag schuldhulpverlening 2020 en vaststellen van het Beleidsplan schuldhulpverlening 2021 - 2025 'Op weg naar schuldenrust' en de Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Amsterdam 2021. VN2021-009227 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 91° nr. 21.379

Motie van het lid Kuiper inzake beïnvloeding online koopgedrag jongeren,

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: In het Beleidsplan Schuldhulpverlening vanuit financiële educatie aandacht te hebben voor de beïnvloeding van het koopgedrag van scholieren en jongeren door social media en de mogelijke geldproblemen en patronen die daaruit voort kunnen komen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 92° Motie van het lid Kuiper inzake onderzoek omzetten lening statushouders tot gift, nr. 21.380 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: Te onderzoeken hoe de GKA-lening in knellende gevallen omgezet kan worden naar een lening en dit te rapporteren naar de gemeenteraad. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen:

37

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

93° Motie van de leden Khan en De Fockert inzake resultaten voortaan ook inzichtelijk maken op stadsdeelniveau, nr. 21.398 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: Voortaan bij de jaarverslagen de resultaten ook uit te splitsen naar stadsdeelniveau zodat de ontwikkelingen beter gevolgd kunnen worden. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw De Fockert. Mevrouw DE FOCKERT: Ook ik vind het fijn hier weer eens te staan. En ik sta hier mede namens mijn fractiegenoot Van der List, die dit onderwerp in de commissie doet. Allereerst, wat we ook zeiden in de commissie, de complimenten aan de wethouder en de ambtenaren die dit Beleidsplan schuldhulpverlening hebben gemaakt. Er spreekt wederom het enorm grote hart van deze wethouder voor het tegengaan van de schulden uit. GroenLinks is blij met de schuldenaanpak van deze wethouder en de drie belangrijke pijlers waarop deze stoelt, namelijk: vroegsignalering en preventie, schuldenrust wanneer dat nodig is en een aanpak voor echt problematische schulden wanneer die uit de klauwen lopen. Het is positief te zien dat er met steeds meer schuldeisers wordt samengewerkt. Dat was aan het begin van deze collegeperiode wel anders. Dus chapeau daarvoor. We zijn dan ook blij met het beleid, maar dat het beleid überhaupt nodig is, ja, daar zijn wij natuurlijk allerminst blij over.

Het is bovendien schrijnend om te zien dat de coronacrisis, waar we nu al ruim een jaar in zitten, het aantal mensen met schulden alleen maar heeft doen toenemen en daarmee ook de ongelijkheid in de stad. Gisteren diende mijn collega Ernsting bij de Voorjaarsnota een motie in om onderzoek te doen naar de effecten van de coronacrisis op ongelijkheid. Een dergelijk onderzoek zou wat ons betreft ook essentieel zijn bij de tussentijdse toetsing van dit beleidsplan. De klappen van deze crisis vallen extra hard bij de groepen en stadsdelen in onze stad die in normale tijden ook al onevenredig onder druk staan. Specifieke aandacht voor de stadsdelen Zuidoost, Nieuw-West en Noord is dan ook hard nodig. En de specifieke aandacht die er voor verschillende groepen, zoals jongeren, daklozen en ondernemers, in het plan zijn, is extra belangrijk. Wat betreft die stadsdelen vindt GroenLinks het erg belangrijk dat we vinger aan de- Excuus, ik word wat afgeleid door het rumoer. Dat heb je thuis niet als je alleen achter je computer zit. GroenLinks vindt het daarom ook extra belangrijk dat we als raad vinger aan de pols houden over de inzet in deze stadsdelen. We zullen dan ook de motie van DENK om dat te doen, mee tekenen. De gemeente gaat in 2021 gelukkig het sociaal incassobeleid hervormen. Herdefiniëring van het fraudebegrip is broodnodig.

Het is belangrijk en terecht dat de gemeente hiervoor de ruimte gaat krijgen. Een nieuw kabinet moet dit mogelijk maken. Het wantrouwen waarmee burgers worden bejegend, is pijnlijk. Ik hoop dat we daar als Amsterdam op alle manieren die wij in handen hebben niet aan zullen bijdragen; aan dat wantrouwen, bedoel ik dan. In de commissie stelde mijn fractiegenoot Van der List vragen over de coulance tijdens de coronacrisis op het gebied van het voorkomen van huisuitzettingen en op het gebied van schulden. GroenLinks is blij dat deze trend al langer is ingezet en dat het voorkomen van het verlies van huizen altijd de belangrijkste prioriteit is. Dit is tenslotte ook voor ons goedkoper en voor de gemeenschap. De wethouder heeft tijdens de commissie

38

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

ook toegezegd ons goed op de hoogte houden over het extra aanbod dat ze gaat aanbieden aan de groep economische daklozen. Mijn fractie kijkt hier naar uit. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kuiper. Mevrouw KUIPER: Het Beleidsplan schuldhulpverlening. Wat is het goed dat er jarenlang al zoveel werk is verricht op dit punt. Dank, wethouder, want daardoor kunnen we nu in de coronacrisis ook echt meters maken op die punten die echt belangrijk zijn. Vanaf het begin van de raadsperiode heeft ook de ChristenUnie zich sterk gemaakt voor de schuldenproblematiek. Althans, de oplossing, de aanpak ervan. Het is nog steeds niet opgelost natuurlijk. Zo hebben we onlangs een initiatiefvoorstel samen met D66 ingediend over hulp aan werkgevers om hun werknemers met schulden te helpen. Ondanks dat we nog geen reactie hebben gehad vanuit het college is het college voortvarend aan de slag gegaan met het voorstel. Er zijn namelijk al een aantal punten uit het voorstel terug te vinden in het beleidsplan. Onze vraag is, wanneer kunnen we de reactie verwachten? De online wereld en sociale media hebben een grote invloed op het koopgedrag. Vooral door scholieren en jongeren is de groepsdruk en beïnvloeding online sterk. Dit kan financiële problemen in de hand werken. Om hierop nog een extra stap te maken, dienen we een motie in.

Een andere motie die we indienen, heeft te maken met de statushouders. Die starten in de Nederlandse samenleving vaak met een lening voor woninginrichting en ze beginnen dus eigenlijk met een schuld. We dienen een motie in om te onderzoeken in hoeverre en op welke manier we hen daarin eventueel kunnen ondersteunen als het niet lukt om daar weer bovenuit te komen. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Heinhuis. Mevrouw HEINHUIS: Een belangrijk beleidsplan dat we hier vandaag bespreken. Het is belangrijk, omdat schulden een groot probleem zijn voor degenen die ze hebben, maar ook breder voor de maatschappij een groot maatschappelijk probleem zijn. Het is schrijnend om te weten dat dit plan door de coronacrisis alleen maar aan belang zal groeien, omdat helaas de schulden zullen toenemen en daarbovenop de ongelijkheid in de stad. Wij kunnen ons aansluiten bij de complimenten die ook al gegeven zijn over het gevoerde beleid. Het is ook heel goed om te zien dat de Amsterdamse aanpak goede resultaten heeft, bijvoorbeeld met gemiddeld lagere schulden of in vergelijking met de rest van het land minder huisuitzettingen in 2020. Ook wij steunen van harte de focus op vroegsignalering en preventie, want hoe eerder schulden aan het licht komen, hoe minder groot de problemen uiteindelijk zullen worden.

Ook zijn we blij dat specifiek op jongeren wordt ingezet en dat er aandacht is voor ondernemers. Tot slot zou ik willen meedelen dat ook wij zorgen hebben over de cijfers die zichtbaar, dat vooral aan de randen van de stad schulden harder toenemen. We zijn dan ook blij met de motie die door DENK is ingediend om dat beter inzichtelijk te krijgen, zodat we daar ook als raad goed toezicht op kunnen houden. De VOORZITTER: De motie die door inderdaad DENK en GroenLinks, volgens mij, is ingediend, als ik het goed heb. Zo laat mevrouw De Fockert mij via non-verbale communicatie weten. Ik ben haar graag van dienst. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Khan.

39

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

De heer KHAN: Een korte bijdrage wegens beperkte spreektijd. Ook ik wil natuurlijk aansluiten bij de complimenten richting de wethouder en de ambtenaren voor een mooi plan dat ze hebben opgesteld, maar ook voor de reeds ingezette maatregelen die hun vruchten hebben afgeworpen. Dat zagen we in de beantwoording van de technische vragen. Ja, er is een groot verschil tussen die stadsdelen. Daar moeten we extra aandacht voor hebben. Maar we zien ook dat er een stijgende lijn is. Dus het is belangrijk daar verder op in te zetten, maar ook meer aandacht te hebben voor die verschillen tussen die stadsdelen. Dus daarom inderdaad hebben we een motie ingediend, samen met GroenLinks, om ervoor te zorgen dat die cijfers naar stadsdelen in het vervolg standaard worden opgenomen in het schuldhulpplan. Maar dat is, volgens mij, ook een van de adviezen van de Ombudsman die onderzoek deed naar schuldhulpverlening in verschillende stadsdelen. Daaruit bleek toch dat er in bepaalde buurten veel minder contact is met de schuldhulpverlening, terwijl ze juist die ondersteuning heel hard nodig hebben, juist nu ook nog met de gevolgen van de coronacrisis. Dus we moeten daar extra aandacht voor hebben. We hebben er alle vertrouwen in dat dat goed komt met deze wethouder. Dan wil ik nog een laatste punt maken.

Dank voor het feit dat de bestuurlijke reactie op het verslag van de Participatieraad werd meegestuurd. Volgens mij, heel heldere antwoorden, maar er was wel één ding wat me opviel. Dat was het vakantiegeld. Het blijkt dus dat het vakantiegeld wordt gezien als inkomen – dat is logisch – maar dat die ook wordt ingehouden van de schuldenaren. Dat vind ik wel ingewikkeld in die zin dat het zomaar zo kan zijn dat bepaalde gezinnen die dan in zo’n schuldentraject zitten jarenlang geen beschikking hebben over vakantiegeld. Daar heb ik natuurlijk [geluid is weggevallen] mee, want het kan zomaar zo zijn dat kinderen dan jarenlang niet – ergens op vakantie gaan – gewoon iets leuks kunnen doen, terwijl ze niet de dupe mogen worden van de schulden van hun ouders. Ik weet natuurlijk dat het geen verantwoordelijkheid is van de gemeente, maar graag het verzoek aan de wethouder of het mogelijk is om dit punt in overleggen aan te kaarten, aan te stippen, om te kijken misschien wat er wel mogelijk is, want kinderen mogen niet de dupe worden van hun ouders. Daarom vind ik het belangrijk dat vakantiegeld, ja, dat ze dat toch wel grotendeels vrij zelf in kunnen vullen. Ik hoor het graag. De VOORZITTER: Dan zijn we daarmee aan het einde gekomen van de eerste termijn van de zijde van de raad. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman.

Wethouder MOORMAN: Ik proef brede steun uit de vragen en de opmerkingen van de raad op het beleidsplan. Daar ben ik heel blij mee, want uiteindelijk kan je alleen maar schulden goed aanpakken als je het ook samen doet. Het vorige beleidsplan uit 2017 heette ‘Sterker door samenwerking’. Dat geldt natuurlijk nog steeds vandaag de dag, want alleen door die samenwerking kan je ook echt ‘Op weg naar schuldenrust’, zoals dit nieuwe beleidsplan heet. Daarom ben ik heel blij met de brede steun die door de raad gegeven wordt, want dat helpt inderdaad om te zorgen dat we op weg gaan naar schuldenrust. Ik loop gewoon even het rijtje af van de raadsleden die vragen hebben gesteld. Dan begin bij mevrouw De Fockert die verwijst naar de motie die gisteren ook is ingediend bij de Algemene Beschouwingen. De motie die gaat over welke impact heeft corona op de toenemende ongelijkheid in de stad. U krijgt natuurlijk preadvies zoals dat hoort voor de volgende bespreking van de Algemene Beschouwingen, maar ik kan me zo voorstellen dat het toch heel nuttig om dat inderdaad in kaart te hebben om dat goed te bekijken, want we zien inderdaad dat er natuurlijk grote verschillen aan het ontstaan zijn. Wij zijn een college en een raad die kansenongelijkheid aan willen pakken. En daarom is juist ook die impact

40

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

van corona op ongelijkheid ernstig. En om goed te weten wat je daartegen moet doen, moet je het ook goed in beeld hebben. Dus ik kan me inderdaad voorstellen dat wij, als uw raad dat aan gaat nemen, die motie, dat we dan ook zeker schulden daar een plek in gaan geven, want schulden kunnen levens verwoesten en daarmee ook de ongelijkheid alleen maar vergroten. Voorzitter, ik zei al, zicht hebben op wat de problematiek is en waar het ernstig is en daarvan ook leren en daar de juiste maatregelen voor nemen, dat is zeer cruciaal. Daarom begreep ik ook heel erg goed dat het lid Khan eerder al om de uitsplitsing naar de verschillende stadsdelen vroeg. Hij vraagt nu ook samen met de fractie van GroenLinks om dat ook in de volgende verslagen steeds duidelijk uit te splitsen. Ik snap die vraag heel goed. Dus ik kan positief zijn over de motie die daarover is ingediend, want ik denk dat het inderdaad belangrijk is om dat zicht te hebben. Niet zozeer om af te rekenen – en dat hoor ik ook helemaal niet terug in de woorden van de Khan – maar vooral om te kijken waar de problemen zitten en daar ook de juiste, passende oplossingen bij te verzinnen en die te implementeren. Dus ik ben daar graag positief over. De VOORZITTER: Dat is motie 21.398. Wethouder MOORMAN: Ja, dank dat u dat inderdaad van een bijsluiter voorziet.

Voorzitter, dan heb ik ook heel duidelijke vragen gekregen, ook met moties ondersteund, door mevrouw Kuiper van de ChristenUnie. Dank ook voor uw inzet, want inderdaad, u zegt het, de ChristenUnie heb ik inderdaad leren kennen als een partij die ook de schuldenproblematiek altijd erg aan het hart gaat, meedenkt over oplossingen daarvoor en dat vind ik inderdaad zeer te waarderen. U komt ook met twee moties die ik inhoudelijk heel goed begrijp, maar waarvan ik ook meteen zeg, ja, daar zijn we eigenlijk al mee bezig. Uw motie over de impact van sociale media op jongeren en wat dat kan doen met het komen in schulden, dat is precies wat er ook in onze financiële educatie zit. U heeft ook kunnen zien in de plannen dat wij behoorlijk hebben geïntensiveerd op financiële educatie. En juist in die financiële educatie, wat meestal wordt gegeven door peers – dus jongeren die zelf ook schuldenproblematiek hebben meegemaakt – heeft dat echt een belangrijke plek. Want u heeft helemaal gelijk: de wereld is veranderd. Op social media zie je soms de mooiste levens voorbij komen, die erg aantrekkelijk zijn en waarvan het beeld dan wordt geschapen alsof dat snel bereikbaar is. Je hoeft alleen maar even deze lening af te sluiten en voordat je het weet, is die wereld helemaal niet zo mooi, maar juist ellendig doordat je een enorme berg schulden op je nek hebt gekregen.

Dus wat u aangeeft, vind ik heel belangrijk. Alleen de motie die u daarover indient is eigenlijk daarmee overbodig, omdat dat al een onderdeel is van de financiële educatie die gegeven wordt. Over statushouders zijn we nog niet zover om te zeggen, ja, die schulden kunnen wij overnemen voor de huisinrichting. Ik weet ook niet of dat kan, of we daar de financiële middelen voor hebben, maar we zijn dat wel aan het uitzoeken. Dat is omdat wij al eerder hebben gezegd, we gaan kijken hoe we dat financieel ontzorgen van statushouders- Daar zijn we op dit moment bezig om daar een onderzoek op te doen, hoe we dat zo goed mogelijk kunnen doen. Ik meen dat wij na de zomer dat aan uw raad sturen. Daarin wordt dit ook meegenomen, dat onderzoek of je dat zou kunnen kwijtschelden. U maakt het nog specifieker door te zeggen, zou dat dan kunnen wanneer het heel erg knelt. Daarbij is natuurlijk altijd de vraag: wanneer is iets knellend? Als het heel erg knellend is, ja, dan kom je in een saneringstraject. Dus dan wordt het per definitie al opgelost. Maar het is altijd maar net, waar leg je grens van ‘knellendheid’ natuurlijk. Dus ik zoek voor u uit of wij eventueel de lening om zouden kunnen zetten in een gift. Ik geef daar meteen bij aan dat de financiële middelen beperkt zijn, dus dat ik dat niet direct zie. Maar laten we verder dan het gesprek

41

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

op dat moment aangaan. Daarom zou ik u willen vragen om de motie op dit moment niet in te dienen, want ik denk dat dat gesprek later daar meer verdieping aan kan geven. Voorzitter, dan had mevrouw Kuiper ook nog(Mevrouw DE FOCKERT: Dank u wel, voorzitter, het was wat moeilijk om aandacht te krijgen. Ik hoorde de wethouder iets zeggen – daar sprong ik even op aan – we gaan onderzoeken hoe we de schuldenrust voor statushouders door kunnen zetten. Maar is dat niet gewoon een onderdeel van de nieuwe inburgering? Of heb ik dat verkeerd begrepen?) Het is inderdaad een onderdeel van het implementatieplan. Dus in dat implementatieplan, die nadere uitwerking daarvan, zit dat ontzorgen van de statushouders. (mevrouw DE FOCKERT: Sowieso. oké.) Ja, precies. Mevrouw Kuiper had ook nog een vraag gesteld over haar initiatiefvoorstel, samen met D66, en wanneer er een reactie op kan worden verwacht. Ik heb begrepen dat dat is op 23 juni. Dus dat is heel specifiek. Voorzitter, tot slot heb ik dan een vraag van de heer Khan over het vakantiegeld. Het is zo – en dat is een wettelijke regeling, dus daar kan ik zelf niet veel aan veranderen in Amsterdam – dat alle inkomsten bij elkaar worden opgeteld om de aflossingscapaciteit te bepalen. Dus daar wordt het vakantiegeld in meegenomen.

Dat betekent niet dat op het moment dat dat vakantiegeld wordt uitgekeerd er een volledig beslag op het vakantiegeld wordt gelegd. Dus over alle verschillende maanden is het vakantiegeld onderdeel. Dus je loon plus het vakantiegeld, op basis daarvan wordt afloscapaciteit berekend. Dus dat is misschien enigszins geruststellend. Het is natuurlijk anders als het nog gaat om loonbeslag. Dat is natuurlijk altijd zeer problematisch. We weten dat de schuldeisers altijd erg goed opletten op het moment dat vakantiegeld wordt uitgekeerd. Daarom is het ook erg belangrijk dat we snel een oplossing vinden voor mensen in schulden, zodat loonbeslag voorkomen kan worden. En dat is dus ook precies het idee van schuldenrust. De VOORZITTER: Ik kijk even naar de raad of er behoefte is aan een tweede termijn. Mevrouw Kuiper, wilt u misschien- Kort of niet? Want is het echt een tweede termijn of is het een kwestie van eenMevrouw KUIPER: Tweede termijn. De VOORZITTER: Dan graag even van het sprekersgestoelte. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kuiper. Mevrouw KUIPER: Even ingaand op de reactie van de wethouder op onze beide moties. Goed om te horen dat de financiële educatie voor jongeren als het gaat om online koopgedrag al heel erg in beeld is. Ik aarzel even wat te doen met de motie of we hem dan alsnog zullen inbrengen als een extra stimulans. Ik denk dat het geen kwaad kan.

Dus dat gaan we gewoon blijven doen. Het andere punt komt later terug, heeft u gezegd. Het punt van het ontschulden van statushouders als het gaat om het inrichten van hun woningen. Dat zien we graag tegemoet. We gaan die motie intrekken. Althans, we houden hem nog even in portefeuille om te kijken wat er inderdaad op dit punt in de commissie naar voren komt. Want daar zal het dan terugkomen, neem ik aan. De motie-Kuiper, nr. 21.380, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging.

42

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam

R

Gemeenteraad Vergaderdatum 27 mei 2021

Raadsnotulen

Wethouder MOORMAN: Voorzitter, ik snap dat de ChristenUnie twijfelt en toch wil ik een verzoek doen om hem dan niet in te dienen, want elke motie die wordt ingediend, ook al die overbodig, leidt toch weer tot ambtelijke capaciteit, want het staat gewoon op een lijst die dan moet worden uitgevoerd. Dus we zijn dan eigenlijk ambtelijke capaciteit aan het inzetten op iets waar we eigenlijk al mee bezig zijn. Ik vind ook dat de raad zich daar soms ook rekenschap van moet geven. Mevrouw KUIPER: De boodschap begrepen. Wij vertrouwen u helemaal. We staan echt met hetzelfde doel voor ogen. Dus goed dat u dat nog even aan mij meegeeft. Dan trekken wij ook die motie in. De motie-Kuiper, nr. 21.379, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. Wethouder MOORMAN: Daar wil ik dan wel ook nog graag, voorzitter, dank voor zeggen, want ik vind het altijd goed als die samenwerking er is tussen raad en college. De VOORZITTER: Waarvan akte. De moties 21.379 en 21.380 zijn op dit moment ingetrokken. Motie 21.398 zal vanavond in stemming worden gebracht tijdens de besluitvormende vergadering. De discussie wordt gesloten. 14. Instemmen met het initiatiefvoorstel Een Amsterdamse omscholingsbonus van het lid Martens en kennisnemen van de bestuurlijke reactie. VN2021-008750 De VOORZITTER: Dan gaan wij zo dadelijk door naar agendapunt 14. Dat betreft het initiatiefvoorstel van mevrouw Martens.

Ik kijk haar heel even aan. Uw fractie heeft niet heel veel spreektijd meer. Begrijp ik dat u niet het woord daar meer over wilt voeren? Nee. Er zijn geen andere sprekers bij dat onderwerp, tenzij die zich nu nog melden. Dat is niet het geval. Dat betekent dat agendapunt 14 nu niet besproken hoeft te worden, wel wordt afgerond en vanavond in stemming zal worden gebracht. Dan zullen we de indiener van het voorstel- Dan zullen we kijken of het aangenomen wordt al dan niet. De VOORZITTER schorst de vergadering, zodat de woordvoerders indien gewenst nog kunnen wisselen en mevrouw Kukenheim – maar zij is misschien digitaal aanwezig. Er is even een schorsing, dus mocht u nog even naar de koffiekamer willen, dan kan dat. Ik stel voor dat we voor twee, drie minuten schorsen. De VOORZITTER heropent de vergadering.

16. Kennisnemen van de rapportage ‘Evaluatie ondersteuning Wmo en MO/BW’. N2021-012172

inkoopproces

aanvullende

en 17.

43

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

Kennisnemen van de brief over de contractering van aanvullende voorzieningen Wmo in 2021 en verder. VN2021-011084

De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 94° Motie van het lid Kuiper inzake werk behouden van aanvraagprocedures voor kleine aanbieders, nr. 21.381 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: De nieuwe aanbestedingsprocedure zo in te richten dat aanbieders zoveel mogelijk uit de ingetrokken procedure over kunnen nemen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Pijpen. Mevrouw VAN PIJPEN: Ik sta hier voor de eerste keer op deze manier. Dus dat vind ik toch wel even een moment. Ja, ik heb ook mijn maiden speech digitaal gedaan. Dus het is nu even voor de eerste keer. Dus ga ik op me in laten werken. En ik ben ook blij dat het zo’n belangrijk onderwerp is, want ook al zitten we met veel mensen die geen spreektijd meer hebben, ik wil daar toch wel graag veel aandacht aan besteden. Want we hebben het hier over een aanbesteding Wmo, waarbij ernstige fouten zijn gemaakt. En het gaat over zorg en ondersteuning aan duizenden Amsterdammers. Dus dat is belangrijk. Dat deze aanbesteding niet goed is gegaan en moest worden ingetrokken door de gemeente is eigenlijk ook wel een smet op de belangrijke transitie in het zorg- en welzijnsdomein.

Gelukkig – zeg ik er ook bij – hebben de zorgbehoevende Amsterdammers er uiteindelijk zelf geen directe last van gehad, want omdat het op het nippertje was dat toch tijdig is besloten om de aanbesteding in te trekken. Maar wel zijn er gevolgen, want er is veel geld en tijd verspild en publieksgeld van organisaties. Maar zoals gezegd, gelukkig geen directe schade voor Amsterdammers. En dat is ook voor een heel belangrijk ijkpunt in de beoordeling ook van deze fouten en hoe we daarmee verder kunnen gaan. Waar ligt de basis van die fouten? Dat kunt u ook lezen in het rapport. De complexiteit is onderschat en ook het risicomanagement was eigenlijk ook onvoldoende op orde. Maar ook het veld heeft onvoldoende op een aantal punten ook aan de bel kunnen trekken, omdat er bepaald gedrag werd vertoond als gevolg van de aanbesteding, waarbij het logisch is dat er op een gegeven moment in concurrentie wordt gehandeld en ook strategisch gedrag wordt gestimuleerd in plaats van samenwerking in inhoudelijke doelen. En ook de sturing liet op een aantal plekken ook te wensen over: onvoldoende checks and balances. Ik ben blij met het rapport wat er ligt, want ik denk dat dat ook een eerlijk beeld geeft. Dat heb ik ook in de commissie aangegeven. Dus dat is wat dat betreft ook heel goed. En het is ook heel goed dat de aanbevelingen die daarin staan ook worden overgenomen.

Dus dat wil ik ook onderstrepen dat wij dat ook ondersteunen en daarin ook het voorstel van het college volgen. Maar ik wil toch nog een drietal punten noemen ook als lessen die getrokken moeten worden uit dit mislukte proces en die ook van belang zijn ook voor het vervolgproces. Allereerst de sturing. Ik heb daar ook in de commissie al het nodige over gezegd. Er is toch wel echt te laat geëscaleerd en soms ook te laat of te weinig ook gestuurd vanuit

44

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

de top. Dat moet anders. Het is een groot traject en daar moet voldoende aandacht voor zijn. En ook om op tijd te kunnen ontdekken als dingen niet goed gaan. Gerichte bestuurlijke aandacht voor die processen is dan ook nodig. Graag hoor ik ook daar van de wethouder op hoe zij daar ook in retroperspectief ook op reflecteert en hoe zij dat in het vervolgproces gaat inrichten ook die rol. Het tweede punt. Niet concurrentie, maar samenwerking. Geen geld verspillen aan dure aanbestedingstrajecten, maar geld besteden aan zorg en ondersteuning. Daar staan we ook als GroenLinks voor. Wij zijn dan ook zeer kritisch over aanbesteding in het zorgdomein. En zeker na dit proces moet je ook eigenlijk wel van goeden huize komen om ons daarvan te overtuigen dat dat anders zou moeten. Bij de besluitvorming over dit traject, dit heel grootschalige traject in de raad van 11 maart vorig jaar, heeft mijn collega Grooten – die toen nog het woord voerde op dit thema – dat ook neergelegd in een motie die raadsbreed is ondersteund en met algemene stemmen is aangenomen, om ook een kritische evaluatie te houden en ook te kijken naar andere mogelijkheden op basis van die evaluatie. Die motie is nog steeds voor ons het ijkpunt in dit hele proces, ook voor het vervolg. Want in die motie staat eigenlijk alles wat er nodig is om te doen: evalueren, naar buiten kijken en zo nodig ook nieuwe besluiten nemen.

Ik was in het begin bezig met het schrijven van een motie voor dit debat en voor deze situatie, maar eigenlijk, alles wat ik kon bedenken, stond al in die motie van vorig jaar. Dus ik dacht, ja, die hebben we gewoon al, dus dat hoef ik niet nog een keer te doen. Dus dat heb ik ook niet gedaan. En ik dacht, ja, die motie moet ook gewoon nog op een goede manier worden afgedaan. Nou kregen we daar vorige week ook al een brief over. Die is nu geen onderdeel van deze beraadslagingen, dus kan ik nu niet meenemen, maar ik licht alvast een tipje van de sluier op. Voor de bespreking ook in de commissie zullen wij daar ook nog kritisch naar kijken of dat inderdaad wel het geval is. Dus dat blijft voor ons ook een belangrijk punt om die kritische evaluatie en vooral ook die kritische punten ‘moeten we wel verder gaan met aanbesteding als instrument’ ook mee te nemen. Ten derde en als laatste: risicomanagement in het sociale domein. Het klinkt echt ontzettend saai en taai en het is ongelofelijk belangrijk. Ik hou ervan toevallig om er ook mee bezig te zijn. Dus dat komt goed uit. Maar als je kijkt naar wat hier is gebeurd, dan moet en kan dat echt beter.

Waarom was bijvoorbeeld dit project niet aangemeld als risicovol project? Is die regeling die we wel kennen binnen de gemeente er wel voor ingericht of is dat misschien ook wel te veel op het fysieke domein gericht? En met name in die regeling is ook het instrument van tegendenken een heel belangrijk onderdeel. Daar haal je kennis mee binnen, zodat je ook altijd weer even gecheckt wordt op waar je mee bezig bent. In het sociaal domein zou je dat bij uitstek kunnen laten doen door professionals. En als je in een aanbestedingstraject zit, kan dat dan misschien niet van mensen binnen Amsterdam, maar dan wel daarbuiten. Ik wil heel graag van de wethouder ook een toezegging vragen om – ook gezien de positieve reactie ook van wethouder Groot Wassink daarover in de commissie – echt eens goed te kijken om dit toe te passen ook binnen dit soort vormen van inkoop en dit ook te laten zien bij het vervolg waar we ook in de komende commissies nog over komen te spreken. Ik zie ook uit naar die uitzegging. Ook om die reden heb ik verder geen moties, omdat we ook in de komende periode hier nog veel over komen te spreken. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Ik zou bijna willen zeggen ‘gefeliciteerd’, maar dat is een beetjeMaar het is alsof u hier al jaren staat, laat ik het daarop houden. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw La Rose.

45

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

Mevrouw LA ROSE: Ik hoop dat ik goed te horen ben. De VOORZITTER: Luid en duidelijk. Mevrouw LA ROSE: Ik hoop dat dit een van de laatste keren is dat ik het digitaal van huis uit doe. Maar goed, voorzitter, het onderwerp. Ik wil het college en de wethouder danken voor deze rapportage. Het is eerlijk en met erkenning dat het absoluut beter had gemoeten. Het woord dat bij mij is blijven hangen, voorzitter, is het planoptimisme van de wethouder waaraan de ontstane situatie vooral wordt toegeschreven. De overtuiging dat het goed zou komen bij een lastige bestuurlijke opgave, die nota bene onderwerp van zoveel intensieve discussie in de commissie is geweest de afgelopen tijd. Hoge ambities hebben bij complexe aangelegenheden is prima, maar een goed bestuurlijk oog op de kwetsbaarheid van complexe opgaven mag niet ontbreken. En planrealisme was in deze de betere keuze geweest, zeker omdat het uiteindelijk gaat om Amsterdammers die zorg en hulp nodig hebben, mensen die afhankelijk zijn van de diensten Wmo. Er zijn hogere doelen gesteld dan in de praktijk waargemaakt konden worden. Dat is jammer. Er zijn zaken fout gegaan in de aanbestedingsprocedure en dat wordt gelukkig ook erkend.

Maar toch, voorzitter, toch maakt de PvdA zich zorgen over de vraag ‘hoe nu verder?’ ten eerste met dit aanbestedingsproces en ten tweede, en met name ook, met de aandacht voor de mogelijke effecten die dit heeft voor de Amsterdammers die zorg en hulp nodig hebben. Heeft de wethouder het overzicht hoeveel Amsterdammers hier last van zullen ondervinden of kunnen ondervinden? En voorzitter, kan de wethouder aangeven hoe gezorgd wordt dat deze Amsterdammers niet van de ontstane situatie de dupe worden? En zeker niet in de komende periode waarin burgers niet of niet optimaal die toegang hebben tot effectieve Wmo-hulp waar dat dringend nodig is. Voorzitter, dat dit heeft kunnen gebeuren, is uiteraard pijnlijk. Dat zullen wij ons als gemeente moeten aantrekken, maar we moeten door en het gaat wat kosten. Graag krijgen wij inzicht in die extra onvoorziene kosten voor reparatie en herstel. Voorzitter, ik ga ervanuit dat de gemeente zeker een goed oog zal hebben voor het belang van kwetsbare burgers en bij het tegemoet komen aan het verwachtingspatroon van mensen om wie het gaat.

Kan de wethouder ons verzekeren dat bij de aanbestedingsreparatie dit niet ten koste gaat van de continuïteit van de dienstverlening en zorg van onze burgers? Kan de wethouder ons aangeven hoe zij nadrukkelijk hun belangen daadwerkelijk voorop stelt in plaats van te focussen op een theoretisch wellicht ideale, maar voor de praktijk o zo kwetsbaar gebleken complex bestuurlijke, technische constructie? Voorzitter, tot slot. Ik wil toch positief eindigen. Ik dank het college en de wethouder voor de betoonde transparantie en het eerlijke verhaal. Het lerend vermogen van het college en de wethouder is nu essentieel. Dat is wat de burgers van ons verlangen en dat is wat wij aan de wethouder vragen om nu uit te stralen. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kuiper. Mevrouw KUIPER: Tijdens deze twee vergaderdagen kan ik toch nog zo’n beetje mijn tienduizend stappen per dag halen op deze manier. Bijna. De contractering aanvullende voorzieningen. Cliënten, bewoners met een nood horen bovenaan te staan bij aanbestedingen, zoals de evaluatie ook aangeeft. De ChristenUnie is blij dat in de herijking van de contractering van zulke essentiële zorgdiensten veel van ook onze zorgen hierover zijn opgenomen. Zorgen die we hadden over verschuiving van kwetsbare cliënten binnen bijvoorbeeld de MO/BW lijken

46

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

gewaarborgd in de nieuwe procedure. Ook vinden we het belangrijk dat werk dat door zorgaanbieders voor de ingetrokken aanbestedingen gedaan is, zoveel mogelijk overgenomen kan worden in de nieuwe procedure. Dus als er doorgegaan wordt met een nieuwe aanbestedingsronde dan is dit voor ons een belangrijk punt. Op die manier blijft er, hopen wij, zoveel mogelijk geld over voor cliënten. Om dit te ondersteunen dienen wij een motie in. Die heeft u gezien. De cliënten en de gevolgen van procedures voor hen moeten centraal staan in de aanbestedingen boven de papieren werkelijkheid. Een belangrijke groep vinden we hierin ook de mensen die nu zitten te wachten op hulp bij huishouding. We hebben hierover onlangs ook een artikel in Het Parool geschreven. We hopen samen met het college tot een oplossing te komen om zoveel mogelijk mensen te helpen. Ik dank u wel. De VOORZITTER: Dan zijn we, volgens mij, aan het einde gekomen van de eerste termijn van de zijde van de raad, tenzij er nog spijtoptanten zijn. Die is bij de heer Veldhuyzen. Hij heeft, volgens mij, nog een heel klein beetje spreektijd. Dus dat komt goed uit. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Veldhuyzen. De heer VELDHUYZEN: Ik hou het heel kort, maar BIJ1 wil er toch ook wat over zeggen, omdat het zo’n belangrijk onderwerp is.

Het is mooi om te zien dat er wordt ingezet op het simplificeren en het toegankelijker maken van de zorg en hulp die Amsterdammers nodig hebben, maar uit dit rapport is ook duidelijk geworden dat de gemeente eigenlijk gewoon meer prioriteit heeft gegeven aan het halen van een deadline dan aan voorzichtig en secuur te werk te gaan en daar ook de belangen van de burgers centraal heeft staan. Ik vraag me af, wat gaat dit allemaal voor effect hebben uiteindelijk op cliënten of op Amsterdammers. En ik vraag me ook af, tot in hoeverre is de impact van dit alles ingeschat of onderschat. En hoe heeft dit kunnen gebeuren? Want dat is niet helemaal terug te lezen in de rapporten. Ja, het is duidelijk dat de hoeveel cliënten wordt verminderd en dat de aanbieders ook gaan verminderen. Maar ik vraag me af, is dit voornamelijk dan om budgettaire redenen? Daar hou ik het even bij. Dank u, voorzitter. De VOORZITTER: Dan zijn we nu echt aan het einde gekomen van de eerste termijn van de zijde van de raad. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Kukenheim. Wethouder KUKENHEIM: Voorzitter, ook voor mij heel verfrissend om hier weer eens te staan, ook vanwege de schoonmaakgeur trouwens. Vorig jaar hebben we echt wel een heel bijzonder jaar gehad in de zorg. Er hebben eigenlijk, zoals u goed weet, drie grote inkooptrajecten gelopen.

Wanneer ik het woord ‘inkoop’ gebruik, klinkt dat heel zakelijk, maar dat betekent eigenlijk gewoon dat wij op dat moment contracten wilden gaan sluiten met zorgaanbieders, het geld willen uitgeven wat wij op onze beurt krijgen van het rijk om invulling te geven aan de Wmo en invulling te geven aan de Jeugdwet. Dus nog los van welke financieringsinstrument je daarvoor gebruikt. Dat gaat om inkoop. Dat ging om in de eerste plaats de specialistische jeugdhulp. Dus de hoog specialistische jeugdhulp wat wij vroeger segment C noemden en nu tien kernpartners hebben gedaan. Dat was een heel groot inkooptraject. Het tweede is de buurtteams. Eigenlijk de transformatie, de echte transformatie, vanuit de opdracht van de Wmo. Zoals u weet is die gedecentraliseerd in 2015, maar heeft pas vorig jaar eigenlijk de transformatie

47

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

naar een nieuwe manier van werken echt beslag gekregen in het stelsel, omdat Amsterdam op dat moment gekozen – samen met overigens met alle samenwerkende partners – om buurtteams te gaan vormen van waaruit Amsterdammers hulp kunnen krijgen. En het derde inkooptraject is het traject van de aanvullende Wmo. Dus die zaken vanuit de Wmo die eigenlijk vrij specialistisch zijn of waarvan we zeggen, dat moet je op dit moment eigenlijk helemaal nog niet willen onderbrengen bij buurtteams, want die zijn in ontwikkeling, dus die gaan we nog even apart inkopen. Dat was dus een behoorlijk intensief jaar en waar verschillende dingen inderdaad samenkomen, want dat gebeurt nou eenmaal ook af en toe zo. Ik zal daar straks wel nog wat meer over zeggen. Vervolgens kwam daar ook nog corona bij. U weet allemaal wat dat betekent voor de Amsterdammers, voor de zorg die Amsterdammers nodig hebben, voor de kwetsbaarheden in de stad. En daarmee dus ook wel voor de organisatie van de gemeente Amsterdam. We hebben heel erg hard gewerkt. Heel erg hard gewerkt in dit huis, maar ook heel erg hard gewerkt bij al die zorgorganisaties, thuis, om niet alleen te zorgen voor die Amsterdammers – want dat gaat gewoon door – maar om ook inderdaad je voor te bereiden op die nieuwe inkoopprocedure. Dat intensieve jaar hebben we gehad.

We weten dat twee van die grote inkoopprocedures, die dus ook beide eigenlijk uit diezelfde afdeling kwamen, gelukkig goed zijn afgerond. Dat zijn de buurtteams en de specialistische jeugdhulp. Maar eentje niet. En dat is ontzettend vervelend. Daar hebben we het vrij uitgebreid ook met elkaar over gehad. En terecht. We hebben gezien bij die procedure dat uiteindelijk in de juridische formulering binnen de leidraad niet specifiek genoeg is opgenomen hoe de zorg uiteindelijk verdeeld werd onder de verschillende inschrijvende partijen. Dat maakte dat partijen die daar bezwaar tegen maakten, ja, in hun recht stonden en uiteindelijk dus de inkoop niet op die manier doorgang kon vinden. We hebben hem daarop zelf teruggetrokken. Bij één onderdeel van die inkoop waren overigens ook nog wat andere inhoudelijke redenen aan de hand, omdat wij gaandeweg zagen – en dan heb ik het over het stukje dat ging over de MO/BW – namelijk dat vanwege de uitname van Wlz-cliënten – ik zal het niet te technisch maken – maar dat is een grote operatie ook financieel en vanwege het mogelijk verschuiven van veel cliëntenaantallen. Wijzelf hebben gezegd, als dit het resultaat is, bereiken we niet het resultaat voor de Amsterdammers waar we naar op zoek zijn en moeten we dat eigenlijk niet willen.

Kortom, we hebben die aanbesteding ingetrokken en we konden dat ook doen, want we hebben natuurlijk in de eerste plaats gekeken ‘wat betekent dat voor de Amsterdammers die nu zorg nodig hebben?’. We hebben altijd gezorgd dat die daar geen last van moeten krijgen, omdat we daarmee gewoon de contracten die we al hebben door kunnen zetten. Dus dat is het allerbelangrijkste, dat er voor de zorg voor Amsterdammers niks veranderde ten opzichte van vorig jaar. We kunnen natuurlijk wel met elkaar constateren dat we vinden dat we graag wat meer zouden doen. Bijvoorbeeld omdat we meer budget zouden willen. Maar de contracten van het jaar daarvoor zijn doorgezet, dus in die zin hebben die niks hoeven merken van deze verandering. De instellingen die de zorg hebben verleend, hebben daar natuurlijk wel wat van gemerkt, want die hebben ontzettend veel energie erin gestopt. De organisatie van de gemeente Amsterdam ook. Dat is buitengewoon vervelend. Hoe kwam dat dan? Waarom is uiteindelijk die leidraad juridisch niet goed verwerkt? We hebben daar onderzoek naar gedaan. Ik ben blij dat u dat bijna allemaal goed heeft gelezen, want er worden eigenlijk best wel veel inkijkjes gegeven. Dan ziet u dat dat een stapeling is van redenen. Het feit dat er zoveel tegelijk liep van vrij grote omvang, waar overigens een aantal dingen goed van zijn gegaan, maar dus deze helemaal niet goed.

Het feit dat er inderdaad qua werkdruk, corona bovenop kwam. Het feit dat men eigenlijk niet altijd door heeft gehad dat de risico’s zo groot waren als ze waren. En daaruit blijkt dus dat daar toch niet de goede checks and

48

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

balances op zaten. Dus dat daar niet goed op geëscaleerd kon worden. Dat kwam allemaal bij elkaar. Buitengewoon vervelend. En uiteraard iets waar dit college heel erg van leert. En dat is de reden waarom we ook dat open onderzoek hebben gedaan. Maar ik vind het altijd akelig om naar instellingen zelf zo’n grote, impactvolle situatie af te doen als leermomentje. Dus je moet ervan leren, maar dat neemt niet weg dat ik liever had gehad dat het op een goede manier was afgelopen. Het biedt kansen met name voor de verbetering van een aantal dingen. Een aantal van uw inbreng ging daar ook over. Ik kom op de vragen, voorzitter. Ik kijk even naar de- Mevrouw Van Pijpen refereerde ook al aan het onderdeel in haar betoog. Ze benoemde de verschillende elementen die bijdroegen aan het feit dat we dus niet op tijd hebben opgemerkt dat die leidraad juridisch zo kwetsbaar was. U vroeg mij, hoe gaat u dan om met die sturing zodat dat de volgende keer wel boven tafel komt. Dan zie je dat we eigenlijk vrij scherp die aanbevelingen ook van die evaluatie volgen. Dat betekent dat we nu een veel strakkere procesgroep/projectgroep al hebben opgericht, die met die kennis van nu dus daarop stuurt, daar de checks and balances hebben benoemd die afdelingen ook zo hebben georganiseerd.

En wat heel belangrijk is, is dat we natuurlijk ook – en dat is wat we niet alleen aangekondigd hebben, maar ik heb ook in de brief die u recent van mij gekregen heeft, die we in de volgende commissie zullen bespreken, opgeschreven hoe we dat gaan doen – dat we het proces opgeknipt hebben. Dus we zullen niet meer alles tegelijkertijd in de nieuwe procedure zetten, maar wij zullen dat in tijd voor de verschillende onderdelen van de aanvullende Wmo gaan opdelen. Dus daarmee wordt dat ook behapbaarder. Ik heb de specifieke sturing daar nog wat meer toegelicht in de brief ook, voorzitter, en in de extra brief die ik u nog gestuurd heb. Ik wil naar een ander onderwerp, maar op de een of andere manier zie ik mevrouw Van Pijpen zo ademhalen, dat ik denk, zij wil nog wat vragen over dit punt. De VOORZITTER: Dat heeft u, volgens mij, heel goed aangevoeld en mevrouw Van Pijpen daartoe uitgenodigd min of meer. Maar ga uw gang. (Mevrouw VAN PIJPEN: Ja, ik zat inderdaad een beetje te twijfelen, maar nu ik zo de kans krijg, dan neem ik die natuurlijk. Ik wil de wethouder danken voor dit eerste deel, waarbij ik toch ook wel wil aangeven dat er – dat proef ik toch nog een beetje te weinig – nadrukkelijk ook fouten zijn gemaakt. Die worden in het rapport natuurlijk ook goed belicht. Het gaat er ook om dat die sturing – en daar gaan de aanbevelingen over – sterk ambtelijk zijn ingericht.

Daar heb ik ook alle vertrouwen in op basis ook van de aanbevelingen. Het punt is natuurlijk ook dat wij ook als raad het vertrouwen willen hebben dat u ook als wethouder, en ook het college, daar ook op die manier goed op stuurt. Daar ging het rapport wat minder over. Maar ik zou toch ook graag daarover nog even heel concreet die toezegging willen.) Wethouder KUKENHEIM: Nee, maar dat is uiteraard zo, want dat is natuurlijk mijn eerste belang. En bovendien, dit is ook mijn verantwoordelijkheid. Dus in die zin, alles wat men ambtelijk doet, dat valt onder mijn verantwoordelijkheid. Dus ik wil in die zin hen ook ten dienste zijn om die processen goed en makkelijk te kunnen doorlopen. Ik wil ook beschikbaar zijn voor die escalatie. Je ziet natuurlijk vooral dat men dan wel bewust moet weten dat er een knelpunt aan zit te komen. Wat ik in de processen heb gezien, is dat eigenlijk signalen op een bepaalde manier niet bij elkaar kwamen, waardoor er geëscaleerd kon worden naar in de eerste plaats de ambtelijke top en ook bestuurlijk, en tegelijkertijd. Want het was natuurlijk niet zo – en dat weet u, want u heeft die stukken namelijk zelf ook

49

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

gezien – u weet dat wij risicorapportages hebben gemaakt met beheersmaatregelen. Dat hebben we ook gedeeld met elkaar. Dus er was niet gebrek aan het bestaan van een soort risicoanalyse-instrument, maar de vraag is, krijg je hem nou goed gevuld. Daar zijn we niet goed genoeg in geweest. Dus dat moeten we echt beter doen. En dat trek ik natuurlijk in de eerste plaats, voorzitter, mijzelf aan. Alles wat ik hier zeg, dat is mijn eigen inzet. Dus dat is bestuurlijke sturing. (Mevrouw VAN PIJPEN: Dank, wethouder. Ik wil daar graag nog één vraag of opmerking aan toevoegen. Dat blijkt ook uit het rapport, dat er met name wel signalen kwamen ook uit het veld die ook onvoldoende zijn opgepakt. Het lijkt me ook dat daarop ook de bestuurlijke sturing op kan toezien, dat ook juist die signalen uit het veld op een goede manier zijn opgepakt. En dat is ook hier onvoldoende gebleken. Dus kunt u daar nog wat op reflecteren?) Ja, ik herken dat. Wat je ziet, is dat die signalen aan de voorkant heel ongelijksoortig waren. Overigens ook niet altijd op het onderdeel, waardoor we uiteindelijk hebben besloten om het in om trekken. Dat voor het algemene gedeelte.

Voor wat betreft de MO/BW in het bijzonder – om het maar even heel gedetailleerd dan toch met u te bespreken – zie je eigenlijk dat we naarmate de bespreking naar de eerste gunning vorderde, je merkte – en daar heb ik in mijn betoog ook al wat over gezegd – wij toch veel verschil van inzicht bijvoorbeeld over cijfers, over aantallen cliënten, et cetera, hadden. Ingegeven ook door de beweging van de uitname van de Wlz. En dat maakte dat je dus nu ook moet denken, zitten wij eigenlijk met zo’n inkoopinstrument ook wel in de goede dialoogZitten we in een goede relatie met elkaar om eigenlijk die dialoog te kunnen voeren? Wat ik heel graag wil, wat de aanbieders zelf ook willen. En dat is ook waarom we met name, zonder op de uitkomst daarvan vooruit te lopen, op dat punt gaan kijken. Ik bedoel, dat doen we op alle aanvullende Wmo-kavels, maar zeker ook deze. Is er echt wel aanleiding om nog eens je echt sterk af te vragen of aanbesteding het juiste instrument is. Ik wil u niet in de weg lopen met een beslissing daarover. U hoort, denk ik, wel aan mij hoe ik daarnaar kijk. Daar kom ik eigenlijk meteen ook op terug, voorzitter, als ik dan het volgende kopjeWant dat was ook eigenlijk een vraag, wat ik daar nou van vind, mevrouw Van Pijpen. Kijk, ik heb grote moeite met de wijze waarop er nu marktgestuurd wordt in dat hele zorgdomein.

Het is bijna jammer dat de heer Bakker er niet is, want die kan daar ook vrij smaakvol over vertellen. Maar goed, die heeft misschien geen spreektijd meer. Maar laat ik dan voor hem zeggen, dat heeft natuurlijk, nou ja, misschien een aantal voordelen. Het brengt soms innovatie met zich mee. Mensen dagen elkaar uit om het beste uit zichzelf te halen. Maar uiteindelijk heeft het ook een groot aantal nadelen. Dat is bijvoorbeeld dat het heel moeilijk is om lange termijnplanning en afspraken te maken, om te kijken wie doet nu wat, omdat je toch op een bepaalde manier allemaal elkaars concurrent bent. Het brengt productieprikkels met zich mee. Dat is natuurlijk wel eigenaardig als je eigenlijk wilt voorkomen dat mensen ziek worden of dat het slecht gaat met mensen, zeker als je werkt met schaarse middelen, zoals in de jeugdzorg en de Wmo het geval is. Dus ik ben daar geen groot voorstander van, maar we hebben het wel te doen met deze context. Dus we zullen als gemeente toch uiteindelijk rechtmatig contracten moeten sluiten. En dat zullen we dus moeten doen door middel van, ofwel een subsidiëring, ofwel een aanbesteding, ofwel iets van een open houseachtige constructie. We zullen een van die instrumenten moeten kiezen, want anders hebben we gewoon geen contracten. En dat zullen we moeten afwegen op basis van hoe kunnen we nou het beste sturen.

In sommige gevallen waar je bijvoorbeeld bovenop de kwaliteit wil kunnen afrekenen – u heeft dat in het verleden gezien met HBH, u ziet dat we dan bovenop die partijen willen zitten om te zorgen dat ze leveren wat we hebben

50

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

afgesproken – ga je dus ook voor een ander inkoopinstrumentarium dan partijen waarmee je eigenlijk lange termijnafspraken over bewegingen in de stad wil maken. De keuzes daarop leggen we u voor. Daar maakt het college een keuze en we leggen u voor, kijk, dit is hoe we dat hebben afgewogen. Mevrouw Van Pijpen, voorzitter, heeft ook gevraagd ‘hoe zit dat nou met die risicovolle trajecten? Is dat niet een idee om hierop te sturen?’. Dat is inderdaad een mogelijkheid. Om daartoe te komen, zie je eigenlijk een aantal voorwaarden. Ik ken ze even niet uit mijn hoofd. Dat gaat over bijvoorbeeld de omvang van het bedrag, de ingewikkeldheid. Nou, zo’n heel rijtje. Als je daaraan voldoet, kan je ervoor kiezen om als college en raad – ik meen dat dat een keuze voor het college is, maar daar wil ik even vanaf zijn – binnen deze regeling je risicomanagement vorm te geven. Wij zullen die weging dus ook maken voor aankomende trajecten, die er natuurlijk wel alweer anders uitzien vanwege het opknippen. We zullen u informeren waarom we daar wel of niet voor kiezen. Maar dat neemt niet weg dat de checks and balances, die aangereikt worden vanuit die regeling, natuurlijk überhaupt door ons kunnen worden gebruikt om onze eigen risicobeheersing vorm te geven. Dat is daarmee ook meteen mijn toezegging aan mevrouw Van Pijpen, waar zij naar vroeg.

Namelijk, kunnen we nou zorgen dat we het tegendenken beter organiseren, mensen van buiten daarnaar laten kijken. Ik vind dat een goed idee en zeg dat graag toe. Ik zal erop terugkomen hoe we dat dan in het proces wegzetten. Voorzitter, mevrouw La Rose vroeg iets over, de Amsterdammers, wat voor last hebben zij hiervan gehad? Ik heb u verteld, we hebben gewoon de contracten verlengd of overbrugd, zoals dat heet. Dus de Amsterdammers hebben geen last van het intrekken van die aanbesteding. De Amsterdammers in deze stad hebben er last van dat wij, vind ik, te weinig middelen hebben om aan onze volledige zorgvraag te kunnen voldoen en daar dus keuzes in moeten maken. Dat is een gesprek die we natuurlijk ook in het kader van de Voorjaarsnota voeren, of in ieder geval, daar heeft het college uitgebreid over gesproken. U heeft het resultaat daarvan gezien in de Voorjaarsnota. Daar zullen we nog vaak op terugkomen. HBH is daar één van. Je ziet dat door het abonnementstarief de HBH ontzettend aantrekkelijk is geworden voor mensen met een relatief prima inkomen die altijd zelf hun hulp bij huishouding hebben geregeld en nu in een situatie denken, nou ja, maar dat kan eigenlijk ook gewoon veel goedkoper via de gemeente. Wij houden die tarieven aan de lage kant, omdat we het eigenlijk juist zo’n mooi product vinden voor mensen met een kleine portemonnee.

Wij mogen ook niet sturen op inkomen. Met het resultaat dat we nu lange wachtlijsten hebben. U weet dat ik bij het rijk een groot pleidooi hou om dat te veranderen. Er zijn veel partijen die daar nu hopelijk ook oog voor hebben – ik kan u daar goed bij gebruiken allemaal – zodat we daar toch iets meer keuze in kunnen maken. U krijgt daar binnenkort ook een brief over van mij. De VOORZITTER: Zullen we zo richting een preadvies gaan? Wethouder KUKENHEIM: Ja, en dan ga ik richting- Precies. En dan vroeg mevrouw La Rose nog iets over de onvoorziene kosten en reparatie en herstel. En voorzitter, ik weet eigenlijk niet zo goed wat ze bedoelde. Maar ik zou haar willen uitnodigen daar ofwel schriftelijk of in de commissie bij mij op terug te komen, want ik wil alle informatie die ik heb uiteraard graag leveren. Dan zorgen we in ieder geval dat zij daar inzicht in krijg. Maar ik weet op dit moment niet precies wat zij bedoelde met haar vraag. Dan ga ik naar de motie, voorzitter. De VOORZITTER: Ja, het betreft motie 21.381 van mevrouw Kuiper.

51

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

Wethouder KUKENHEIM: Dat gaat erover om kleine aanbieders ook de gelegenheid te geven om inderdaad op een goede manier mee te doen met een nieuwe inkoop, hoe die zich ook vorm mag geven. De motie vraagt dan, kunnen ze niet zoveel mogelijk de aspecten gebruiken of de dingen waar ze al eerder mee zijn gekomen. Dat snap ik wel. Ik wil een paar dingen daarover zeggen. Kijk, bij sommige van de diensten waar we het over hebben, zullen we echt een heroverweging op het instrument, dat aanbestedingsinstrument laten plaatsvinden. Willen we dat of willen we gaan voor een subsidie of anderszins. Ja, als je kiest voor echt een ander type instrument, waar misschien alle reden toe is, dan kan je misschien al wat minder gebruiken van je vorige- Dus dat moet je dan op die manier meewegen. Wat je ook moet doen, even in de gaten moet houden, is dat alle inschrijvers wel gelijk behandeld moeten worden volgens de wet. Of je nou subsidieert overigens of via een aanbesteding werkt. Dat maakt op dat moment niet uit. Subsidie is ook een tender, zoals u weet. Dus dat betekent dat je geen voorsprong mag geven aan inschrijvers die de vorige ronde al hebben meegemaakt. Dus je zult even moeten kijken hoe je dat op een eerlijke manier wel dan opschrijft.

En we moeten natuurlijk ook breder kijken: zijn er niet verbeteringen mogelijk? Dan moet je dus afwegen, wegen die verbeteringen zwaarder dan alleen de draaglast van aanbieders. Dus dat zijn wel aspecten waar ik rekening mee moet houden. Dus ik zou willen zeggen, voorzitter, als de raad mij toestaat met die aspecten wel rekening te houden en dat mee te wegen, dan lees ik eigenlijk de motie zo van, hou rekening met de draaglast. Dat zit hem niet per se dus altijd in ‘kan je precies dezelfde stukken gebruiken’, maar dat zit hem in meerdere aspecten. Dan wil ik vanuit dat oogpunt, als ik die ruimte krijg, ook wel de motie van een positief preadvies voorzien. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dan zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn van de zijde van de raad. Ik zie dat er behoefte is aan een tweede termijn in ieder geval bij mevrouw Van Pijpen. Die krijgt daar zo dadelijk het woord voor. Als u heel even wacht, dan maken we het spreekgestoelte- Nee, we zorgen even dat het spreekgestoelte in gereedheid wordt gebracht. De heer VAN LAMMEREN: Voorzitter, ik heb geen spreektijd meer, maar het college staat ook op min dertig minuten. Daar kan deze wethouder natuurlijk niets aan doen. Ik begrijp ook dat het college antwoord moet geven. Maar ik vind het wel ingewikkeld worden dat partijen echt op de seconde aan de spreektijd gehouden werden.

Niet onder u, maar onder de vorige voorzitter. En dat we gewoon een college hebben die echt ruim door de spreektijd heen zit. De VOORZITTER: Ik snap wat u zegt. Het college, daar zal ook op gelet worden. Ik zal er nog beter op letten. Het is altijd een beetje lastig, maar het is een punt van aandacht – dat mag u gerust weten – al langere tijd, ook van het presidium, want het college is nog weleens wat breedsprakeriger dan het gemiddelde raadslid. Goed. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Pijpen. Mevrouw VAN PIJPEN: Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ik vind het toch wel zo belangrijk om even toch wel een aantal punten te markeren, die zij ook in haar betoog heeft gezegd. Dus niet zozeer meer te vragen. Waar ik ten eerste blij om ben – en weliswaar is het dan wel een vervelende les geweest – maar dat ook zij nu die kritische noot ook over de aanbesteding kraakt, waar ook

52

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

in de vorige periode bij de richtlijn, die we toen hebben vastgesteld in maart 2020, ook van onze kant ook veel aandacht voor is gevraagd. Ik ben blij, in die zin, nogmaals, een dure les, maar dat die kritische noten er ook daadwerkelijk zijn. We zullen dat ook blijven bekijken op een goede manier, waarbij dialoog en samenwerking met het veld, met ruimte voor innovatie, centraal moet staan. Dat is de kern waar het over gaat. Het gaat om de zorgen voor Amsterdammers, om dat op een goede manier te besteden en daar het geld aan te besteden. Ik ben blij met de toezegging ten aanzien van het risicomanagement. Ook daarvoor geldt het tegendenken als belangrijk instrument. Zorg dat mensen die verstand hebben van het vak en waar het om gaat en die het oog hebben op de kwetsbare Amsterdammers ook een rol spelen in het hele proces. Juist ook als je kiest voor allerlei, soms noodgedwongen, juridische procedures. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dan kijk ik heel even. Ik zie dat mevrouw La Rose, volgens mij, ook het woord wil voeren? Of een interruptie wil? De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw La Rose. Mevrouw LA ROSE: Heel kort, voorzitter. Ik sluit me aan ook bij de wijze woorden van mijn collega Van Pijpen. En dat we met zijn allen de toekomst tegemoet gaan, positief. Dank u wel. De VOORZITTER: Mooi. Dank u wel voor deze bijdrage in de tweede termijn. Dan kijk ik verder.

Waarvan akte. En in principe heeft de wethouder ook niet zo heel veel spreektijd meer en is er ook niet meer echt een specifieke vraag aan de wethouder gesteld. Dus dan kunnen we dit agendapunt, of deze gecombineerde behandeling van de agendapunten, afronden. En dan gaan wij in de besluitvormende vergadering stemmen over motie 21.381. De discussie wordt gesloten.

18. Kennisnemen van de bespreking van het onderwerp 'Rechter schrapt verbod op Airbnb in drie wijken binnenstad' in de commissie WB. VN2021-011348 De VOORZITTER: Dan gaan we door met onze agenda. Dat betreft agendapunt 18, het kennisnemen van de bespreking van het onderwerp ‘Rechter schrapt verbod op Airbnb in drie wijken van de binnenstad’. Ik kijk heel even. Het woord was gevraagd slechts door één raadslid en dat is de heer Mbarki. Wil de heer Mbarki hier nog steeds het woord over voeren? Ik kijk even, weet de heer Boutkan dat toevallig? Voordat we de hele zaal namelijk gaan- Is de heer Mbarki misschien online? Of zijn er andere leden die het woord willen voeren zo dadelijk over agendapunt 18? Anders gaan we in één keer door naar agendapunt 19. Ik schors anders voor een enkel ogenblik, zodat we even kunnen kijken of de heer Mbarki het woord nog wil voeren op dit agendapunt. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering.

53

Jaar

2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

Vergaderdatum 27 mei 2021

R

Raadsnotulen

De VOORZITTER: Aan de orde is agendapunt 18. Ik begreep dat de heer Mbarki op zichzelf wel het woord nog wil voeren, maar dat hij er op dit moment nog niet is. Tenzij hij alsnog snel komt binnenlopen, anders dan houdt het gewoon- Hij komt er nu aan, begrijp ik. Meneer Mbarki, welkom terug in de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Mbarki. De heer MBARKI: Dank u wel, voorzitter. Wat een binnenkomer. Voorzitter, het is belangrijk dat we in de stad ervoor zorgen dat woningen die bedoeld zijn om in te wonen, ook behouden worden voor dat doel. Nu is het zo dat we een klein probleempje hebben door het feit dat Airbnb en het gebiedsverbod, wat we daarvoor voor ogen hadden, niet helemaal overeind is gebleven. Mijn vraag is eigenlijk, wanneer zijn die gebiedsverboden weer van kracht? En wat is het scenario met betrekking tot het hoger beroep? De VOORZITTER: Dat zijn twee duidelijke vragen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Ivens. Wethouder IVENS: Dank voor deze vragen. Het is niet dat ze niet meer helemaal van kracht zijn, ze zijn gewoon niet van kracht, de gebiedsverboden. Het is een best stellige uitspraak die de rechter gedaan heeft. De gebiedsverboden zijn niet meer van kracht. Dat besluit is ingetrokken. Er zijn nu twee scenario’s die mogelijk zijn in de ontwikkeling van hoe we hier verder mee gaan. Het ene scenario is dat we het hoger beroep winnen.