20210526 Notulen beraadslagende vergadering - avond

Daarnaast hebben we de Health Impact Assessment en als we niet kunnen uitleggen dat het plaatsen van een windturbine uit oogpunt van gezondheid verantwoord is, dan doen we het niet. Zo eenvoudig is het. Ik vervolg mijn betoog. Ik had nog twee vragen voor de wethouder. De wethouder heeft ons al gerustgesteld dat de windmolens niet in de volkstuinen komen maar naast gezondheidsnormen voor geluid spelen ook veiligheidsnormen voor afstand bij windmolens een rol en zouden windmolens niet minstens op 198 meter van de tuinparken moeten staan. Kan de wethouder dat op z’n minst goed laten uitzoeken? De tweede vraag is, op volkstuinen langs de A10 is nu al veel meer geluidsoverlast door wegverkeer dan er ooit door windmolens zal komen. Kan de wethouder toezeggen dat ze alvast wil laten uitzoeken of en hoe het mogelijk zou zijn om bijvoorbeeld bij de A10 geluidsschermen te plaatsen voor volkstuinders zodat de geluidssituatie er daar mogelijk zelfs op vooruit gaat? Ik rond af. De klimaatcrisis wacht niet. De klok tikt. Laten we werk maken van een toekomstbestendige, groene en duurzame stad. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Heinhuis. Mevrouw HEINHUIS: De Regionale Energie Strategie die vandaag voorligt, bespreken we niet voor het eerst en zeker ook niet voor het laatst. Het is een belangrijk document waaraan de afgelopen tijd ontzettend hard is gewerkt.

In dit document wordt de ambitie van Amsterdam om energie op eigen grond op te wekken beschreven dus ook de ambitie van Amsterdam om een duurzame stad te zijn die toekomstbestendig is. Dit eerste halfjaar dat ik raadslid ben, is er geen ander onderwerp geweest waarmee ik zo veel bezig ben geweest als met de RES of makkelijker gezegd de windmolens. Laat ik daar meteen aan toevoegen: ik zou dat zo weer doen. Het is namelijk goed om te zien hoeveel bewoners inmiddels betrokken zijn bij dit onderwerp, naar inspraakavonden zijn geweest, zich uitvoerig hebben ingelezen en raadscommissie- en raadsvergaderingen hebben gevolgd. Zo weet ik ook dat er vandaag weer veel Amsterdammers meekijken. De zorgen die

38

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

bewoners hebben geuit via inspreekavonden, actiegroepen en persoonlijk contact begrijp ik zeer. Het is niet meer dan logisch dat je zorgen hebt als er windmolens worden geplaatst. Ik snap de vragen ook over hoe omwonenden worden betrokken bij dit proces. Die vragen en zorgen vind ik terecht en daarom hebben we er de afgelopen tijd op aan gestuurd dat er extra informatiesessies per stadsdeel werden georganiseerd om zo bewoners beter te informeren. Daarmee is het participatieproces natuurlijk nog lang niet af en ik blijf de komende tijd dus in de gaten houden hoe bewoners worden betrokken bij de vervolgstappen. Uit de inspraakreacties komen veel zorgen naar voren over het effect van windmolens op de gezondheid. Dat is denk ik heel goed geweest en die zorgen uiten heeft ook effect gehad. Er zijn moties ingediend ook door ons en er zijn moties gesteund die ertoe hebben geleid dat we in Amsterdam nu een reflectieperiode inbouwen waarin een extra afwegingskader zal worden toegevoegd aan het proces. Dit is een extra stap waarbij een gezondheidsimpactassessment zal worden gedaan. Hierbij kan heel specifiek onderzoek worden gedaan naar mogelijke impact op de gezondheid van mensen die in de buurt van een windmolen zouden komen. Om die reden is het belangrijk dat we vandaag de zoekgebieden gaan vaststellen omdat dit noodzakelijke onderzoek nog veel nauwkeuriger kan worden gedaan.

Pas nadat dat onderzoek is gedaan zal steeds een beslissing worden genomen per locatie waarbij het voor mijn partij duidelijk is dat er geen windmolens komen als er onaanvaardbare gezondheidsrisico’s zijn. Uit de stukken begrijp ik dat het afwegingskader ook ruimte biedt voor input van belanghebbenden. Het proces waarmee we nu zijn gestart is dus pas het begin van een langer traject. Ik zou graag van de wethouder willen weten hoe zij het verdere participatieproces ziet en hoe de input voor dat afwegingskader zal worden opgehaald. Bovendien ben ik benieuwd hoe er per stadsdeel zal worden gekeken naar wat een goed participatieproces is omdat in een diverse stad als Amsterdam een diverse aanpak nodig is. (De heer KREUGER: Als de gezondheidsschade echt te ver gaat, dan komen er geen windturbines. Maar wat gebeurt er dan met de klimaatcrisis?) Dat is dan nog steeds een groot probleem en daarvoor zullen we dan op dat moment andere oplossingen moeten zoeken. Ik denk dat die crisis zo urgent is en we zo weinig tijd hebben dat we nu zo snel mogelijk moeten voortmaken met oplossingen zoeken. En als die oplossingen er zijn en aanvaardbaar zijn, dan gaan we daarmee verder. Verder zou ik graag zien dat jongeren actief worden betrokken in de vervolgfase. Hoewel het hier om hun toekomst gaat, zijn ze tot nu toe niet super zichtbaar geweest in de discussies tot dusver.

Komt er een plan hoe dit kan worden verbeterd en hoe zij een rol kunnen krijgen bij vervolgstappen? Ook hebben we gehoord dat veel Amsterdammers zich overvallen voelden door de discussie over windmolens en het nieuws dat er mogelijk een windmolen in hun buurt komt. Ik vind het essentieel dat we in de toekomst bewoners beter dan dit gaan meenemen. Ik ben benieuwd of er daarvoor een speciaal communicatieplan komt. Alles overwegend is mijn fractie voor windmolens in Amsterdam maar die willen we zeker niet zo maar overal neerzetten. Ik vind het wel goed dat we vandaag een besluit nemen dat onze blik richt op de toekomst. Amsterdam is ambitieus en neemt haar verantwoordelijkheid. Dat is noodzakelijk. Tegelijkertijd is het goed dat dit proces extra zorgvuldig zal verlopen om recht te doen aan de zorgen die er zijn. (De heer N.T. BAKKER: Ik hoor zowel bij GroenLinks als bij de PvdA het verhaal over de urgentie van de klimaatcrisis maar het is natuurlijk wel de vraag die we hier moeten stellen wiens klimaatcrisis dit nu eigenlijk is. Als

39

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

je kijkt naar de RES, van wie is dit nu het verdienmodel? Als je kijkt naar de Eneco’s van deze wereld en de Pondera’s, wie verdient hier nu aan deze klimaatcrisis. Ik vind het zo merkwaardig dat de PvdA daaraan helemaal geen aandacht schenkt.) Dat komt omdat ik vooral de nadruk leg op het oplossen van die klimaatcrisis en ik ben niet zo bezig met wie daaraan verdient. Dat daaraan uiteindelijk wordt verdiend, ja, dat zal onontkomenlijk zijn en daarmee worden oplossingen betaalbaarder als de markt er interesse in krijgt. Maar we zijn bijvoorbeeld heel erg voorstander van lokaal eigenaarschap van windmolens zodat juist bewoners in buurten kunnen meeprofiteren van de winsten die er mogelijk komen bij het opwekken van windenergie. (De heer N.T. BAKKER: Ik vind het wel merkwaardig want de PvdA heeft weliswaar meegestemd met onze motie over coöperaties, maar waarom legt u daarop niet veel meer de nadruk? Het gaat hier toch over klimaatrechtvaardigheid dus over het feit dat bij wijze van spreken datgene wat duurzaamheid van ons ten goede komt aan de mensen van deze stad.) Volgens mij is daarop voldoende de nadruk gelegd en in het RESproces is ook vastgelegd dat er minimaal 50 procent lokaal eigenaarschap is.

Daarvan hebben wij van het begin af aan gezegd dat we dat een groot goed vinden en dat we het heel belangrijk vinden dat daar echt naar gestreefd wordt en dat dat ook wordt gerealiseerd in Amsterdam. Ten slotte moeten we beseffen dat we onder enorme tijdsdruk staan. We hebben niet de luxe om nog jarenlang na te denken over opties om duurzame energie op te wekken. We gaan steeds meer energie gebruiken en dat moet steeds op een duurzame manier. Doen we dat niet, dan warmt de aarde onomkeerbaar op met alle gevolgen van dien. Het gaat daarmee voor mij vandaag niet alleen over de zorgen van de huidige Amsterdammers maar ook over zorgen van de toekomstige bewoners van deze stad. Hun zorgen om een eerlijke kans op een toekomst op deze planeet maar ook om de toekomst van deze planeet. Verantwoordelijkheid om voor die toekomst te vechten mogen we niet uit het oog verliezen en we moeten daarom als stad voorop blijven lopen in de klimaattransitie. Met liefde voor huidige bewoners en lef voor toekomstige generaties. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kuiper. Mevrouw KUIPER: Zoekgebieden voor windturbines, dat heeft enorme onrust teweeggebracht. Onze mailbox en telefoon liepen vol. Het actief informeren van betrokken inwoners en gebruikers in de zoekgebieden is niet goed verlopen. Dit heeft terecht tot een storm van kritiek geleid.

In dit stadium, de vele omwonenden en gebruikers van volkstuinen alleen maar met een juridisch-bestuurlijke bril te bekijken getuigt wat ons betreft niet van een groot inlevingsvermogen voor deze groep mensen. Dat is te betreuren. Juridischbestuurlijk kan het best kloppen, maar vanuit het gevoel, vanuit de mensen klopt het niet. Veel zoekgebieden staan in waardevolle natuurgebieden. Het is een volstrekt tegengesteld besluit om te overwegen deze enorme turbines daar neer te zetten. Zowel duizenden Amsterdammers maar ook inwoners van naastgelegen gemeenten zijn juist zo zuinig op deze natuur aan de stadsranden. College, dit gaat niet samen. Wij vinden plaatsing van windturbines in het havengebied wel goed maar dus niet bij woningen en kwetsbare natuurgebieden. Mogelijk is er nog een stukje bij de Noorder IJplas bijvoorbeeld vlak bij de A10 waar mogelijkheden zijn maar hiervoor geldt ook dat er goed naar de gevolgen voor woonbootbewoners moet worden gekeken. Hoe graag we ook een grote slag op duurzaamheidsgebied willen maken en u weet dat we u vaak steunen in uw voorstellen, zo kan en zo moet het niet. Dan helpt het niet om de participatiegesprekken na het vaststellen

40

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

van de zoekgebieden te laten plaatsvinden want dan is namelijk al besloten dat die zeventien er moeten en zullen komen. Het sentiment onder onze bevolking is dat het linksom of rechtsom dan toch wel doorgaat met deze plannen. Kortom, indien dit voorstel wordt aangenomen door de coalitiepartijen dan is er beslist nog geen sprake van draagvlak maar dat was toch immers een eis. En hoe weegt u dan straks de verschillende criteria? Kunt u daarover iets meer zeggen? Hoe weegt u bijvoorbeeld gezondheidsschade, natuurschade, gebrek aan draagvlak? Hoeveel punten krijgt dat dan en hoe pakt dat dan uit. En hoeveel datacenters kunnen we een plek bieden en wat zijn daarvan de consequenties? Wat doet dat met het energieverbruik en het draagvlak in de stad voor duurzaamheid? Nu al leeft het gevoel dat de bevolking en de natuur overlast van windturbines moeten verdragen om straks de datacenters van energie te voorzien. Kunt u zich dat gevoel voorstellen? En zo ja, wat doet u met dat gegeven? (De heer GROEN: Ik zit me toch te verbazen. De ChristenUnie is naast GroenLinks de enige partij landelijk die extra doelstellingen voor energieopwek op land heeft. Toch keert de ChristenUnie zich hier in Amsterdam tegen de windmolens. Hoe kan dat?) Als wij in z’n algemeenheid een doelstelling die landelijk geldt, dan is het vervolgens niet zo dat we in de uitwerking daarin meegaan.

We hebben hier een stad die heel dicht bebouwd is waarbij en al overlast is van Schiphol, de A10. Dat zijn allemaal geluidseffecten. We hebben hier heel kwetsbare natuur om de stad heen. Het kan niet zo zijn dat dan op deze plek zeventien windmolens moeten komen. (De heer GROEN: Dan wil ik wel weten waar de ChristenUnie denkt ze wel kwijt te kunnen. In natuurgebieden, in andere regio’s, waar wentelt ze dit op af?) Het woord afwentelen kan ik niet zo plaatsen van de heer Groen. Ik heb net gezegd dat in het havengebied en dan hebben we het over een bedrijventerrein, een heel ander verhaal is. Ook op zee is het een heel ander verhaal. Nederland bestaat niet in z’n totaliteit uit alleen maar natuurgebieden. Dat weet u net zo goed als ik. Dan zonnepanelen. Ook die kunnen meehelpen om energiedoelen te halen waarbij wij als ChristenUnie inmiddels wel grote vragen hebben over de herkomst van deze panelen en de dwangarbeid van Oeigoeren die hierbij aan de orde lijkt. Dat heeft inmiddels ook in de Tweede Kamer tot ongerustheid geleid. We hebben hier dan ook inmiddels anderhalve maand geleden schriftelijke vragen over gesteld en we zien uit naar een snelle beantwoording.

Los daarvan, als we nu eens alle inzet voor nog geen tiental extra windmolens in omstreden gebieden zouden kunnen inzetten voor de versnelling op het gebied van de opwek van zonne-energie, dan zouden we daarmee misschien nog wel meer duurzame energie kunnen opwekken dan het geval is in dit voorstel. Deelt u onze mening op dit punt, wethouder? Wil de ChristenUnie wel meewerken aan de klimaatdoelen van Parijs? Absoluut. We zullen alles op alles moeten zetten om de klimaatdoelen te bereiken en daarom zijn we ook blij met het klimaatakkoord van het huidige kabinet maar we moeten niet de suggestie wekken dat alles verloren is wanneer we in plaats van zeventien maar tien molens binnen onze gemeentegrenzen kunnen plaatsen. Zeker niet wanneer we dit gepaard kunnen laten gaan met bijvoorbeeld een extra inzet op zonne-energie. Omwille van de spreektijd laat ik even de hele discussie die we in de commissie hebben laten horen omtrent isolatie van woningen. We moeten allereerst inzetten op energiebeperking. Die discussie laat ik hier even achterwege. Dat lijkt me voor nu verstandig. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Bakker.

41

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

De heer N.T. BAKKER: De RES, het is nogal wat. In de RES wordt de ambitie uitgesproken om zeventien windmolens in Amsterdam te plaatsen en dat is nogal wat omdat dat de nodige discussie losmaakt in de stad. Er is een enorme polarisatie gaande zeker in deze coronacrisis zie je zelfs dat een redelijk hechte groep van de gezondheidszorg uiteensplijt als het gaat om het idee van de volksgezondheid. Er zijn partijen die zeggen dat het enorme schade oplevert en andere die dat niet vinden. Dan is er ook nog een enorme splijtzwam als het gaat om bewoners. Dan vindt de SP het nogal wat dat je zo’n ambitie uitspreekt. Dan wil ik ook een reminiscentie uitroepen over een dossier dat hier in deze raad ook enorm speelt namelijk de Nieuwe Meervaart dat je eigenlijk je ambitie al uitspreekt voordat je de participatie hebt gedaan. Dus dat is ook een bijzondere vorm die in de stad nogal wat polarisatie oplevert en ik denk niet dat dat goed is voor deze stad. We hebben gezien dat die polarisatie ook op kleinere dossiers heel vaak leidt tot grote onrust in de stad. De wethouder heeft hierover gelukkig al gesproken door te zeggen, we gaan wel degelijk een dialoogfase in, een reflectiefase, maar de vraag is natuurlijk of dat nog kan.

De vraag is of we te maken hebben met zo’n enorme splijtzwam en dat de discussies zo enorm worden dat we op dat vlak wel dankzij de RES nog wel tot een harmonie komen op dit vlak. (De heer KREUGER: Gaat de SP zo meteen instemmen?) Ik begon mijn betoog met een polarisatievraag en die vraag zal ik zeker aan de wethouder stellen. (De heer KREUGER: Gaat de SP zo meteen instemmen?) Dat hangt af van het antwoord van de wethouder. Terecht maken veel Amsterdammers zich zorgen over de gevolgen voor de gezondheid die de plaatsing van windmolens met zich meebrengt. Zo diende een brede groep van Amsterdamse artsen een raadsadres in waarin goed onderbouwd de vraag werd opgeworpen of de Nederlandse geluidsnormen wel genoeg bescherming bieden tegen overlast en gezondheidsschade veroorzaakt door windmolens. (De heer KREUGER: Welk antwoord wil de SP horen om in te stemmen?) Wij willen een antwoord horen waarbij de volksgezondheid dusdanig wordt gewaarborgd met representatie van de desbetreffende artsen binnen het raadsadres.

Als we dat antwoord krijgen, overwegen we want ik heb nog een aantal andere vragen en daar willen we antwoord op hebben.) De SP maakt graag de stap naar duurzame energie zoals windenergie maar dat mag niet ten koste gaan van de gezondheid van Amsterdammers en daarom hebben we met D66 mevrouw Timman aangedrongen om de volksgezondheid een prominente rol te geven in de besluitvorming. We zien dat het stadsbestuur deze zorgen serieus neemt en we zijn blij dat we nu een pas op de plaats maken door een reflectiefase in te lassen. De vraag is natuurlijk wat er in deze reflectiefase gebeurt. Wat is een reflectiefase op het moment dat je de ambitie al uitspreekt dat je zeventien windmolens wil? Krijgen we niet hetzelfde verhaal als de Nieuwe Meervaart? Je neemt de eerste beslissing en daarna ga je participeren of nadenken. Meestal begin je toch eerst met nadenken en dan neem je een beslissing. Een brede groep van onafhankelijke experts en medici gaat zich buigen over de vraag welke gezondheidseffecten getoetst en bekeken moeten worden. Het uiteindelijke advies waarin de gevolgen voor de volksgezondheid op een rij worden gezet, wordt geschreven door de GGD en daarom hierover enkele vragen aan de wethouder.

Als nu, en deze vraag heb ik ook al aan de heer Groen gesteld, uit het advies blijkt dat de komst van de windmolens onaanvaardbare gezondheidsrisico’s met zich meebrengt, is het dan juist om de conclusie te trekken dat er geen windmolens komen? Gaat er dan ook aan die ambitie worden gesleuteld? Graag een reactie van de wethouder.

42

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

En dan maar meteen doorredenerend: stel er valt een windmolen af. Wordt die ambitie dan ook structureel naar beneden bijgesteld? En hoe gaat dit dan in z’n werk? Zou het niet goed zijn om naast de GGD ook andere onafhankelijke experts te laten meeschrijven aan dit advies juist en dan refereer ik aan die polarisatie, om het vertrouwen terug te winnen van buurtbewoners en om te laten zien dat niet alleen de GGD maar ook anderen zich achter het advies scharen. Graag een reactie van de wethouder op dit punt. Ik heb hierover een discussie in de raadscommissie gevoerd en dan zie je dus ook dat die polarisatie hier in de raad eveneens plaatsvindt, dat wij hier in de raad gaan discussiëren over wat een expert is of niet. Dat is toch werkelijk godgeklaagd. Graag een antwoord. Tot slot nog een laatste vraag in het kader van de volksgezondheid. Veel gezondheidsklachten die aan windmolens worden toegeschreven, zijn moeilijk onomstotelijk vast te stellen. Wanneer iemand last heeft van bijvoorbeeld een hoge bloeddruk, dan zijn er nog veel variabelen die een rol kunnen spelen. Dit maakt het trekken van harde conclusies ingewikkeld. Maar wat het RIVM of de Amsterdamse GGD wel kunnen doen, is een beredeneerde inschatting maken van hoe groot de groep mensen is die naar verwachting ernstige hinder van windmolens ondervindt.

Het RIVM en de GGD beschikken over genoeg onderzoek naar overlast van weg- of vliegverkeer op basis waarvan kan worden beredeneerd en ingeschat hoeveel mensen er last van hebben en die ernstige hinder van windmolens gaan ervaren. Ik wil dan ook met kracht datgene wat de heer Groen zei over geluidshinder ontkennen. We hebben in juni wel degelijk het RIVM-rapport van het geluid gehad waarin onomstotelijk werd gezegd dat geluid vergaande gezondheidsklachten kan hebben op de burger van Amsterdam. (De heer GROEN: Maar de heer Bakker is het toch wel met mij eens dat we de normen die we in Nederland hebben voor hoeveel geluidshinder die objecten mogen veroorzaken, voor windmolens strenger zijn dan voor alle andere bronnen van geluid?) Dat is altijd weer het misverstand dat ik hoor in deze kwestie. Ik vind het echt vervelend dat ik dat hier herhaaldelijk moet zeggen. Kijk, een wet is iets anders dan een regel. Het is niet een norm. Een wet is op een gegeven moment een plek, een ruimte waar je wel degelijk kunt interpreteren hoe je met bepaalde normen en regels om gaat en dat is wat de denkfout is van deze hele raad dat we nu discussiëren over wat de norm is, maar daar gaat het helemaal niet om. Het gaat om de ruimte binnen de wet dat wij hier de wetten, de bewoners beschermen tegen bepaalde zaken.

Dus als we het bijvoorbeeld over bepaalde geluidsnormen hebben dat we de bewoner beschermen tegen volksgezondheidsrisico’s. Dat is de ratio van de wet. Is de wethouder bereid aan de groep experts te vragen in het advies informatie op te nemen over de te verwachten groep ernstig gehinderden? Het is informatie die uiteindelijk van groot belang is in de politieke afweging waar windmolens komen te staan. Dan wordt in de brief die naar de raad is gestuurd, opgemerkt dat het besluitvormingsproces zo wordt ingericht dat de raad op elk moment in het proces nog nee kan zeggen tegen de komst van een windmolen. Hiervoor moet met het oog op de nieuwe Omgevingswet volgend jaar nog wel het een en ander aan wijzigingen in gang worden gezet. Ik roep hierbij het college op de wijzigingen door te voeren en ik roep ook mijn collega’s in de raad op erop toe te zien dat dit gebeurt zodat de raad te allen tijde het laatste woord houdt over de vraag waar windmolens komen te staan. De zon en de wind zijn van ons allemaal. We moeten er daarom voor zorgen dat de opbrengst van windmolens niet in de zakken van de industrie of via Eneco in de zakken van Japanse aandeelhouders verdwijnt maar ten goede komt aan de Amsterdammers. Ontwikkelingen rond de energiecoöperaties zullen we als SP dan ook scherp en

43

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

nauwlettend blijven volgen. Blijven Pondera en Eneco een rol spelen na het aanwijzen van de zoekgebieden? Hoe zit het met de openbare aanbesteding. Graag een reflectie van de wethouder daarop. Als het om de SP gaat en dan heb ik het nog niet over de vogels gehad vanwege mijn spreektijd, de energietransitie zal klimaatrechtvaardig of zal niet zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Lammeren. De heer VAN LAMMEREN: Het zal iets langer zijn dan een minuut maar u moet mij zeker stoppen als de tijd op is. Ik ga hierna niets meer zeggen in de raad, ook mijn fractie niet. De RES. De Partij voor de Dieren is zeker niet tegen windmolens. Dat is een valse voorstelling van zaken, maar wij maken ons wel druk om het groen, om de biodiversiteit, de ecologie en de kwetsbare natuurgebieden en natuurlijk ook de bewoners van Amsterdam. Maar die hebben zich goed laten horen en ik denk ook heel vruchtbaar want we gaan naar de gezondheidseffecten kijken en dat is heel goed. Maar er moet mij een aantal zaken van het hart. De vorige keer bij de bespreking van de RES hebben wij een motie ingediend waarbij we willen kijken of de zwarte wiekmethode van toepassing is in Amsterdam. Unaniem door de coalitie weggestemd. Gewoon tegen.

Als dat is om de Partij voor de Dieren aan boord te krijgen voor windmolens in natuurgebieden, in het grootste watervogelbroedgebied van Noordwest-Europa hier vlak bij de Oranjesluis en we willen daar niet eens naar kijken, dan moet u niet gek staan te kijken als de Partij voor de Dieren niet zomaar achter die RES gaat staan. Ik ben blij dat bijna alle partijen zeggen, we moeten echt iets aan het klimaat doen maar de vraag is hoe we dat efficiënt gaan doen. Ik heb een technische vraag die echt wel uitmaakt. Uit de technische sessie blijkt dat we ongeveer twee miljoen zonnepanelen moeten gaan plaatsen om de huidige RES in te vullen. Volgens mij worden die berekend met een 300 Watt-piek terwijl er al gangbare van 350 en 400 zijn. Dat zou betekenen dat we er zouden zijn met de windmolens voor deze doelstelling van de RES, maar als we deze halen dan zijn we er nog lang niet en dat weet ik en dat zeg ik richting GroenLinks. Kan de wethouder daarover haar licht laten schijnen? Ja, we moeten wat doen aan de energietransitie maar wat we nu aan het doen zijn, is heel veel Amsterdammers boos maken en dat gaat niet helpen. Dan nog iets over de Oeigoeren. Ik heb er eerder vandaag al wat over gezegd. Zonnepanelen worden gemaakt in China. China is de fabriek van de wereld.

Of we nu meer of minder zonnepanelen gaan neerleggen, ik zou als Partij voor de Dieren op meer willen inzetten, dan is daar gewoon het polysilicon dat door slavenarbeid wordt gemaakt. Daarover is heel veel commotie. Er is niet zomaar een andere capaciteit. Hoe kijkt de wethouder daar tegenaan en wat kan Amsterdam doen om toch te kijken hoe we aan betere zonnepanelen komen dan uit dwang- en slavenarbeid? De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boomsma. De heer BOOMSMA: Instemmen met zeventien windturbines in Amsterdam is een grote en historische blunder. Het is het doordrammen van achterhaald beleid. Het is begrijpelijk dat men aanvankelijk bij het vaststellen van het klimaatakkoord koos voor deze strategie maar in middels is de technologie verder. Dit is achterhaald. Het hele betoog van de heer Groen heeft een grote zwakte. Hij kan allerlei effecten bagatelliseren maar feit is dat er overlast is en op zee is er ruimte. Daar wonen geen mensen. Het waait er harder. Je kunt er meer stroom opwekken. Er is absoluut ruimte. Windmolens in Amsterdam zorgen voor maximale hinder met minimale opbrengst. Je tast het landschap aan, je maakt de stad voor heel veel mensen veel minder leefbaar. En waarom? Als je zegt dat er geen ruimte is

44

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

op zee, dan hebben mensen zich of niet goed verdiept in de feiten of ze hebben andere belangen. Kijk gewoon naar de feiten. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft al gezegd, maximaal 60 gigawatt is mogelijk. Dat is meer dan de volledige elektriciteitsbehoefte van heel Nederland. Ook op korte termijn is er voldoende ruimte. In de bestaande zoekgebieden is al vijf tot zes gigawatt mogelijk en met nieuwe zoekgebieden kom je nog tot 25 gigawatt. Het is er gewoon. Niemand heeft die conclusies met argumenten kunnen weerleggen. De heer Groen en anderen zeggen gewoon, oh, ze moeten gewoon overal. Dat is geen argument. Amsterdam is gewoon niet geschikt voor deze grote machines. Dat is geen klimaatopportunisme, dat is voortschrijdend inzicht. Het doordrammen van achterhaald beleid is wat we niet moeten doen. Tegenstanders worden dan wel vergeleken met Don Quichot die ten strijde trok tegen windmolens in La Mancha. Maar nee, Don Quichot, dat is de heer Groen, dat is de heer Van Dantzig, dat is mevrouw Heinhuis. Don Quichot was iemand die gek was en die dingen niet goed zag omdat hij zo graag een ridder wilde zijn, een dolende ridder die opkwam voor de rechtvaardigheid dat hij de dingen niet meer goed zag. Dat is wat hem dreef en daardoor kon hij niet meer begrijpen wat er daadwerkelijk om hem heen gebeurde. Iedereen in zijn omgeving was daarvan het slachtoffer.

Dan is het een gotspe, echt een gotspe dat de heer Groen hier gaat zeggen dat wij tegenstanders dan het draagvlak ondermijnen terwijl hij zelf geen goede argumenten heeft. Het doordrammen van dit beleid, dat is wat het draagvlak ondermijnd, zeg ik tegen de heer Groen. We moeten nu een pas op de plaats maken. Dat zou verstandig zijn. Ik vind ook dat de landelijke politiek moet ingrijpen en moet komen met een moratorium voor verdere wind op land. Een deel van de doelstelling is al behaald en er zijn nu gewoon betere oplossingen. Maar goed, als dat dan nog wordt betwist, dan zeg ik ook en dat is ook een van mijn moties, laten we in gesprek gaan, laten we een werkgroep oprichten, laten we verschillende mensen van verschillende kanten bij elkaar brengen en laten we daarover nog eens heel goed nadenken wat nu precies de feiten zijn. Feiten, daarover moeten we het hebben en niet over mythes. (De heer GROEN: Waartoe de heer Boomsma oproept, dat hebben we twee weken geleden gedaan: een technische sessie met allemaal experts die de feiten voor ons precies op een rijtje zetten en die klip en klaar zeiden, ja, er is heel veel ruimte op zee en die hebben we nodig en dan is wind op land nog steeds nodig. Daar was de heer Boomsma bij. Hij weerspreekt de feiten gewoon.) Pertinente onzin. Het is ongekend dat de heer Groen maar blijft doordrammen met deze volslagen onzin zonder argumenten.

Hij kan verwijzen naar een technische sessie waar dat overigens helemaal niet op die manier werd gezegd. Maar ik verwijs hem naar al die rapporten, naar het Planbureau voor de Leefomgeving en naar de Noordzee. Welk percentage van de Noordzee denkt de heer Groen dan dat nu in beslag wordt genomen door windturbines? Hij weet het niet maar ik kan u verzekeren dat het een heel laag percentage is. Zelfs bij die 60 gigawatt, dus het maximale, drie keer zo veel elektriciteit als Nederland nu gebruikt, dan nog heb je maar twaalf procent van de Noordzee in beslag genomen. Dus er is absoluut gewoon ruimte. (De heer N.T. BAKKER: Ik vind het nu toch echt wel een heel problematisch betoog want het is allemaal prachtig wat de heer Boomsma hier zegt, maar hij gedraagt zich precies zoals in het verhaal van Don Quichot als een Sancho Panza. Dat is de meest problematische figuur van heel Don Quichot. Dat weten we allemaal. Dat is de persoon die telkens achter Don Quichot aanloopt en zegt ho, ho, ho op een soort neurotische

45

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

manier maar die zelf echt helemaal geen verhaal heeft. Ik daag de heer Boomsma dan ook uit om eens een keer beter het boek van Don Quichot de la Mancha te lezen en te weten wat nu werkelijk die windturbines zijn. Wat gebeurt daar nu eigenlijk? Als we dat eens gaan bekijken, mag ik dan aan u de vraag stellen wat die windmolens zijn, wie Don Quichot daadwerkelijk is en wie Sancho Panza werkelijk is? Uw analyse klopt van geen kant.) Het is natuurlijk gevaarlijk om dit soort stijlfiguren te maken. Ik heb Don Quichot zeer goed gelezen en volgens mij gedraagt de heer Bakker zich nu als de struikrover Rocko Quilar in dat boek. Zoek het maar op, ga het maar nalezen. Zijn eigen betoog slaat immers helemaal nergens op. Ik kom met argumenten dat er betere alternatieven zijn. Die windturbines kunnen op zee en ze moeten dus ook op zee. Daarom pleit ik hier voor een moratorium voor verdere wind op land. We moeten deze dingen niet in Amsterdam neerzetten. Ik weet dat de heer Bakker uiteindelijk ook bij het kruisje gaat tekenen en dat de coalitie dit toch gaat doordrammen. Daarom heb ik nog een heel stel moties om de schade zo veel mogelijk te beperken en ik hoop op uw steun. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Kreuger voor een punt van orde.

De heer KREUGER: Er is natuurlijk een beetje een vervelende situatie ontstaan nu de heer Bakker waarschijnlijk al een minuut in de min staat qua spreektijd. Misschien is het eerlijk als de rest er ook een minuutje bij krijgt. De VOORZITTER: Nou, er zijn enkele fracties die in het rood staan. We gaan dat nu niet voor iedereen bijplussen. Laten we het zo zeggen, de voorzitter heeft het oogpunt van de verdelende rechtvaardigheid altijd goed in het oog. De heer KREUGER: Sorry, maar daaraan heb ik morgen niet zo veel als ik morgen in het rood loop. Ik heb nu spreektijd nodig; ik heb nu een minuut nodig. De VOORZITTER: Ik ga zo even kijken wat de stand van zaken is. Ik neem het heel even in beraad. Uw punt is gehoord. Ik zou graag eerst even willen doorgaan met de volgende spreker. Dan schorsen we daarna even voor een hele korte pauze. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Timman. Mevrouw TIMMAN: Gisteravond heb ik met mijn collega’s naar de vierde inspraakavond mogen luisteren met honderd insprekers. Het waren er eigenlijk nog meer maar we hebben een cap gezet op honderd. Vandaag heb ik de film gekeken van Corina Stins en partners, een film die ons is toegestuurd door bewoners. Die duurt vijftien minuten. Het is een mooi, indringend maar ook kwetsbaar portret van bewoners van Amsterdam die zich ongelooflijke zorgen maken over hun leefomgeving.

Het laat zien dat ze heel veel vreugde beleven aan volkstuinen om maar eens wat te zeggen. Dat komt er mooi in voor. Ze wandelen in de natuur en er is ook een soort van boswachter die praat over de biodiversiteit, over vogels, over de vogelvereniging in Zuidoost maar de film laat ook heel erg zien dat die mensen zich zorgen maken. Als ik het heb over zorgen, dan gaat het ook over moeten verhuizen, dat de kinderen naar een andere school zullen moeten, zorgen waarvan ik denk, dat zijn niet eens meer zorgen maar dat is pure angst. Ik denk dat we dat moeten adresseren, die angst, omdat die waarschijnlijk op sommige momenten reëel is

46

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

maar op sommige momenten ook niet. Ik denk dat we met feiten daar een bepaalde consensus moeten bereiken. Wat is reëel, wat kan men verwachten en wat is echt overdreven? Daarom hebben we een Health Impact Assessment oftewel een Amsterdamse gezondheidstoets. Wij zijn daar enthousiast over maar ik zie alleen dat de angst ook over die Health Impact Assessment overslaat dat die niet onafhankelijk zou worden uitgevoerd. Dus daarom graag van de wethouder een aantal toezeggingen. Ze overlappen een beetje de vragen van de heer Bakker. Het gaat erover dat die commissie onafhankelijk is en dat betekent dat niet alleen de GGD daarin zal plaatsnemen maar een breder palet aan experts en medici, interdisciplinair maar ook van verschillende instituten om de onafhankelijkheid te waarborgen. Dat is de eerste. Graag een toezegging daarop. En de tweede is dat we de experts uit de expertmeeting die deze raad heeft georganiseerd en waarbij JA21 ook betrokken was, graag betrokken zouden zien bij die GIA en ook dat hun inbreng wordt meegenomen in de adviezen. Dus dat zijn twee toezeggingen waarvan ik denk dat die belangrijk zijn om de angst weer een beetje te adresseren en daarin ook onderscheid te maken in wat terecht is en wat onterecht. Verder heb ik me niet goed ingelezen in Don Quichot dus die hele discussie is een beetje aan mij voorbij gegaan.

Ik heb ook geen ballen in mijn broek waaraan de heer Kreuger refereerde dat je er met ballen wel zou komen etc. Ik ga ook niet verplassen over de doelstellingen en ambitie. Wij zitten hier niet principieel in. We willen gewoon kijken wat kan zonder dat we daarmee onze Amsterdammers schaden in onze gezondheid. Tot zover. De VOORZITTER: Dan zouden we even gaan schorsen voor een korte pauze. Het is inmiddels 22.20 uur. We gaan over vijf minuten verder met de volgende spreker.

De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Khan. De heer KHAN: De fractie van DENK heeft in de afgelopen raadscommissies duidelijk gemaakt hoe zij hierin staat. Het is simpel, geen draagvlak, geen windturbines. Daarom wil ik het gelijk hebben over onze moties. Ten eerste wil ik het punt oppakken van de afgelopen raadscommissie en dat ging over een representatieve afspiegeling. De VOORZITTER: Mijnheer Khan, wij zien u niet. Is het een idee dat u de camera aanzet? De heer KHAN: Nog steeds niet? De VOORZITTER: Is het misschien een idee dat u even opnieuw inlogt en dat wij doorgaan met de volgende spreker? Dan zien we u hopelijk zo weer terug. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw De Grave-Verkerk. Mevrouw DE GRAVE-VERKERK: Bij het vaststellen van de Regionale Energiestrategie richt ik mij namens de VVD-fractie eerst en vooral op het onderdeel Voorstellen zoekgebieden voor plaatsing van windmolens in Amsterdam. Dit wel

47

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

uitdrukkelijk in de bredere context van de keuzes die wij als gemeenteraad vandaag maken over hoe wij in de toekomst op een duurzame manier willen voorzien in energie voor bewoners en voor bedrijven in onze stad. Keuzes maken impliceert dat er ook wel wat te kiezen valt als het gaat om de energiebronnen. We hebben het natuurlijk de hele tijd over wind op land maar de andere warmtebronnen zijn eigenlijk een beetje ondergesneeuwd geraakt. Wind op zee valt strikt genomen natuurlijk buiten de Regionale Energie Strategie maar bij eensgezind optrekken zou hiervoor wel ruimte moeten zijn. Dat beluister ik toch heel stevig in deze raad. Dat geldt dan zeker voor het Noord-Hollandse. Dat zou nog eens een mooie politieke keuze zijn die denkbaar is en eensgezindheid zou opleveren. Mijn vraag aan het college is hoe het college hierover heeft nagedacht en de tweede vraag is, hoe denkt het college over de nodige eensgezindheid in deze stad maar ook in deze raad om deze gezamenlijke stap te maken. Ik begrijp natuurlijk wel dat vanuit een zekere dadendrang bepaalde fracties zeggen, die oppositie ondermijnt zo het draagvlak door zo tegen te spartelen, maar het is natuurlijk andersom. Je moet dit met elkaar lopen. Ik ben wel benieuwd naar de visie van het college hierop.

Persoonlijk ben ik nogal onder de indruk van de avonden en avonden insprekers die we hebben gehad met Amsterdamse inwoners met serieuze zorgen. Dus daar past geen bruut bestuur maar het streven naar eensgezindheid. Die heb je nodig bij dit soort ingrijpende beslissingen als het gaat om het plaatsen van enorme windturbines pal voor woonwijken. (De heer KREUGER: Waarom wil de VVD windmolens in de haven?) Het antwoord daarop is en ik zal er straks nog wat dieper op ingaan, dat ook de Amsterdamse VVD zich realiseert dat een bijdrage nodig is. Wij vinden dat die vooral moet worden gezocht in zonne-energie en wij hebben daarvoor concrete voorstellen ontwikkeld. Die zijn u ook bekend. Maar dat zou nog kunnen. Het is niet zozeer dat de VVD een windmolen in de haven wil, maar dat zou voor ons nog wel een optie vormen om nader te onderzoeken. Ik kom daar nog op terug. In dit opzicht van zoeken naar eensgezindheid waardeert de VVD-fractie het ook dat het college nu een soort tussenstap maakt door te zeggen, wij gaan voor de aan te wijzen zoekgebieden een gezondheidseffectinschatting maken. Dat is wat mijn fractie betreft hier niet de oplossing. Wij hebben grote bezwaren tegen een parallelproces van zoekgebied aanwijzen en de gezondheidsimpact onderzoeken.

De bezwaren daartegen zijn vooral inhoudelijk omdat wij denken dat een dergelijke effectschatting een ontoereikend instrument is om de discrepantie die er is, de SP refereerde daar ook al aan, tussen de RIVM-onderzoeken en de medici en nota bene de herhaalde brandbrief aan de raad hebben voorgelegd. Die impact moet niet worden geschat maar die moet wetenschappelijk worden onderbouwd en dat moeten wij aan de voorkant doen voordat we besluiten waar eventueel windmolens kunnen worden geplaatst. We kunnen als raad geen besluiten nemen op basis van schattingen en dan ook nog proberen daarin te wegen wat nu een onaanvaardbaar risico is. Hoe moet je dat meten? Ik vroeg GroenLinks al, gaan we hiervoor punten geven of zo en laten we dat doen door vakdeskundigen en the popular vote, maar daar kom je niet op uit. Althans, het leidt tot de keuze voor een merkwaardig liedje met de naam sit ie en ‘k hoor nie wat eigenlijk betekent, hou je kop. Zit mooi en wees stil. Zo moeten wij als raad niet met elkaar omgaan. We moeten verstandige afwegingen maken en ik begrijp uit de bijdrage van D66 dat deze fractie daarvoor te porren is. Ik hoor mevrouw Timman zeggen, wij willen geen principiële discussie voeren maar een praktische. Daar is de VVD-fractie ook voor. Wij willen onszelf niet in de tombula storten en ik weet heel zeker dat D66 dat ook niet wil.

Wij willen eensgezindheid en wij willen de maatschappij meekrijgen in de afwegingen die moeten worden gemaakt. Dat zijn de inhoudelijke bezwaren.

48

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Maar er is ook nog een groot procedureel bezwaar. Deze voorgelegde methode, deze tussenstap, laat de inwoners die het aangaat, nog jarenlang in onzekerheid over wat er bij hen pal voor de deur gaat gebeuren. Dan weten we nog niet eens zeker of dat proces goed gaat lopen als de Omgevingswet toch spoedig wordt ingevoerd. (Mevrouw HEINHUIS: Mevrouw De Grave zegt zelf net ook terecht dat we nu niet besluiten over het plaatsen van windmolens. We kijken alleen naar de zoekgebieden. Is zij het met de PvdA eens dat je beter onderzoek kunt doen naar de mogelijke impact voor bewoners als je specifiek weet over welke locatie dat gaat en dat we juist daarom nu eerst de zoekgebieden moeten vaststellen zodat we daarna recht kunnen doen aan die zorgen die er leven bij bewoners?) Nee, dat is de VVD-fractie niet met de PvdA en met GroenLinks eens. Wij vinden het eigenlijk onzinnig. Er is op wetenschappelijk niveau onder medische experts discussie over wat je nu precies moet meenemen, de hoogte van de turbines? Je moet vooral en dat is nog niet ter sprake gebracht, de impact van slagschaduw op nachtrust meewegen. Dat zijn allemaal dingen die nog helemaal niet ter sprake zijn gekomen. Dus je moet eerst de onderzoeken doen, eerst het huiswerk goed doen en dan eventueel zoekgebieden gaan vaststellen. Maar de VVD-fractie vindt ook dat Amsterdam niet per se een extra stapje hoeft te zetten.

Ik hoor toch tussen de regels door dat Amsterdam meer doet dan strikt genomen nodig zou zijn op dit punt. Waarom zou je dat doen als je de gezondheid van inwoners in gevaar kunt gaan brengen? Procedureel wil ik toch betogen dat de mensen die het betreft, die in de nu voorliggende zoekgebieden hun woningen hebben, nog jarenlang in onzekerheid verkeren over hoe hun leven eruit gaat zien, of die turbine er nu wel of niet komt en of ze moeten verhuizen of niet, of ze ergens anders een andere baan zullen nemen, of er een kindje kan komen of beter niet totdat ze zeker weten dat er niet dag en nacht een windmolen naast het wiegje staat te klapwieken. Deze procedure duurt te lang. Ik wil betogen dat je eerst de onderzoeken moet doen en dan verder moet praten over waar eventueel windmolens kunnen komen. (Mevrouw HEINHUIS: Het is niet helemaal terecht wat mevrouw De Grave hier zegt want het gaat er juist om dat er per locatie groot verschil kan zijn over de mogelijke impact op de leefomgeving. Juist daarom moeten we eerst weten over welke locaties we het hebben alvorens te kunnen praten over de zorgen en gezondheidsrisico’s die erbij horen. Ik ben ook benieuwd wat mevrouw De Grave vindt van de reflectiefase zoals die nu is voorgesteld om die extra in te bouwen.

Dat is een extra stap die niet in het RESproces zat en die ook niet elders in Nederland wordt ingevoerd maar waarmee we hier in Amsterdam juist proberen recht te doen aan de zorgen die er leven. Wat vindt zij daarvan?) Iedere stap die getuigt van enig gezond verstand is natuurlijk welkom in dit opzicht. Dan is iedere tussenstap er een waarvan mijn fractie zegt, dat is dan beter dan niets. Het hoofdbezwaar dat wij hebben, dat betoogde ik zo-even ook, dat is dat mensen veel te lang in onzekerheid verkeren over iets waar je zonder te claimen medische inzichten te hebben aan deze zijde - dat hebben we allemaal niet als raadsleden, wij zijn leken en we werken eerder met meningen of inzichten of ideologische principes dan met echte medische expertise – maar wat we allemaal wel een beetje kunnen aanvoelen. En zeker als je turbines met deze hoogte zo dicht bij woonhuizen gaat plaatsen, dan is niet alleen het geluid maar ook de slagschaduw per definitie een ongezonde aangelegenheid. Je moet dat niet willen en je hoeft het ook niet te willen omdat er alternatieven zijn. Niemand dwingt Amsterdam nu te kiezen voor ook nog eens extra windenergie opgewekt in eigen stad toe te voegen en de weegschaal valt dan ook uit naar duidelijkheid nu. Wij zouden kunnen leven met het

49

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

aanwijzen van het havengebied als plek waar nader wordt onderzocht of plaatsing van de windmolens mogelijk is. Nu, dat is een stap die misschien ook mevrouw Heinhuis zou aanstaan. Dan moet je nog steeds goed kijken of dat wel kan. Een keer geplaatst, dat is een zorg die hier ook moet worden uitgesproken, krijg je zo’n windturbine nooit meer weg. Die staat daar voor altijd. Wij willen duidelijkheid nu voor de inwoners; wij willen rust voor de inwoners van de andere voorgestelde zoekgebieden zodat zij hun plannen kunnen maken en hun leven weer kunnen oppakken. Het derde punt dat ik onder de aandacht wil brengen en ik ben ook benieuwd hoe het college daar tegenover staat, is betrek de buurgemeenten. De VVD verzoekt het college uitdrukkelijk om aan de slag te gaan om te werken aan een goede werkrelatie met de buurgemeenten en met de regio. Dit is natuurlijk in abstracte zin in lijn met eerder door het college zelf uitgesproken wensen hiertoe maar juist dit onderwerp, Regionale Energie Strategie, dat vraagt hierom. Er ligt een grote maatschappelijke opdracht in het NoordHollandse en de nood aan eensgezindheid is hoog. Daarom dien ik een motie in die ziet op het betrekken van de buurgemeenten door het college.

(De heer KREUGER: De VVD is voor een betaalbare energietransitie maar tegelijkertijd wil ze windmolens in de haven zetten terwijl ze weet dat er op zee ruimte is en dat er daar per euro meer CO2 kan worden bespaard. Dus wat is de VVD in hemelsnaam aan het doen?) Ik zie niet veel heil in dit opzicht. Ik begon mijn betoog met te zeggen dat een mooie politieke keuze zou zijn in eensgezindheid in het Noord-Hollandse op te trekken om te kijken of niet heel veel kan worden gedaan op het gebied van wind op zee waardoor wij in Amsterdam worden gered uit deze discussie die onszelf heel veel energie kost en waarmee we niets opschieten en die de gezondheid van onze inwoners en hun plezierige manier van leven in gevaar brengt. (De heer KREUGER: Maar dan moet de inzet toch zijn dat ze ook niet in de haven komen? Dat stemt de VVD tot op heden de hele tijd weg. Dus ze willen daar wel windturbines. Waarom wil de VVD dat als we een betaalbare energietransitie willen?) Het uitgangspunt is niet zo zeer dat de VVD dat graag wil maar dat de VVD in het hele palet aan instrumenten dat je bij de eigen Regionale Energie Strategie toepast naast veel aandacht voor zonnepanelen - wat we toejuichen, waar we achter staan – best zo’n stap willen zetten omdat onze inschatting is dat het daar wel kan.

Maar ook daar zal onderzoek nodig zijn naar de gezondheidseffecten en dat onderzoek moet je natuurlijk aan de voorkant doen. De VOORZITTER geeft wederom het woord aan de heer Khan. De heer KHAN: Waar was ik gebleven? Ik heb vier moties. Dit eerste punt heb ik al eerder ter sprake gebracht in de afgelopen raadscommissie. Dat ging over representatieve afspiegeling onderweg naar RES 2.0. Bij de raadscommissie stelde ik een minimale opkomst voor maar dat is om uitvoerbare redenen niet haalbaar. Ik wil het daarom omdraaien. Het college moet zelf onderbouwen of ze per buurt een representatieve afspiegeling heeft gerealiseerd. Ik denk dat we op deze wijze als raad wel grip kunnen krijgen op een representatief participatietraject en dat we tegelijkertijd de opdracht aan het college kunnen meegeven om hier scherper op te zijn. Ten tweede krijgen wij mail van burgers uit Durgerdammerdijk dat de afstand van windturbines tot de woonmolen nog steeds niet goed zijn gemeten. Aangezien dit gaat om

50

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

hun gezondheid vind ik dat de metingen van de afstanden boven alle twijfel verheven moeten zijn. Dus het verzoek dit nogmaals te meten. Ten slotte hangen de derde en vierde motie nauw samen met de uitkomst van dit debat. De eerste is om de RES uit te stellen tot oktober. De reden daarvoor is dat tegen die tijd inhoudelijk onderzoek zal verschijnen over de gezondheidsgevolgen van de windturbines. En met de tweede motie houden we de huidige zoekgebieden aan maar leggen we tegelijkertijd vast dat de aanwijzing kan worden ingetrokken indien de resultaten van het onderzoek daartoe oproepen. Tot slot twee punten die door eerdere collega’s ook zijn gemaakt. De eerste ging over de inkoop van zonnepanelen uit Xinjiang. Ook wij maken ons daar zorgen over en die heb ik ook geuit de afgelopen raadscommissie. Ik wil graag van de wethouder horen of zij ons op de hoogte kan houden. De minister gaf aan hiernaar nog verder onderzoek te doen. Als 100 procent kan worden vastgesteld dat er inderdaad sprake is van bloedzonnepanelen, of we daarvan op de hoogte kunnen worden gehouden. Wij roepen op tot een goede samenwerking met buurgemeenten. Dat heb ik ook eerder al ter sprake gebracht. In die zin zullen wij de motie van de VVD hieromtrent steunen. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Veldhuyzen.

De heer VELDHUYZEN: Sinds de fractie van BIJ1 drie jaar geleden deze raad betrad, is er volgens mij geen onderwerp geweest dat zo veel stof heeft doen opwaaien en waarover zo veel te doen is geweest. Mijn mailbox is ontploft van mensen die voorstander zijn van windturbines, van mensen die tegenstander zijn van windturbines. Ik wil eigenlijk tegen iedereen die meeluistert en die geen reactie van mij heeft gehad, mijn oprechte excuses. Het is zeker geen desinteresse dat ik niet op iedereen heb gereageerd, maar ik kwam er simpelweg niet aan toe op die enorme hoeveelheid aan mailtjes en ook door tijdelijke onderbezetting allemaal op te reageren. Ik hoop dat met deze bijdrage duidelijk is wat de positie van BIJ1 is in dit debat. Allereerst wat context. We leven in een wereld waarin het welzijn van de mens, dieren of de planeet bijzaak is. Of er wel of niet actie wordt ondernomen, wordt meestal niet door het welzijn van mens, dier of de planeet bepaald, maar op basis van de vraag hoe winstgevend iets is voor bijvoorbeeld producenten of financiers. Het klimaatakkoord, ook internationaal, getuigt niet van de urgentie die daadwerkelijk nodig is om verdere vernietiging van het klimaat te voorkomen en die klimaatakkoorden zijn te veel doorspekt met het kapitalistische denken dat juist ten grondslag ligt van deze klimaatcrisis.

De drang naar winstmaximalisatie en economische groei die alle andere belangen verdrukt, die ligt aan de basis van het toenemende wantrouwen in de politiek. De hoofdrolspeler achter deze kapitalistische ideologie in Nederland dat is natuurlijk de VVD. Na tien jaar VVD aan de macht is de landelijke overheid dan ook een bijzonder slechte partner als het gaat om klimaatrechtvaardigheid. Het is ook dankzij rijkssubsidies dat we bijvoorbeeld opgescheept zitten met biomassacentrales en er had simpelweg veel eerder moeten worden gekozen voor het inzetten op echt goede oplossingen. Een van de gevolgen van het falen van de politiek om in te grijpen is de zeer reële kans dat de zesde uitroeiingsgolf waarin we zitten, keihard gaat doorzetten. In andere woorden: door het handelen van de mens sterven er gevaarlijk veel diersoorten uit. We moeten nu dus ingrijpen en niet morgen. Niet alleen in solidariteit met andere diersoorten maar ook in solidariteit met het mondiale zuiden dat nu al keihard wordt geraakt door de gevolgen van de klimaatchaos. En natuurlijk kan Amsterdam dit probleem niet in haar eentje oplossen maar we moeten wel doen wat we kunnen. Als de vraag wordt gesteld van zon en wind, dan zegt BIJ1 dat het geen kwestie is

51

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

van of of maar dat het een kwestie is van en en. Het staat hier buiten kijf dat de komst van windturbines nooit ten koste mag gaan van de gezondheid van Amsterdammers. In dit kader hebben wij eerder moties gesteund die vroegen om onderzoek hiernaar en om deze reden dient BIJ1 vandaag zelf een motie in om de aanbeveling van de WHO van maximaal 45 dB overdag en 40 dB ’s nachts te hanteren. Wellicht dat de wethouder daarover nog wat heeft te zeggen want wij staan zeker open voor discussie daarover. Deze norm wordt ook bevestigd in het RIVM-rapport van 12 mei en eigenlijk zeggen wij gewoon, je moet geen risico’s willen nemen met de gezondheid van Amsterdammers en voorkomen is beter dan genezen. Wat vooral heel belangrijk is voor Amsterdam, voor Nederland en voor de wereld in z’n geheel is dat we inzetten op verbruiksvermindering. Des te minder energie we verbruiken, des te minder windmolens er nodig zijn. Afsluitend nog drie punten. Ten eerste verzoekt BIJ1 het stadsbestuur zich te richten op 100 procent coöperatief eigendom en beheer van zon- en windenergie. Graag een reactie hierop. Ten tweede hoor ik nog graag een reflectie van het college op het hele participatieproces rondom de RES en ten derde ben ik ook heel erg benieuwd hoe het nu komt dat er al bepaalde zoekgebieden zijn geschrapt voordat er onderzoek was gedaan.

Dat is voor mij nu even onduidelijk en dat is toch wel belangrijk voor deze discussie. Dat was het. De VOORZITTER: Dan zijn wij hiermee aan het einde gekomen van de eerste termijn van de zijde van de raad en dan zou ik nu wethouder Van Doorninck het woord willen geven. Er zijn een paar vragen gesteld maar er zijn vooral heel veel moties en amendementen ingediend. Uiteraard kan de wethouder beginnen met een korte inleiding, maar ik denk dat het al behoorlijk veel tijd gaat kosten om alle moties en amendementen van een preadvies te voorzien. Ik wens u daarmee veel succes. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck. Wethouder VAN DOORNINCK: Dank aan de hele raad voor het wederom uitgebreid bespreken van dit dossier want dat verdient dit dossier. Dat verdient de klimaatcrisis maar dat verdienen ook alle Amsterdammers die zich zorgen maken. Volgens mij zijn dat twee verantwoordelijkheden die wij als stad en dus ook als stadsbestuur samen dragen: de klimaatcrisis en de zorgen van Amsterdammers. Dat moeten we bij elkaar brengen. Vandaag is een historische dag en dat is niet omdat we het vandaag over de RES hebben. Daarover hebben we het al wel vaker gehad en daarover gaan we het ook nog vaker hebben. Maar vandaag heeft de rechter Shell verteld dat zij binnen tien jaar 45 procent reductie CO2 moet behalen. Dat is enorm.

Dat geeft denk ik aan als voor de tweede keer door de rechter een uitspraak in het klimaat wordt gedaan, hoe ongelooflijk urgent onze problematiek is en hoe ongelooflijk hard we met z’n allen aan de slag moeten om dit te doen. Als Shell stopt met CO2 uitstoten, dan betekent dat dat er veel minder fossiele brandstoffen in omloop zijn en dat betekent dat wij allemaal de noodzaak hebben om zo snel mogelijk duurzaam te gaan produceren. Dat geldt voor ons allemaal. De klimaatcrisis, het is denk ik al vaak gezegd maar we moeten het blijven herhalen, als mensen de noodzaak van iets niet inzien, dan wordt het moeilijk om de nutdiscussie te voeren. Die noodzaak om echt te gaan kijken wat we allemaal kunnen gaan doen, die is enorm. De klimaatcrisis is verwoestend en de heer Veldhuyzen verwees er al naar. Die heeft niet alleen een enorme impact op Amsterdam, op de biodiversiteit van Amsterdam, misschien de hoge zeespiegel die heeft zeker ook een verwoestend effect op andere plaatsen in deze wereld

52

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

waar het misschien nog veel erger is en waar mensen veel minder in staat zullen zijn om zichzelf te beschermen tegen die oprukkende zee. Dat is ook een verantwoordelijkheid die we als stad ook dragen. Dus die verantwoordelijkheid voor een klimaatverandering aanpakken en alles te doen wat we kunnen doen, die voelen wij als stadsbestuur heel sterk. Daarin hebben we niet de luxepositie dat we alleen maar de maatregelen nemen die het gemakkelijkst zijn om te nemen. Dat geeft ons ook de verantwoordelijkheid om ook de moeilijkere maatregelen te nemen. Maar dat ontslaat ons op geen enkele manier van de verantwoordelijkheid om die zwaardere maatregelen, die moeilijke maatregelen wél heel goed af te wegen en daarbij echt te kijken naar de zorgen van Amsterdammers. Die zijn groot. Het was mevrouw Timman die eraan refereerde dat die zorgen bijna in angst zijn omgeslagen. Ik zie het ook echt als een taak van het stadsbestuur en in de komende fase die we ingaan, de reflectiefase, dat we daar rust in brengen. Mevrouw Timman gaf ook aan dat in sommige gevallen die angst waarschijnlijk niet terecht is en wordt het een cumulatie van zorgen en angst wat we ook moeten doorbreken zodat we weer een rustig gesprek met elkaar kunnen gaan voeren. Dat is waarom het college die reflectiefase heeft bedacht eigenlijk naar aanleiding van de verschillende moties in de raad de vorige keer.

We hebben natuurlijk deze discussie vaak gevoerd. En die reflectiefase is door de raad aangedragen. Het afwegingskader is door de raad aangedragen. Ik ben er heel erg trots op dat we dat doen. We zijn het enige RES-gebied dat zegt, ja, wij volgen het klimaatakkoord; ja, wij volgen de lijn die door de regering is uitgezet maar wij hebben even een moment nodig om van debat, van extreme discussie weer naar dialoog te komen met elkaar, met de bewoners van Amsterdam en ervoor te zorgen dat zorgen worden geadresseerd en dat we angst kunnen wegnemen. Een windmolen is niet volksvijand nummer 1; een windmolen is een prachtige manier om energie op te wekken maar een windmolen heeft ook nadelen zoals geluid, slagschaduw en dat zullen we goed moeten meewegen. Daarom komt dat afwegingskader er en daarom komt die gezondheidstoets er die we ook gaan doen zodat we op een goede manier ervoor kunnen zorgen dat de maatregelen die we nemen niet erger zijn dan de kwaal maar meedoen aan het tegengaan van klimaatverandering waarbij we ondertussen geen onaanvaardbare risico’s voor de gezondheid van Amsterdammers bewerkstelligen en ook geen onaanvaardbare risico’s op de natuur. Die beide verantwoordelijkheden voelen ik en ook dit college heel erg sterk en daarvoor zullen we ons blijven inzetten. Deze discussie is nog lang niet afgelopen.

En dan zeg ik tegen mevrouw De Grave die zegt, haal nu de onzekerheid weg en stel geen zoekgebieden vast, maar dan blijft die onzekerheid want wellicht dat het op een gegeven moment weer terugkomt en iets toch een zoekgebied komt. Dus de verschillende raadsleden die zeggen, laten we het nu wel vaststellen want dan kunnen we ten minste dat gesprek per zoekgebied aan en dan kunnen we echt gaan kijken wat het hier betekent. Dat lijkt me heel belangrijk want dan kun je ook veel scherper en duidelijker op die verschillende zorgen van Amsterdammers ingaan. Dit was mijn inleidende verhaal en dan wil ik even een paar puntjes toelichten waarover specifiek vragen zijn gesteld en dan ga ik naar de moties. Mevrouw Van Soest had eigenlijk twee vragen en die gingen over de onafhankelijkheid van Pondera. Pondera heeft hier gewoon een aanbesteding gehaald en op die manier hebben we natuurlijk zonder dat we daarin een voorkeur hadden, voor dit bureau gekozen. Er moet mij wel even iets van het hart. Mevrouw Van Soest had het over schimmige deals terwijl ze sprak over windcoöperaties en dat vind ik lastig. Dat u oud-politici daarbij noemt, dat is uw keuze maar de windcoöperatie bestaat natuurlijk uit honderden leden, uit honderden Amsterdammers die zich al jaren voor met name liefdewerk oud papier inzetten voor heel veel zonnepanelen op de daken van Amsterdam.

Dat doet ze omdat ze gelooft in de energietransitie. Ik vind het best lastig dat deze mensen op deze manier

53

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

worden weggezet. Dat vind ik echt vervelend want dit zijn mensen die zich enorm inzetten voor die energietransitie juist met en voor Amsterdammers. Dan had mevrouw Van Soest nog een opmerking over de positie van de stadsdeelcommissies dat die niet betrokken zijn maar in de adviesaanvraag die bij de concept-RES lag, zijn van alle stadsdelen zowel van het Dagelijks Bestuur als van de commissies adviezen ontvangen en die zijn ook geadresseerd in de Nota van Beantwoording die wij een paar maanden geleden in deze raad hebben besproken. Dat betekent niet dat dat alles is. We gaan uitgebreid in die hele reflectiefase en ook in de tijd daarna met de stadsdelen – die zijn uitermate belangrijk – en de stadsdeelbestuurders hebben daarin een grote rol gespeeld bijvoorbeeld in de informatieavonden waarbij ze allemaal aanwezig waren maar ze zullen zeker in de komende tijd een hele belangrijke rol gaan spelen. De heer Kreuger had een specifieke vraag over of planschade heeft meegespeeld in de afweging van de concept-RES naar de RES 1.0. Nee, dat is niet het geval. Bij van de concept-RES naar RES 1.0 is de afweging geweest volgens de kaders die we hadden afgesproken, die het rijk had voorgesteld. Dat gaat om inpassing qua natuur en ruimtelijke ordening. Dat gaat over het net dat het aankan, hoeveel het opbrengt en over het bestuurlijk en maatschappelijke draagvlak.