20210521 VrAA Voortgangsbrief maatregelen COVID-19 - 21 mei 2021

Aan de colleges van B&W

Datum: Betreft: Kenmerk: Bijlagen:

21 mei 2021 Voortgangsbrief aanpak COVID-19 Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland DIV2021/230 Geacht college, Iedere twee weken informeer ik u over de voortgang van de aanpak van Covid-19 in onze veiligheidsregio. In verband met het voorjaarsreces verschijnt deze brief iets later. Daarnaast wordt de frequentie van de voortgangsbrieven afgestemd op de stappen in het openingsplan van het kabinet: vanaf nu zal de voortgangsbrief één keer in drie weken verschijnen. In de voortgangsbrieven zal ik steeds: 1. een stand van zaken geven met betrekking tot de risico-inschaling van onze veiligheidsregio; 2. een stand van zaken geven van de verschillende relevante indicatoren; 3. een update geven over de uitvoering van de maatregelen. 1. Risico-inschaling van onze veiligheidsregio Op dit moment zijn er binnen de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland gemiddeld 166 Covid-19 meldingen per 100.000 inwoners, een forse afname (42%) in de afgelopen week. Ook landelijk zagen we afgelopen week een forse daling in aantal meldingen ten opzichte van de week ervoor. Het aantal ziekenhuisopnames in de afgelopen week was omgerekend 59,8 per 1 miljoen inwoners. De veiligheidsregio is daarmee op het landelijke coronadashboard ingeschaald als ‘Zeer ernstig’.

De landelijk vastgestelde drempel voor dit risiconiveau is meer dan 250 Covid-19 meldingen per 100.000 inwoners of meer dan 27 Covid-gerelateerde ziekenhuisopnames (inclusief intensive care) per 1 miljoen inwoners per week. 2. Stand van zaken van de verschillende relevante indicatoren We rapporteren over de stand van zaken in onze veiligheidsregio op basis van:  het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames op het medisch dashboard;  het functioneren van het testen en traceren en bron- en contactonderzoek;  de stand van zaken van het vaccinatieprogramma;



de druk op de zorginstellingen.

In deze paragraaf geven we een beschrijving van de ontwikkeling van deze en enkele andere relevante indicatoren. Besmettingen In onderstaande figuur ziet u het aantal besmettingen per dag in onze veiligheidsregio sinds juni 2020. De zwarte lijn geeft het gewogen gemiddelde weer over de laatste 7 dagen.

De daling van het aantal nieuwe besmettingen afgelopen week was te zien in alle gemeenten binnen de Veiligheidsregio.

Ook binnen Amsterdam is een daling van het aantal nieuwe besmettingen te zien in alle stadsdelen.

De afname van het aantal meldingen is terug te zien in alle leeftijdsgroepen. Het grootste aantal meldingen vinden we nog steeds onder 19 tot 30-jarigen. Het aantal meldingen in de groep 70plussers blijft zeer laag, en neemt ook significant af onder 60- tot 70-jarigen, wat in lijn is met het toenemende aantal gevaccineerde mensen in deze leeftijdsgroep.

Koningsdag In week 18 was een sterke stijging te zien in het aantal besmettingen binnen de groep 19 tot 30 jaar. Hoogstwaarschijnlijk hebben de feesten tijdens Koningsdag en -nacht bijgedragen aan deze stijging. Uit het bron- en contactonderzoek (BCO) blijkt dat 483 meldingen in week 18 en de week ervoor terug te leiden zijn op Koningsdag en -nacht. Driekwart van deze besmettingen vond plaats bij jongvolwassenen in de leeftijd 19 tot 30 jaar. Voor zover te achterhalen is 31 % van de besmettingen binnenshuis en 11% buitenshuis ontstaan. Bij 58% is onbekend waar de besmetting is opgelopen.

Binnen deze 483 meldingen zijn 16 clusters vastgesteld, bestaande uit in totaal 67 personen. Een cluster bestaat uit drie of meer gerelateerde cases. Van deze clusters is 81% binnenshuis ontstaan, voornamelijk tijdens huisfeesten. Het exact aantal besmettingen dat tijdens Koningsdag heeft plaatsgevonden is niet precies te achterhalen, aangezien het aannemelijk is dat niet alle besmette personen hebben gemeld Koningsdag te hebben gevierd. Kampioenschap Ajax Op 2 mei is Ajax kampioen geworden, waarna er een spontane viering plaatsvond bij de Johan Cruijff Arena. Tijdens het BCO zijn 16 besmettingen gevonden die kunnen worden gerelateerd aan de kampioensviering. Van deze 16 personen gaven 3 mensen aan tijdens hun besmettelijke periode bij de kampioensbijeenkomst te zijn geweest maar waarschijnlijk al eerder elders te zijn besmet. De overige 13 positief geteste personen gaven aan bij de bijeenkomst te zijn geweest en dit als meest aannemelijke bron voor hun infectie te beschouwen. Vermoedelijk ligt het werkelijke aantal hoger, door onderrapportage vanwege het gebruik van zelftesten. Ook zal niet iedereen bij het BCO hebben gemeld bij de bijeenkomst aanwezig te zijn geweest. Het aantal besmettingen komt echter niet in de buurt bij de aantallen van Koningsdag, waarschijnlijk omdat de samenscholing van relatief korte duur was.

De Britse variant blijft dominant en neemt op dit moment 97% van het aantal besmettingen in onze veiligheidsregio voor zijn rekening. De aanwezigheid en ontwikkeling van de ‘nieuwe’ coronavarianten wordt gemonitord met de landelijke kiemsurveillance en in onze regio ook door het Amsterdam UMC. Andere ‘nieuwe’ coronavarianten spelen in onze regio tot dusverre een beperkte rol. Testen en traceren Het aantal testen is de afgelopen week met ongeveer een kwart afgenomen ten opzichte van de week ervoor. In week 19 zijn er gemiddeld 2.445 testen per dag afgenomen. Het percentage testen met een positieve uitslag is afgelopen week gedaald naar 9,8%. In de fastlane werden dagelijks gemiddeld 91 van de 500 beschikbare testen afgenomen. De doorlooptijd van afspraak tot testafname en van testafname tot bericht over de uitslag blijft binnen de norm van twee keer 24 uur. Extra testbussen Amstelland gemeenten In de testbus van de GGD Amsterdam kunnen buurtbewoners met lichte klachten zich zonder afspraak en gratis laten testen op corona. Vanaf 10 mei wordt een extra testbus ingezet in de regiogemeenten en vanaf 17 mei is voor langere tijd een bus geplaatst in Amstelveen (voor de Ben Goudsmithal aan de Sportlaan). Hierdoor komt het aantal testbussen in de Amstellandgemeenten op drie, waarvan er twee regelmatig van locatie wisselen. Datzelfde geldt voor de bus in Amsterdam.

Vanaf 10 mei staan de testbussen in Ouder-Amstel (Telstarweg), Amsterdam Nieuw West (bij het Belgiëplein) en Uithoorn (Amstelplein en daarna Zijdelwaardplein).

Bron- en contactonderzoek Vanaf dinsdag 11 mei wordt het BCO bij iedereen volledig uitgevoerd, exclusief monitoring van indexen en contacten. Vanaf dinsdag 18 mei zijn ook de monitoring calls weer hervat en wordt het BCO dus weer volledig uitgevoerd door de GGD. Vaccinaties In week 19 heeft de GGD Amsterdam 28.873 vaccinaties gezet. De GGD Amsterdam volgt bij het uitnodigen van doelgroepen het vaccinatiebeleid dat landelijk is vastgesteld door het ministerie van VWS. Vanaf vorige week ontvangen alle mensen die geboren zijn in 1963 of 1964 een uitnodiging voor hun vaccinatie bij de GGD. Zij krijgen het vaccin van BioNTech/Pfizer of Moderna. Daarnaast worden sinds vorige week ook alle mensen van 18-59 jaar met een medische indicatie op uitnodiging van de huisarts gevaccineerd bij de GGD. Via deze link is een actueel overzicht te vinden met wie er op dit moment in aanmerking komt voor vaccinatie. Opschaling Op maandag 10 mei is na de RAI, Sportcentrum Caland en de NDSM Loods in onze regio een vierde vaccinatielocatie geopend in AFAS Live (Amsterdam Zuidoost). Deze locatie heeft bij de start een capaciteit van 700 vaccinaties per dag. De totale vaccinatiecapaciteit in de regio komt hiermee 18.000 vaccinaties per dag. De GGD’s hebben landelijk de opdracht gekregen om zich voor te bereiden om op te schalen naar twee miljoen vaccinaties per week.

Dit wordt nu in iedere regio uitgewerkt. Ook de GGD Amsterdam zal daarbij een beroep doen op huisartsen. In het bestuurlijk crisis ROAZ is afgesproken dat ziekenhuizen bij gaan springen wanneer er meer dan twee miljoen vaccins beschikbaar komen, en de regionale GGD’s dit niet aankunnen. Op dit moment heeft de GGD Amsterdam meer dan voldoende capaciteit om de beschikbare vaccinaties uit te voeren. Het is nu wachten tot dat er grotere aantallen vaccins geleverd worden en meer afspraken gemaakt kunnen worden. Maatschappelijke opvang De GGD’s zijn gevraagd een plan te maken om cliënten in de maatschappelijke opvang te vaccineren met het Janssen-vaccin. Het gaat om ongeveer 5500 dak- en thuislozen, bankslapers, zwerfjongeren, arbeidsmigranten zonder werk, mensen in de vrouwenopvang die zorg ontvangen en een aantal ongedocumenteerden zonder huisarts. In Amsterdam werden eerder al zo’n 600 van de meest kwetsbare bewoners in de Maatschappelijke Opvang gevaccineerd. Het ministerie van VWS, het RIVM en GGD-GHOR Nederland zijn akkoord met de Amsterdamse aanpak om twee mobiele prikteams te organiseren die in vier weken tijd langs een aantal locaties gaan. De huisartsen zijn gevraagd medisch personeel te leveren. Een aantal opvanglocaties organiseren voor hun cliënten een bezoek aan de vaccinatiestraten van de GGD.

Een projectteam van GGD Amsterdam werkt samen met ketenpartners aan een plan om 24 mei van start te gaan. Ziekenhuizen

We zien in onze regio de afgelopen week een daling van het aantal Covid-patiënten op de intensive care (IC) en in de kliniek. Ondanks de daling zien we dat de reguliere zorg nog steeds onder druk staat. Dit komt mede door de langdurige druk op, en uitval van personeel. De hoge druk binnen onze ROAZ-regio van circa 130 corona gerelateerde IC-patiënten is teruggebracht tot ongeveer 110. Ook is een afname te zien in het aantal corona gerelateerde opnames in de kliniek. Dit aantal lag rond de 300 en is nu 220. In de regio Amsterdam-Amstelland waren er twee weken geleden op maandag 56 IC bedden bezet door patiënten met covid-klachten. Op dit moment is dit aantal 48. In de kliniek waren twee weken geleden 96 bedden bezet door patiënten met covid-klachten. Op dit moment zijn dat er 93. Het huidige aantal covid-opnames op de IC en -met name- de kliniek-bezetting ligt onder de landelijke fair share en de eigen ROAZ-afspraken. Dit betekent dat we ontvangende regio zijn voor landelijke overplaatsing van zowel IC-patiënten als klinische patiënten. 3. Update over de uitvoering van de huidige maatregelen Sinds dinsdag 15 december is Nederland in de strengste lockdown tot nu toe. Maandag 17 mei heeft het kabinet besloten de tweede stap in het openingsplan op 19 mei te zetten.

Een overzicht van de actuele coronamaatregelen en de aangekondigde aanpassingen vindt u op: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/algemene-coronaregels/kortoverzicht-coronamaatregelen. Communicatie en preventie In de communicatie wordt in alle gemeentes van onze veiligheidsregio nog steeds aandacht gevraagd voor de basismaatregelen. Informatie over versoepelingen zijn via de bekende kanalen verspreid, waaronder een WhatsApp-filmpje in meerdere talen. De thuisbesmettingencampagne (‘Ik hou - ook thuis afstand - van jou’) is aangepast aan Moederdag en het Suikerfeest. Daarnaast loopt de campagne om de testbereidheid te verhogen. In verband met de Dag van de Verpleging (12 mei) danken de GGD Amsterdam en gemeente Amsterdam het zorgpersoneel voor al hun inzet via de corporate (social) kanalen, met een filmpje en de uitreiking van heldenspelden. Maandag 17 mei is een stadsbrede vaccinatiecampagne is van start gegaan. Bekende en niet bekende A’dammers geven in deze campagne hun motivatie om te vaccineren. De campagne kent twee fasen met verschillende uitingen, gebaseerd op de leeftijden volgens het landelijk uitnodigingsbeleid. In Amstelveen wordt naast een algemene publiekscampagne samen met de GGD gewerkt aan een gerichte aanpak voor de wijken Groenelaan en Keizer Karelpark waar de vaccinatiebereidheid lager lijkt te liggen dan in andere wijken.

Om extra aandacht te schenken aan de opening van de nieuwe vaccinatielocatie AFAS Live is een time-lapse video gemaakt, deze is gedeeld op de online kanalen van Amsterdam.nl. In Amsterdam stadsdeel Noord zijn kinderen thuis gehouden uit angst voor besmetting. Daarom is een campagne gestart met de oproep om weer veilig buiten te komen spelen. Op social media wordt veel desinformatie gedeeld. Daarom zijn twee filmpjes met bewoners uit Noord gemaakt die vertellen over hun vaccinatie. Eén filmpje heeft de landelijke media gehaald, als goed voorbeeld van informatie over vaccinatie voor moeilijk bereikbare doelgroepen.

Om contact met de GGD zo laagdrempelig mogelijk te maken, kan men in stadsdeel Amsterdam Noord vanaf 11 mei via WhatsApp vragen stellen over corona, testen en vaccinaties. De pilot wordt gemonitord en waar nodig bijgestuurd. In stadsdeel Amsterdam Nieuw West is de inzet van de corona-preventiebus geïntensiveerd. Er rijden nu collega’s van Leerplicht mee om met jongeren in gesprek te gaan en hen te informeren over de maatregelen. Op 11 mei organiseerde de GGD een webinar op maat over coronavaccinaties voor medewerkers van de Maatschappelijke Opvang (MO). Er waren 61 deelnemers. De opname en de schriftelijke informatie zijn via de diverse MO organisaties nagestuurd naar de medewerkers. Er zijn twee bijeenkomsten georganiseerd voor eerste en tweede generatie Marokkaanse Amsterdammers. Samen met de Marokkaanse gemeenschap wordt materiaal ontwikkeld en worden bijeenkomsten georganiseerd, zodat ook zij begrijpelijke informatie tot hun beschikking hebben. Het Parool was bij een van de bijeenkomsten aanwezig en schreef hierover dit artikel. In Amsterdam Oost is daarnaast een voorlichtingsbijeenkomst voor de Turkse gemeenschap georganiseerd. Deze groep is voor een aanzienlijk deel ouder, digitaal niet vaardig en het Nederlands niet goed machtig. De social mediacampagne van UpTalk, de campagne voor jongeren die het mentaal moeilijk hebben, heeft tot nu toe 13.201 jongeren bereikt.

Er zijn diverse mogelijkheden om contact te zoeken, waaronder via de site, Whatsapp en door binnen te lopen. Vanuit Thrive is een gastcollege gegeven aan 80 studenten van de VU, en zijn er inspiratiesessies georganiseerd. De pilot Studyroomservice, met studieruimte in hotelkamers voor studenten van de Hogeschool van Amsterdam, is op 3 mei gestart. De pilot is zeer positief ontvangen. De pilot duurt tot en met 30 mei. Verschillende media hebben aandacht besteed aan het initiatief. Waarschuwingen en boetes openbare ruimte Tot en met 18 mei 2021 is er in de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland door gemeentelijk toezicht en handhaving 5.023 keer gewaarschuwd en zijn er 1.608 boetes uitgeschreven. De politie heeft in de regio 4.913 keer gewaarschuwd en 3.649 boetes uitgeschreven vanwege overtreding van de coronamaatregelen. Er zijn de laatste week (12 t/m 18 mei) 76 waarschuwingen en 39 boetes bijgekomen. De avondklok is inmiddels afgeschaft en heeft sinds de invoering ervan geleid tot 12.653 boetes in onze veiligheidsregio. Daarvan zijn er 10.910 geschreven door de politie en 1.743 door handhaving. Daarnaast heeft handhaving nog 1.565 keer gewaarschuwd. Naast toezicht in de openbare ruimte wordt er ook toezicht gehouden op de ondernemingen, zo nodig worden er waarschuwingen en boetes afgegeven. Inspecteurs en handhavers van VTH, boa’s en politieagenten houden zich hiermee bezig.

Sinds april 2020 zijn er tot en met maandag 17 mei 2021 aan ondernemingen 406 mondelinge en 372 schriftelijke waarschuwingen afgegeven, 25 lasten onder bestuursdwang en 40 tijdelijke sluitingen.

Tot slot Nadat de landelijke coronacijfers eerder al reden gaven voor enig optimisme, ziet het sinds deze week ook in onze veiligheidsregio een stuk beter uit. Het aantal besmettingen is flink gedaald, vooral als gevolg van vaccinatie. Toch is het in de ziekenhuizen nog veel te druk met coronapatiënten, zodat mensen die andere zorg nodig hebben nog te lang op een behandeling moeten wachten. De laatste loodjes wegen het zwaarst, en we zullen ze echt nog even samen moeten dragen. Dus blijven er voorlopig vervelende maatregelen van kracht, en moeten we ons blijven houden aan de basisregels voor afstand en hygiëne, hoe moeilijk dat soms ook is. Wat helpt is dat we eindelijk reden hebben om aan te nemen dat de situatie in de ziekenhuizen de komende tijd verder zal verbeteren. Steeds meer mensen zijn gevaccineerd of hebben het virus al gehad, dus zijn er steeds meer mensen beschermd. We zijn er nog niet, maar het einde is nu wel echt in zicht. Met vriendelijke groet,

Voorzitter van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland Femke Halsema