20210409 VrAA Voortgangsbrief maatregelen COVID-19 - 9 april 2021

Aan de colleges van B&W

Datum: Betreft: Kenmerk: Bijlagen:

9 april 2021 Voortgangsbrief aanpak COVID-19 Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland DIV2021/150 -

Geacht college, Iedere twee weken informeer ik u over de voortgang van de aanpak van Covid-19 in onze veiligheidsregio. In de voortgangsbrieven zal ik steeds: 1. een stand van zaken geven met betrekking tot de risico-inschaling van onze veiligheidsregio; 2. een stand van zaken geven van de verschillende relevante indicatoren; 3. een update geven over de uitvoering van de maatregelen. 1. Risico-inschaling van onze veiligheidsregio Op dit moment zijn er binnen de veiligheidsregio gemiddeld 240 Covid-19 meldingen per 100.000 inwoners en 89 ziekenhuisopnames per 1 miljoen inwoners. De veiligheidsregio is daarmee op het landelijke coronadashboard ingeschaald als ‘Zeer ernstig’. De landelijk vastgestelde drempel voor dit risiconiveau is meer dan 250 Covid-19 meldingen per 100.000 inwoners of meer dan 27 Covidgerelateerde ziekenhuisopnames (inclusief Intensive Care) per 1 miljoen inwoners per week. 2. Stand van zaken van de verschillende relevante indicatoren We rapporteren over de stand van zaken in onze veiligheidsregio op basis van:  het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames op het medisch dashboard;  het functioneren van het testen en traceren en bron- en contactonderzoek;  de stand van zaken van het vaccinatieprogramma;  de druk op de zorginstellingen. In deze paragraaf geven we een beschrijving van de ontwikkeling van deze en enkele andere relevante indicatoren.

Besmettingen Het aantal positieve testuitslagen is afgelopen week met 4% afgenomen. De beperkte afname van het aantal besmettingen is een voorzichtig positief signaal, maar we moeten afwachten of deze ontwikkeling zich doorzet. Nog steeds geldt dat het hoge aantal positieve meldingen en de verspreiding van de besmettelijkere varianten van het virus uiterst risicovol is: een groot reservoir van geïnfecteerde inwoners kan leiden tot een snelle stijging van nieuwe gevallen bij verminderde naleving van maatregelen. In onderstaande figuur ziet u het aantal besmettingen per dag sinds juni 2020. De zwarte lijn geeft het gewogen gemiddelde weer over de laatste 7 dagen.

In Amsterdam en Uithoorn nam het aantal meldingen afgelopen week af, in Amstelveen en OuderAmstel bleef het aantal meldingen vrijwel gelijk en in Aalsmeer en Diemen nam het aantal meldingen toe.

Binnen Amsterdam nam het aantal meldingen toe in stadsdeel Oost en bleef het aantal meldingen vrijwel gelijk in Zuidoost. In de overige stadsdelen nam het aantal meldingen af.

Er is een toename van het aantal besmettingen te zien in de leeftijdscategorie 19- tot 30-jarigen. Binnen deze leeftijdsgroep bevinden zich ook de meeste positieve meldingen. Binnen de leeftijdsgroep 31- tot 60-jarigen nam het aantal nieuwe besmettingen af, maar uit deze groep komen nog altijd veel positieve meldingen. Het aantal meldingen uit de categorie 61- tot 80-jarigen is licht toegenomen. Het aantal nieuwe meldingen uit de groep 80-plussers is zeer laag: veel mensen in deze leeftijdsgroep zijn inmiddels gevaccineerd.

De Britse variant neemt inmiddels meer dan 95% van het aantal besmettingen in de veiligheidsregio voor zijn rekening. 4% van het aantal nieuwe besmettingen betreft de ZuidAfrikaanse of Braziliaanse variant. De aanwezigheid en ontwikkeling van deze nieuwe varianten wordt landelijk gemonitord door middel van kiemsurveillance, in samenwerking met het RIVM en Amsterdam UMC. Testen en traceren Het aantal testen is afgelopen week met 7% afgenomen ten opzichte van de week ervoor. Er werden gemiddeld 4.613 testen per dag afgenomen. Het percentage testen met een positieve uitslag is met 7,5% vrijwel onveranderd. In de fastlane werden dagelijks gemiddeld 194 van de 500 beschikbare testen afgenomen. De doorlooptijd van afspraak tot testafname en van testafname tot informeren over de uitslag blijft binnen de norm van twee keer 24 uur. De totale beschikbare testcapaciteit, inclusief testbussen, is 7.800 testen per dag. De testbussen staan sinds vorige week in Amsterdam Zuidoost en in Amstelveen en blijven hier drie weken staan, in Zuidoost elke week op een andere plek. Bij het bron- en contactonderzoek (BCO) wordt door middel van triage een risico-gestuurd BCO uitgevoerd. Dat wil zeggen dat op basis van een risico inschatting de GGD of de besmette persoon zelf, met informatie van de GGD, zijn of haar nauwe contacten informeert over de besmetting.

Vaccinaties Afgelopen week heeft de GGD Amsterdam 10.552 vaccinaties gezet. In totaal zijn er tot 8 april ruim 76.000 inwoners van Amsterdam-Amstelland gevaccineerd. De groep 73- tot 74-jarigen kan sinds 2 april een vaccinatieafspraak maken. Voor personen die het afgelopen half jaar corona hebben gehad wordt voortaan geadviseerd om slechts één prik te halen. Ook de huisartsen hebben vaccins kunnen bestellen en zullen vanaf week 14 beginnen met het vaccineren van 60- tot 64-jarigen, personen met overgewicht, thuiswonenden met het syndroom van Down en niet-mobiele ouderen. Op vrijdag 2 april is landelijk besloten om tijdelijk te stoppen met het vaccineren met AstraZeneca (AZ) bij personen jonger dan 60 jaar. Op 7 april heeft de Europese toezichthouder European Medicines Agency (EMA) aangegeven dat het AZ vaccin in zeer uitzonderlijke gevallen kan leiden tot een combinatie van trombose en een verlaagd aantal bloedplaatjes en dat dit als bijwerking van het AZ vaccin moeten worden vermeld. De kans dat de zeer zeldzame bijwerking zich voordoet is waarschijnlijk kleiner dan 1 op 100.000. Toch heeft het kabinet op basis van een spoedadvies van de Gezondheidsraad (GR) op 8 april besloten om mensen onder de 60 jaar te vaccineren met een ander vaccin dan AZ.

De groep mensen die al een eerste vaccinatie met het AZ-vaccin heeft ontvangen, kan conform de adviezen van het EMA en de GR, ook een tweede keer met het AZ vaccin worden gevaccineerd. Omdat het overgrote deel van de mensen dat nu met het AZ-vaccin gevaccineerd wordt al boven de 60 jaar is, zal het besluit om dit vaccin alleen nog in deze groep in te zetten volgens VWS geen grote impact hebben op de vaccinatieplanning. Zie voor meer informatie de brief van de minister van VWS waarin het besluit wordt toegelicht.

In onderstaand figuur wordt voor onze veiligheidsregio het verwachte aantal vaccinaties per dag tijdens het tweede kwartaal van 2021 weergegeven. Op basis van de laatste prognoses zal de GGD in onze veiligheidsregio in juni ongeveer 14.000 vaccinaties per dag zetten. Uiteraard blijft de GGD afhankelijk van de tijdige levering van vaccins. Zie hieronder de voorlopige planning.

Blijvende druk op ziekenhuizen De druk op de ziekenhuizen blijft zeer hoog. Het aantal Covid-patiënten op de IC is de afgelopen tijd langzaam maar zeker gestegen. Voor de kliniek geldt dat het aantal Covid-patiënten fluctueert. De meeste ziekenhuizen hebben de planbare zorg afgeschaald, in sommige ziekenhuizen geldt dit ook voor een deel van de niet-planbare zorg. Crisiszorgscenario Onder regie van het ROAZ en de GHOR hebben de zorginstellingen in de regio zich de afgelopen periode voorbereid op een mogelijk crisiszorgscenario. Dit is een scenario waarin de zorg zo overbelast is dat de toegang tot de zorg in het gedrang komt. Ook de overige kolommen (o.a. politie, handhaving) hebben nagedacht wat een dergelijk scenario voor hen zou betekenen. Uiteraard hoop ik dat een dergelijk scenario zich niet voor zal doen, maar het is belangrijk om op alle scenario’s voorbereid te zijn.

3. Update over de uitvoering van de huidige maatregelen Sinds dinsdag 15 december is Nederland in de strengste lockdown tot nu toe. Een overzicht van de actuele coronamaatregelen vindt u op: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronaviruscovid-19/nederlandse-maatregelen-tegen-het-coronavirus. Communicatie en preventie Door het mooie weer voorafgaand aan Pasen zijn in het Vondelpark, op het Museumplein en aan de Weesperzijde cirkels geplaatst om mensen te helpen om afstand te houden. In navolging van Holi, Pesach en Pasen wordt vanaf 14 april binnen de ‘thuisbesmettingen’campagne ook het veilig vieren van de ramadan via mupi’s onder de aandacht gebracht. Met een kort WhatsApp-filmpje, gemaakt met de islamitische gemeenschap, wordt aandacht gevraagd voor de basismaatregelen. Het filmpje wordt via sleutelpersonen verspreid. Daarnaast worden via de stadsdelen GGD-posters aangeboden aan onder meer moskeeën, winkels en markten, waarop ook aandacht wordt gevraagd voor een veilige vastenmaand. Om het belang van testen bij milde klachten onder de aandacht te brengen is de campagne ‘Bij milde klachten, ga testen bij de GGD’ gestart. De campagne richt zich eerst op Amsterdam Zuidoost en Nieuw West. Zes Amsterdamse sleutelfiguren vertellen over hun persoonlijke motivatie om zich te laten testen.

Naast social media en de posters in de stad wordt bij deze campagne ook ingezet op radiospots en videospots. De campagne is vanaf 5 april te zien. Om het aantal besmettingen op middelbare scholen in een vroegtijdig stadium in te kunnen dammen, is de pilot ‘sneltesten voor het voortgezet onderwijs’ verlengd. Tot 26 mei nemen veertien middelbare scholen in Amsterdam aan de pilot deel. In Amsterdam Zuidoost hebben verdiepende gesprekken over het thema vaccineren plaatsgevonden. Hierbij waren sleutelpersonen met diverse achtergronden aanwezig. In Amsterdam West is in de wijk gesproken met bewoners over het thema vaccineren. Deze week vinden weer wijk-gesprekken plaats. De video over vaccineren is ondertiteld in het Nederlands, Engels, Arabisch, Marokkaans, Berber, Turks, Portugees, Somalisch en Tigrinya. Op 30 maart organiseerde de GGD Amsterdam een webinar over coronavaccinaties voor medewerkers van gemeente Amsterdam. Bijna 700 medewerkers hebben hieraan deelgenomen. De digitale tentoonstelling Corona in de Stad van het Amsterdam Museum heeft sinds 30 maart een zaal met verhalen die de gemeente Amsterdam heeft verzameld: https://www.coronaindestad.nl/zaal/tentoonstelling/amsterdamse-veerkracht/.

Te zien en te horen zijn onder andere het lied over Amsterdam van Leonie van der Klein, het Hart van Troost, een essay van Abdelkader Benali en twee verhalen over de Amsterdamse Heldenspeld.

Toezicht en handhaving openbare orde Drukte en beheersbaarheid In de week voor Pasen was het een aantal dagen zeer mooi weer, en veel mensen trokken erop uit. Op veel recreatieplekken faciliteerden we dit zo veilig/coronaproof mogelijk door in de openbare ruimte beheers- en crowdcontrolmaatregelen in te zetten: zoals cirkels in het park, doseringsbeleid, de druktemonitor op amsterdam.nl en de inzet van hosts, straatcoaches, matrixborden en de coronabus. In het Amsterdamse bos was het druk bij de bloesemtuin. Op het hoogtepunt bedroeg de wachtrij zo’n drie uur, maar de drukte bleef beheersbaar. In het Vondelpark was de drukte over het algemeen ook beheersbaar, met uitzondering van woensdag 31 maart: Het park liep snel vol waardoor de zijingangen, en later ook de hoofdingangen, moesten worden gesloten. Er zijn extra handhavers, hosts en politie ingezet om mensen aan te spreken en eventuele groepsvorming snel te kunnen signaleren. Aan het begin van de avond was er sprake van grootschalige groepsvorming en overtreding van de coronaregels rondom het standbeeld van Vondel, en werd de sfeer grimmig. Uiteindelijk heeft dit geleid tot de ontruiming van het Vondelpark. Maatregelen Sinds 31 maart gaat de avondklok vanaf 22.00 uur in, in plaats van 21.00 uur. Ook mogen winkels waar levensmiddelen worden gekocht tot 21.45 uur open blijven, in plaats van tot 20.45 uur.

Deze verandering heeft niet tot problemen op het gebied van openbare orde geleid. Waarschuwingen en boetes openbare ruimte Tot en met 6 april 2021 is er in de veiligheidsregio door gemeentelijk toezicht en handhaving 4.670 keer gewaarschuwd en zijn er 1.411 boetes uitgeschreven, en de politie heeft in de regio 4.672 keer gewaarschuwd en 3.268 boetes uitgeschreven vanwege overtreding van de coronamaatregelen. Er zijn de laatste week (31 maart t/m 6 april) 179 waarschuwingen en 53 boetes bijgekomen. De avondklok heeft sinds de invoering ervan geleid tot 10.472 boetes (cijfers t/m 6 april) in de veiligheidsregio. Daarvan zijn er 9.078 geschreven door de politie en 1.394 door handhaving. Daarnaast heeft handhaving nog 1.185 keer gewaarschuwd. Naast toezicht in de openbare ruimte wordt er ook toezicht gehouden op de ondernemingen. Tot en met maandag 5 april 2021 zijn 380 mondelinge en 352 schriftelijke waarschuwingen afgegeven, 25 lasten onder bestuursdwang opgelegd, en 35 sluitingen. Tot slot Het aantal coronabesmettingen in onze veiligheidsregio lijkt te stabiliseren, maar de druk op de ziekenhuizen neemt helaas nog steeds toe. Uiteraard bereiden we ons voor op alle mogelijke scenario’s, maar ik verwacht dat we er met elkaar voor kunnen zorgen dat het ‘zwarte’ crisiszorg

scenario ons bespaard blijft. Het is geruststellend dat de voorspelde derde golf minder hoog lijkt te worden dan eerder gedacht, maar we moeten waakzaam en voorzichtig blijven. De komende weken worden spannend. Het wordt beter weer, en als de cijfers het toelaten zullen een aantal maatregelen worden versoepeld. De inwoners van onze veiligheidsregio snakken ernaar om meer naar buiten te kunnen, op een terras te zitten en ook weer eens veilig uit te gaan. Steeds meer mensen zijn gevaccineerd, en door de opmars van sneltesten komen er steeds meer mogelijkheden voor culturele en sportieve activiteiten en evenementen. Laten we hopen, maar er ook met elkaar voor zorgen, dat we echt een nieuwe fase in kunnen. Dat stad en regio snel weer echt open kunnen. Met vriendelijke groet,

b.a. Voorzitter van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland Femke Halsema