2021 11 19 raadsbrief monitor financiele continuiteit openbaar onderwijs 2020.pdf

Raadsinformatiebrief

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 november 2021 Onderwijs Marjolein Moorman Directie OJZD bestuurszaken.ojzd@amsterdam.nl

Onderwerp

Monitor financiele continuiteit openbaar onderwijs over 2020

Aan: Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad,

Met deze brief informeert het college u over het volgende. Amsterdam kent 6 schoolbesturen voor openbaar onderwijs en 2 schoolbesturen voor openbaar speciaal onderwijs. Alle besturen voor openbaar primair onderwijs en openbaar speciaal onderwijs in Amsterdam werken met een Raad van toezicht-model. Dat betekent dat het College van Bestuur de bestuurlijke taken en bevoegdheden uitvoert en de Raad van Toezicht de werkgever van het College van Bestuur is en (intern) toezicht houdt op de uitvoering van haar bestuurlijke taken.

Taken gemeente ten aanzien van continuïteit openbaar schoolbestuur De verantwoordelijkheid van de lokale overheid ten aanzien van het openbaar onderwijs komt voort uit artikel 23 Grondwet. Hierin is bepaald dat in elke gemeente van overheidswege voldoende algemeen vormend lager onderwijs wordt gegeven in een genoegzaam aantal openbare scholen. De wettelijke taken en verantwoordelijkheden die bij de gemeenteraad als (extern) toezichthouder blijven zijn de volgende: - Toezicht uitoefenen op het in standhouden van de wezenskenmerken 1 van het openbaar onderwijs op instellings- en op schoolniveau; - Waarborgen van continuïteit van het openbaar onderwijs binnen Amsterdam. Ter uitvoering van deze laatste taak, monitort de gemeente de omzet, resultaten en ontwikkelingen van de financiële positie van de schoolbesturen binnen het openbaar primair onderwijs.

1

Wezenskenmerken = Karakter openbaar onderwijs. Het openbaar onderwijs draagt bij aan de ontwikkeling van de leerlingen met aandacht voor de godsdienstige, levensbeschouwelijke en maatschappelijke waarden zoals die leven in de Nederlandse samenleving en met onderkenning van de betekenis van de verscheidenheid van die waarden.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 november 2021 Pagina 2 van 3

Er wordt een analyse gemaakt op basis van de gegevens uit de jaarverslagen en de (meerjaren)begrotingen van de openbaar schoolbesturen van de financiële kengetallen en signaleringswaarden van de Onderwijsinspectie voor continuïteitstoezicht op onderwijsinstellingen. Hierbij worden de schoolbesturen naast elkaar gezet en afzonderlijk bekeken over een periode van vier jaar.

Monitor en gesprekken De monitor financiële continuïteit openbaar onderwijs 2020 geeft inzicht in de huidige financiële continuïteit van de 8 Amsterdamse schoolbesturen voor openbaar primair en speciaal onderwijs op basis van de gegevens uit hun jaarverslagen over 2020 en de (meerjaren)begrotingen. In samenhang hiermee geeft de monitor ook inzicht in ontwikkelingen in leerlingenaantallen. De monitor is voorgelegd aan alle 8 schoolbesturen. Een aantal van hen heeft van de gelegenheid gebruik gemaakt om een reactie of correcties door te geven. Naast de analyse van de financiële positie, voert de gemeente in haar toezichthoudende rol ook gesprekken met de schoolbesturen op ambtelijk en bestuurlijk niveau om deze financiële analyse te verdiepen. In deze gesprekken is ook ruimte voor andere actuele onderwerpen die het onderwijs in Amsterdam ten goede komen. Mogelijke onderwerpen zijn de risicoprofielen van de schoolbesturen, de kwaliteit van het onderwijs, kansengelijkheid, het lerarentekort, scholen onder de opheffingsnorm of de diversiteit binnen de Raden van Toezicht.

Conclusies Uit de voorliggende monitor blijkt dat de huidige financiële positie van de schoolbesturen gebaseerd op gegevens over de periode 2019-2022 geen directe aanleiding geeft tot zorgen over de financiële continuïteit van de schoolbesturen. Wel is er extra aandacht voor de financiële positie van Viertaal. Alle schoolbesturen zitten boven de signaleringswaarden voor solvabiliteit, liquiditeit en weerstandsvermogen. Dat betekent dat zij allen over voldoende middelen beschikken om op de lange (solvabiliteit) en korte termijn (liquiditeit) aan de financiële verplichtingen te voldoen en dat zij over voldoende eigen vermogen beschikken om financiële risico’s voldoende op te vangen (weerstandsvermogen). Alle schoolbesturen zitten onder de signaleringswaarde ten aanzien van huisvesting. Er is geen aanleiding te veronderstellen dat hun huisvestingslasten te hoog zijn. Ten aanzien van rentabiliteit - de verhouding tussen het exploitatieresultaat en de totale baten blijkt dat nagenoeg alle schoolbesturen boven de signaleringswaarde zitten. Alleen schoolbestuur Viertaal laat een negatief beeld zien, al moet daarbij worden aangetekend dat de meerjarige rentabiliteit positief is. Vanaf 2024 wordt een sluitende begroting verwacht. Viertaal erkent het signaal en geeft aan hard te werken aan een oplossing.

De huidige situatie is echter zorglijk en is besproken in het bestuurlijk toezichtsgesprek van 18 november 2021, want het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 november 2021 Pagina 3 van 3

is er ons als College veel aan gelegen dat alle schoolbesturen voor openbaar onderwijs in een gezonde financiële situatie verkeren. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en verwijzen u voor verdere informatie naar de websites en de jaarverslagen van de schoolbesturen, op de laatste pagina van de monitor. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs

Bijlagen 1. Monitor financiële continuïteit openbaar primair en speciaal onderwijs 2020

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl