2021-10-15 Getekende raadsinformatiebrief 14 sept. 2021 - Verduurzamingsrapportage 2021.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 september 2021 Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid Bedrijfsvoering Marieke van Doorninck Rutger Groot Wassink Green Office Verduurzamingsrapportage 2021 over de voortgang op de Uitvoeringsagenda Duurzame Organisatie 2020 - 2030

Geachte leden van de gemeenteraad, Voor u ligt de eerste Verduurzamingsrapportage 2021 over de voortgang op de uitvoeringsagenda “Duurzame Organisatie 2020-2030”. Deze rapportage is de centrale plek waar we jaarlijks rapporteren over alle maatregelen en acties die impact hebben op de vijf klimaatdoelstellingen van onze eigen organisatie. Middels deze rapportage kunnen we u zoals toegezegd laten zien dat in 2020 grote stappen zijn gezet. Steeds vaker is duurzaamheid meegenomen in de primaire processen van beleid, inkoop en uitvoering. Vaak een resultaat van samenwerking tussen verschillende directies, waar steeds vaker duurzaamheids-adviseurs werken die plannen opstellen voor het verduurzamen van hun eigen directie. Dat heeft geleid tot mooie resultaten, zoals een 20% daling in de CO2 –uitstoot en een energiereductie van 10 %. We zijn trots op de resultaten die we hebben bereikt. Ze laten zien dat onze gemeentelijke organisatie goed op koers ligt om haar klimaatdoelen voor de eigen organisatie in 2030 te behalen. In deze brief wordt dat nader toegelicht. Duurzame stad, duurzame gemeentelijke organisatie Amsterdam wil een duurzame stad zijn, voor huidige en toekomstige generaties. Een groene, gezonde en welvarende stad voor iedereen die hier woont, werkt of op bezoek komt. De gemeentelijke organisatie levert met het eigen handelen een bijdrage aan de verduurzaming van Amsterdam.

De gemeentelijke organisatie van Amsterdam wil in 2030 een 100% duurzame organisatie zijn, dit is vertaald in de volgende 5 klimaatdoelstellingen: 1. Maximale energiereductie -én opwek. 2. CO₂-neutrale bedrijfsvoering. 3. Circulaire bedrijfsvoering én maximaal circulair materiaalgebruik in de openbare ruimte. 4. Klimaatbestendige gebouwen en (binnen)terreinen. 5. Duurzaam denken en doen van de medewerkers.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 september 2021 Pagina 2 van 5

In totaal zijn er 29 maatregelen vastgesteld, verdeeld over de 4 domeinen: medewerkers, bedrijfsvoering, gebouwen en openbare ruimte. Deze rapportage gaat over het jaar 2020. We kijken aan de hand van indicatoren terug op de voortgang van de uitvoeringsagenda. We laten de trend zien van de afgelopen jaren en maken duidelijk wat we hebben bereikt en wat we hebben geleerd. Ten slotte blikken we vooruit hoe we verder gaan. Naast de rapportage over de verduurzaming van de eigen organisatie, lopen er diverse stedelijke programma’s voor Amsterdamse klimaatdoelen die raakvlak hebben met deze rapportage. Hier wordt u afzonderlijk over geïnformeerd. Onlangs is de voortgang van de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal gepubliceerd en zijn er rapportages verschenen over het programma Aardgasvrij, actieplan Luchtkwaliteit, programma Autoluw en het plan voor Duurzaam Herstel. Eind 2021 wordt de strategie “Amsterdam Circulair” en het bijbehorende innovatie- en uitvoeringsprogramma geëvalueerd. Wat hebben we bereikt? Daling in CO2-uitstoot: -20% In 2020 daalde de CO2-uitstoot van de gemeente Amsterdam naar 16 kiloton. Dat is 20% lager dan in 2018, het vertrekpunt van de uitvoeringsagenda “Naar een Duurzame Organisatie”. Dit ligt in lijn met de gestelde doelstelling om in 2030 een CO2 neutrale organisatie te zijn.

De dalende trend wordt veroorzaakt door het verminderen of vermijden van CO 2-emissies, bijvoorbeeld door de inkoop van groene elektriciteit. Ook andere maatregelen zorgden voor reductie, namelijk het overschakelen van het gebruik van fossiele brandstof naar de plantaardige en milieuvriendelijkere HVO-dieselbrandstof voor het eigen wagenpark, het verduurzamen van het wagenpark (elektrisch en waterstof), het isoleren en aardgasvrij maken van gebouwen, de overschakeling naar energiezuinige installaties en de duurzame criteria bij inkoop. Energiereductie: - 10% In vergelijking met 2018 realiseerde de gemeente in 2020 een energiereductie van 10% door 150.000 armaturen in de openbare ruimte te vervangen. Daarnaast zijn er nog eens 15 panden verduurzaamd naar een energielabel A, wordt er meer duurzame energie opgewekt en zijn in 2020 2.300 extra zonnepanelen op daken geplaatst. Circulaire bedrijfsvoering De gemeente wil in 2025 50% van alle producten en diensten circulair inkopen en in 2030 50% minder nieuwe grondstoffen gebruiken. Omdat we als circulaire organisatie nog aan het begin staan en nog niet goed in beeld hebben waar we staan, richten we data en organisatie nu zo in, dat wij hier in een volgend overzicht wel over kunnen rapporteren. Dan hebben we bijvoorbeeld meer inzicht hoe materialen hergebruikt kunnen worden middels een digitale materialen hub.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 september 2021 Pagina 3 van 5

Klimaat adaptieve gebouwen en terreinen Amsterdam moet in 2050 voorbereid zijn op het veranderende klimaat. Om dat te bereiken hebben we een groot deel van onze daken vergroend. Ook zetten we in op het vergoenen van onze binnenterreinen en wordt bij elk nieuw gebouw voldaan aan de hemelwaterverordening, die verplicht het regenwater op te vangen en te verwerken. Duurzaam denken en doen Het behalen van de klimaatdoelstellingen doen we samen. De betrokkenheid van collega’s en duurzaamheidsambassadeurs is nodig om de bewustwording te creëren dat iedereen impact en een verschil kan maken. Voor de collega’s die zich inzetten als duurzaamheidsambassadeur, is een opleidingstraject ontwikkeld om effectiever te kunnen zijn in het enthousiast maken en meenemen van andere collega’s op het gebied van duurzaamheid. Tegelijkertijd groeit onder collega’s de bewustwording en kennis dat zij ook zélf kunnen bijdragen aan de interne klimaatdoelstellingen. Daarom zijn het afgelopen jaar verschillende campagnes georganiseerd, zoals de Footprint Challenge. Bijna 700 collega’s deden daaraan mee en drongen daarmee hun ecologische voetafdruk op de wereld met gemiddeld 10,5% terug. Ook ondertekenden ruim 2.000 collega’s het initiatief “Ik wil een schoon pensioen”. Deze ontwikkelingen geven aan dat onze collega’s steeds vaker nieuwe duurzame gewoonten aannemen, op het werk en thuis.

Wat hebben we geleerd? Duurzame werkprocessen Hoewel het draagvlak onder de medewerkers groeit, blijft de praktijk weerbarstig. Duurzaamheidsambities worden nog te vaak als ‘iets extra’s’ en als risico- en kostenverhogend ervaren. Wij helpen directies om te gaan sturen op de klimaatdoelen en hun kennis hierover te verbreden. Om optimaal te verduurzamen, is het nodig dat duurzaamheid als een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid wordt gedragen en een centrale plek krijgt in onze manier van werken. Door duurzaamheid een integraal onderdeel te maken van werkprocessen kunnen de meest duurzame oplossingen gekozen worden. Duurzaam gedrag wordt mogelijk door het proces te versimpelen, bijvoorbeeld door het al in de startfase van een project mee te nemen. Dan wordt tijd en budget vrijgemaakt voor het realiseren van de duurzaamheidsambities. Dat dit mogelijk is, hebben we in 2020 al laten zien door het bouwen van het eerste circulaire gebouw, De Vondeltuin, door het hergebruik van koffiedik tot zeepjes en door meer duurzame criteria bij de inkoop, zoals bij catering en groen gas.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 september 2021 Pagina 4 van 5

Corona Corona maakte 2020 een jaar van onverwachte uitdagingen. Door thuis te werken, nam het (woon-werk) verkeer af en veranderde het energieverbruik. Gemeentelijke panden gingen dicht of waren open met een lagere bezetting. Sommige panden werden juist intensiever gebruikt, bijvoorbeeld door de benodigde extra inzet van de collega’s van de GGD. Het netto effect van Corona is door een combinatie van factoren niet te vertalen naar harde cijfers: zo is o.a. het energieverbruik in de panden deels verplaatst naar het energieverbruik thuis. Het is vrijwel zeker dat een deel van verminderde CO₂-uitstoot niet structureel en blijvend is op het moment dat we weer terugkeren naar kantoor. Wel is ons gedrag veranderd. Corona heeft trends in gang gezet die in de (nabije) toekomst blijvend zijn. Hybride werken wordt onderdeel van ons ‘nieuwe normaal’. Ook na Corona werken we meer thuis dan voorheen en reizen we minder naar kantoor. Hoe gaan we verder? Het energieverbruik en de gemeentelijke CO₂-uitstoot daalt sinds 2018 door diverse maatregelen en initiatieven. De komende jaren gaan wij verder op deze ingeslagen weg, met bestaande en nieuwe initiatieven. De focus ligt hierbij op: Duurzamere gebouwen We werken aan plannen voor het isoleren en klimaat adaptief maken van gemeentelijke panden.

Een investering van €10 miljoen uit het Duurzaam Herstelpakket maakt het mogelijk om 40 gebouwen versneld te verduurzamen. Aardgas- en uitstootvrij Op weg naar 2030 wordt ook de resterende 16 kiloton CO2-uitstoot gereduceerd. Dat doen wij op de grote posten, zoals aardgas en het eigen wagenpark. Op 1 januari 2022 gaat het nieuwe contract voor groen gas in, waarmee we de CO2-uitstoot met nog eens 5 kiloton verlagen. Het gebruik van HVO in plaats van diesel zorgt in 2021 al voor 8,6 kiloton minder CO2 van de resterende uitstoot. Als deze trend doorzet, is Amsterdam in 2030 een CO 2 neutrale gemeentelijke organisatie. Indirecte CO2-uitstoot De gemeente zet ook in op nieuwe mogelijkheden om indirecte CO2-uitstoot van andere bedrijven en organisaties te verminderen. We focussen ons hier op onze inkoop- en aanbestedingstrajecten voor ICT en de Grond Water en Weg sector (GWW, bijvoorbeeld asfalt). Team Duurzaam Opdrachtgeven & Inkopen De gemeente richt ‘Team Duurzaam Opdrachtgeven en Inkopen’ op: een centraal adviesloket en expertisecentrum voor duurzaam opdrachtgeven en inkopen. Beleidsambities, inkoop en opdrachtgeverschap komen hier bij elkaar, waardoor circulaire, CO 2- en energiebesparende criteria standaard en zichtbaar worden en inkoop steeds meer een sturend instrument wordt in de verduurzaming van onze organisatie.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 september 2021 Pagina 5 van 5

Duurzaam denken en doen Duurzaamheid moet door de hele organisatie worden gedragen als een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid en een centrale plek krijgen in onze manier van werken en besluitvorming. Collega’s worden hierin actief ondersteund door workshops en gedragsinterventies te organiseren. We zetten in op het vergroten van kennis en vaardigheden en het professionaliseren van het ambassadeursnetwerk. Daarnaast toont de gemeente ook naar buiten toe haar duurzaamheidstransitie en is zij een goede gespreks-en samenwerkingspartner voor de stad. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid

Bijlage: 1. Verduurzamingsrapportage

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Rutger Groot Wassink Wethouder Bedrijfsvoering en Inkoop