20.11.18 IV Meer koopwoningen in Amsterdam (HNN).pdf

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Gemeenteblad

R

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van ………..

Jaar

2020

Afdeling

1

Nummer

<gemblnr>

Publicatiedatum Agendapunt

<agpnr>

Datum initiatiefvoorstel

<datum indiening>

Onderwerp

Instemmen met het initiatiefvoorstel ‘Meer koopwoningen in Amsterdam’ van het lid Naoum Néhme (VVD) en kennisnemen van de bestuurlijke reactie Met dit initiatiefvoorstel stel ik u voor het volgende besluit te nemen: Tekst van openbare besluiten wordt gepubliceerd

De gemeenteraad van Amsterdam

Gezien het initiatiefvoorstel van het lid Naoum Néhmé (VVD) van 18-11-2020, getiteld: ‘Meer koopwoningen in Amsterdam’, Mede gezien de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel en de behandeling in de raadscommissie voor Wonen en Bouwen; besluit:

I. in te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel; II. het college van Burgemeester en Wethouders te verzoeken: 1. Een plan te ontwikkelen hoe het percentage koopwoningen in Amsterdam gestaag verhoogd kan worden tot het uiterlijk in 2050 in lijn is met het landelijke gemiddelde; 2. Het aantal koopwoningen in het middensegment (183 duizend euro tot 306 duizend euro) en hoge segment (vanaf 306 duizend euro) te kwantificeren in het woningbouwplan 2020-2025 en vast te stellen op een jaarlijks te bouwen aantal koopwoningen van respectievelijk 1875 (middensegment) en 1875 (hoge segment) koopwoningen 3. Het aantal goedkope en middeldure koopwoningen in Amsterdam te vergroten door in overleg met de corporaties te kijken hoe sociale huurwoningen verkocht kunnen worden aan de zittende bewoners. III. kennis te nemen van de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel.

Wettelijke grondslag

Gemeentewet art. 147a, lid 1 1

Jaar Afdeling Nummer Datum

2020 1 <gemblnr>

R

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

Initiatiefvoorstel

Achtergrond Het grote tekort aan betaalbare en ruime koopwoningen is een belangrijke aanjager van het vertrek van veel starters en jonge gezinnen uit Amsterdam. Deze groep is vaak op zoek naar een woning in het middensegment of het begin van het hogere segment en is essentieel voor Amsterdam. Ze zijn vaak werkzaam in het onderwijs1 of de zorg en besteden hun geld vaak bij de lokale ondernemers. Deze groep verdient al snel teveel om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning. Zo is het start salaris van een leerkracht in het basisonderwijs €37.200. Na 1 a 2 jaar in het onderwijs zitten de meeste leerkrachten boven de sociale huurnorm van €39.055. En ook veel startende tweeverdieners werkzaam in het onderwijs, in de zorg en bij de politie verdienen samen ruim meer dan de sociale huurnorm. Volgens het Amsterdamse college van B&W heeft 85% van de Amsterdamse leraren een huishoudinkomen dat hoger is dan het maximum voor sociale huursector. Om deze mensen voor Amsterdam te behouden in het daarom van essentieel belang om betaalbare woningen te bouwen in het midden en hoge segment. Want wanneer deze middenklasse uit Amsterdam verdwijnt dan wordt Amsterdam een stad voor arm en rijk. Amsterdam dient ze daarom koste wat kost te behouden. Het is algemeen bekend dat Amsterdam een groot tekort aan woningen heeft.

Met 441.468 woningen en 467.208 huishoudens heeft Amsterdam al minimaal een tekort van ca. 25.000 woningen. Om de problemen en de tekorten op de Amsterdamse woningmarkt beter te kunnen begrijpen is het belangrijk om dieper in te zoomen op de verschillende segmenten. Hieronder zijn op basis van informatie uit het rapport ‘’Wonen in Amsterdam’’ (WiA) van 20192, twee tabellen gemaakt waarin het aanbod wordt vergeleken met de vraag. Op basis van deze informatie kan worden gesteld dat er een overschot is van bijna 5000 woningen in het sociale segment. Aan de andere kant is er een tekort van ruim 10.000 woningen in het hoge segment en een tekort van bijna 20.000 woningen in het middensegment. 2019 Sociaal Midden Hoog

huishoudens 47,5% 17,9% 34,7%

Huurhuizen 50,8% 7% 11,4%

Koophuizen 0,7% 7,4% 22,7%

Totaal 51,5% 14,4% 34,1%

Verschil 4% -3,5% -0,6%

2019 Sociaal Midden Hoog

huishoudens 221.924 83.397 161.188

Huurhuizen 223.700 31.100 50.500

Koophuizen 3.200 32.700 100.300

Totaal 226.900 63.800 150.800

Verschil 4,976 -19.597 -10.388

1

Volgens het college van B&W (brief d.d. 25 juni 2019) heeft 85% van de Amsterdamse leraren een huishoudensinkomen dat hoger is dan het maximum voor sociale huur. 2 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/8475638/1/09012f9782dabb6e

2

Jaar Afdeling Nummer Datum

2020 1 <gemblnr>

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

R

Als we kijken naar het Rapport Verhuiswensen3 behorende bij het WiA rapport van 2019 dan valt op dat op dit moment 51% van de huishoudens, met verhuiswensen, het liefst een koopwoning zou willen betrekken. Dit terwijl slechts 30,9% van de woningen in Amsterdam een koopwoning is. Tevens wordt duidelijk dat voornamelijk Amsterdammers met een inkomen vanaf €42.436 een duidelijke voorkeur hebben voor een koopwoning ten opzichte van een huurwoning. Hierbij geldt hoe hoger het inkomen hoe groter de wens om te kopen. Zie onderstaande figuur.

Als we deze percentages doortrekken naar de totale groepsgrootte van de verschillende segmenten en de voorkeuren voor koop of huur komt het in absolute cijfers neer op ongeveer 53.000 Amsterdammers die een koophuis in het middensegment wensen en 135.000 Amsterdammers die een koophuis wensen in het hoge segment4. Dit terwijl Amsterdam slechts 32 duizend middeldure koopwoningen kent en 100 duizend koopwoningen in het hoge segment. Samen maakt dit een tekort van ruim 55 duizend koopwoningen in het midden en hoge segment. Meer koopwoningen bij nieuwbouw Om ervoor te zorgen dat ook in de toekomst Amsterdammers in vitale beroepen, starters en jonge gezin in Amsterdam kunnen blijven wonen is het belangrijk om de woningmarkt te hervormen. Amsterdam zou de komende jaren dan ook extra in moeten zetten op het bouwen van huizen daar waar de meeste vraag naar is; namelijk de koopmarkt. Om dit voor elkaar te krijgen moet Amsterdam zorgen voor meer koopwoningen in het middensegment (183 tot 306 duizend) en het hoge segment (vanaf 306 duizend). Alleen op deze manier blijft Amsterdam een stad waar plaats is voor iedereen. Op dit moment telt Amsterdam 136.200 koopwoningen wat neerkomt op 31% van het totaal aantal woningen in Amsterdam.

Het landelijk gemiddelde ligt rond de 57% en het 3 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/8686443/1/3__Bijlage_Rapport_dynamiek_verhuiswensen 4 Amsterdam kent 130 duizend huishoudens vanaf 2x modaal hiervan willen er 110 duizend (86%) het liefst een

huis kopen. 30 duizend huishoudens verdienen tussen de 60 duizend en 2x modaal waarvan er 22 duizend (74%) het liefst een huis willen kopen. Dit maakt samen 135 duizend huishoudens in het hoge segment die het liefst een huis kopen.

3

Jaar Afdeling Nummer Datum

2020 1 <gemblnr>

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

R

gemiddelde in andere grote steden ligt tussen de 34 en 47%. Amsterdam ligt dus zowel in vergelijking met het landelijke gemiddelde als met andere grote steden ver achter. Het is belangrijk om de oververhitte koopmarkt te doen afkoelen. Alleen zo krijgt iedereen een kans om een eigen woning te kunnen kopen in Amsterdam en niet voor altijd vast te zitten aan hoge huren. Het stadsbestuur zou daarom een plan moeten ontwikkelen om in 2050 een percentage koopwoningen te hebben dat vergelijkbaar is met het landelijk gemiddelde van 57%. In 2016, 2017, 2018 en 2019 zijn er respectievelijk 2.301, 1.823, 2.984 en 1,434 koopwoningen bijgebouwd in Amsterdam. Op dit moment zet Amsterdam in op het bouwen van 7500 woningen per jaar waarvan 2500 sociale huurwoningen en 1670 middeldure huurwoningen. Het bouwen van koopwoningen is op dit moment niet gekwantificeerd via een specifieke bouwdoelstelling. Dit blijkt ook uit de schriftelijke vragen gesteld door het lid Naoum Néhmé op 3 jul 20185. Om de bouw van koopwoningen te kunnen blijven garanderen is het belangrijk om ook dit segment te kwantificeren binnen de bouwdoelstellingen. Zo houdt het voldoende politieke en bestuurlijke aandacht en kunnen eventuele knelpunten tijdig worden gesignaleerd. Om de bouw meer aan te laten sluiten bij de woonwensen van de Amsterdammers stelt de Amsterdamse VVD voor om de bouwverhoudingen te veranderen.

Zo willen we voldoen aan de wens van de helft van de Amsterdammers en meer koopwoningen realiseren. Daarom moet 50% van de nieuw te bouwen woningen koop zijn, waarvan de helft in het middensegment en de andere helft in het hoge segment. Aangezien er op dit moment een klein overschot is aan sociale huurwoningen moet Amsterdam deze in lijn houden met de groei van de stad. Daarom dient Amsterdam nog maar voor 20% sociaal te bouwen, voornamelijk voor jongeren en studenten. Daarnaast kiezen we ervoor om voor 25% middeldure huurwoningen te realiseren. Bij de huidige woningbouwambitie van 7500 woningen komt dit in ons voorstel neer op tenminste 1500 sociale huurwoningen (20%) per jaar, 1875 middeldure huurwoningen (25%), 1875 middeldure koopwoningen (25%), 1875 koopwoningen in het hoge segment (25%) en de overige 375 woningen (5%) in de vrije sector. Verkoop van sociale huurwoningen aan huidige bewoners Naast het realiseren van koopwoningen via nieuwbouw zijn er andere wegen om tot meer koopwoningen te komen. Dit kan onder andere door de verkoop van sociale huurwoningen. Amsterdam kent op dit moment een overschot van 5000 sociale huurwoningen ten opzichte van het aantal mensen dat daar recht op heeft. Daarnaast blijkt uit het onderzoek dynamiek verhuiswensen dat veel bewoners van sociale huurwoningen ook de wens hebben om een woning te kopen.

Het college zou daarom samen met de corporaties een plan moeten opstellen om bewoners van sociale huurwoningen, hun woning te laten kopen. Voorstellen

5 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/6658698/1/589_18_Schriftelijke%20vragen%20Naoum%20N%

C3%A9hm%C3%A9%20woonambitie%20in%20het%20coalitieakkoord

4

Jaar Afdeling Nummer Datum

2020 1 <gemblnr>

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

R

1. Een plan op te zetten hoe het percentage koopwoningen in Amsterdam gestaag verhoogd kan worden tot het uiterlijk in 2050 in lijn is met het landelijke gemiddelde; 2. Het aantal koopwoningen in het midden (183 duizend tot 306 duizend) en hoge segment (vanaf 306 duizend) te kwantificeren in het woningbouwplan 2020-2025 en vast te stellen op een jaarlijks te bouwen aantal koopwoningen van respectievelijk 1875 (middensegment) en 1875 (hoge segment); 3. Het aantal goedkope en middeldure koopwoningen in Amsterdam te vergroten door in overleg met de corporaties te kijken hoe sociale huurwoningen verkocht kunnen worden aan de huidige bewoners.

Stukken

Meegestuurd Ter inzage gelegd

n.v.t. Het lid van de gemeenteraad van Amsterdam

H. Naoum Néhmé

5