2. Voortgangsrapportage Aanpak Binnenstad 2024.pdf
Tekst van het document
Voortgangsrapportage Aanpak Binnenstad 2024
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Inhoudsopgave
2
Inleiding
3
Aanpak Binnenstad 2024
4
Transformatie én de basis op orde
5
Samenspel Aanpak Binnenstad en programma Bezoekerseconomie
8
Financiën
9
Voortgang maatregelen
13
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Voortgangsrapportage Aanpak Binnenstad 2024 Inleiding Voor u ligt de vierde voortgangsrapportage van het Uitvoeringsprogramma Aanpak Binnenstad 2024. Deze rapportage geeft inzicht in de uitwerking van de maatregelen voor het jaar 2024. Alle maatregelen dragen bij aan een duurzame transformatie van de binnenstad en richten zich op het tegengaan van overlast door toenemend toerisme. Zo bouwen we met elkaar aan een aantrekkelijke en leefbare binnenstad.
De Aanpak Binnenstad werkt toe naar een binnenstad: waar bewoners zich prettig voelen en Amsterdammers graag komen.
waar vrijzinnigheid, creativiteit en ondernemerschap ruimte krijgen.
waar bezoekers uit binnen- en buitenland welkom zijn en respect hebben voor de stad.
3
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Aanpak Binnenstad 2024 Het doel van de Aanpak Binnenstad is een gezonde
toevoegen van woningen en voorzieningen voor de
balans tussen levendigheid en leefbaarheid in de
buurt, het stimuleren van (culturele) initiatieven voor en
binnenstad. Amsterdam is een open en internationale
door de buurt en het doorbreken van de economische
stad, en dat willen we ook blijven. We willen ruimte
(mono)cultuur. We houden straten toegankelijk en
bieden aan creativiteit en ondernemerschap. Het
schoon, vergroenen de openbare ruimte en pakken
overmatig commerciële gebruik van de schaarse ruimte
ondermijning aan.
in de binnenstad en de effecten die dat met zich meebrengt, leggen een te grote druk op dit gebied.
Amsterdam blijft een populaire bestemming voor zowel
De binnenstad moet een prettige (en betaalbare) plek
buitenlandse toeristen als dagbezoekers. Veel bezoekers
zijn en blijven om te wonen. Het is noodzakelijk dat
komen samen in de binnenstad. Niet vreemd want hier
het aanbod van winkels en horeca in onze binnenstad
liggen historische en culturele bezienswaardigheden,
meer divers wordt: meer ondernemingen die ook
horeca en winkels dicht bij elkaar en bovendien is de
gericht zijn op de buurt, meer culturele initiatieven,
binnenstad goed bereikbaar. Daar zijn we trots op.
maatschappelijke voorzieningen en plekken voor
Maar helaas blijft de drukte ook overlast geven en
kinderen en jongeren. En we willen dat Amsterdammers
staan functies als wonen, winkels en (maatschappelijke)
weer vaker met plezier naar hún binnenstad komen.
voorzieningen onder grote economische druk. In het
We vinden het belangrijk dat dit oudste deel van
Wallengebied blijft de leefbaarheid ernstig verstoord,
Amsterdam, waar waarden als creativiteit, vrijheid en
als gevolg van de opeenstapeling van magneetfuncties
barmhartigheid al eeuwen worden geleefd, gevoeld en
zoals toeristenwinkels, coffeeshops en horeca. In
beleefd, nog altijd wordt ervaren als dat deel van de
andere delen van de binnenstad staan voorzieningen
stad dat van álle Amsterdammers is. Of je nu als 16-jarige
en (betaalbare) woningen onder druk door stijgende
bent opgegroeid in Zuidoost, als jong gezin in Nieuw-
vastgoedprijzen. We hebben daarom een aantal
West woont of als senior in Noord.
restrictieve maatregelen genomen, die de bestaande drukte in goede banen moeten leiden. Denk aan
4
Via de programma’s Aanpak Binnenstad en
vervroegde sluitingstijden, effectieve handhaving
Bezoekerseconomie is in 2024 gewerkt aan structurele
op straat, een blowverbod, een alcoholverbod,
verbeteringen, ook wel transformatie. En dat doen
etc. Alle maatregelen zijn terug te lezen in deze
we vanuit alle invalshoeken. We richten ons op het
voortgangsrapportage*.
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
* Toelichting: Van prioriteiten naar transformatiedoelen Sinds 2020 werken we met de Aanpak Binnenstad aan een duurzame transformatie naar een leefbare en aantrekkelijke binnenstad. In de eerste vier jaar is de Aanpak Binnenstad gevormd rondom 6 prioriteiten: 1. functiemenging en een divers economisch/maatschappelijk aanbod 2. beheer en handhaving 3. een waardevolle bezoekerseconomie 4. versterken van de culturele verscheidenheid en buurtidentiteiten 5. bevorderen van meer en divers woningaanbod 6. meer verblijfsruimte en groen in de openbare ruimte Deze voortgangsrapportage 2024 zal deze indeling aanhouden. Het programma van 2025 kent een nieuwe indeling waarbij we ons richten op transformatie, in combinatie met de basis op orde. Daarom zijn 7 nieuwe transformatiedoelen opgesteld, gericht op het aanbrengen van grote veranderingen of vernieuwingen in een gebied of systeem.
Transformatie én de basis op orde We zijn trots op de goede stappen en concrete resultaten die in 2024 zijn bereikt. Onze successen dragen bij aan fundamentele veranderingen in de binnenstad waar we samen met ondernemers, bewoners en kennisinstellingen aan werken. Maar we zijn er nog niet. Transformatie gaat met kleine stapjes, is niet altijd zichtbaar, en vereist een lange adem en doorzetten. Het kost tijd en geld. Sommige stappen zijn meteen merkbaar, andere pas later. Daarbij moeten we goed blijven kijken naar wat de meest effectieve maatregelen zijn. Ook op de korte termijn. Overlast wordt niet alleen veroorzaakt door de hoeveelheid bezoekers. Er is sprake van toenemende criminaliteit van bijvoorbeeld straatdealers die onveiligheid op straat veroorzaken. Daarnaast neemt de vervuiling in Centrum toe door zwerfafval en het openmaken van vuilnisbakken en zakken. Daarin moeten we blijven investeren. Want als de basis niet op orde is en blijft, verliezen we draagvlak en aandacht voor de transformatie op langere termijn.
5
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Waar we specifiek trots op zijn
Transformatieprojecten Subsidies 27 Aanpak Binnenstad subsidies verleent aan initiatieven van bewoners, organisaties en ondernemers met een goed plan voor de binnenstad, waaronder: Restauratie van een mural van graffitikunstenaar Phase 2 in het Vrij Paleis, die inmiddels tot internationaal cultureel erfgoed bestempeld mag worden.
2024
De eerste editie van The Spirit of Amsterdam trok ruim 12.000 bezoekers naar 90 events in 40 gebedshuizen. Drie dagen lang werden kerken, moskeeën, synagogen en tempels plekken van muziek, rituelen en verstilling. De heropening van het iconische nachtcafé San Francisco op de Zeedijk door groep jonge ondernemers. Naam behouden, nieuwe doelgroepen naar binnenstad.
Aanpak ondermijning Rapport van AEF laat zien dat aanpak van ondermijning in binnenstad hard nodig is. Souvenirwinkels blijken vatbaar voor ondermijnende criminaliteit.
6
Drie grote transformatieprojecten waarmee we ongeveer 65 woningen en bedrijfsruimtes aan de binnenstad toevoegen: -
-
-
Sint Annenkwartier: uitvoering transformatie van panden met ramen naar wonen en bedrijfsruimtes door Stadsgoed NV. Oudebrugsteeg: in voorbereiding transformatie van panden naar wonen en verbeteren van de plint door de NV Zeedijk. Op en rondom Kalverstraat/Nieuwendijk: jaarlijks ruim 40 nieuwe woningen boven winkels.
RitA Community Centre We ondersteunen het RitA Community Centre, een discriminatiemeldpunt voor de regenbooggemeenschapen een fysieke plek van samenkomen.
Hoogstraten Ondermijning aangepakt in de Hoogstraten. Evaluatie laat zien dat de vergunningplicht een effectief instrument is in tegengaan van ondermijning. 17% vergunningen in de Hoogstraten geweigerd en daarmee is openbare orde en veiligheid in de straat verbeterd.
Aanpak straatdealers Straatdealer problematiek tegengaan met forse uitbreiding van cameratoezicht in 2024, verlengen van de gebiedsverboden voor dealers naar 48 uur vanaf februari 2025 en een voorstel tot verdere verlenging naar 72 uur vanaf juli/augustus 2025.
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Afvalinzameling De gezamenlijke BIZ’en Hartje Centrum en de gemeente halen maandelijks gemiddeld 10.000 tot 15.000 kilo extra afval op dankzij een extra afvalinzameling. De afvalpilot in De 9 straatjes toont aan dat alternatieve inzameling zorgt voor schonere straten, minder verkeer en een hoger scheidingspercentage. Ook in de Spuistraat Noord en op de Nieuwendijk wordt afval zonder zakken op straat ingezameld, wat hetzelfde positieve effect op de netheid heeft.
Woningen toevoegen Kunstroutes Kleuters kijken met studenten naar kunstroutes voor kleuters langs openbare werken in de binnenstad om kunst in de openbare ruimte te ontdekken, onderzoeken en beleven.
Waar kunnen we woningen toevoegen aan de binnenstad? Het rapport van Must “Op zoek naar Ruimte Quickscan optoppen Amsterdamse binnenstad” laat de mogelijkheden zien en biedt handvatten om met corporaties en particuliere vastgoedeigenaren in gesprek te gaan.
2025 Knowledge Mile De Knowledge Mile (Wibaustraat, Weesperstraat en Valkenburgerstraat) is, door de inzet van publiek-private samenwerking, het afgelopen jaar steeds groener en duurzamer geworden.
7
Leefbaarheidspanel Wallen Leefbaarheidspanel Wallen heeft eindadvies aangeboden aan stadsdeel Centrum. Met als belangrijke bijkomstigheid dat er zienderogen nieuwe verbindingen ontstaan tussen gemeente, bewoners en ondernemers onderling.
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Samenspel Aanpak Binnenstad en programma Bezoekerseconomie
Groter & diverser woningaanbod
We werken aan deze opgave met 2 programma’s: Aanpak Binnenstad en Bezoekerseconomie. Programma bezoekerseconomie richt zich op de sectorale verandering
Sterke sociale binnenstad met genoeg voorzieningen
Stevig cultureel DNA
van het toerisme naar een toekomstbestendige bezoekerseconomie. Spreiding van bezoekers over de hele
Aanpak Binnenstad
stad (en de regio), begrenzing van het aantal bezoekers en verduurzaming van de toeristische sector in Amsterdam, zijn
7 transformatie doelen
hierbij de uitgangspunten. De Aanpak Binnenstad focust op de gebiedsgerichte transformatie, een binnenstad waar Amsterdammers graag wonen en komen. Vanwege de sterke samenhang tussen de uitdagingen in de binnenstad
Divers en gebalanceerd horeca-, winkel en werkaanbod
Een groene binnenstad
en het stadsbrede toerismebeleid, werken beide uitvoeringsprogramma’s in elkaars verlengde en is er sprake
Toegankelijke openbare ruimte
nauwe samenhang en samenwerking.
Minder bezoekers, respectvolle bezoekers
Transformatie trajecten met anderen
Bezoekers economie Overnachtingen
Overtoerisme Duurzame bezoekers economie
8
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Financiën Tijdens de behandeling van het uitvoeringsprogramma Aanpak Binnenstad in de
uitgangspunten van het opgave- en gebiedsgericht werken gefinancierd uit de
raadscommissie op 15 januari 2025 is op verzoek van de commissie toegezegd
reguliere begrotingsprogramma’s. Zo worden de openbare ruimte maatregelen
om in deze rapportage uitgebreider inzicht te geven in de opbouw en besteding
grotendeels gedekt uit de daarvoor bestemde reguliere middelen zoals het fonds
van de financiële middelen voor de Aanpak Binnenstad. Hiermee wordt deze
Stadsbehoud/verbetering en het Strategisch Huisvestingsplan Groen.
toezegging afgedaan. In onderstaand overzicht zijn de budgetten opgenomen die deze collegeperiode Financiering van de maatregelen uit de Aanpak Binnenstad vindt gedeeltelijk
en in het begrotingsjaar 2024 aanvullend hierop specifiek voor de Aanpak
plaats uit middelen uit de gemeentelijke begroting en gedeeltelijk uit externe
Binnenstad en Bezoekerseconomie beschikbaar zijn gesteld. Een groot deel
financiering van onze externe samenwerkingspartners, zoals ankerinstituties,
hiervan betreft incidentele budgetten die in 2026 aflopen. Ook is in deze tabel de
het maatschappelijk veld, culturele instellingen, ondernemersverenigingen
uitputting van deze middelen in 2024 opgenomen.
en vastgoedeigenaren. Daar waar mogelijk worden maatregelen volgens de
Onderdeel
Incidenteel/ Structureel
B2024
R2024
Afwijking 2024
Aanpak Binnenstad - Regulier budget beheer en handhaving
Structrueel
2,2
2,3
-0,1
Aanpak Binnenstad CA - Programmaondersteuning en uitvoeringsprogramma
Incidenteel
2,5
2,5
-
Aanvullend budget Capaciteit Bezoekerseconomie
Structureel
0,2
0,1
-
Aanvullend budget Uitvoeringsprogramma Aanpak Binnenstad
Incidenteel
0,4
0,0
0,4
Aanvullend budget Uitvoeringsprogramma Bezoekerseconomie
Incidenteel
0,8
0,7
0,2
Aanvullend budget Onbestemd
Incidenteel
0,1
0,1
0,0
Aanvullend budget Oplossen problematiek afval, reiniging en handhaving
Incidenteel
1,0
0,9
0,1
Totaal structureel beschikbaar budget
Structureel
2,3
2,4
-0,1
Totaal incidenteel beschikbaar budget
Incidenteel
4,9
4,2
0,7
7,2
6,6
0,6
5,2
-1,1
4,2
Totaal beschikbaar budget Reserve VOG
9
Incidenteel
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Hieronder volgt een toelichting op deze tabel.
Binnenstad en het minimale basisbudget dat jaarlijks benodigd is om de in 2021 in gang gezette
Met de afronding van het masterplan Afval
beweging enigszins te kunnen continueren. Met
& Handhaving (december 2021) is een deel
dit geld dat snel en flexibel kan worden ingezet
van de middelen voor de toen nog bestaande
kunnen we zaken loswrikken daar waar het
focusaanpak Binnenstad voor Afval en Handhaving
vastloopt en ondersteunen we veel initiatieven
ondergebracht bij stadsdeel Centrum als regulier
in het gebied. Dit budget is gekoppeld aan
budget beheer en handhaving. Het betreft een
het uitvoeringsprogramma Aanpak Binnenstad
structureel regulier budget van € 2,2 miljoen
en is volledig uitgegeven in 2024. Zo is er in
waaruit de acties onder de prioriteit beheer
samenwerking met de UvA gestart met een
en handhaving gedekt worden. De taken en
onderzoek naar thuis voelen in de Amsterdamse
activiteiten die hieruit in het centrum worden
binnenstad, maar ook zijn diverse initiatieven
gefinancierd zijn gericht op het verbeteren van de
vanuit de buurt ondersteund. Er wordt goed
leefbaarheid in de binnenstad, en komen bovenop
gebruik gemaakt van de subsidieregeling Aanpak
de reguliere handhavings- en beheerinspanningen.
Binnenstad, waarmee we initiatieven ondersteunen
Hier is in 2024 met € 0,1 miljoen op overschreden.
die kunst en cultuur meer plek geven in de
Reden hiervoor is dat in 2024 is een start is gemaakt
binnenstad.
met de voorbereidingen op de invoering van de nieuwe vergunningplicht op de toeristische
Bij de begroting 2024 heeft het college
detailhandel in de binnenstad. Daarnaast bleken de
aanvullende incidentele middelen beschikbaar
uitgaven hoger dan voorzien voor de samenwerking
gesteld voor de programma’s Aanpak Binnenstad
met de publiek-private sector om winkeldiefstal in
en Bezoekerseconomie en het zo goed mogelijk
het kernwinkelgebied tegen te gaan.
oplossen van de problematiek afval, reiniging en handhaving.
Voor de maatregelen en acties (inclusief ambtelijke
10
ondersteuning) die niet gedekt zijn vanuit de
Ten behoeve van de programma’s Aanpak
reguliere budgetten, wordt het programmabudget
Binnenstad en Bezoekerseconomie is € 1,4 miljoen
aangewend dat vanuit het coalitieakkoord
beschikbaar (na kasschuif), waarvan € 0,9 miljoen
beschikbaar is gesteld (Aanpak Binnenstad CA, 2,
voor het programma Bezoekerseconomie € 0,5
5 miljoen incidenteel) Dit budget is de katalysator
miljoen voor het programma Aanpak Binnenstad.
van vele initiatieven en maatregelen uit de Aanpak
Op de aanpak Binnenstad is in 2024 € 0,4 miljoen
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
niet besteed. Dit heeft betrekking op kleine groenprojecten (€ 0,2 miljoen) en Wonen Boven Winkels (€ 0,2 miljoen). Door onvoldoende technische uitvoeringscapaciteit is een aantal kleine groenprojecten voor de uitvoering doorgeschoven naar 2025. Daarnaast is vertraging ontstaan in het project gevelvergroening winkelstraten, omdat een speciaal gevelplantvak ontwikkeld moest worden dat rekening houdt met de overlast van ratten. Het budget voor de subsidieregeling Wonen Boven Winkels is in 2024 niet besteed vanwege het uitblijven van nieuwe subsidieaanvragen. Ook in het programma Bezoekerseconomie is een onderbesteding zichtbaar. Deze bedraagt afgerond € 0,2 miljoen en is het gevolg van een latere start van het zeecruisesonderzoek. In totaal is op dit aanvullend budget € 0,6 miljoen niet uitgegeven. De niet bestede middelen zijn eind 2024 toegevoegd aan het vastgoedfonds. In 2024 was er € 1,0 miljoen beschikbaar (na kasschuif) voor innovatieve inzet op het gebied van afval, reiniging en handhaving is. Hiervan is € 0,9 miljoen uitgegeven. In het bestedingsplan Afvalproblematiek was bij het onderwerp “Versnellen afval op afspraak” aangegeven om voor 2024 in te zetten op het geschikt maken van overslagpunten in het water, waaronder een bij de Appeltjesmarkt.
Bij het verder uitwerken hiervan is op verschillende technische en verkeerskundige (met name veiligheid) uitdagingen gestuit waardoor de inzet op het geschikt maken van de Appeltjesmarkt is gestaakt. In de ontwikkelrichting voor afval in stadsdeel Centrum wordt nu ingezet op zoveel mogelijk ondergrondse containers met verruiming van loopafstand, aangevuld met brengpunten op het water en als sluitstuk afval op afspraak. Deze ontwikkelingen hebben ertoe geleid de gereserveerde middelen op een andere manier in te zetten, namelijk voor de Zomeraanpak (bovengrondse containers en treintje) en uitbreiding en intensivering van het schoonspuiten van stegen waar in de loop van 2024 steeds meer klachten over kwamen. Door deze verschuiving is het begrote bedrag voor 2024 niet in zijn geheel benut. De resterende onderbesteding van € 0,1 miljoen is eind 2024 aan het vastgoedfonds gedoteerd.
11
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Zoals hierboven aangegeven worden middelen die na het afsluiten van het boekjaar niet besteed zijn, toegevoegd aan het vastgoedfonds (Verevening Onroerend Goed). Met het vastgoedfonds kan een deel van onrendabele aankopen door de maatschappelijke vastgoeddeelnemingen (NV Zeedijk, Stadsgoed NV en NV Stadsherstel) gecompenseerd worden. Bonafide vastgoedbezit en coalities met vastgoedeigenaren zijn in de binnenstad cruciaal om te sturen op de noodzakelijke economische en culturele diversiteit. De maatschappelijke vastgoeddeelnemingen spelen daarbij een belangrijke rol. Begin 2024 was er € 5,2 miljoen beschikbaar in het vastgoedfonds. In totaal is € 2,1 miljoen besteed en € 1,0 miljoen toegevoegd in 2024, waardoor het eindsaldo 2024 afgerond € 4,2 miljoen bedraagt. € 1,8 miljoen is ingezet voor activeren van de aankoop van aandelen NV Zeedijk. Daarnaast is in 2024 actief meegewerkt aan de transformatie van de Oude Hoogstraat 23, waarvoor ook financiële bijdragen van € 0,3 miljoen is verleend aan Stadgenoot NV. In de Hoogstraten staat de winkeldiversiteit sterk onder druk. Stadsgoed NV heeft het pand aangekocht met als doel om uiteindelijk een goede winkelinvulling te realiseren. Daarnaast willen ze de woningen opknappen, verduurzamen en bij mutatie in het sociale segment verhuren.
De Aanpak Binnenstad is een langdurige aanpak, waarbij maatregelen jaarlijks worden aangepast of toegevoegd op basis van de maatschappelijke opgave. Voor de grote ambities van de Aanpak Binnenstad geldt dat je minstens 25 jaar nodig hebt voor de beoogde transformatie Het is goed te beseffen dat de huidige beschikbare budgetten ontoereikend zijn om deze transformatie volledig te bekostigen. Voor de komende jaren zijn aanvullende middelen nodig om de huidige aanpak te intensiveren en op langere termijn te borgen.
12
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Functiemenging en een divers economisch/ maatschappelijk aanbod Wat hebben we gedaan?
1.1 | De mogelijkheden onderzoeken voor een Erotisch Centrum buiten de binnenstad
1.12 | Opstellen van een toekomstperspectief voor horeca en de horecagerelateerde functies op de Wallen
1.2 | Straatgerichte Aanpak Nieuwendijk
1.13 | Herontwikkeling Sint Annenkwartier in samenwerking met Stadsgoed NV
1.3 | Focusstraten winkeldiversiteit Utrechtsestraat en Haarlemmerbuurt
1.14 | Ondersteunen Humanities & Society-organisatie UvA
1.4 | De transformatie van de Bloemenmarkt
1.15 | Onderzoek naar ‘thuis’ gevoel in de Binnenstad
1.5 | Versterken van de drie maatschappelijke vastgoedondernemingen in de binnenstad – NV Zeedijk, Stadsgoed NV en Stadsherstel
1.16 | Transformatie Oudebrugsteeg
1.6 | Intensiveren en verbreden van het netwerk met vastgoedeigenaren 1.7 | Verkenning mogelijkheden vastgoedfonds met maatschappelijke partijen en/ of commerciële partijen met een deels maatschappelijk doel 1.8 | Verkenning publiek-private samenwerking aankoop/beheer vastgoed (als onderdeel van de City Deal) 1.9 | Verkenning Reguliersbreestraat 1.10 | Versterken van de identiteit van winkelgebieden door gebiedsprofielen 1.11 | Retailkader opstellen voor de verschillende winkelstraten
13
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Functiemenging en een divers economisch/maatschappelijk aanbod
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
1.1 De mogelijkheden onderzoeken voor een Erotisch Centrum buiten de binnenstad In het Amsterdams Akkoord 2022-2026 heeft de coalitie afgesproken het aantal ramen op de Wallen te verminderen door een deel te verplaatsen naar een Erotisch Centrum. Eind 2023 heeft college besloten om op de locatie Europaboulevard het vervolgonderzoek voor de ontwikkeling van het Erotisch Centrum in te gaan. Dit locatievoorstel is ter kennisname aangeboden aan de raad. De raad heeft de locatie van het Erotisch Centrum in het voorjaar van 2024 besproken in de raadscommissie AZ en de gemeenteraad. Met steun van de raad is het vervolgproces ingezet. De gemeente werkt nu aan de concept projectnota voor de locatie Europaboulevard in Stadsdeel Zuid. Daarvoor vinden verschillende (ruimtelijke) onderzoeken plaats en is een participatieplan opgesteld. Dit participatieplan is besproken in de commissie AZ en de raad. In 2025 volgt vrijgave van de concept projectnota voor inspraak. Zodra de inspraak van start gaat wordt dit gepubliceerd op amsterdam.nl/inspraak. 1.2 Straatgerichte Aanpak Nieuwendijk In 2024 hebben we verschillende deelprojecten van de straatgerichte aanpak Nieuwendijk verder gebracht.
Zo zijn er onder andere afvalprojecten (stoppen zakinzameling, proef weghalen prullenbakken) opgestart, is het potentieel voor wonen boven winkels in kaart gebracht en is er een uitgebreide bestemmingsplanhandhavingsactie geweest om winkeldiversiteit te bevorderen. Met de ondernemers- en eigenaren BIZ wordt een visiedocument opgesteld voor de straat om vanuit een gedragen visie nieuwe projecten op te starten en/of de aanpak verder bij te sturen. De visie is begin 2025 opgesteld, en wordt in 2025 verder bestendigd. 1.3 Focusstraten winkeldiversiteit Utrechtsestraat en Haarlemmerbuurt Met het bestemmingsplan Winkeldiversiteit voorkomen we toenamen van (toeristische) monocultuur in het winkelaanbod. We hebben drie focusstraten gekozen waar we strikt handhaven op bestemmingsplanregels. In 2024 zijn in deze straten 39 bestemmingsplancontroles uitgevoerd. Daarnaast hebben gebiedsmakelaars in samenwerking met winkelstraatmanagers en gebruiksinspecteurs actief ondernemers en pandeigenaren geïnformeerd over wat er wel en niet is toegestaan met betrekking tot het bestemmingsplan Winkeldiversiteit. Hiermee proberen we te voorkomen dat er alsnog moet worden gehandhaafd op een invulling die strijdig is met het bestemmingsplan. Voor begin 2025 staat een tussentijdse evaluatie focusstraten gepland.
14
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
1.4 De transformatie van de Bloemenmarkt Deze maatregel is bedoeld om de sfeer en uitstraling Bloemenmarkt te veranderen. In 2024 zijn er verkennende gesprekken geweest met twee eigenaren van vier kramen over verwerven. Uiteindelijk bleek één eigenaar bereid om met de gemeente over verwerving te praten. Er zijn in overleg met de directie Vastgoed voorbereidingen getroffen voor de onderhandeling door een taxatie op te stellen. 1.5 Versterken van de drie maatschappelijke vastgoedondernemingen in de binnenstad – NV Zeedijk, Stadsgoed NV en Stadsherstel In 2024 hebben we samengewerkt met de vastgoeddeelnemingen bij diverse projecten zoals o.a. de transformatie van de Oudebrugsteeg, de huisartsenpraktijk aan de Kromme Waal 13, de atelierwoningen aan de Keizersgracht 374, het Sint Annenkwartier en is een bijdrage vanuit de gemeente verleend bij de aankoop van de Oude Hoogstraat 23 door Stadsgoed NV. We hebben doorlopend nauw contact om de maatschappelijke impact via het beheer van vastgoed en de transformatie van de binnenstad samen met de vastgoeddeelnemingen op diverse terreinen te versterken. 1.6 Intensiveren en verbreden van het netwerk met vastgoedeigenaren Het transformatieteam Aanpak Binnenstad heeft regulier contact met vastgoedeigenaren om te bespreken hoe we gezamenlijk de doelen uit de Aanpak Binnenstad kunnen bereiken.
We zoeken naar kansen om nieuwe woningen via transformatie te maken en woningen boven winkels te realiseren. Daarnaast ligt de focus op behouden en toevoegen van culturele en maatschappelijke voorzieningen en het transformeren van toeristische functies naar een aantrekkelijkere functie voor de bewoners. Hierover is regelmatig contact met vastgoedeigenaren binnen ons netwerk, en waar mogelijk breiden we dit netwerk uit met nog onbekende vastgoedspelers in de binnenstad. 1.7 Verkenning mogelijkheden vastgoedfonds met maatschappelijke partijen en/of commerciële partijen met een deels maatschappelijk doel De verkenning naar de oprichting van een maatschappelijk fonds in samenwerking met maatschappelijke en commerciële partijen is in een vergevorderd stadium. Naar verwachting zullen twee partijen uit het maatschappelijke veld, samen met een commerciële belegger, het fonds gezamenlijk vormgeven. De oprichting van het fonds wordt
15
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Onderscheidende winkelstraten
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
voorzien in het derde kwartaal van 2025. Naar alle waarschijnlijkheid zal het hierbij niet gaan om een specifiek Amsterdams of centrumgericht fonds, maar om een landelijk fonds waar Amsterdam wel gebruik van kan maken. De betrokken partijen, met name de maatschappelijke organisaties, zijn landelijk actief en richten zich op een bredere maatschappelijke impact. 1.8 Verkenning publiek-private samenwerking aankoop/beheer vastgoed (als onderdeel van de City Deal) Vanuit de Citydeal hebben drie hogescholen, Fontys, Avans en Hanze een Raak-subisidie aangevraagd bij het Rijk om een onderzoek te doen naar publiek- private samenwerking op de Nieuwendijk. Als de aanvraag wordt aangenomen zal deze in 2025 worden toegekend. Vanuit de Hogeschool van Amsterdam heeft er een onderzoek plaatsgevonden op de Nieuwendijk op het onderwerp publiek- private samenwerking wat aanknopingspunten biedt voor een verbeterde samenwerking tussen gemeente en de BIZ. 1.9 Verkenning Reguliersbreestraat Een gezamenlijk plan voor een straat waar alle stakeholders achter staan, maakt het makkelijker om positieve ontwikkeling t stimuleren. Voor de Reguliersbreestraat is een visie opgesteld aan de hand van placemaking methode. In de visie staan de volgende onderwerpen beschreven: identiteit, kernwaarden, doelgroepen en stip op de horizon.
Daarnaast staan acties beschreven die bijdragen aan de stip op de horizon voor de Reguliersbreestraat. Afgesproken is dat de BIZ’en ons op de hoogte houden over de vervolgstappen. 1.10 Versterken van de identiteit van winkelgebieden door gebiedsprofielen Het doel van de gebiedsprofielen is om de eigen identiteit van de centrumgebieden duidelijker te positioneren en zo aan de Amsterdammers en andere bezoekers te laten zien wat het centrum te bieden heeft. Hiermee willen we de aantrekkingskracht van elk gebied versterken, willen we meer bezoekers aan een gebied binden en het imago verbeteren. Er zijn vijf gebiedsprofielen. In 2024 is er verder uitvoering gegeven aan de opgestelde uitvoeringsplannen, wat heeft geresulteerd in concrete projecten op onder andere het gebied van veiligheid, schoon en gebiedsbranding. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de loopposten in Hartje Centrum, de ontwikkeling van een mediaplatform in de Nieuwmarktbuurt en de nieuwe benaming van de rijen in de fietsenstalling in de Leidsebuurt Theaterbuurt.
16
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
1.11 Retailkader opstellen voor de verschillende winkelstraten Het retailkader omschrijft per cluster/winkelstraat wat de gemeente ambieert met retailfuncties en waar de gemeente Amsterdam eventueel meewerkt aan een bestemmingswijziging naar een andere economische of maatschappelijke functie of wonen. Het blijft ten alle tijden maatwerk per pand. Het kader zou in 2024 gereed zijn, maar door omstandigheden wordt dat 2025. 1.12 Opstellen van een toekomstperspectief voor horeca en de horeca-gerelateerde functies op de Wallen De Wallen horen bij Amsterdam en moet ook voor Amsterdammers blijven. We willen een leefbaarder gebied, met minder eenzijdig horeca- en winkelaanbod. We werken we aan een toekomstplan voor horeca en de horecagerelateerde functies, zoals eetwinkels, seksinrichtingen en sekstheaters. Met een stevig ontwikkelde visie, kunnen we onderbouwde maatregelen kiezen en koers houden. In 2024 is een analyse gemaakt van het huidige gebruik van het gebied. Er is een opdrachtformulering opgesteld voor het participatietraject wat we in 2025 opstarten. 1.13 Herontwikkeling Sint Annenkwartier in samenwerking met Stadsgoed NV Met Stadsgoed NV her ontwikkelen we het Sint Annenkwartier. In 2024 heeft Stadsgoed NV verschillende panden in het Sint Annenkwartier gerenoveerd en verduurzaamd.
Stadsgoed NV werkt samen met bewonersinitiatieven ‘We Live Here’ en ‘Hier wil ik’ om de beste invulling voor de bedrijfspanden te vinden. No Limits Art Castle heeft inmiddels in het Sint Annenkwartier een nieuwe galerie geopend. Ook worden er nieuwe woningen toegevoegd. 1.14 Ondersteunen Humanities & Society-organisatie UvA Vanuit de Aanpak Binnenstad werken we samen met de Humanities & Society-organisatie van de Universiteit van Amsterdam (UvA). De samenwerking bestaat uit de projecten over “thuis” gevoel (maatregel 1.15) en de Joodse Stad (maatregel 4.2). In 2025 evalueert de UvA de resulaten van Humanities & Society. 1.15 Onderzoek naar ‘thuis’ gevoel in de Binnenstad Uit de BinnenstadsEnquête blijkt dat Amsterdammers thuisvoelen als een van de belangrijkste componenten zien om de leefbaarheid te verbeteren. Men voelt zich ook steeds minder vaak thuis in Amsterdam. Om grip te krijgen op het begrip thuisvoelen en hoe we dit als gemeente positief kunnen beïnvloeden, is in 2024 samen met de Universiteit
17
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
van Amsterdam (UvA) een onderzoek gestart naar thuisvoelen in de binnenstad. Dit bestaat uit 3 onderdelen: - Deel 1: Essay “Pleidooi voor een bescheiden politiek van thuisvoelen”, door UvA onderzoekers Fenne M. Pinkster en Jan Willem Duyvendak, september 2024. - Deel 2: Vragen rondom thuisvoelen zijn ontwikkeld en opgenomen in de BinnenstadsEnquête 2024. Uitkomsten van de vragen over thuisvoelen zijn begin 2025 in de rapportage van de BinnenstadsEnquête naar de raad verstuurd. - Deel 3 vindt plaats in 2025: 6 verdiepende focusgroep gesprekken met Amsterdammers over gebruik en verbondenheid met de binnenstad. Gevolgd door een eindrapportage door de UvA onderzoekers. 1.16 Transformatie Oudebrugsteeg De NV Zeedijk heeft in 2022 in totaal 9 panden aangekocht in de Oudebrugsteeg. Doel van de aanschaf is het vastgoed transformeren naar wonen en functies waar de stad wat aan heeft. In 2024 is de omgevingsvergunning verleend voor de renovatie en transformatie van de panden aan de even zijde. De NV Zeedijk gaat woningen toevoegen boven de bedrijven. De aanvraag omgevingsvergunning voor de panden aan de oneven zijde zal in 2025 verder in behandeling worden genomen.
18
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Beheer en handhaving
Wat hebben we gedaan?
2.1 | Diverse pilots met nieuwe inzamelmethodes voor huisafval, bedrijfsafval en grofvuil in verschillende buurten 2.2 | Opening van een wijkhandhavingspunt op de Wallen 2.3 | Opstellen en implementeren hernieuwde handhavingsstrategie voor het Wallengebied met aandacht voor de gehele keten hosthandhaving- politie 2.4 | Continueren taskforce souvenirwinkels 2.5 | Gebiedsgericht beperken van sluitingstijden horeca, raamprostitutie en andere voorzieningen op de Wallen ten bate van de leefbaarheid 2.6 | Leefbaarheidspanel Wallengebied 2.7 | Invoeren van een blowverbod in delen van de binnenstad 2.8 | Uitbreiden verbod op rondleidingen
19
2.9 | Pilot beperken op- en afstapvoorzieningen rondvaarten Oudezijds Voorbugwal 2.10 | Aanpak Taxioverlast Uitgaansgebieden 2.11 | Tegengaan overlast en criminaliteit door straatdealers 2.12 | Inzet van hosts op de uitgaanspleinen en in het Wallengebied om publiek aan te spreken op gedrag 2.13 | Onderzoek extra voorwaarden in de exploitatievergunning van ondernemers in overlastgebieden 2.14 | Diverse pilots voor het schoon krijgen van het kernwinkelgebied 2.15 | Regels kenbaar maken in de openbare ruimte op een innovatie manier 2.16 | Terugdringen van drugsimago detailhandel in de binnenstad
2.17 | Voorlichting voor ondernemers over regels m.b.t. bewegende reclame, licht, muziek en geur uit winkels 2.18 | Recreatievaart: verhuur van onbemande, ongemotoriseerde recreatievaartuigen 2.19 | Evaluatie APV vergunningplicht Hoogstraten
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Beheer en handhaving
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
2.1 Diverse pilots met nieuwe inzamelmethodes voor huisafval, bedrijfsafval en grofvuil in verschillende buurten In de 9 straatjes wordt nog steeds afval op afspraak opgehaald. Deze pilot is in 2024 naar de laatste gebieden uitgebreid. De tussenevaluatie laat positieve resultaten zien: schonere straten, minder vervoersbewegingen, en een hoger scheidingspercentage en daarmeeeen duidelijke verbetering in de afvalinzameling en leefbaarheid in de 9 straatjes. Daarnaast is er veel geleerd op het gebied van fijnmazig afval inzamelen in drukbevolkt centrumgebied. In 2025 volgt het besluit om deze manier van afvalinzameling met vijf jaar te verlengen. Daarnaast is in juli 2024 gestart met de aanpak Nieuwendijk waarbij de zakinzameling in deze straat en omliggende stegen is gestopt. Afval moet naar ondergrondse containers worden gebracht. Dit heeft geleid tot substantieel schonenere straten. Met meer inzicht over alternatieve afvalinzameling heeft stadsdeel Centrum eind 2024 de ontwikkelrichting voor inzameling vastgesteld: een plan met ondergrondse containers met verlenging van de loopafstand van 150 naar 250 meter, aangevuld met brengpunten op het water en als sluitstuk het gebruik van afval op afspraak om een dekkend inzamelsysteem te realiseren in het centrum. Een eerste aanzet voor uitrol is eveneens eind 2024 gestart in de Spuistraat Noord.
2.2 Opening van een wijkhandhavingspunt op de Wallen Het wijkhandhavingspunt wordt een zichtbare uitvalsbasis voor handhavende partijen (politie, handhaving, gebiedsmakelaar etc.) op de Wallen. Hier kunnen professionals en de buurt laagdrempelig met elkaar in contact komen. De realisatie van het wijkhandhavingspunt is gekoppeld aan een groter herontwikkelingstraject waarbij vijf woningen worden gerealiseerd en funderingsherstel moet plaatsvinden. De planvorming heeft tussentijds extra vertraging opgelopen. De omgevingsvergunning is begin 2025 verleend. Daarna volgt verbouwing van de begane grond. Naar verwachting opent het steunpunt eind 2026. 2.3 Opstellen en implementeren hernieuwde handhavingsstrategie voor het Wallengebied met aandacht voor de gehele keten host-handhaving- politie In 2024 zijn daar waar mogelijk handhaving strategieën van ketenpartners aanscherpt en op elkaar afgestemd. Met name rond horecaoverlast hebben ketenpartners een gezamenlijke taak. In 2024 voerden politie, handhaving en gemeente zesmaal gezamenlijke controles uit in het kern Wallengebied. Deze acties zorgen ervoor dat handhaving, politie en gemeente gezamenlijke zichtbaar zijn in het gebied, er een nauwere samenwerking ontstaat en goed
20
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
begrip is van elkaars taak, werkwijze en informatiebehoefte. Ook is operationele afstemming tussen partners beter gestructureerd waardoor effectiever wordt samengewerkt. 2.4 Continueren taskforce souvenirwinkels In opdracht van de gemeente heeft onderzoeksbureau AEF (Andersson Elffers en Felix) onderzoek gedaan naar signalen van ondermijnende criminaliteit in het centrum en handhaving daarvan. Dit heeft geresulteerd in het rapport: ‘De parallelle economie in de Amsterdamse binnenstad’. Naar aanleiding van de bevindingen van dit rapport en de informatie van partners is het college voornemens een vergunningplicht voor toeristische detailhandel in te stellen. In 2025 wordt de vergunningplicht verder uitgewerkt. Concrete signalen over ondermijnende criminaliteit worden gedeeld binnen het RIEC met partners waaronder politie, OM, Belastingdienst en de Nederlandse Arbeidsinspectie. Periodiek zijn er Ondermijningsbrigade-acties uitgevoerd. Deze richten zich op ondernemingen waarover signalen zijn van ondermijnende criminaliteit, waaronder witwassen en ondergronds bankieren. 2.5 Gebiedsgericht beperken van sluitingstijden horeca, raamprostitutie en andere voorzieningen op de Wallen ten bate van de leefbaarheid Heel 2024 sloot horeca in het kern-Wallengebied op weekenddagen (vr en za) om 02.00 uur. De naleving van deze vervroegde sluitingstijden is vanaf het begin goed.
De vroegere sluitingstijden en de venstertijd zorgen voor minder drukte in het Wallengebied in de nacht. Ondernemers geven aan negatieve gevolgen te ondervinden. De vervroegde sluitingstijden van de raamprostitutiebedrijven zijn begin 2024 teruggedraaid vanwege veiligheidsrisico voor sekswerkers. Aan de motie ‘gordijnen dicht’ wordt gezien de aanzienlijke veiligheidsrisico’s voor sekswerkers geen uitvoering gegeven. De vervroegde sluitingstijden in het kern-Wallengebied zijn begin 2025 tot april 2027 verlengd. 2.6 Leefbaarheidspanel Wallengebied In 2024 zijn vier bijeenkomsten van het Leefbaarheidspanel georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomsten hebben de deelnemers samen adviezen opgesteld hoe de leefbaarheid in het Wallengebied kan worden verbeterd, op de volgende thema’s: 1) een schone en mooie buurt, 2) een veilige buurt, en 3) een prettige leefbuurt. In januari 2025 heeft het Leefbaarheidspanel een eindadvies aangeboden aan het bestuur van stadsdeel Centrum, waarna
21
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
uitvoering wordt gegeven aan de adviezen wanneer deze haalbaar zijn. Belangrijke extra opbrengst van het Leefbaarheidspanel is dat er nieuwe verbindingen zijn ontstaan tussen bewoners, ondernemers en gemeente. Daarnaast hebben de deelnemers meer kennis opgedaan en in sommige gevallen meer begrip gekregen voor de werkzaamheden die de gemeente in de buurt uitvoert en de uitdagingen die deze buurt kent. In 2025 wordt het Leefbaarheidspanel voortgezet, nu over het thema verkeersluwe Wallen. 2.7 Invoeren van een blowverbod in delen van de binnenstad In heel 2024 gold op straat in het Wallengebied een blowverbod. Wanneer er wel wordt geblowd op straat, worden personen daarop aangesproken door handhavers. Omdat naleving van deze waarschuwing goed is, is beboeten nauwelijks nodig. 2.8 Uitbreiden verbod op rondleidingen Uit de evaluatie van het rondleidingenbeleid blijkt dat bewoners blijvend overlast ervaren door rondleidingen. Echter staat deze overlast in geen van de uitgevoerde onderzoeken naar overlast in de binnenstad bovenaan als grootste ergernis. De evaluatie laat ook zien dat een verdere verscherpingen van het rondleidingenbeleid niet automatisch leidt tot minder drukte en overlast. Daarom zetten we in op gedragsmaatregelen en normering van gidsen.
Dat doen we door met hen in gesprek te gaan, actief en herhaaldelijk informatie over de regels te verstrekken en waar nodig te handhaven. 2.9 Pilot beperken op- en afstapvoorzieningen rondvaarten Oudezijds Voorbugwal In 2024 is een pilot uitgevoerd die het gebruik van de op- en afstapvoorzieningen voor rondvaarten beperkt door middel van venstertijden. De pilot is geëvalueerd met informatie uit twee buurtenquêtes, overlastmeldingen, input van de gebruikers en andere betrokkenen (o.a. politie en THOR), en op basis van het gebruik en de druktecijfers uit de Digitale Gracht (het monitoringssysteem op de grachten). De pilot laat zien dat beperking van de op- en afstap voorzieningen bijdragen aan een afname van de ervaren overlast rondom de voorzieningen. De beperkingen hebben echter ook negatieve economische gevolgen voor de reders die deze voorzieningen gebruiken. In 2025 wordt de pilot, in aangepaste vorm, vervolgt.
22
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
2.10 Aanpak Taxioverlast Uitgaansgebieden Het aanbod aan taxi’s in de binnenstad overstijgt, met name in de uitgaansnachten, de vraag naar taxi’s. Taxi’s wachten in het gebied, staan foutgeparkeerd of rijden doelloos rond. Dit leidt tot veel overlast in de openbare ruimte en de omgeving. Binnen de landelijke vrije taximarkt heeft de gemeente op dit moment geen ruimte om te sturen op hoeveelheden taxi’s die zich in en rond een gebied begeven. Om de leefbaarheid en verkeersveiligheid te verbeteren worden rond de overbelaste uitgaanspleinen maatregelen getroffen vanuit verkeermanagement. Rond het Rembrandtplein zijn we gestart met het traject om camerahandhaving in te zetten. Op de Vijzelstraat hebben we de pop-up taxistandplaatsen aangepast. De taxi problematiek rondom Leidseplein is in kaart gebracht met daarbij de bestaande maatregelen. Dit om in beeld te brengen waar nieuwe verkeersmaatregelen of bestaande maatregelen effectiever kunnen worden ingezet. Op de Nieuwmarkt is de taxistandplaats opnieuw ingericht. In 2025 maken we een voorstel hoe we bestaande (verkeers)maatregelen effectiever kunnen inzetten om taxiproblematiek tegen te gaan. 2.11
Tegengaan overlast en criminaliteit door straatdealers
Met de Aanpak Straatdealers is in 2024 ingezet op preventie, repressie, gedragsverandering en campagne. De resultaten laten een gemengd beeld zien. De hotspotaanpak slaagt erin op specifieke locaties de overlast fors te verminderen. Desondanks blijft een aanzienlijk aantal bewoners ernstige overlast van dealers ervaren. Daarnaast is in het Zeedijkgebied de overlast van harddrugsverslaafden en harddrugsdealers toegenomen. Dit is deels een verplaatsing van andere gebieden in de stad. In juni 2024 heeft de burgemeester de raad geïnformeerd over extra stappen die nodig zijn. In periode septemberdecember 2024 zijn we gestart met: forse uitbreiding van het cameratoezicht (+8 camera’s eind augustus, +4 in de overige maanden) extra politie acties waarbij 565 aanhoudingen zijn verricht en 588 gebiedsverboden van 24 uur zijn opgelegd bijna 40.000 euro handelsgeld van dealers afgepakt dealers komen sneller op zitting bij de rechtbank en krijgen vaker detentie en gebiedsverboden door de rechter opgelegd
23
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
gebiedsverboden voor dealers zijn verhoogd van 24 uur naar 48 uur (dit is in 2025 ingegaan) politie is gemandateerd om zelf lik-op-stuk gebiedsverboden van een maand uit te reiken (dit is ook in 2025 ingegaan) campagne om feesttoeristen te waarschuwen tegen dealers vernieuwd en uitgebreid 2.12
Inzet van hosts op de uitgaanspleinen en in het Wallengebied om publiek aan te spreken op gedrag
Ook in 2024 waren hosts zichtbaar aanwezig op uitgaansavonden op het Leidseplein, Rembrandtplein en in het Wallengebied. Uit evaluatie blijkt dat hosts tijdens piekdrukte zorgen voor betere doorstroming van mensen. Zij voorkomen een deel van ongewenst en onaangepast gedrag en fungeren als aanspreekpunt voor bezoekers en maken mensen ‘wegwijs’ in de uitgaansgebieden. Het is dan aannemelijk dat de inzet van de hosts bijdraagt aan afname van overlast in de gebieden. De inzet van hosts wordt in 2025 voortgezet. De proef met de extra hosts in het Wallengebied is afgerond en wordt niet voortgezet. 2.13
Onderzoek extra voorwaarden in de exploitatievergunning van ondernemers in overlastgebieden
In 2024 is een eerste verkenning gedaan naar mogelijkheid om op maat gemaakte voorschriften te verbinden aan exploitatievergunningen. Dit onderzoek liep parallel aan de uitwerking van het nieuwe horecabeleid. Het nieuwe beleid biedt ruimte voor gebiedsgerichte uitwerking van regels en voorwaarden. Daarom is besloten dit onderzoek verder voort te zetten bij nadere uitwerking van horecabeleid. Hier wordt in 2025 vervolg aan gegeven. 2.14 Diverse pilots voor het schoon krijgen van het kernwinkelgebied Schouw Leidsebuurt: heel 2024 is iedere vrijdagmiddag (voor de uitgaansavond) een schouw gelopen door de Leidsebuurt. Zo kunnen risico’s of knelpunten, denk aan fout geplaatst afval of glaswerk dat niet buiten mag staan, meteen worden opgelost. De resultaten zijn positief. Er is een enorme afname in het aantal afvalovertredingen geconstateerd. Ook is er een nieuwe vorm van intensieve samenwerking ontstaan tussen de betrokkenen binnen de afvalketen. Er is een start gemaakt om deze samenwerking standaard op te nemen in de planningen van deze directies om continuering te waarborgen en uitbreiding mogelijk te maken. Afvalvoorzieningen pleziervaart: Er zijn in 2024 speciale afvalvoorzieningen geplaatst langs bepaalde vaarroutes, o.a. op de Keizersgracht, Marineterrein en het Oosterdok. Daarnaast zijn er afvalpiramides geplaatst en zijn de
24
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
bestaande afvalbakken van 100 liter vervangen door grotere exemplaren van 200 liter, zodat ze beter bestand zijn tegen de hoeveelheid afval. Deze maatregelen hebben effect gehad; er ligt nagenoeg geen afval meer rondom de afvalbakken op deze locaties. Collectieve inzet BIZ’en: Vanaf mei 2024 is een proef gestart door de gezamenlijke BIZ’en Hartje Centrum (kernwinkelgebied). Hierbij hebben de gezamenlijke BIZ’en een extern schoonmaakbedrijf ingehuurd voor extra afvalinzameling boven op de reguliere inzet van de gemeente. Het gaat daarbij om afval dat buiten de aanbiedtijden is aangeboden, verkeerd is neergezet en afval wat is blijven staan. Vanuit het idee: we beginnen elke dag schoon en zonder afval op straat. Dit initiatief is in samenwerking met de gemeente tot stand gekomen en gefinancierd. Per maand is hiermee gemiddeld 10.000 tot 15.000 kilo afval opgehaald. Extra schoonspuiten stegen: Eind 2024 is er, boven op de reguliere schoonmaak van de openbare ruimte, extra ingezet op het schoonspuiten van stegen in onder meer het wallen-gebied en rondom de Nieuwezijds Voorburgwal en Nieuwendijk. Dit is een extra maatregel om de basis op orde te krijgen en moet zorgen voor een schone openbare ruimte. 2.15
Regels kenbaar maken in de openbare ruimte op een innovatie manier
In 2024 hebben we gekeken hoe we de geldende regels in het Wallengebied op een andere manier kenbaar kunnen maken dan met grote hoeveelheid borden. Er zijn bijvoorbeeld stickers aangebracht op prullenbakken in het Wallengebied om de geldende regels kenbaar te maken. De overdaad aan uitingen is voor veel bewoners een doorn in het oog. De proef is daarom beëindigd. 2.16
Terugdringen van drugsimago detailhandel in de binnenstad
Drugstoerisme is een hardnekkig verschijnsel in de binnenstad. Drugs zijn één van de magneetfuncties voor toeristen, waar veel winkeliers van profiteren en de binnenstad een ‘drugs ’uitstraling geeft. Er is onderzoek gedaan naar welke (legale) drugsgerelateerde producten we tegenkomen in de detailhandel. Hier is een kennisdocument van gemaakt. Ook is de verkenning gestart naar mogelijkheden om reclame voor drugsgerelateerde producten terug te dringen.
25
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
2.17
Voorlichting voor ondernemers over regels m.b.t. bewegende reclame, licht, muziek en geur uit winkels
Horecaondernemers moeten aan veel regels voldoen. Om hen beter te informeren zijn alle regels voor reclame, licht, muziek en geur samengevat in een folder. Deze folder wordt door inspecteurs van gebruikstoezicht uitgedeeld bij alle integrale controles. Ook bij horecavergunningverlening of verlenging wordt deze folder in het vervolg meegestuurd. De folder is tevens in 2024 gestuurd naar alle straatmanagers in Centrum met het verzoek deze door te sturen naar alle leden van de BIZ. Ook is de folder gedeeld met andere stadsdelen. 2.18
Recreatievaart: verhuur van onbemande, ongemotoriseerde recreatievaartuigen
Functies gericht op recreatie voor bezoekers concentreren zich in de binnenstad rondom andere toeristische trekpleisters. Een daarvan zijn de locaties voor verhuur van onbemande, ongemotoriseerde recreatievaartuigen (zoals waterfietsen etc.). Wens is om door aanpassing van beleid deze locaties te verplaatsen naar buiten het toeristisch centrum en de drukke grachtengordel. De uitspraak van de Raad van State rond het vergunningenbeleid voor passagiersvaart maakt dat deze beleidsontwikkeling vooralsnog niet verder uitgewerkt kan worden. 2.19
Evaluatie APV vergunningplicht Hoogstraten
De DSP-groep heeft de vergunningplicht geëvalueerd die in 2021 is ingesteld voor alle detailhandel in de Damstraat, Nieuwe en Oude Hoogstraat en Oude Doelenstraat. Het onderzoek concludeert dat de vergunningplicht een effectief instrument is om ondermijning tegen te gaan. Tot nu toe zijn 69 aanvragen ingediend, waarbij 12 aanvragen (17% van de totale aanvragen) zijn geweigerd op grond van de APV (levensgedrag en bedrijfsvoering) en de wet Bibob. Deze ondernemingen hebben een (hoog) risico op ondermijnende activiteiten. De vergunningplicht geresulteerd in beter zicht op de bedrijfsvoering van ondernemers. Het aantal ondernemingen die (een risico op) ondermijnende activiteiten met zich meebrengen is afgenomen, waardoor de openbare orde, veiligheid en de leefbaarheid zijn verbeterd. Verder noemt de evaluatie De vergunningplicht blijft van kracht in de Hoogstraten. Om de (toekomstige) administratielast voor bonafide ondernemers zo laag mogelijk te houden, is de duur van de exploitatievergunning omgezet naar onbepaalde tijd. Ook voorkomen we dat ondernemers wiens vergunning wordt geweigerd of buiten behandeling wordt gesteld, elders in de stad wel bedrijfsmatige activiteiten kunnen (blijven) uitvoeren. Ook de lessen uit de evaluatie over de communicatie met betrokkenen en de rol van pandeigenaren worden meegenomen in de verdere uitvoering van de
26
vergunningplicht.
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Een waardevolle bezoekerseconomie
Wat hebben we gedaan?
3.1 | Inzetten en doorontwikkelen van de ontmoedigingscampagne 3.2 | Verder ontwikkelen en uitbreiden mogelijkheden om bezoekers te informeren over drukke gebieden en routes 3.3 | Publiek-private samenwerking om winkeldiefstal in het kernwinkelgebied tegen te gaan 3.4 | De Wallen/Warmoesstraat Biënnale 2026 3.5 | Samenwerking met hostels in het oude stadshart om gasten te activeren gebruik te maken van het culturele aanbod elders in de (binnen)stad 3.6 | Verkennen van de mogelijkheden om meer zichtbaarheid te geven aan de Dutch Sustainable Fashion Week
27
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Een waardevolle bezoekerseconomie
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
3.1 Inzetten en doorontwikkelen van de ontmoedigingscampagne De directieve insteek van Stay Away bleek niet genoeg te ontmoedigen bij de feesttoeristen. In plaats van de directieve boodschap ‘blijf weg’’, heeft de nieuwe Amsterdam Rules campagne het doel om bestaande beelden en associaties die feesttoeristen hebben bij Amsterdam bij te stellen en te ontkrachten. De Amsterdam Rules campagne is in 2024 verder ontwikkeld voor doelgroepen in Duitsland, Spanje, Frankrijk en Italië. Dit in afstemming met KHN/ horecaondernemers. De campagne gericht op jongeren uit Groot-Brittannië loopt door. Regelmatig vinden er effectmetingen plaats, waaruit nog steeds blijkt dat het werkt. 3.2 Verder ontwikkelen en uitbreiden mogelijkheden om bezoekers te informeren over drukke gebieden en routes Er is een korte pilot geweest in het Wallengebied om bezoekers te wijzen op waar het gebied precies is, maar ook hoe ze ook het gebied weer konden verlaten. Het resultaat was onvoldoende. 3.3 Publiek-private samenwerking om winkeldiefstal in het kernwinkelgebied tegen te gaan In het kernwinkelgebied vindt veel winkeldiefstal plaats en groeit het gevoel van onveiligheid. Om dit tegen te gaan is in najaar 2022 het veiligheidsmodel kernwinkelgebied gemaakt.
In dit kader werkten we samen met het ROC aan een pilot hybride leeromgeving waarin studenten beveiliging zowel les krijgen als direct praktijkervaring opdoen in het kernwinkelgebied. Deze samenwerking is in 2024 uitgegroeid tot een volledige Publiek Private Samenwerking (PPS) waar nu ook een RIF subsidieaanvraag voor is ingediend. Er zijn 29 partners bij deze PPS en RIF aanvraag betrokken. De gemeente Amsterdam steunt de PPS vanuit zowel Economische Zaken als de MBO-agenda. De lering uit pilot en stages in het kernwinkelgebied, zijn belangrijk geweest bij de totstandkoming ervan. Momenteel wordt verkend of de werkwijze ontwikkeld in Centrum-kernwinkelgebied uitgebreid zou kunnen worden naar stadsdeel Noord (Winkelcentrum Boven ‘t IJ), mogelijk in samenwerking met Centrum. Daarnaast zijn in het kernwinkelgebied loopposten actief. Dat zijn 4 beveiligers die in het gebied rondlopen om ondernemers en hun personeel bij te staan in tegengaan van winkeldiefstal. De succesvolle samenwerking tussen BIZ’en, MAATbeveiliging en gemeente Amsterdam wordt komende twee jaar voortgezet.
28
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
3.4
De Wallen/Warmoesstraat Biënnale 2026 In 2024 en 2025 vinden voorbereiding plaats van een kunst-biënnale in de Warmoesstraat. Samen met bewoners en ondernemers wordt er in de straat ruimte gemaakt voor kunstenaars, die heden, verleden en toekomst van die bijzondere buurt verbeelden. Twintig winkels en/of horecagelegenheden in het Wallengebied worden als paviljoen geselecteerd. Deze biënnale vindt in 2026 met steun van de Aanpak Binnenstad plaats.
3.5
Samenwerking met hostels in het oude stadshart om gasten te activeren gebruik te maken van het culturele aanbod elders in de (binnen)stad Uit overleg met hostels blijkt dat er geen extra inzet nodig is om gasten te activeren meer gebruik te maken van cultureel aanbod.
3.6
Verkennen van de mogelijkheden om meer zichtbaarheid te geven aan de Dutch Sustainable Fashion Week
In 2024 zijn de eerste stappen gezet om duurzame mode in stadsdeel Centrum meer zichtbaarheid te geven, namelijk: Tijdens Amsterdam Fashion Week is er een duurzame modeshow georganiseerd in de Kalverstraat welke gekoppeld was aan de Wear For Life campagne van de gemeente Amsterdam. Tijdens de Dutch Sustainable Fashion Week (DSFW) zijn verschillende initiatieven van duurzame modeondernemers in o.a. het centrum ondersteund met een financiële bijdrage om een activiteit te organiseren. Ook is er bijgedragen aan de openingsshow van de DSFW. Eind 2024 is er in de Kalverstraat een duurzame pop-up winkel geopend, waar een koppeling is gemaakt met de Wear For Life campagne. Begin 2025 heeft een Studio Binnenstad over duurzame mode plaatsgevonden.
29
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Versterken van de culturele verscheidenheid en buurtidentiteiten Wat hebben we gedaan?
1.1 | Subsidieregeling Aanpak Binnenstad 1.2 | Uitbreiding Joodse Stad naar Plantagebuurt 1.3 | De samenwerking van culturele instellingen in het Wallengebied ondersteunen 1.4 | Verbouwing Amsterdam Museum 1.5 | Ondersteunen van kunst/culturele initiatieven openbare ruimte Oosterdok 1.6 | Kennis over kunst in de openbare ruimte vergroten 1.7 | Nieuw kunstwerk in het Knowledge Mile Park 1.8 | Vrije ruimte voor kunst en cultuur (waaronder street art) in de openbare ruimte 1.9 | Digitale ontsluiting kunstwerken openbare ruimte 1.10 | Inzetten op meer inclusiviteit en diversiteit en sociale veiligheid bij de bestaande clubs in Centrum 1.11 | Toevoegen van broedplaatsen voor de nachtcultuur in Centrum, met behulp van de deelnemingen (Stadsgoed, NV Zeedijk en/of Stadsherstel) van de gemeente Amsterdam
30
1.12 | Wensen vanuit de culturele sector over zichtbaarheid zoveel mogelijk meenemen in de nieuwe Welstandsnota
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Versterken van de culturele verscheidenheid en buurtidentiteiten
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
4.1
Subsidieregeling Aanpak Binnenstad
De subsidieregeling Aanpak Binnenstad verleent ontwikkel- en impactsubsidies aan initiatieven van ondernemers, instellingen en bewoners die bijdragen aan de transformatie van de binnenstad door het aantrekken van nieuwe bezoekers, culturele verrijking en lokaal ondernemerschap. In 2024 is het volledig beschikbare budget voor de subsidieregeling toegekend aan diverse initiatieven van bewoners, organisaties en ondernemers met een goed plan voor breder ander aanbod van cultuur, horeca, bedrijvigheid, ambacht of buurtvoorzieningen. In totaal zijn 27 subsidies verleend, waarvan 16 ontwikkelsubsidies en 11 impactsubsidies. Voorbeelden van verleende subsidies zijn Order Territory, VROG, Trespasing, DreamUnit, The Bookshop, Betty Friday, Torpedo Theater, Metro54, De Kunstdragers en The Spirit of Amsterdam. In 2025 wordt het budget voor de subsidieregeling Aanpak Binnenstad uitgebreid en worden 2 nieuwe ambassadeurs geworven om de subsidieregeling onder de aandacht te brengen bij nieuwe initiatiefnemers en hen te helpen bij hun projectplannen. 4.2 Uitbreiding Joodse Stad naar Plantagebuurt Na het succes van de Joodse Stad op Vlooienburg en Uilenburg is het programma halverwege 2024 voortgezet in Rapenburg en de Plantage.
In 2024 zijn er diverse evenementen georganiseerd: 100 jaar badhuis bij Splendor, 8 podcasts over het Joodse leven in de buurten Vlooienburg en Uilenburg en een afsluitend evenement van de cyclus Vlooienburg en Uilenburg in de Mozes en Aäronkerk in juni. In oktober 2024 is het Loofhuttenveest dit keer georganiseerd in de Hoftuin van de Plantagebuurt. Vanaf oktober zijn er verschillende podcasts uitgebracht over het Joodse leven in de buurten Rapenburg en de Plantage. Er wordt met stadsdeel Oost gesproken om de Joodse Stad door te zetten naar de Transvaalbuurt. 4.3 De samenwerking van culturele instellingen in het Wallengebied ondersteunen De culturele instellingen in het Wallengebied slaan de handen ineen en werken samen om het culturele profiel van binnenstad weer zichtbaar voor Amsterdammer en buurtbewoner te maken. Concrete resultaten in 2024 zijn ontwikkeling van gezamenlijke communicatiemiddelen als raamstickers, gezamenlijke promotie van programmering en verwijzing naar elkaars programma’s en verkoop van combitickets en gezamenlijke inkoop.
31
VOORTGANGSRAPPORTAGE AANPAK BINNENSTAD 2024
Prioriteit
Nr.
Wat is de voortgang in 2024?
4.4
Verbouwing Amsterdam Museum
Het Amsterdam Museum is belangrijk voor de binnenstad omdat het de geschiedenis, cultuur en verhalen van de stad levendig maakt. Het museum is een belangrijke publieke plek die bijdraagt aan de cohesie in de stad, zowel voor bewoners als bezoekers. In 2024 heeft de Raad van State in een uitspraak gesteld dat het stadbestuur zorgvuldig te werk is gegaan bij het maken van de plannen voor het Amsterdam Museum. Daarmee is in oktober 2024 het hoger beroep bezwaren tegen de aantasting van het rijksmonument afgerond. De verbouwing van het Amsterdam Museum is momenteel in volle gang. 4.5 Ondersteunen van kunst/culturele initiatieven openbare ruimte Oosterdok Expeditie Oosterdok is een samenwerking tussen verschillende instellingen in het gebied. 12 cultuurpartners zetten zich in voor kunst en culturele activiteiten in de openbare ruimte, waaronder het plein voor het OBA en wellicht op het plein voor Booking.com. Daarvoor hebben ze in 2024 subsidie vanuit de Aanpak Binnenstad ontvangen. Begin 2025 is een interactieve wandelroute over het Oosterdok gerealiseerd, waarmee bewoners en bezoekers de verborgen verhalen van deze historische en innovatieve buurt kunnen ontdekken. 4.6 Kennis over kunst in de openbare ruimte vergroten In 2024 is een seminar ontwikkeld binnen de vakgroep Kunstgeschiedenis van de UvA.