2. Uitvoeringsprogramma Bezoekerseconomie 2024.pdf

E I M O N O C E S R E K BEZOE Uitvoeringsprogramma 2024

Ter inleiding

3

1

Overnachtingen

6

2

Overtoerisme 

10

BEZOEKERSECONOMIE

Inhoud

2 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

i.

Met de visie bezoekerseconomie 2035 beogen we de bezoekerseconomie terug te brengen binnen de grenzen van de leefbaarheid en te transformeren naar een sector die een bijdrage levert aan (de maatschappelijke opgaven in) de hele stad. Met dit uitvoeringsprogramma werkt het college door aan dit beoogde beeld. Tegelijkertijd neemt het college maatregelen om te voldoen aan de Verordening op toerisme in balans Amsterdam. Visie en verordening geven uiting aan een grote uitdaging die er de komende jaren niet minder op zal worden: Uit de meest recente O&S- bezoekersprognose 2023-2025 blijkt wederom dat zonder het nemen van maatregelen, het aantal toeristenovernachtingen de komende jaren tot nieuwe recordhoogtes zal reiken. Een verdere groei van toerisme is een wereldwijde trend, en Amsterdam blijft een onverminderd populaire reisbestemming. De stad is er voor iedereen, ook voor internationale bezoekers. We moeten erkennen dat de stad altijd druk en levendig zal blijven, en ons tegelijktijdig met elkaar blijven inzetten voor een leefbare stad.

Met dit uitvoeringsprogramma zet het college in op de doelen uit de verordening en de visie. Het overtoerisme is een zeer complex, wereldwijd probleem. De ‘maakbaarheid’ vanuit de gemeente om tot minder bezoekers te komen is beperkt, maar het college heeft de verantwoordelijkheid om de stad leefbaar te houden voor haar bewoners en ondernemers. Het nastreven van deze visie vraagt om een lange termijn benadering en samenwerking tussen de gemeente, de toerisme­ branche, ondernemers en Amsterdammers door de hele stad. Dit uitvoeringsprogramma vernieuwt jaarlijks de gezamenlijke ambitie door verdere stappen te zetten in lopende dossiers, maar ook door creatieve ideeën en innovatieve inzichten op te nemen, die hard nodig zijn om de bezoekerseconomie duurzaam te transformeren en de leefbaarheid te verbeteren.

Verordening op toerisme in balans Amsterdam In juli 2021 is de Verordening op toerisme in balans Amsterdam (hierna de verordening) vastgesteld door de gemeenteraad. Aanleiding hiervoor was het Volksinitiatief Amsterdam heeft een keuze dat door ruim 30.000 Amsterdammers is ondertekend. De verordening stelt met een bandbreedte een maximum aan het aantal toeristenovernachtingen in de stad en om in te grijpen wanneer het aantal dagbezoeken te hoog wordt en de toeristische draagkracht van wijken onder druk staat. De bandbreedte wordt vastgesteld op 10 en 20 miljoen toeristenovernachtingen per jaar, waarbij respectievelijk 12 en 18 miljoen toeristenovernachtingen per jaar als signaalwaarden gelden (artikel 2).

3 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Voor u ligt het uitvoeringsprogramma Bezoekerseconomie voor 2024. Dit is het eerste uitvoeringsprogramma wat volgt op een breed pakket aan maatregelen en onderzoeken en de visie bezoekerseconomie 2035, die college en raad in december 2022 hebben vastgesteld. In de voortgangsrapportage bezoekerseconomie 2023 vindt u de voortgang van deze maatregelen en onderzoeken, waarvan een groot deel wordt voortgezet in dit nieuwe uitvoeringsprogramma.

BEZOEKERSECONOMIE

Ter inleiding

Een duurzame bezoekerseconomie die bijdraagt aan de stad vraagt om een andere manier van denken en handelen van ons allemaal. De stad is geen product om aan te verdienen, maar een ecosysteem om aan deel te nemen. Ondernemen gaat in onze visie niet primair om groot internationaal geld, maar om waarde voor de directe omgeving. Dat is de knip die de visie omschrijft, wat ertoe leidt dat het ene soort ondernemerschap gewenst is, en het ander in toenemende mate een last voor de stad – en daarmee niet langer houdbaar. In de visie begrenzen we groei, en schetsen we de transformatie naar een duurzame bezoekerseconomie. Om dit voor elkaar te krijgen, moeten we grenzen gaan stellen aan de groei van de Amsterdamse bezoekerseconomie. We maken duidelijk onderscheid tussen gewenst aanbod binnen de bezoekers­ economie enerzijds, en ongewenste commerciële activiteiten die ten koste gaan van de stad anderzijds. Het toeristische aanbod in de stad bepaalt ook het type bezoekers dat Amsterdam aandoet. Deze visie richt zich daarom op zowel de vraagkant als de aanbodkant van de bezoekerseconomie.

We hebben deze pioniers uit de sector zelf nodig die durven te experimenteren en koplopers die laten zien dat verantwoorde groei en maatschappelijk rendement hand in hand kunnen gaan. We werken daarom nauw samen met bondgenoten in de toerismesector aan een gezond evenwicht en een leefbare stad. De visie schetst de maatregelen die we nemen, maar zet ook in op kansen in de meerkernige stad, verantwoord ondernemerschap en samenwerking met de regio. Dit vertaalt zich naar dit uitvoeringsprogramma en de maatregelen waar de verordening om vraagt. In andere woorden, om de visie op de lange termijn te verwezenlijken, is nu actie nodig.

BEZOEKERSECONOMIE

Visie bezoekerseconomie 2035

Vanuit deze visie werken we samen met ondernemers en branches die de meerwaarde zien van een bezoekerseconomie gebaseerd op verantwoorde verdienmodellen. Het zijn de Amsterdammers en Amsterdamse ondernemers, die zelf de sleutel in handen hebben om deze verandering concreet vorm te geven. Hoteleigenaren organiseren activiteiten voor de buurt of streven samen met andere hotels in de stad naar een meer circulair bedrijfsmodel. Ondernemers richten een plek op van waaruit ze bezoekers willen informeren hoe zij een positieve bijdrage aan de stad kunnen leveren. Gidsen ontwikkelen samen met bewoners tours over buurten uit Nieuw-West, Noord en Zuidoost. Het zijn slechts enkele voorbeelden van sociaal en duurzaam ondernemerschap waarbij het mes aan twee kanten snijdt: de geboden producten of activiteiten zijn aantrekkelijk voor bezoekers maar leveren ook een bijdrage aan de stad en de voorzieningen voor de Amsterdammers zelf.

4 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Er bestaat een duidelijke relatie tussen de verordening, de visie en het uitvoeringsprogramma. De maatregelen omtrent overnachtingen onderzoeken en benutten de sturingsmogelijkheden om het aantal toeristenovernachtingen (artikel 3) tot binnen de gestelde bandbreedte (artikel 2) van de verordening te brengen en houden, overtoerisme doet voorstellen om de dagbezoeken (artikel 4) te reguleren en overlast dienen ter verbetering van de toeristische draagkracht van wijken (artikel 5). De drie categorieën aan maatregelen dienen tegelijkertijd ter verwezenlijking van het vergezicht van de visie.

Jaarlijks wordt de gemeenteraad over de voortgang van de Bezoekerseconomie geïnformeerd middels een voort­ gangsrapportage en een nieuw uitvoeringsprogramma. Per actie en maatregel geeft de voortgangsrapportage de bereikte resultaten, stand van zaken en vervolg weer. De voortzetting van de maatregelen wordt geactualiseerd weergegeven in het uitvoeringsprogramma. Drie O&S-rapporten gelden als belangrijke indicatoren: 1. De jaarlijkse Bezoekersprognose, die het verwachte aantal bezoekers van het lopende en de twee daaropvolgende jaren weergeeft. 2. Het jaarlijkse Toerisme in MRA onderzoek, dat de realisatie van het aantal dag- en verblijfsbezoekers van het daaraan voorafgaande jaar weergeeft. 3. Het tweejaarlijkse Toeristische draagkracht van wijken onderzoek, een rapport wat wijk specifieke scores van de leefbaarheid en toeristische drukte. De draagkrachtmetingen over meetjaar 2023 verschijnen in het voorjaar van 2024. Deze onderzoeken worden vóór 1 juni met de raad gedeeld. Op basis van deze onderzoeken wordt het uitvoeringsprogramma jaarlijks aangepast en aangevuld. De uitvoeringsprogramma’s en voortgangsrapportages van de bezoekerseconomie worden in samenhang met de Aanpak Binnenstad in de raad geagendeerd en besproken.

BEZOEKERSECONOMIE

Verantwoording en rapportage

De maatregelen uit het Uitvoeringsprogramma 2024 beslaan verschillende domeinen en worden gedekt door verschillende programma’s. Tot op heden zijn de verschillende onderzoeken en maatregelen met bestaande budgetten en capaciteit gestart. Vanaf de Begroting 2024 heeft het college voor de periode 2024-2027 middelen beschikbaar gesteld voor de Aanpak Binnenstad en het uitvoeringsprogramma Bezoekerseconomie. De Bezoekerseconomie is – net als de Aanpak Binnenstad – een langdurige aanpak, waarbij maatregelen jaarlijks worden aangepast of toegevoegd op basis van de maatschappelijke opgave. Het college werkt daarom richting het jaar 2035 om de bezoekerseconomie te transformeren. De huidige beschikbare budgetten zijn ontoereikend om deze transformatie te bewerkstelligen. Extra benodigde middelen om de aanpak te intensiveren of op langere termijn te borgen zullen integraal en in samenhang met andere opgaves worden afgewogen in het reguliere begrotingsproces.

5 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Financiën

In 2024 werken we verder aan de opgave die de Verordening op toerisme in balans Amsterdam ons stelt: sturen op slaapplaatsen. We zetten de volgende stappen op het overnachtingsdossier. De maatregelen omtrent toeristenovernachtingen onderzoeken en benutten de sturingsmogelijkheden om het aantal toeristenovernachtingen (artikel 3) tot binnen de gestelde bandbreedte (artikel 2) van de Verordening op toerisme in balans Amsterdam te brengen en houden. Deze maatregelen gaan in op het overnachtingsdossier, toeristenbelasting, hotelontwikkelingen, en particuliere vakantieverhuur.

De verordening stelt met een bandbreedte een maximum aan het aantal jaarlijkse toeristenovernachtingen in de stad (20 miljoen). De meest recente O&S-Bezoekersprognose 2023-2025 laat zien dat deze grens in 2024 verder overschreden wordt. Het college is begin 2023 gestart met de onderstaande maatregelen om het aantal overnachtingen te begrenzen. Verder werkt het

Omschrijving

Congresbureau in 2024 aan een nieuwe strategisch plan om in te zetten op de congressen die een bijdrage leveren aan de maatschappelijke opgaven, zetten we in op een verbreding van de Green Hotel Club en onderzoekt O&S op welke manier we beter kunnen segmenteren in motieven van verblijf in Amsterdam, zoals zakelijk-, congres-, of toeristisch bezoek.

Planning 2024

Hoteldossier 1.1

Onderzoek wegbestemmen onbenutte hotelrechten tijdens uitrol Omgevingsplan

Met de actualisering van het overnachtingsbeleid heeft het college aangekondigd dat met de uitrol van het Omgevingsplan – waar mogelijk – over de hele stad nog onbenutte hotelrechten worden weggenomen. Daarbij wordt de onbenutte planologische ruimte voor hotelfuncties per gebied beoordeeld en waar mogelijk weggenomen. Dit biedt opnieuw mogelijkheden om het aantal nieuwe hotelontwikkelingen te beperken. We onderzoeken om welke gevallen het gaat en willen de onbenutte hotelrechten in 2024 wegbestemmen.

1.2

Nieuw Aanscherping overnachtingsbeleid

Hotelontwikkeling heeft een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van een meerkernige bezoekerseconomie en stad. In de meerkernige centrumgebieden in Noord, Nieuw-West en Zuidoost zijn op dit moment voldoende slaapplaatsen in ontwikkeling of gerealiseerd. In Q1 komt het college met aanscherping van het overnachtingsbeleid om uitvoering te geven aan de motie 549 ‘Onderzoek Nieuwvoor-oud in ‘nee-tenzij’-gebieden’.

BEZOEKERSECONOMIE

Overnachtingen

6 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

1

Nieuw Inzet congresbureau en congresbezoekers

We continueren het beleid van het Amsterdams Congresbureau (ACB) om waardevolle congressen aan te trekken die relevante ecosystemen ondersteunen en de maatschappelijke opgaves van de stad verder helpen. De concurrentie is hoog. Veel andere Europese steden richten zich op het aantrekken van dezelfde congressen als Amsterdam. Het blijft daarom relevant om als stad een passend aanbod (bid) te kunnen bieden aan de organisaties die aansluit bij de behoeften van de klant. Het ACB blijft zich daarom richten op sectoren die verbonden zijn aan de grote maatschappelijke transities en de stad verder helpen in de huidige vraagstukken. Organisaties verwachten een passend bid en moeten door het ACB overtuigd te worden van de aantrekkelijkheid van Amsterdam als congreslocatie. Belangrijke “pull factoren” zijn goede bereikbaarheid via trein en vliegtuig, de goede verbondenheid binnen Amsterdam, de aantrekkelijkheid en diversiteit aan locaties, hotels en vrijetijdsmogelijkheden, alsook de aanwezigheid van innovatieecosystemen en de groeiende focus op verduurzaming en diversiteit en inclusie als (congres) bestemming.

Ook zet het ACB zich in 2024 in om regionale homegrown congressen te ontwikkelen/ ondersteunen en meer innovatieve congressen aan te trekken naar Amsterdam - die aansluiten bij de belangrijkste ecosystemen – waar ook Amsterdam International Business op inzet en die bijdragen aan het oplossen van de uitdagingen in stad en regio. Deze samenwerking wordt ingevlochten in een nieuwe strategie als opvolging van het ‘Meerjarenplan Amsterdam Congresstad 2020-2024,’ dat eind 2024 afloopt.

1.4

Nieuw Onderzoek segmenteren type verblijfsbezoek

Om beter inzicht te krijgen in de verschillende motieven van overnachtingsbezoek gaat O&S in samenwerking met hotels en KHN onderzoeken of we het totaalaantal overnachtingen kunnen segmenteren naar verschillende motieven van bezoek, zoals zakelijk- congres- of toeristisch bezoek. Het college wil meer inzichten in het aandeel van congresbezoek op het totaal aantal van toeristenovernachtingen. O&S onderzoekt of deze gegevens al verwerkt kunnen worden in de jaarlijkse onderzoeken naar toerismecijfers, die voor de zomer 2024 met de raad worden gedeeld.

BEZOEKERSECONOMIE

Planning 2024

7 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

1.3

Omschrijving

Nieuw Afspraken met Booking.com over samenwerking aan visie bezoekerseconomie 2035

Naast het feit dat Booking.com een grote werkgever en fintech-bedrijf in de stad is, heeft het bedrijf ook de marktpositie in toeristische overnachtingen en toerisme om een duurzame transformatie aan te jagen van zowel hotels en hun bedrijfsvoering, als breder in de bezoekerseconomie.

Nieuw Green Hotel Club Amsterdam

We gaan in gesprek met Booking.com over hun bijdrage aan de transformatie naar een duurzame bezoekerseconomie en de Visie bezoekerseconomie in Amsterdam 2035. We verkennen met Booking.com of zij via hun kanalen of bij een boeking kunnen communiceren over de toeristische maatregelen, regels en campagnes gericht op bezoekers. Gezien het grote marktaandeel van Booking.com in toeristische overnachtingen kan het bedrijf helpen met het communiceren over gewenst gedrag tijdens een bezoek aan Amsterdam (‘How to Amsterdam’). Om de ruimtelijke spreiding van bezoek te bevorderen en daarmee het centrum te ontlasten, verkennen we of Booking.com nadrukkelijker aanbod en opties buiten het centrum kan aanbevelen.

BEZOEKERSECONOMIE

1.6

Planning 2024

We gaan in gesprek met de Green Hotel Club en kijken waar we hen kunnen verbreden en versterken. De Green Hotel Club is in 2023 gelanceerd en bestaat uit een groep van 15 Amsterdamse hotels die zich inspannen voor gezamenlijke circulaire doelen en projecten. Een van de initiatieven is het inzetten, middels verschillende projecten, op bewonersprofijt. De doelen van de Green Hotel Club zijn een voorbeeld van het soort ondernemerschap, omschreven in de visie bezoekerseconomie, door zich als groep hotels actief in te zetten voor duurzaamheid en een positieve impact op de directe leefomgeving en voor de leefbaarheid.

8

Vakantieverhuur 1.7

Vaststellen Escalatieladder vakantieverhuur

Wanneer het O&S onderzoek naar toeristische draagkracht in wijken 2023 in Q2 2024 gereed is, zal op basis daarvan een escalatieladder worden ontworpen en vastgesteld in het najaar van 2024. In de ontwikkeling van een escalatieladder kijken we ook naar de maatregel zoals in New York geldt, namelijk dat vakantieverhuur alleen mag als de bewoner ook aanwezig is en voor maximaal 2 personen.

UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

1.5

Omschrijving

1.8

STR-lobby: sectorspecifieke regels voor vakantieverhuur uitrol over lidstaten

In 2024 zal de Europese wet naar verwachting in werking treden. Als eerste is dan de lidstaat (Ministerie BZK) aan zet, want zij moeten ervoor zorgen dat het technisch mogelijk is voor steden als Amsterdam om op een goede en veilige manier aan de data van platforms te komen. Amsterdam speelt in dit totstandkomingsproces ook een rol, want wij zullen als stad het meest gebruik gaan maken van deze data.

1.9

Nieuw Afspraken maken met HomeExchange

Er zullen gesprekken gevoerd worden om te kijken of met HomeExchange tot een samenwerking kan worden gekomen, op het gebied van data delen en de Amsterdamse regelgeving voor vakantieverhuur. Deze regels gelden ook voor woningruil, maar als het gaat om HomeExchange wordt daar in heel 2024 nog niet op gehandhaafd.

1.10

Nieuw Onderzoek naar invoering opkoopbescherming bij nieuwe B&B’s

Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om opkoopbescherming op te nemen als voorwaarde bij een nieuw te verlenen B&B-vergunning. Dit moet voorkomen dat een woning wordt gekocht om een B&B te beginnen. In Q1 van 2024 zijn de onderzoeksresultaten gereed.

Toeristenbelasting 1.11

Monitoren nieuwe heffingssystematiek en verhoging toeristenbelasting per 1 januari 2024

In 2024 wordt het verhoogde tarief van 12,5% uitgevoerd. Daarnaast zal in algemene zin de ontwikkeling van de baten gemonitord worden (en ook vergeleken worden met de actuele bezoekersprognoses). Daarbij moet aangemerkt worden dat door de heffingssystematiek pas na een belastingjaar zicht ontstaat op de baten. Dat wil zeggen dat in 2025 pas een beeld ontstaat van de baten in 2024, dat geeft wel aan of het herstel van de bezoekerseconomie aansluit bij de huidige prognoses.

BEZOEKERSECONOMIE

Planning 2024

9 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Omschrijving

De maatregelen voor overtoerisme hebben als doel het aantal dagbezoekers en de toeristische drukte te reguleren. Hierbij wordt gekeken naar de vele manieren waarop bezoekers naar Amsterdam reizen. Onder het kopje ‘reisbewegingen’ gaat deze rapportage in op verschillende inkomende reisbewegingen van vakantievluchten, zee- en riviercruise, touringcars en buitenlandse kentekens. Ook gaan deze maatregelen in op de transformatie naar een duurzame toeristische sector, dagbezoekers, de verandering van het imago, winkeldiversiteit, en de spreiding van bezoek en aanbod over een meerkernige stad. In 2024 start O&S een uitgebreid onderzoek naar dagbezoekers, waaronder internationaal bezoek aan evenementen in de stad. Ondernemers willen een Positive Tourism Hub starten, waar bezoekers van de stad zich kunnen laten informeren over hoe zij een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan de stad. Ook willen we samen met andere Europese UNESCO-steden de problematiek van het overtoerisme hoger op de Europese agenda brengen.

Omschrijving

Planning 2024

10

Reisbewegingen 2.1

Schiphol Lobby op onder andere budgetvluchten en eerlijk beprijzen

BEZOEKERSECONOMIE

Overtoerisme

De Europese Commissie is voornemens om de regels van de EU-slotverordening te herzien. De slotverordening bevat EU-regels met als doel om de beschikbare capaciteit op overbelaste luchthavens in de Europese Unie volgens onpartijdige transparante en niet-discriminerende regels te verdelen. De Commissie heeft met de herziening 3 doelen voor ogen: • Efficiënter gebruikmaken van de luchthavencapaciteit; • Het toewijzingssysteem responsiever en veerkrachtiger te maken in tijden van crisis; Rekening houden met andere beleidsprioriteiten, zoals decarbonisatie, hoogwaardige connectiviteit of intermodaliteit (integratie van vervoerssystemen). De Europese Commissie heeft de planning om een nieuwe slotverordening in 2023 te publiceren niet gehaald. Het is zelfs zeer waarschijnlijk dat de Commissie een nieuw voorstel niet gaat publiceren voordat een nieuwe Commissieperiode begint, na de Europese verkiezingen in het voorjaar van 2024. Reden voor deze vertraging is dat de meningen van alle stakeholders sterk uiteenlopen. Hierdoor is de verwachting dat dit dossier niet tijdens de huidige termijn van de commissie afgerond kan worden. Overigens lijkt dit te gelden voor alle initiatieven op luchtvaart. Amsterdam houdt vinger aan de pols op de ontwikkelingen.

UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

2

2.2

Oplevering Transferpunt Touringcar Rondvaart

In het eerste kwartaal van 2024 wordt het Transferpunt Touringcar Rondvaart aan de Ruijterkade Oost (TTR-DRKO) opgeleverd. Dit transferpunt maakt het mogelijk voor rederijen met een opstapplek binnen de S100 nog steeds groepen per touringcar te kunnen ontvangen.

2.3

Realisatie halteerlocaties touringcar op OV

In 2024 worden daarnaast enkele halteerlocaties nabij overstappunten op het OV gerealiseerd. Met de blik op de toekomst gericht is het nodig touringcars zoveel als mogelijk aan de randen van de stad te kunnen faciliteren waarna passagiers middels OV de stad inreizen.

2.4

Monitoring ontheffingsbesluit en andere maatregelen touringcar

In de Agenda Touringcar 2020 - 2025 is een aanpak voorgesteld om de overlast van touringcars stevig te verminderen. Een van de belangrijkste einddoelen van de Agenda Touringcar is een maximaal touringcarluw centrum met uitzondering van de S100 en de corridor Weesperstraat – Valkenburgerstraat –Kattenburgerstraat. Tegelijkertijd met het weren van zware touringcars heeft de gemeenteraad per motie aangegeven dat het centrum voor deze touringcars wel toegankelijk moet blijven voor ouderen, basisschoolleerlingen en gehandicapten die naar een kunst-, culturele of educatieve bestemming reizen. Dit geldt ook voor artiesten en gezelschappen. Per 1 januari 2024 treedt een verkeersbesluit met bijbehorend ontheffingenbeleid in werking. In de afgelopen jaren heeft is toegewerkt naar de ingang van het verkeersbesluit, de implementatie van een zo efficiënt mogelijk ontheffingensysteem en de oplevering van alternatieve overstaplocaties buiten de S100. In 2024 gaan we deze maatregelen monitoren, zodat we na de ingang van het verkeersbesluit inzicht krijgen in wat de effecten ervan zijn. Door middel van de uitvoering van een eerder geformuleerd monitoringsplan kan inzicht geboden worden in het gebruik van de corridor, van het TTR-DRKO en het ontheffingssysteem.

BEZOEKERSECONOMIE

Planning 2024

11 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Omschrijving

Lobby inzet buitenlandse kentekens

De lobby vanuit Amsterdam, samen met Nederland, VNG en G4 sinds april 2022, is gericht om parkeren, het onrechtmatig inrijden van straten en het onrechtmatig inrijden van verkeerszones (Urban Vehicle Access Regulations - UVARs) onder deze richtlijn te laten vallen. In de herziene versie die de commissie heeft gepresenteerd zijn gevaarlijk parkeren en het onrechtmatig inrijden van straten toegevoegd aan de scope van de richtlijn. De commissie heeft UVARs niet meegenomen omdat zij niet direct een relatie zien tussen UVARs en verkeersveiligheid. Voor Amsterdam is er een groot belang dat UVARs toegevoegd worden aan de richtlijn. Een concreet voorbeeld is ons verkeersbesluit gericht op de Zone Zwaar Verkeer (ZZV) inclusief het aanvullend verkeersbesluit gericht op touringcars. Deze twee verkeersbesluiten bepalen dat zwaar verkeer en touringcars zwaarder dan 7,5 ton niet meer overal binnen de S100 welkom zijn. • Bij elkaar opgeteld is het aantal voertuigen met een toegestane maximummassa boven de 7,5 ton dat per dag in de zone rijdt op een dag buiten het toeristenseizoen een kleine 1500 voertuigen (waarvan 192 touringcars (meetperiode juni 2022). • Minimaal 35% (525 voertuigen per dag) is voorzien van een buitenlands kenteken. Voor touringcars geldt dat 30% van het totaal (192) met een buitenlands kenteken rijdt.

Over een langere periode (juni 2022-december 2022) ligt dat percentage lager, namelijk 24%. Per 1 januari 2024 wordt naast handhaving op algemeen zwaar verkeer ook aanvullend op zware touringcars gehandhaafd in Amsterdam. Dit zal ook met meer handhaving gepaard gaan, zowel camerahandhaving als handhavers op straat. Een relatief flinke kostenpost en kostbare capaciteit die hierop worden ingezet. Daarnaast is er sprake van een verschil in handhaving tussen Nederlandse bezoekers en bezoekers met een buitenlands kenteken. Voor beide bezoekersgroepen gelden dezelfde regels, echter kan er niet automatisch gehandhaafd worden op buitenlandse kentekens waar dat wel het geval is voor de Nederlandse kentekens. In de praktijk levert dit veel frustraties op. Amsterdam blijft zich in 2024 samen met G4 en VNG, en andere Europese steden het signaal.

BEZOEKERSECONOMIE

Planning 2024

12 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

2.5

Omschrijving

Planning 2024

2.6

Nieuw Krimpscenario voor riviercruise

In Q1 2024 komt het college een krimpscenario voor de riviercruise in Amsterdam. In 2023 heeft het college onderzoek laten doen naar verschillende scenario’s voor de vermindering van het aantal riviercruise-aanlopen en de economische impact daarvan. Ook is het college in gesprek gegaan met regiogemeenten, brancheorganisaties en riviercruisereders De mate van reductie en de termijn waarop dit moet gebeuren zal in samenwerking met het Havenbedrijf en de Cruise Port Amsterdam worden gerealiseerd. Het college rapporteert in deze rapportages jaarlijks over de reductie van aantallen tot de nieuwe grenswaarde is bereikt.

2.7

Nieuw Verdiepend onderzoek zeercruise naar aanleiding van motie ‘Amsterdam vaart beter zonder cruise’

In juni 2023 heeft de raad de motie ‘Amsterdam vaart beter zonder cruise’ aangenomen. Het college laat op dit moment een extern onderzoek uitvoeren of, hoe en wanneer dit voorstel kan worden uitgevoerd. We zijn hierover ook in gesprek met onze partners binnen het Noordzeekanaalgebied, de regio en het Rijk en nemen daarin ook onderzoek mee dat breed kijkt naar de effecten van zeecruise in Amsterdam. In Q2 2024 rapporteert het college over het onderzoek en de daaruit volgende keuzemogelijkheden om te komen tot een invulling van de motie.

BEZOEKERSECONOMIE

Omschrijving

2.8

Convenant vrijgezellenfeesten

Na een serie gesprekken met vrijgezellenfeestorganisatoren werken we begin 2024 een convenant uit met een brede groep aan partners, waaronder KHN en andere partners in de binnenstad. Het uitgangspunt van dit convenant is gezamenlijk inspanning leveren aan een leefbare binnenstad en het aanpakken van vrijgezellenfeestgangers en overlast gevende groepen bezoekers. Ook hotels leveren een inspanning om hun kamers niet aan te bieden op vrijgezellenfeestwebsites.

2.9

Vermakelijkheidsretributie

Heffing van het per 1 januari gewijzigde tarief voor passagiersvaartuigen en voorbereiding indexatie per 2025.

2.10

Nieuw Positive Tourism Hub

De ontwikkeling van een Positive Tourism Hub is ontstaan tijdens een bijeenkomst van de Stadsharttop met bewoners en ondernemers. Het moet een fysieke plek worden, waar bezoekers van de stad zich kunnen laten informeren over hoe zij een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan de stad. Het streven is om in 2024 een locatie te vinden en te starten met de Hub.

2.11

Nieuw Onderzoek naar dagbezoekers

O&S doet gedurende het hele jaar 2024 in verschillende rondes en uiteenlopende locaties onderzoek naar dagbezoeker om zo beter inzicht en meer kennis te verwerven over verschillende typen dagbezoekers, hun herkomst, bezoekmotief en ruimtelijke spreiding over de stad, vervoersmiddelkeuze en seizoenfluctuatie.

UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

13

Bezoekers

Nieuw Bezoekersonderzoek evenementen

Jaarlijks bezoeken veel internationale bezoekers Amsterdam vanwege het grote en toonaangevende aanbod aan internationale evenementen. Het stedelijk evenementen bureau gaat in 2024 bezoekersonderzoek uitvoeren bij een tiental evenementen om te zien waar bezoekers vandaan komen en wat zij van het evenementenaanbod in Amsterdam vinden.

Meerkernige bezoekerseconomie 2.13

Leidraad voor nieuwe vrijetijdsvoorzieningen (Leisurekader)

Om beter sturing te geven aan het wel of niet accommoderen van nieuwe attracties is gestart met het opstellen van een leidraad (Leisurekader). Op dit moment ontbreekt een duidelijke lijn wat de gemeente wel en niet wil faciliteren en wordt de brede context van bezoekerseconomie onvoldoende meegewogen om niet meer bezoekers naar Amsterdam te trekken. De planning is dat aan het eind van Q2 van 2024 de leidraad de besluitvorming ingaat. In de ontwikkeling van deze leidraad worden zowel de stadsdelen als de regio betrokken.

2.14

Ontwikkelen van vrijetijdsvoorzieningen in centrumgebieden Meerkernige Stad

In de planvorming rond centrumgebieden Sloterdijk-Centrum, Osdorpplein, ArenAPoort, Zuidas en Buikslotermeerplein wordt de ruimte voor vrijetijds­ voorzieningen geïnventariseerd en mogelijk uitgebreid om hier volwaardige centrumgebieden te realiseren met een passende functiemix. Denk bijvoorbeeld aan (nacht)horeca, cultuur en leisure. Dit wordt in principe opgenomen in lopende planontwikkeling of aankomende producten. De Monitor Omgevingsvisie (2023) geeft inzicht in de ontwikkeling van de meerkernige stad; deze eerste monitor is te beschouwen als nulmeting op basis waarvan in de komende monitors (elke 2 jaar) gevolgd kan worden hoe de versterking van de kernen invulling krijgt.

Nieuw Start Leisureloods

Een Leisureloods wordt toegevoegd aan de stadsloods. Deze functie zal na vaststelling van het Leisurekader het gesprek aangaan met eigenaren, ondernemers en initiatiefnemers om de ontwikkeling van een meerkernige bezoekerseconomie in te vullen. Een van de opdrachten van de Leisureloods is om te verkennen of bestaande attracties bereid zijn om uit het centrum te bewegen naar de verschillende centrumgebieden van de meerkernige stad. Werving van de Leisureloods is in gang gezet en de verwachting is dat deze in Q2 van 2024 kan beginnen.

2.15

BEZOEKERSECONOMIE

Planning 2024

14 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

2.12

Omschrijving

Nieuw Onderzoek gebiedsprofielen meerkernige bezoekerseconomie

We maken gebiedsprofielen in de vijf centrumgebieden van de meerkernige stad, en onderzoeken hoe de bezoekerseconomie per gebied een positieve bijdrage kan leveren aan de leefbaarheid. De ambtelijke verkenning is gereed. Die kan fungeren als richting voor de uitwerking per centrumgebied. Voor elk centrumgebied is een budget van 50k beschikbaar voor onderzoek. Deze uitwerking vormt een belangrijk onderdeel van de bredere uitwerking van de Omgevingsvisie. Het thema bezoekerseconomie staat nauw in relatie met andere economische thema’s, zoals kantoren, detailhandel en lokale voorzieningen. De aansturing van dit onderzoek wordt daarom belegd bij het Regieteam Omgevingsvisie.

Imago, bescherming erfgoed, behoud winkeldiversiteit 2.17

2.18

Nieuw Alliantie UNESCO Binnensteden voor sturingsmogelijkheden winkeldiversiteit een leefbare binnensteden

Nieuw Deelname Organization of World Heritage Cities (OWHC)

We zetten vol in op de vorming van een Europese alliantie van steden om meer aandacht en erkenning in Brussel te generen voor negatieve gevolgen van overtoerisme (New European Agenda for Tourism 2030) zodat deze steden meer sturingsmogelijkheden, maatregelen en geld kunnen realiseren die deze negatieve gevolgen voor hen tegengaan. Specifiek lobbyen we om meer handelingsperspectieven binnen EU-(diensten)-richtlijnen te bewerkstelligen voor steden met UNESCO werelderfgoedstatus t.b.v. branchering en het tegengaan monocultuur en overlast door overtoerisme. Amsterdam sluit zich aan bij de Organization of World Heritage Cities (OWHC). Lid zijn van de OWHC geeft toegang tot een groot netwerk van meer dan 200 UNESCO steden. Binnen de OWHC wordt er ambtelijk kennis uitgewisseld over Europese vraagstukken. Amsterdam wil hierin een actieve rol pakken en de problematiek van het overtoerisme in historische binnensteden hoger op de agenda van het OHWC zetten. Ook het bestuurlijke netwerk binnen de organisatie kan hiertoe een wezenlijke bijdrage leveren.

BEZOEKERSECONOMIE

Planning 2024

15 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

2.16

Omschrijving

2.19

Nieuw Stimuleren winkeldiversiteit en behouden aantrekkelijke winkelgebieden in Oost, West en Zuid

Overtoerisme en economische monocultuur zijn niet langer alleen een probleem van de binnenstad van Amsterdam. Ook de aangrenzende stadsdelen hebben wijken waar de toeristische druk oploopt, de leefbaarheid verslechtert en de winkeldiversiteit terugloopt. Door de dagelijks besturen van stadsdelen Zuid, West en Oost wordt een buurt aangedragen, waar we onderzoeken hoe in deze buurten economische monocultuur kan worden tegen gegaan. Op basis van dit onderzoek wordt een aanpak opgesteld, waar de vorm en randvoorwaarden voor deze buurten onderdeel vanuit maken. Door de dagelijkse besturen van de stadsdelen Zuid, West en Oost wordt de lokale aanpak om economische monocultuur tegen te gaan, tezamen met de aanwezige partijen vorm gegeven. Bij het opstellen van het maatwerk aanpak wordt de N.V. Zeedijk betrokken om te leren van haar werkwijze, waarbij een belangrijk element is dat de N.V. van dichtbij ziet wat er speelt en meteen in kan zetten op kansen en knelpunten in het gebied. Het doel is een hyperlokale aanpak om economische monocultuur en overtoerisme tegen te gaan in Zuid, West en Oost en maximaal in te zetten op de leefbaarheid en winkeldiversiteit voor de buurt.

2.20

Nieuw Bouwen aan nieuw imago, door middel van imagocampagnes

We zetten de in november 2023 gestarte imagocampagne voor bezoekers, genaamd Renew your view, voort en ontwikkelen deze verder. In onder meer de visie bezoekerseconomie 2035 heeft het college besloten te willen bouwen aan een nieuw imago voor de stad, door middel van imagocampagnes voor bewoners, bezoekers en bedrijven. Het verder uitwerken en uitdragen van een reëel en aansprekend beeld van de stad staat de komende jaren centraal. Begin 2024 start ook de bewonerscampagne, verruim je blik gaat live en is zichtbaar in de stad vanaf januari 2024. Zowel de bezoekers- als de bewonerscampagne zijn opgebouwd vanuit een diversiteit aan verhalen van mensen, plekken en buurten uit de hele stad. De bezoekerscampagnes zijn online, en dus niet fysiek zichtbaar in andere landen.

BEZOEKERSECONOMIE

Planning 2024

16 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Omschrijving