2. Uitvoeringsprogramma Aanpak Binnenstad 2025.pdf
Tekst van het document
5.4
Ateliers Blaauwlakenblok betaalbaar houden
We hechten veel waarde aan de aanwezigheid van de kunstenaars in het Wallengebied, waar de leefbaarheid en sociale veiligheid sterk onder druk staat. De gemeente is met de kunstenaars en Lieven De Key in gesprek om in 2025 tot een samenwerkingsovereenkomst te komen om de ateliers met een financiële bijdrage voor de komende 20 jaar betaalbaar te houden voor kunstenaars. 5.5
Samenwerking met de Amsterdamse Hogeschool van de Kunsten (Breitner instituut)
In 2025 gaan 1e jaars studenten van de Breitner Academie zich verdiepen in de wereld van kleuters en kunstbeleving. Binnen het vak: De straat op: het grote kunstwerkboek voor kleuters studenten ontwikkelen studenten een serie prikkelende en activerende werkvormen voor kinderen van groep 1-2 om kunst in de openbare ruimte te ontdekken, onderzoeken en beleven. Er wordt samengewerkt met 1 of meerdere basisscholen uit het centrum. Het eindresultaat wordt in een (digitaal) werkboek gegoten, aangeboden aan basisscholen in Amsterdam Centrum en is tegelijkertijd bruikbaar voor scholen, ouders en begeleiders in heel Nederland.
38
UITVOERINGSPROGRAMMA AANPAK BINNENSTAD 2025
Samenwerking
Nr.
Wat gaan we in 2025 doen?
5.6
Seminar kunst in de openbare ruimte
Transformatie
Stimuleren van nieuwe culturele initiatieven
In 2024 is er een seminar ontwikkeld binnen de vakgroep Kunstgeschiedenis van de UvA. In het seminar maken studenten kennis met het fenomeen kunst in de publieke ruimte en meer in het bijzonder met de Amsterdamse collectie Buitenkunst. Studenten verdiepen zich in de geschiedenis van de collectie, de kunstwerken zelf en de beleving ervan door het publiek. Na evaluatie van de pilot worden de mogelijkheden onderzocht voor een vervolg in het studiejaar 2025-2026. In navolging van het seminar kunst in de openbare ruimte wordt gekeken welke van de door de studenten voorgestelde interventies ten aanzien van de zichtbaarheid van kunstwerken in de openbare ruimte uitgewerkt kan worden, waar mogelijk in de vorm van een stageopdracht. 5.7
Vrije ruimte voor kunst en cultuur Vrije ruimte in de binnenstad wordt gebruikt voor kunst en cultuur projecten. In 2025 worden de volgende projecten vanuit de Aanpak Binnenstad gerealiseerd:
- Restauratie Phase 2 muurschildering: De Italiaanse restaurateur Antonio Rava staat klaar om de Phase 2 mural te restaureren. Eigenaar van het pand van het VrijPaleis en daarmee van de muurschildering, is stichting Werk en Winkel Handelsbladgebouw. Het bestuur van de stichting heeft de garantie afgegeven om de muurschildering tenminste 40 dagen per jaar ten toon te stellen. Een verplaatsbare wand zal voor de mural geplaatst worden, om buiten deze dagen ook ander exposities te kunnen accommoderen. - Rembrandt meets Art Zuid: Art Zuid vindt plaats om de twee jaar, eerstvolgend in mei 2025. In 2025 wordt voor het eerst een extra beeld geplaatst op het Rembrandtplein als uitbreiding van Art Zuid. In tegenstelling tot Art Zuid blijft het beeld op het Rembrandtplein 2 jaar staan. Art Zuid en Het Rembrandthuis maken op basis van de visie en de selectiecriteria een voorselectie van een aantal beelden. Een selectiecommissie bestaande uit vertegenwoordiging BIZ Rembrandtdistrict, bewoners en het stadsdeel komen tot een keuze. Bij het Rembrandthuis, Art Zuid en bij het beeld op het Rembrandtplein wordt een verbinding gelegd naar elkaar, waardoor de bezoeker wordt uitgedaagd ook de andere locaties te bezoeken. Na 2 jaar begint het proces opnieuw. - Canvas van Amsterdam op Brug 58 (Haringpakkersbrug): Op Brug 58 (Haringpakkersbrug) wordt een canvas
39
UITVOERINGSPROGRAMMA AANPAK BINNENSTAD 2025
Samenwerking
Nr.
Wat gaan we in 2025 doen?
Transformatie
Stimuleren van nieuwe culturele initiatieven
opgehangen, waar elk half jaar een - vooraf uitgekozen - andere Amsterdamse kunstenaar een werk op maakt. Canvas is een tijdelijk project voor 5 jaar. In 2025 wordt budget gereserveerd voor de realisatie van de eerste twee schilderingen. - Nieuwe kunstwerk in het Knowledge Mile Park: In 2024 is de visie op kunst voor dit gebied afgerond. In de visie worden diverse aanbevelingen gedaan voor mogelijke kunstinitiatieven, die najaar 2024 zijn geprioriteerd. Ook de eigenaren-biz Knowledge Mile heeft advies uitgebracht op de visie en aangegeven op welke wijze zij zich willen inzetten voor de realisatie van een nieuw kunstwerk. In 2025 wordt de realisatie verder vormgegeven samen met de biz. 5.8
Samenwerking culturele instellingen in het Wallengebied en de Leidsebuurt
Een aantal culturele instellingen in het Wallengebied en de Nieuwmarktbuurt werken samen onder de noemer ‘Culturele Wallen’ om gezamenlijk het imago van het Wallengebied te veranderen en het culturele karakter te versterken. De instellingen die nu deelnemen zijn: Rembrandthuis, Huis de Pinto, Waag Futurelab, W139, Oude Kerk, Museum Ons’ Lieve Heer op Solder, Vlaams Cultuurhuis De Brakke grond en Frascati. Op 7 september 2024 is de samenwerking publiekelijk gelanceerd. Ook in 2025 blijft de Aanpak Binnenstad dit initiatief ondersteunen. Naast ondersteuning van de samenwerking in het Wallengebied, gaan we ook de samenwerking van culturele instellingen in de Leidsebuurt ondersteunen. Onder andere Paradiso, Melkweg, De Balie, ITA en Bellevue zijn hierbij betrokken. Transformatie
Vergroten zichtbaarheid van culturele instellingen
5.9
Zichtbaarheid vergroten van de culturele instellingen in de binnenstad
De culturele instellingen in de binnenstad zouden graag hun zichtbaarheid vergroten in de openbare ruimte, door middel van bijvoorbeeld vlaggen en tegels. Er wordt verkend welke wensen zij hebben en hoe regelgeving hier eventueel op aangepast kan/moet worden. 5.10
24uur Centrum
Met 24uur Centrum kunnen bewoners van de gehele stad op 50 locaties kennismaken met de binnenstad. 24 uur Amsterdam is dé manier om de stad op een nieuwe manier te ervaren. De eerstvolgende editie is in Amsterdam Centrum op 22 maart 2025 en wordt gesteund door de Aanpak Binnenstad.
40
UITVOERINGSPROGRAMMA AANPAK BINNENSTAD 2025
Transformatiedoel 6 De transformatie van de Amsterdamse binnenstad naar een groter en divers
Een groter en diverser woningaanbod in de Amsterdamse binnenstad
woningaanbod is een cruciale stap in het verbeteren van de leefbaarheid en het aanpakken van de woningkrapte. De vraag naar woningen in Amsterdam is hoog, maar er is onvoldoende aanbod om aan deze vraag te kunnen voldoen en de ruimte is schaars. Een groter en divers woningaanbod kent woningen voor iedereen. Van studenten, starters, jonge gezinnen, alleenstaanden tot ouderen. Een aantrekkelijk woningaanbod en een diversiteit aan bewoners zorgt een levendige en dynamische buurt die sociale cohesie stimuleert. Een mix aan bewoners verrijkt het stadsleven en maakt de binnenstad een aantrekkelijke leefomgeving. Om een groter en divers woningaanbod te stimuleren, zet de Aanpak Binnenstad in 2025 in op het toevoegen van woningen. Dat wordt onder andere gedaan door het realiseren van woningen boven winkels en door samen met externe partijen te zoeken naar mogelijkheden voor het optoppen van panden om nieuwe woonruimtes te creëren. Daarnaast moeten we de huidige woningvoorraad op orde krijgen om de transformatie in gang te kunnen zetten. We willen dat elke woonruimte ook daadwerkelijk als woonruimte gebruikt wordt. Daarom wordt in 2025 gehandhaafd op ander gebruik van woningen in de Utrechtsestraat en Nieuwendijk. Daar worden op dit moment veel woonruimtes ten onrechte gebruikt als opslag of kantoorruimte.
Daarnaast vindt handhaving plaats op Short Stay en gaan we illegale toeristische vakantieverhuur tegen. Deze inspanningen dragen bij aan de transformatie naar een groter en diverser woningaanbod in de Amsterdamse binnenstad.
41
UITVOERINGSPROGRAMMA AANPAK BINNENSTAD 2025
Transformatiedoel 6
Een groter en diverser woningaanbod in de Amsterdamse binnenstad
Wat gaan we doen? Transformatie Woningen toevoegen 6.1 | Stimuleren en realiseren woningen boven winkels 6.2 | Zoeken naar ruimte voor verdichting (optoppen) 6.3 | In kaart brengen van 1.000 m2 panden en plannen voor realiseren/om te transformeren naar wonen
Basis op orde Iedere woning als woning gebruiken 6.4 | Verminderen (illegale) toeristische verhuur (vakantieverhuur en B&B’s) in de binnenstad 6.5 | Beperking tweede woningen 6.6 | Handhaven Short Stay
42
6.7 | Handhaving ander gebruik woningen in de Utrechtsestraat, Nieuwendijk en Reguliersbreestraat
UITVOERINGSPROGRAMMA AANPAK BINNENSTAD 2025
Samenwerking
Nr.
Wat gaan we in 2025 doen?
6.1
Stimuleren en realiseren woningen boven winkels
Transformatie
Woningen toevoegen
In 2025 werken we, net als de afgelopen jaren, samen met pandeigenaren om woningen boven winkels te realiseren. In juli 2023 is een aanpak vastgesteld om intensiever aan de slag te gaan op de Nieuwendijk. Hierbij wordt pand voor pand gekeken of er kansen zijn voor het toevoegen van wonen boven winkels en hoe dit het beste (en met kortere en eenvoudigere vergunningsperiodes) kan worden ingepast. Voor het stimuleren van pandeigenaren wordt de Subsidie Wonen boven Winkels ingezet. Een subsidieregeling voor pandeigenaren met als doel het realiseren van nieuwe zelfstandige woningen boven winkels of bedrijven of het ontsluiten daarvan. 6.2
Zoeken naar ruimte voor verdichting (optoppen)
De quick-scan is een uitnodiging om na te denken over kansen en mogelijkheden van de verdichting van de binnenstad. Het gaat hierbij niet alleen om een toegankelijk en divers woningaanbod. Het toevoegen van woningen kan ook een maatschappelijke meerwaarde bieden in een buurt of verduurzaming van een heel pand mogelijk maken. De verkenning zal actief worden besproken met woningcorporaties, onze afdeling gemeentelijk vastgoed en andere vastgoedpartijen met als ultieme doel het daadwerkelijk realiseren van extra woningen en ruimte in de Amsterdamse binnenstad. Met woningcorporatie Eigen Haard is een proces opgestart om op een aantal locaties in het oostelijk deel van de binnenstad daadwerkelijk voorstellen tot optoppen uit te werken. De mogelijkheid om panden van ons eigen Vastgoed op te toppen is besproken. Vanuit het transformatieteam wordt een plan van aanpak opgesteld om andere vastgoed partijen te benaderen. Naast de quick-scan heeft het dagelijks bestuur bureau Loom gevraagd een programma te ontwikkelen om “ruimte” toe te voegen op de 1-laagse bebouwing die je op een aantal plekken nog tegenkomt in het Wallengebied. Bureau Loom houdt zich bezig met culturele transformatie en onderzoeken naast mogelijkheden voor het toevoegen van wonen ook andere opties.
Het doel hiermee is een mogelijke transformatie van een aantal plekken zichtbaar te maken (mogelijk door kunstinstallaties) en de discussie op gang te brengen over bouwen in de historische binnenstad. Van wie is de binnenstad? Staan we nieuwe ontwerpers en makers toe om lagen toe te voegen? Wat verwachten we van de ontwerpkwaliteit?
43
UITVOERINGSPROGRAMMA AANPAK BINNENSTAD 2025
Samenwerking
Nr.
Wat gaan we in 2025 doen?
6.3
In kaart brengen van 1.000 m2 panden en plannen voor realiseren/om te transformeren naar wonen
Transformatie
Woningen toevoegen
Het onderzoek dat vorig jaar is afgerond heeft geleid tot een leidraad die richting moet geven bij transformatie initiatieven waarbij werkpanden groter dan 1.000 m2 worden omgezet naar wonen. Dit jaar gaat het transformatieteam de 1.000 m2 werkpanden in kaart brengen die interessant zijn om te transformeren naar wonen en gaan vervolgens actief in gesprek met de eigenaren van deze panden. Bij het daadwerkelijk omzetten van een functie naar wonen gaat het wel om maatwerk.
Basis op orde
Iedere woning als woning gebruiken
6.4
Verminderen (illegale) toeristische verhuur (vakantieverhuur en B&B’s) in de binnenstad
Het totale aanbod toeristische vakantieverhuur is de afgelopen jaren door de registratieplicht gedaald. het aantal afgegeven vergunningen voor B&B’s is toegenomen. In stadsdeel Centrum blijft het aanbod vakantieverhuur, in vergelijking met andere wijken, erg groot. Vanwege de negatieve invloed die toeristische verhuur heeft op de leefbaarheid van de directe omgeving is handhaving op illegale vakantieverhuur in stadsdeel Centrum van groot belang. De handhaving van vakantieverhuur zal in 2025 gebiedsgericht worden ingezet. Daarnaast wordt een Escalatieladder Vakantieverhuur opgesteld. 6.5
Beperking tweede woningen
Er wordt gestreefd naar een vergunningensysteem voor tweede woningen per 1-1-2026. Het is de intentie dat dan nog maar in een aantal specifieke gevallen een vergunning wordt afgegeven voor een tweede woning. Eigenaren die voor 2026 een tweede woning in gebruik hebben, krijgen een vergunning als ze aan de huidige voorwaarden voldoen. 6.6
Handhaven Short Stay
In 2024 is een Plan van Aanpak handhaving Short Stay opgesteld. Omdat de vergunningen allemaal verlopen zijn, is de verwachting dat een deel van de woningen al regulier bewoond zal zijn. In november 2024 is eerst een pilot handhaving Short Stay gestart. In 2025 worden, met de ervaring van de pilot, alle adressen met een Short Stay vergunning nagelopen.
44
UITVOERINGSPROGRAMMA AANPAK BINNENSTAD 2025
Samenwerking
Nr.
Wat gaan we in 2025 doen?
6.7
Handhaving ander gebruik woningen in de Utrechtsestraat, Nieuwendijk en Reguliersbreestraat
Basis op orde
Iedere woning als woning gebruiken
We zetten in op het handhaven van onrechtmatig gebruik van woningen in de Utrechtsestraat, Nieuwendijk en Reguliersbreestraat. Door onrechtmatig gebruik aan te pakken kunnen deze woningen hun woonfunctie weer terugkrijgen, wat helpt tegen de krapte op de woningmarkt. Ook wordt zo bewustzijn gecreëerd bij de eigenaren over wat wel en niet is toegestaan in woningen.
45
UITVOERINGSPROGRAMMA AANPAK BINNENSTAD 2025
Transformatiedoel 7 In de binnenstad (stadsdeel Centrum) wonen zo’n 90.000 mensen. Een sterke
Een sterke sociale binnenstad met genoeg voorzieningen
sociale binnenstad met voldoende voorzieningen is essentieel voor het creëren van een prettige leefomgeving voor deze mensen. Met toereikende voorzieningen binden bewoners zich sneller voor langere tijd aan hun woonomgeving. Dit heeft een positief effect op de sociale cohesie en verbondenheid in de binnenstad. Toegang tot voorzieningen als bijvoorbeeld kinderopvang, scholen, speelplaatsen, gezondheidszorg, maar ook plekken om te recreëren zijn daarvoor noodzakelijk. Deze dragen bij aan het welzijn van zowel jongeren, ouderen als kwetsbare bewoners en een prettig leefklimaat. In 2025 zet de Aanpak Binnenstad daarom in om het voorzieningenniveau op peil te houden. Het aantal kinderopvang- en buitenschoolse opvanglocaties zijn de afgelopen jaren afgenomen. Om ervoor te zorgen dat de binnenstad een plek blijft voor gezinnen, brengen we de huidige locaties in kaart om de dekking te blijven waarborgen. Een inrichting van een buurt met voldoende speel- en sportmogelijkheden voor alle leeftijden kan de leefbaarheid en sociale cohesie vergroten. De huidige speelplekken zijn ongelijk verdeeld en de staat van onderhoud verschilt. Daarom wordt in 2025 een meerjarenprogramma opgesteld om de spreiding en kwaliteit te verbeteren, met aandacht voor veiligheid, klimaatbestendigheid en – buiten de formele plekken – bespeelbare openbare ruimte.
Als eerste stap worden in 2025 de speellocaties op de Vinkenstraat, Herenmarkt en het Eerste Marnixplantsoen heringericht. Dit transformatiedoel is in ontwikkeling en op dit moment met name gericht op kinderen en gezinnen. Buiten de Aanpak Binnenstad om wordt gewerkt aan een plan voor ouderenvoorzieningen. We blijven zoeken naar meer mogelijkheden om de benodigde voorzieningen op peil te houden.
46
UITVOERINGSPROGRAMMA AANPAK BINNENSTAD 2025
Transformatiedoel 7
Een sterke sociale binnenstad met genoeg voorzieningen
Wat gaan we doen? Basis op orde Voorzieningen voor jongeren mogelijk maken 7.1 | Verbeteren sport- en speelaanbod in de openbare ruimte 7.2 | Behouden dekkende kinderopvang
47
UITVOERINGSPROGRAMMA AANPAK BINNENSTAD 2025
Samenwerking
Nr.
Wat gaan we in 2025 doen?
7.1
Verbeteren sport- en speelaanbod in de openbare ruimte
Basis op orde
Voorzieningen voor jongeren mogelijk maken
In 2025 gaan we een meerjarenprogramma voor het verbeteren van het sport- en speelaanbod opstellen. Het belang van goede speelruimte gaat de laatste jaren steeds meer over het vergroten van de leefbaarheid in de wijk. Speelruimtes zijn plekken die de sociale cohesie in de buurt kunnen vergroten. Speelruimte gaat daarmee veel verder dan een goed en veilig speeltoestel, maar ook over zaken als klimaatbestendigheid (hoe blijven plekken ook in de toekomst prettig om te verblijven) en de inrichting van de buurt zelf. Binnen het meerjarenprogramma wordt gezocht naar een betere spreiding van het aanbod. De uitdaging ligt daarbij (zeker in een stadsdeel als het Centrum) in het vergroten van de bewegingsvrijheid van kinderen door te zorgen voor voldoende veilige routes en plekken door de buurt en een bespeelbare openbare ruimte (ook buiten de formele plek). Vooruitlopend hierop worden in 2025 de volgende speellocaties daadwerkelijk heringericht; Vinkenstraat, Herenmarkt en het Eerste Marnixplantsoen. 7.2
Behouden dekkende kinderopvang
Er zijn de afgelopen jaren een aantal kinder- en buitenschoolse -opvang locaties in stadsdeel Centrum verdwenen, waardoor we problemen met de dekking, bijvoorbeeld het aantal kindplaatsen, de spreiding van opvanglocaties of het type opvang (kdv, vve, bso), voorzien in bepaalde delen van het stadsdeel. Het centrum moet ook een plek blijven waar gezinnen wonen en kinderen kunnen opgroeien en daarom hebben we een overzicht van de locaties gemaakt en risico’s in kaart gebracht. Als vervolg hierop formuleren we een aanpak ondernemen we acties op casusniveau waar nodig en mogelijk. Zo kan er bijvoorbeeld gekeken worden naar belemmeringen in wet- en regelgeving, bestemming of toegankelijkheid. We doen dit in samenwerking met de directie Onderwijs.
48